{"id":"fizyka-2014-maj-matura-rozszerzona/zad/3.1","paper_id":"fizyka-2014-maj-matura-rozszerzona","number":"3.1","points":4,"ptype":"open","subject":"fizyka","category":"matura","year":2014,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 3.1 (4 pkt)\nUczniowie mają do dyspozycji: źródło światła białego (żarówkę), siatkę dyfrakcyjną\no znanej odległości między szczelinami (rysami), ekran, linijkę oraz przesłonę z wąską\nszczeliną. Ich zadaniem jest wyznaczenie zakresu długości fal światła widzialnego,\nz wykorzystaniem widma rzędu n = 1.\nNa poniższym rysunku dorysuj przesłonę we właściwym położeniu (pozwalającym\nobserwować widmo na ekranie) oraz bieg promieni czerwonego i fioletowego. Zaznacz\nwielkości potrzebne do wyznaczenia zakresu długości fal światła widzialnego.\nNapisz wzory pozwalające obliczyć największą i najmniejszą długość fali światła białego\nz wykorzystaniem wprowadzonych wielkości. Możesz przyjąć, że kąty są małe\n(tg α = sin α).","answer":null,"answer_text":"3.1. (0-4)\nTworzenie informacji\nPlanowanie prostych doświadczeń (III.4)\nKorzystanie z informacji\nUzupełnianie brakujących elementów rysunku (II.2)\nWiadomości i rozumienie\nOpisywanie przejścia światła przez siatkę dyfrakcyjną\n(PP I.1.5.d.13)\nPoprawna odpowiedź:\nOdległości hcz i hf na ekranie są powiązane z kątami ugięcia promieni αcz i αf wzorami\nhcz = L tg αcz, hf = L tg αf. Podstawiamy tg α = sin α i n = 0 do równania nλ = d sin α (d -\nodległość między rysami siatki) i otrzymujemy\nλcz =\nௗ·௛ౙ౰\n௅\nλf =\nௗ·௛౜\n௅\n4 p. - a) narysowanie przesłony we właściwym położeniu i poprawnego biegu obu promieni,\nb) zaznaczenie na rysunku wielkości niezbędnych do wyznaczenia długości fal,\nc) zapisanie wzorów wiążących kąty z zaznaczonymi wielkościami,\nd) zapisanie wzorów na najmniejszą i największą długość fali\n3 p. - poprawne trzy z powyższych czynności (a-d)\n2 p. - poprawne dwie z powyższych czynności\n1 p. - poprawna jedna z powyższych czynności\n0 p. - brak spełnienia powyższych kryteriów","solution":"$\\lambda_{\\text{cz}} = \\dfrac{d \\cdot h_{\\text{cz}}}{L}$, $\\lambda_{\\text{f}} = \\dfrac{d \\cdot h_{\\text{f}}}{L}$","image":"img/fizyka-2014-maj-matura-rozszerzona/zad-3.1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":5,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"zadaniazmatur","text_source":"ocr","source_label":"Fizyka · Matura · maj 2014 (rozszerzona)","subject_label":"Fizyka","category_label":"Matura","text_html":"<p>Zadanie 3.1 (4 pkt)<br>Uczniowie mają do dyspozycji: źródło światła białego (żarówkę), siatkę dyfrakcyjną<br>o znanej odległości między szczelinami (rysami), ekran, linijkę oraz przesłonę z wąską<br>szczeliną. Ich zadaniem jest wyznaczenie zakresu długości fal światła widzialnego,<br>z wykorzystaniem widma rzędu n = 1.<br>Na poniższym rysunku dorysuj przesłonę we właściwym położeniu (pozwalającym<br>obserwować widmo na ekranie) oraz bieg promieni czerwonego i fioletowego. Zaznacz<br>wielkości potrzebne do wyznaczenia zakresu długości fal światła widzialnego.<br>Napisz wzory pozwalające obliczyć największą i najmniejszą długość fali światła białego<br>z wykorzystaniem wprowadzonych wielkości. Możesz przyjąć, że kąty są małe<br>(tg α = sin α).</p>","answer_text_html":"<p>3.1. (0-4)<br>Tworzenie informacji<br>Planowanie prostych doświadczeń (III.4)<br>Korzystanie z informacji<br>Uzupełnianie brakujących elementów rysunku (II.2)<br>Wiadomości i rozumienie<br>Opisywanie przejścia światła przez siatkę dyfrakcyjną<br>(PP I.1.5.d.13)<br>Poprawna odpowiedź:<br>Odległości hcz i hf na ekranie są powiązane z kątami ugięcia promieni αcz i αf wzorami<br>hcz = L tg αcz, hf = L tg αf. Podstawiamy tg α = sin α i n = 0 do równania nλ = d sin α (d -<br>odległość między rysami siatki) i otrzymujemy<br>λcz =<br>ௗ·௛ౙ౰<br>௅<br>λf =<br>ௗ·௛౜<br>௅<br>4 p. - a) narysowanie przesłony we właściwym położeniu i poprawnego biegu obu promieni,<br>b) zaznaczenie na rysunku wielkości niezbędnych do wyznaczenia długości fal,<br>c) zapisanie wzorów wiążących kąty z zaznaczonymi wielkościami,<br>d) zapisanie wzorów na najmniejszą i największą długość fali<br>3 p. - poprawne trzy z powyższych czynności (a-d)<br>2 p. - poprawne dwie z powyższych czynności<br>1 p. - poprawna jedna z powyższych czynności<br>0 p. - brak spełnienia powyższych kryteriów</p>","solutions":[{"source":"zadaniazmatur","label":"zadaniazmatur.pl","kind":"text","html":"<p><math xmlns=\"http://www.w3.org/1998/Math/MathML\" display=\"inline\"><mrow><msub><mi>&#x003BB;</mi><mrow><mtext>cz</mtext></mrow></msub><mo>&#x0003D;</mo><mstyle displaystyle=\"true\" scriptlevel=\"0\"><mfrac><mrow><mi>d</mi><mo>&#x000B7;</mo><msub><mi>h</mi><mrow><mtext>cz</mtext></mrow></msub></mrow><mrow><mi>L</mi></mrow></mfrac></mstyle></mrow></math>, <math xmlns=\"http://www.w3.org/1998/Math/MathML\" display=\"inline\"><mrow><msub><mi>&#x003BB;</mi><mrow><mtext>f</mtext></mrow></msub><mo>&#x0003D;</mo><mstyle displaystyle=\"true\" scriptlevel=\"0\"><mfrac><mrow><mi>d</mi><mo>&#x000B7;</mo><msub><mi>h</mi><mrow><mtext>f</mtext></mrow></msub></mrow><mrow><mi>L</mi></mrow></mfrac></mstyle></mrow></math></p>"}]}