{"id":"fizyka-2011-maj-matura-rozszerzona/zad/5.5","paper_id":"fizyka-2011-maj-matura-rozszerzona","number":"5.5","points":3,"ptype":"open","subject":"fizyka","category":"matura","year":2011,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 5.5 (3 pkt)\nSprawnością generatora nazywamy stosunek wytwarzanej energii elektrycznej do ciepła\noddawanego przez preparat. Czy dla generatora sondy New Horizons z upływem lat sprawność\nrośnie, maleje, czy pozostaje stała? Podaj odpowiedź i uzasadnij ją na podstawie danych\nliczbowych wymienionych w informacjach na stronach 8 i 9 lub na podstawie praw fizyki.","answer":null,"answer_text":"5.5. (0-3)\nTworzenie informacji\nSformułowanie i uzasadnienie wniosku na temat sprawności\nsilnika cieplnego\nKryteria oceniania odpowiedzi\n10\nPoprawne odpowiedzi\n• W ciągu 9 lat nastąpił spadek mocy elektrycznej z 240 W do 200 W, czyli o 17%. Czas\nten jest równy 1/10 czasu połowicznego rozpadu, więc spadek mocy cieplnej preparatu\nwynosił kilka procent (dokładnie 1/ 10 2 = 0,93, czyli jest to 7%). Widzimy, że spadek\nmocy elektrycznej jest szybszy, niż spadek mocy cieplnej, zatem sprawność generatora\nmaleje.\nUwaga: Dokładna ocena spadku mocy cieplnej nie jest tu wymagana. Dopuszczalna jest\nnp. ocena oparta na interpolacji liniowej: w ciągu czasu T1/2 spadek wynosi 50%, więc\nw ciągu czasu 10-krotnie krótszego wynosi on 5%.\n• Gdy ilość plutonu maleje, obniża się temperatura preparatu. Sprawność silników\ncieplnych obniża się, gdy maleje temperatura grzejnika.\n3 p. - w pierwszej metodzie:\n1. wybór właściwych danych spośród zawartych w informacji,\n2. poprawna metoda porównania danych,\n3. poprawna odpowiedź (sprawność maleje)\n- w drugiej metodzie:\n1. stwierdzenie, że temperatura preparatu maleje (wraz z uzasadnieniem),\n2. jakościowy lub ilościowy opis zależności sprawności silników cieplnych\nod temperatury grzejnika,\n3. poprawna odpowiedź (sprawność maleje)\n2 p. - poprawne dwa elementy spośród wymienionych wyżej 1-3 (zależnie od wyboru metody)\n1 p. - poprawny jeden element spośród wymienionych wyżej 1-3 (zależnie od wyboru metody)\n0 p. - odpowiedź błędna lub brak odpowiedzi","solution":null,"image":"img/fizyka-2011-maj-matura-rozszerzona/zad-5.5.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":10,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Fizyka · Matura · maj 2011 (rozszerzona)","subject_label":"Fizyka","category_label":"Matura","text_html":"<p>Zadanie 5.5 (3 pkt)<br>Sprawnością generatora nazywamy stosunek wytwarzanej energii elektrycznej do ciepła<br>oddawanego przez preparat. Czy dla generatora sondy New Horizons z upływem lat sprawność<br>rośnie, maleje, czy pozostaje stała? Podaj odpowiedź i uzasadnij ją na podstawie danych<br>liczbowych wymienionych w informacjach na stronach 8 i 9 lub na podstawie praw fizyki.</p>","answer_text_html":"<p>5.5. (0-3)<br>Tworzenie informacji<br>Sformułowanie i uzasadnienie wniosku na temat sprawności<br>silnika cieplnego<br>Kryteria oceniania odpowiedzi<br>10<br>Poprawne odpowiedzi<br>• W ciągu 9 lat nastąpił spadek mocy elektrycznej z 240 W do 200 W, czyli o 17%. Czas<br>ten jest równy 1/10 czasu połowicznego rozpadu, więc spadek mocy cieplnej preparatu<br>wynosił kilka procent (dokładnie 1/ 10 2 = 0,93, czyli jest to 7%). Widzimy, że spadek<br>mocy elektrycznej jest szybszy, niż spadek mocy cieplnej, zatem sprawność generatora<br>maleje.<br>Uwaga: Dokładna ocena spadku mocy cieplnej nie jest tu wymagana. Dopuszczalna jest<br>np. ocena oparta na interpolacji liniowej: w ciągu czasu T1/2 spadek wynosi 50%, więc<br>w ciągu czasu 10-krotnie krótszego wynosi on 5%.<br>• Gdy ilość plutonu maleje, obniża się temperatura preparatu. Sprawność silników<br>cieplnych obniża się, gdy maleje temperatura grzejnika.<br>3 p. - w pierwszej metodzie:</p>\n<ol><li>wybór właściwych danych spośród zawartych w informacji,</li><li>poprawna metoda porównania danych,</li><li>poprawna odpowiedź (sprawność maleje)</li></ol>\n<ul><li>w drugiej metodzie:</li></ul>\n<ol><li>stwierdzenie, że temperatura preparatu maleje (wraz z uzasadnieniem),</li><li>jakościowy lub ilościowy opis zależności sprawności silników cieplnych</li></ol>\n<p>od temperatury grzejnika,</p>\n<ol><li>poprawna odpowiedź (sprawność maleje)</li></ol>\n<p>2 p. - poprawne dwa elementy spośród wymienionych wyżej 1-3 (zależnie od wyboru metody)<br>1 p. - poprawny jeden element spośród wymienionych wyżej 1-3 (zależnie od wyboru metody)<br>0 p. - odpowiedź błędna lub brak odpowiedzi</p>","solutions":[]}