Zadanie 4 Laboratorium optyczne
W laboratorium optycznym zestawiono układ cienkich szklanych soczewek i zwierciadło
płaskie, ustawione pod kątem 45° do osi optycznej soczewek. Soczewkę o ogniskowej 9 cm
ustawiono w odległości 40 cm za soczewką o ogniskowej 10 cm. Zwierciadło płaskie
ustawiono za soczewkami, natomiast ekran został ustawiony równolegle do osi optycznej
soczewek w odległości 0,81 m od osi. Soczewki wykonano ze szkła o współczynniku
załamania 1,6.
FE 1. Podaj i opisz trzy przykłady wykorzystania soczewek.
N
E 2. Oblicz promienie krzywizn każdej soczewki, zakładając ich symetryczność.
x 3. Oblicz zdolności skupiające soczewek.
5 4. Naszkicuj konstrukcję obrazu powstałego na ekranie pochodzącego od świecy
Ę ustawionej w odległości 15 cm przed pierwszą soczewką.
5. Podaj odległość w jakiej należy ustawić zwierciadło za drugą soczewką, aby na ekranie\n
3 powstał ostry obraz świecy. Odpowiedź uzasadnij.
Ń 6. Oblicz powiększenie obrazu świecy powstałego po przejściu Światła przez układ
Ą soczewek gdy świeca ustawiona jest w odległości 15 cm przed pierwszą soczewką.
E *7, Oblicz maksymalne natężenie oświetlenia punktu na ekranie należącego do obrazu
3 Swiecy ustawionej w odległości 15 cm przed pierwszą soczewką. Załóż, że świecę
możemy uznać za punktowe źródło światła o światłości 50 cd, oraz że współczynnik\n
absorpcji układu soczewek wynosi 0,05, a współczynnik odbicia zwierciadła 0,9.
","answer_text_html":"4 neutronu M131Xe = 130,905 u mqp = 234,0217 u
ae]
3 m, =1,68-1077 kg
Z masa spoczynkowa masa spoczynkowa masa spoczynkowa współczynnik absorpcji
2 protonu cząstki a. Te ołowiu dla E=160 keV
m, =1,67-107” kg m, = 4,0016 u MiziTe = 130,907 u Hu =1928,41 1/m
In2 = 0,693 Inl0 x 2,303 e 2,72 n=*3,14
Niektóre stałe fizyczne
przyspieszenie | stała grawitacji stała gazowa przenikalność 2,
ziemskie uM J stała Rydberga | qielektryczna | Sestos¢
G=6,67-107 R=8,31----_ | dla wodoru oni wody
m k molK próżni
g =9,81- =10 8 R=11-1071/m c| = 1000
5 eo = 885-10? 4] kg/m?
Ni
masa Ziemi | liczba Avogadro | stata Boltzmanna | goją struktury przenikalność ciepło
M, =598-10* 4 N, =6,02-102 -| k, = 138-108 -/| - subtelnej magnetyczna | włąściwe
m K| a=1/137 próżni wody
ly =1,26-10* x Cw= 4,18
4 |kJ/(kg-K
objętość 1 mola g prędkość jednostka masy .
średni promień | yy warunk Stata P lancka światła atomowej cieplo
Ziemi normalnych h=6,62:107 Js w próżni lu=166-1077 kg) PO Ana
R, =6370km dm? s m (propan-
= c=3-10° - butan)
V =22,4- s MeV
mol lu = 931,5 -- R=101
c MJ/kg
KO II SPg F/I Pf
poufne
egzemplarz pojedync:
Małopolski Kurator Oświaty
a Materiały dla Państwowej Komisji Egzaminacyjnej
8 do pisemnego egzaminu dojrzałości z fizyki
3
&
a Wszystkie typy szkół Srednich dla młodzieży
o
8 Termin: 10 maja 2002 r. Godzina:
w 14 00
S
N
©
‘N
x
s
E
J SCHEMAT OCENIANIA
Ź
Ę .
g Uwagi wstępne
L+
= 1. Pisemny egzamin dojrzałości z fizyki mogą zdawać wszyscy abiturienci szkół średnich,
bez względu na profil i liczbę godzin w cyklu nauczania.
wybiera 3 i przedstawia do oceny ich rozwiązania.
\nkarta wzorów i stałych fizycznych oraz układ okresowy pierwiastków. Pozwala to na
uniknięcie konieczności pamięciowego opanowania wielu danych i stałych fizycznych.
fizycznych oraz może posługiwać się kalkulatorem z wyłączeniem kalkulatorów graficznych.
\nkażdemu uczniowi ich rozwiązanie bez względu na realizowany przez niego program
nauczania. Treści zadań korelują z podstawami nauczania ogólnego fizyki z astronomią.
Pisemny egzamin dojrzałości z fizyki - wymagane umiejętności
Zadania na pisemnym egzaminie dojrzałości z fizyki w roku szkolnym 2001/2002 sprawdzają
różne umiejętności abiturienta, w szczególności:
i praktycznych, w szczególności szacowania i obliczania wielkości fizycznych
zwykorzystaniem znanych zależności fizycznych zapisanych w postaci formuł
matematycznych.
w tym między innymi:
a) interpretowania i przetwarzania informacji zapisanych w postaci tekstu, tabeli,
wykresu lub diagramu,
b) analizowania i szacowania niepewności pomiarowych,
c) analizowania i oceniania wyników otrzymanych obliczeń,
a d) stosowania modeli fizycznych i dostrzeganie ich ograniczoności w rozwiązywanych
8 problemach.
& 4. Umiejętność formułowania i uzasadniania opinii i sądów na podstawie posiadanych
R iuzyskanych informacji i obliczeń oraz zastosowania nabytej wiedzy fizycznej
2 w rozwiązywaniu problemów życia codziennego i w pokrewnych fizyce dziedzinach
E nauk (biologia, medycyna, ochrona środowiska, nauki techniczne).
w
S
N
6 Pisemny egzamin dojrzałości z fizyki - opis zestawu egzaminacyjnego
Z W związku z tym, że Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia
E
6 listopada 2001 roku zmieniające rozporządzenie z dnia 21 marca 2001 roku w sprawie\n
E warunków i sposobu oceniania, klasyfikowania i promowania uczniów i słuchaczy oraz
= przeprowadzania egzaminów i sprawdzianów w szkołach publicznych rozszerza możliwości
oO
= przystąpienia do pisemnego egzaminu dojrzałości wprowadza się dwa zestawy egzaminacyjne
do egzaminu dojrzałości z fizyki z astronomią:
młodzieży,
\ndorosłych.
Pisemny egzamin dojrzałości z fizyki - sposób oceniania rozwiązań
Ocenianie rozwiązań zadań odbywa się w analogiczny sposób jak w latach ubiegłych.
oceny szkolne.
\njest zamieszczona w zestawie zadań i jest jawna dla zdającego.
\nrozwiązania zadań. Proponujemy również szczegółową analizę kryteriów oceniania
i zastosowanie ich do własnego rozwiązania zestawu zadań.
e wymóg podania w rozwiązaniu wyniku wraz z jednostką (wartość liczbowa moze
być podana w zaokrągleniu),
e poprawne sporządzenie wykresu, opis i wyskalowanie osi,
e zadania, w których pominięcie cząstkowych obliczeń lub prezentacji sposobu
rozumowania może spowodować utratę punktów.
dotyczą postawionego pytania/polecenia. Komentarze, nawet poprawne, wykraczające
poza zakres pytania nie podlegają ocenianiu.
= 7. W przypadku wątpliwości podczas oceniania prosimy o przedyskutowanie w zespole
Ę przedmiotowym lub o kontakt z egzaminatorem-ekspertem.
E 8. Prosimy o wszelkie uwagi i komentarze dotyczące zarówno zestawu egzaminacyjnego,
8 jak i kryteriów oceniania.
o
a]
5
Ej KRYTERIA OCENY: Lewitacja
N
Ś Liczba
EJ Podpunkt | Kryterium merytoryczne punktó
= W
g e Otrzymanie wyrażenia: a = v’/2 « s 0-1
E 1 e _ Obliczenie wartości przyspieszenia 0-1
EJ « Podanie wyniku wraz z jednostką; a = 260,4 m/s” 0-1
Z e Otrzymanie wyrażenia: t = v/a 0-1
2 2 e Obliczenie czasu 0-1
e Podanie wyniku wraz z jednostką; t = 0,96 s 0-1
« Otrzymanie wyrażenia: h = R: [4:g-R/(4:g*R-v)-1]
lub równoważnego 0-1
3 e Zauwazenie, że w opisanej sytuacji można traktować ruch
pojazdu jako rzut pionowy w polu jednorodnym 0-1
e Podanie wyniku wraz z jednostką; h ~ 1593 m
lub h z 1593 m + 120 m = 1713 m 0-2
e Otrzymanie wyrażenia: P= m-a’-t 0-1
4 e Narysowanie właściwego (liniowego) wykresu z poprawnie
opisanymi osiami 0-2
e Otrzymanie wyrażenia: s> v7/(20 g) 0-1
5 e _ Obliczenie długości toru 0-1
e Podanie wyniku wraz z jednostką; s > 318,55 m 0-1
e Zauwazenie, że przyczyną wystąpienia różnicy potencjałów
jest bezwładność elektronów 0-1
*6 e Otrzymanie wyrażenia: U = m,'s'a/e 0-1
e _ Dokonanie obliczeń 0-1
e Podanie wyniku wraz z jednostką U = 1,48 nV 0-1
| razem] (20 0
wtym: |- przemyślana struktura rozwiązania, 0-1
4 oz - poprawność używanego języka naukowego. 0-1
2 KRYTERIA OCENY: Melex
&
Pps Rossi mestonome mik
Ą Podpunkt | Kryterium merytoryczne punktó
Ś RE w
= e Skorzystanie z zależności P= U- I 0-1
:
3 « Podanie wyniku wraz z jednostką; P = 120 W 0-1
& e Skorzystanie z zależności P= F-v 0-1
= 2 e _ Obliczenie wartości siły oporu, działającej na samochód 0-1
3 V=v-a't 0-1
e Obliczenie czasu 0-1
e Podanie wyniku wraz z jednostką; t= 160 s 0-1
e _ Skorzystanie z zależności F=m'a,s=v,'t-0,5a: t* oraz
V=v,-a*t(lub wykorzystanie wyniku otrzymanego
4 w poprzednim punkcie) 0-1
e Obliczenie masy 0-1
e Podanie wyniku wraz z jednostką; m = 768 kg 0-1
e Właściwe opisanie i wyskalowanie osi 0-2
5 e Zaznaczenie odpowiednich punktów 0-1
e Narysowanie poprawnego liniowego wykresu 0-1
e Poprawne zastosowanie zasady zachowania energii lub równań
ruchu 0-1
6 e Otrzymanie zależności: v = (v,” -2as)' 0-1
e Oznaczenie i wyskalowanie osi 0-1
e Sporządzenie wykresu 0-1
| razem] (20 0
wtym: |-_ przemyślana struktura rozwiązania, 0-1
r KRYTERIA OCENY: Zderzak
vo
N
E Liczba
a Podpunkt | Kryterium merytoryczne punktó
2 W
Doo || Scena pcos (|
Ej 1 ośmiu punktów z zaznaczeniem niepewności pomiarowych 0-1
N e _ sporządzenie właściwego wykresu 0-1
2 ośmiu punktów z zaznaczeniem niepewności pomiarowych 0-1\n
S e _ sporządzenie właściwego wykresu 0-1
3 e Selekcja odpowiednich danych zawartych w tabeli 0-1
£ 3 e Obliczenie niepewności pomiarowej 0-1
aa e _Podanie poprawnego wyniku;(0,100+0,002) s 0-1
2, e Zauwazenie, ze m = F/g 0-1
z 4 e Selekcja odpowiednich danych zawartych w tabeli 0-1
e _ Podanie poprawnego wyniku m = 509,7kg 0-1
KOEDOONENEEJ
5 e Selekcja odpowiednich danych zawartych w tabeli 0-1
e _ Podanie poprawnego wyniku; k = 500 kN/m = 5 kN/em 0-1
o | Sióngaiakmiwywa | ||
e Selekcja odpowiednich danych zawartych w tabeli 0-1
e _ Podanie poprawnego wyniku; V = 0,63m/s 0-1
e Zauwazenie, że w czasie zderzenia samochód porusza się
ruchem harmonicznym 0-1
“7 e Skorzystanie z zależności T ~ m"” 0-1
e Dokonanie obliczeń 0-1
e Podanie wyniku wraz z jednostką z uwzględnieniem
niepewności pomiarowej T; ~ (0,141+0,003) s 0-1
| razem] 20 |
wtym: |-_ przemyślana struktura rozwiązania, 0-1
KRYTERIA OCENY Laboratorium optyczne
a - Liczba
< e Podanie i opisanie jednego przykładu wykorzystania
3 soczewek 0-1
E 1 e Podanie i opisanie drugiego przykładu wykorzystania
soczewek 0-1\n
jj e _ Podanie i opisanie trzeciego przykładu wykorzystania
\nsoczewek 0-1\n
2 R; = 10,8 cm 0-1
S e Obliczenie promienia R2 = 12 cm 0-1
3 3 e Obliczenie zdolności skupiającej soczewki Z, = 11,1 D 0-1
& e _ Obliczenie zdolności skupiającej soczewki Z = 10 D 0-1
= e Konstrukcja obrazu po przejściu Światła przez pierwszą
Ee soczewkę 0-1
= 4 e Konstrukcja obrazu po przejściu światła przez drugą
soczewkę 0-1
e Konstrukcja obrazu po odbiciu od zwierciadła płaskiego 0-2
e _ Podanie, że zwierciadło należy ustawić w ognisku drugiej
e _ Podanie uzasadnienia 0-1
e Obliczenie powiększenia dla pierwszej soczewki p; = 2 0-1
e Obliczenie powiększenia dla drugiej soczewki p2 = 9 0-1
e _ Obliczenie powiększenia obrazu p = pi * p2 = 18 0-1
e Zastosowanie równania d Alamberta E = I/r* 0-1
“7 e Uwzglednienie współczynnika odbicia 0-1
e Uwzględnienie współczynnika absorpcji 0-1
e Podanie wyniku wraz z jednostką E=20,3 Ix 0-1
tae | 0
wtym: |- przemyślana struktura rozwiązania, 0-1
KRYTERIA OCENY Jod
3 . Liczba
E e Podanie i opisanie jednego przykładu wykorzystania
2 promieniowania jonizujacego 0-1
; ME ONEJ
&
z promieniowania jonizującego 0-1
5
Fi e Opisanie i wyskalowanie osi 0-1
N 4 e Obliczenie liczby jąder promieniotwórczych 0-1
Ą « Naniesienie punktów na wykres 0-1
z e _ Sporządzenie wykresu 0-1
= e Obliczenie początkowej liczby jąder No = 10% 0-1
Ee 5 e _ Obliczenie masy próbki m = Nou / NA = 0,2 mg 0-1
2 e Zastosowanie zależności A = 0,693/T 1/2 0-1
e Zastosowanie zależności A = NA 0-1
e Obliczenie i podanie wyniku wraz z jednostką A = 31 GBq 0-1
e Zastosowanie prawa absorpcji N = Noe™ 0-1
7 e Rozwiązanie równania x = In10/p 0-1
e_ Obliczenie i podanie wyniku wraz z jednostką x = 1,2 mm 0-1
e _ Zastosowanie zasady zachowania pędu i energii 0-1
e Dokonanie obliczeń i podanie wyniku wraz z jednostką
«g E,=0,76 eV 0-1
e Zastosowanie zależności E=3/2 kT i obliczenie energii drgań
termicznych E,~0,038 eV 0-1
e Podanie odpowiedzi E,=20 E, 0-1
| razem] 20 |
Kryterium strukturalne
wtym: |- przemyślana struktura rozwiązania, 0-1
Kryterium językowe
wtym: |- _ przejrzystość i staranność pracy, 0-1
ARKUSZ OCENY PISEMNEJ PRACY MATURALNEJ
(dotyczy abiturientów klas ogólnych)
a Kod pracy maturalnej: oo seen a aa aaaazawaa
vo
N
E Numery wybranych Zadań: 0 eee
ee
d
2 Krótka recenzja pracy:
n
2 OE
S
|\n
2 SNARE
Z
Gd
N
R
ae]
Ę
o
2
Ocena zadań wg podanych kryteriów
Ocena Ocena Ocena
. . Razem
Punktowanie | merytoryczna struktury formy zapisu któ
wybranych za każde rozwiązania zadania punktow Skala ocen
zadan zadanie zadania da .
od 0 do 20 pkt | od Odo2pkt| odOdo2pkt | PO
[Zadaniem | eet j
| Zadanienr2 | |, | ||| |||] bdb | 56-60
| Zadanienr3 | | ||| | |||] |] db | 45-55
| Zadaniewm4 | | | ||| st 31-44
| ZadanienrS | | | || | op 24-30
*) Ocenę celującą można wystawić w przypadku pełnego rozwiązania trzech zadań
(dotyczy rozwiązania trzech zadań wraz z podpunktami oznaczonymi gwiazdką, bez
wyboru zadania nr 5) - wymagana liczba punktów 65-72 pkt lub pełnego rozwiązania
trzech zadań (w tym zadania nr 5) - wymagana liczba punktów 59-72.
Ocena wg przyjętych wymagań na poszczególne stopnie szkolne:
Podpis recenzenta oo eeeeeeeesseeeeeseesceeeeeceeeeeneeeeeeeeeaes
Zatwierdzam OCENĘ ecsceeceeceecseeseeeeseeseeecneeeeeeeeeeeeeaeees
Kraków, dn. A
ARKUSZ OCENY PISEMNEJ PRACY MATURALNEJ
a (dotyczy abiturientów klas o profilu matematyczno-fizycznym oraz klas autorskich, realizujących
8 indywidualnie zatwierdzony rozszerzony program nauczania fizyki w ramach innowacji
E pedagogicznych)
d
Ko Kod pracy maturalnej: -- eessescesceeeseeeeeeeseeseeseseeaceacsecsecseaesaeseeaeeecaeeaeeseeeseecaeeaeaeaeeaeerseneaeeeee
E
o
Z Numery wybranych zadań: -e2 ee: eee eee eee aaa aaa aaa aaa anie nace
[oj
a
Krótka recenzja pracy:\n
R
W=2
s) 00.000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000 00000 ROG O OOOO OOOO OOOO 000
E
N
3
A
e
oO
2
= 00.000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000 00000 ROG O OOOO OOOO OOOO 000
Ocena zadań wg podanych kryteriów
Ocena Ocena Ocena
. - Razem
Punktowanie | merytoryczna struktury formy zapisu Ą
4 : . : punktów
wybranych za każde rozwiązania zadania Skala ocen
zadań zadanie zadania zadanie
od 0 do 20 pkt | od 0 do 2 pkt| od 0 do 2 pkt
[Zadaniem | ||| | ||] cet 70-72
| Zadanienr2 | (| | ||] bdb 67-72
| Zadanienr3 | ||| | |||] | db 54 66
| Zadanienr4 | | | ||| | |||] dst 37-83
dop 29-36
w tym zadania nr 5.
Ocena wg przyjętych wymagań na poszczególne stopnie szkolne:
Podpis recenzenta oo eeeeeeeesseeeeeseesceeeeeceeeeeneeeeeeeeeaes
Zatwierdzam OCENĘ sceccesceseeseesecseceeceeeseceeeeseeeeeeeees
Kraków, dn. A
i
o
3
3
E
E
5
n
[oj
a
o
R
KZ.
Kcy
E
N
J
3
A
Gd
e
oO
2