{"id":"filozofia-2026-styczen-probna-rozszerzona/zad/9","paper_id":"filozofia-2026-styczen-probna-rozszerzona","number":"9","points":2,"ptype":"open","subject":"filozofia","category":"probna","year":2026,"month":"styczen","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 9. (0-2)\nPrzeczytaj poniższą wypowiedź Herculesa Poirot z filmu Duchy Wenecji.\nPrzyjąłbym z zadowoleniem jakikolwiek uczciwy znak […] ducha, bo jeśli istnieje duch, to\nistnieje również dusza. Jeśli istnieje dusza, to istnieje również Bóg, który ją stworzył, a jeśli\nmamy Boga, to mamy wszystko. Sens, porządek, sprawiedliwość. Widziałem jednak już zbyt\nwiele na tym świecie. Niezliczone zbrodnie, dwie wojny, gorzkie zło ludzkiej obojętności,\ndlatego dochodzę do przeciwnego wniosku. Nie ma Boga, nie ma duchów.\nHercules Poirot w filmie Duchy w Wenecji, reż. Kenneth Branagh, 2023.\nNa podstawie przytoczonych słów Herkulesa Poirota uzupełnij brakujący fragment\nprzesłanki 1. oraz przesłankę 2. w taki sposób, aby powstało formalnie poprawne\nrozumowanie. Następnie podaj nazwę schematu, według którego ono przebiega, lub\nformułę tego schematu zapisaną w języku klasycznego rachunku zdań.\nPrzesłanka 1.: Jeżeli duchy i Bóg istnieją, to\nPrzesłanka 2.:\nWniosek: Nieprawda, że duchy i Bóg istnieją.\nNazwa schematu lub jego formuła:\n9.\n0-1-2\nMFIP-R0_100","answer":null,"answer_text":"Zadanie 9. (0-2)\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nII. Rozpoznawanie związków między\nfilozofią a innymi działami kultury\neuropejskiej, zwłaszcza między filozofią a\nsztuką […].\nVII. Posługiwanie się podstawowymi\nkategoriami logiki i dbanie o kulturę logiczną\nwypowiedzi.\nVIII. Stosowanie narzędzi logiki w analizie\ntekstu filozoficznego i zawartej w nim\nargumentacji, a także w obronie przed\nmanipulacją.\nI. Kultura logiczna.\n5. Uzasadnianie pośrednie: wnioskowanie\n(rozumowanie) niezawodne (oparte na\nwynikaniu logicznym) i zawodne, wybrane\nschematy (reguły) wnioskowań. Zdający:\n1) odróżnia w rozumowaniu przesłanki od\nwniosku oraz formułuje przesłanki\npominięte w entymemacie;\n2) rozstrzyga, czy dane zdanie wynika\nlogicznie z innego zdania lub zbioru zdań.\n3) zna i stosuje przykładowe schematy\nwnioskowań ([…] modus tollendo tollens\n[…]);\n4) odtwarza i zapisuje w języku klasycznego\nrachunku zdań schemat, na którym opiera\nsię określone wnioskowanie.\nPróbny egzamin maturalny z filozofii - styczeń 2026 r.\nZasady oceniania\n2 pkt - poprawne uzupełnienie przesłanek 1. i 2. oraz podanie nazwy schematu albo jego\nformuły.\n1 pkt - poprawne uzupełnienie przesłanek 1. i 2\n0 pkt - odpowiedź niepełna lub niepoprawna albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nPrzesłanka 1.: Jeżeli duchy i Bóg istnieją, to na świecie istnieje sens, porządek\ni sprawiedliwość.\nPrzesłanka 2.: Na świecie nie istnieje sens, porządek i sprawiedliwość.\nWniosek: Nieprawda, że duchy i Bóg istnieją.\nNazwa schematu: modus tollendo tollens.\nALBO\nFormuła schematu zapisana w języku klasycznego rachunku zdań:\nJeżeli p to q.\nNieprawda, że q.\nZatem nieprawda, że p.","solution":null,"image":"img/filozofia-2026-styczen-probna-rozszerzona/zad-9.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":10,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Filozofia · Matura próbna · styczeń 2026 (rozszerzona)","subject_label":"Filozofia","category_label":"Matura próbna","text_html":"

Zadanie 9. (0-2)
Przeczytaj poniższą wypowiedź Herculesa Poirot z filmu Duchy Wenecji.
Przyjąłbym z zadowoleniem jakikolwiek uczciwy znak […] ducha, bo jeśli istnieje duch, to
istnieje również dusza. Jeśli istnieje dusza, to istnieje również Bóg, który ją stworzył, a jeśli
mamy Boga, to mamy wszystko. Sens, porządek, sprawiedliwość. Widziałem jednak już zbyt
wiele na tym świecie. Niezliczone zbrodnie, dwie wojny, gorzkie zło ludzkiej obojętności,
dlatego dochodzę do przeciwnego wniosku. Nie ma Boga, nie ma duchów.
Hercules Poirot w filmie Duchy w Wenecji, reż. Kenneth Branagh, 2023.
Na podstawie przytoczonych słów Herkulesa Poirota uzupełnij brakujący fragment
przesłanki 1. oraz przesłankę 2. w taki sposób, aby powstało formalnie poprawne
rozumowanie. Następnie podaj nazwę schematu, według którego ono przebiega, lub
formułę tego schematu zapisaną w języku klasycznego rachunku zdań.
Przesłanka 1.: Jeżeli duchy i Bóg istnieją, to
Przesłanka 2.:
Wniosek: Nieprawda, że duchy i Bóg istnieją.
Nazwa schematu lub jego formuła:
9.
0-1-2
MFIP-R0_100

","answer_text_html":"

Zadanie 9. (0-2)
Wymagania ogólne
Wymagania szczegółowe
II. Rozpoznawanie związków między
filozofią a innymi działami kultury
europejskiej, zwłaszcza między filozofią a
sztuką […].
VII. Posługiwanie się podstawowymi
kategoriami logiki i dbanie o kulturę logiczną
wypowiedzi.
VIII. Stosowanie narzędzi logiki w analizie
tekstu filozoficznego i zawartej w nim
argumentacji, a także w obronie przed
manipulacją.
I. Kultura logiczna.

\n
  1. Uzasadnianie pośrednie: wnioskowanie
\n

(rozumowanie) niezawodne (oparte na
wynikaniu logicznym) i zawodne, wybrane
schematy (reguły) wnioskowań. Zdający:

\n
  1. odróżnia w rozumowaniu przesłanki od
\n

wniosku oraz formułuje przesłanki
pominięte w entymemacie;

\n
  1. rozstrzyga, czy dane zdanie wynika
\n

logicznie z innego zdania lub zbioru zdań.

\n
  1. zna i stosuje przykładowe schematy
\n

wnioskowań ([…] modus tollendo tollens
[…]);

\n
  1. odtwarza i zapisuje w języku klasycznego
\n

rachunku zdań schemat, na którym opiera
się określone wnioskowanie.
Próbny egzamin maturalny z filozofii - styczeń 2026 r.
Zasady oceniania
2 pkt - poprawne uzupełnienie przesłanek 1. i 2. oraz podanie nazwy schematu albo jego
formuły.
1 pkt - poprawne uzupełnienie przesłanek 1. i 2
0 pkt - odpowiedź niepełna lub niepoprawna albo brak odpowiedzi.
Rozwiązanie
Przesłanka 1.: Jeżeli duchy i Bóg istnieją, to na świecie istnieje sens, porządek
i sprawiedliwość.
Przesłanka 2.: Na świecie nie istnieje sens, porządek i sprawiedliwość.
Wniosek: Nieprawda, że duchy i Bóg istnieją.
Nazwa schematu: modus tollendo tollens.
ALBO
Formuła schematu zapisana w języku klasycznego rachunku zdań:
Jeżeli p to q.
Nieprawda, że q.
Zatem nieprawda, że p.

","solutions":[]}