{"id":"fizyka-2015-maj-matura-rozszerzona/zad/12","paper_id":"fizyka-2015-maj-matura-rozszerzona","number":"12","points":4,"ptype":"open","subject":"fizyka","category":"matura","year":2015,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 12. (0-4)\nOgniskową f układu dwóch cienkich i przylegających do siebie soczewek można obliczyć ze\nwzoru\n1\nf =\n1\nf1\n1\nf2\ngdzie f1 i f2 są ogniskowymi poszczególnych soczewek.\nMasz do dyspozycji małe źródło światła (np. świeczkę), ekran, linijkę i dwie soczewki -\nskupiającą i rozpraszającą. Ogniskowa soczewki skupiającej jest nieznana, ale mniejsza niż\nbezwzględna wartość ogniskowej soczewki rozpraszającej. Ekran i soczewki są wyposażone\nw odpowiednie statywy.\nMFA_1R\nOpisz metodę wyznaczenia ogniskowej soczewki rozpraszającej, wykorzystującą podany\nwzór. Narysuj użyty układ doświadczalny i przedstaw kolejne czynności wybrane\nspośród podanych niżej. Czynności opisane w punktach e)-h) mogą być powtarzane.\na) Ustawienie świeczki, soczewki skupiającej i ekranu w taki sposób, aby na ekranie powstał\nostry obraz świeczki.\nb) Ustawienie świeczki, soczewki rozpraszającej i ekranu w taki sposób, aby na ekranie\npowstał ostry obraz świeczki.\nc) Ustawienie świeczki, obu soczewek tuż obok siebie i ekranu w taki sposób, aby na ekranie\npowstał ostry obraz świeczki.\nd) Pomiar średnicy każdej z soczewek.\ne) Pomiar wielkości obrazu płomienia na ekranie.\nf) Pomiar odległości świeczki od soczewki (lub od zestawu soczewek).\ng) Pomiar odległości ekranu od soczewki (lub od zestawu soczewek).\nh) Zastosowanie wzoru\n1\nf =\n1\nx +\n1\ny.\ni) Przekształcenie wzoru\n1\nf =\n1\nf1\n1\nf2\ni obliczenie ogniskowej soczewki rozpraszającej.\nWypełnia\negzaminator\nNr zadania\n11.2.\n11.3.\n12.\nMaks. liczba pkt\n2\n1\n4\nUzyskana liczba pkt\nMFA_1R\nlaser\nsiatka\nekran","answer":null,"answer_text":"Zadanie 12. (0-4)\nV. Planowanie i wykonywanie prostych\ndoświadczeń i analiza ich wyników.\n10.9. Zdający stosuje równanie soczewki […].\nPoprawna odpowiedź\nNależy wykonać czynność a) - ustawić świeczkę, soczewkę skupiającą i ekran w taki sposób,\naby na ekranie powstał ostry obraz świeczki. Układ doświadczalny jest przedstawiony\nponiżej.\nNależy zmierzyć odległości płomienia świeczki od soczewki i ekranu od soczewki (czynności\nf) i g)). Po podstawieniu tych odległości do wzoru\n1\nf =\n1\nx +\n1\ny obliczamy ogniskową soczewki\nskupiającej f1 (czynność h)). Następnie powtarzamy obserwację używając zestawu dwóch\nsoczewek zamiast soczewki pojedynczej (czynność c)) i wykonujemy czynności f), g) i h),\notrzymując ogniskową układu f. W ostatnim kroku z podanego wzoru\n1\nf =\n1\nf1\n1\nf2\nwyznaczamy\nogniskową soczewki rozpraszającej f2 (czynność i)).\nSchemat punktowania\n4 p. - trzy elementy 1)-3) wymienione niżej, następnie zapisanie czynności i).\n1) Narysowanie układu doświadczalnego z soczewką skupiającą lub układem\n2 soczewek.\n2) Opis wyznaczenia ogniskowej soczewki skupiającej, w tym zapisanie czynności\na), f), g) i h).\n3) Opis wyznaczenia ogniskowej zestawu soczewek, w tym zapisanie czynności c),\nf), g) i h).\n3 p. - trzy elementy zapisane wyżej jako 1)-3).\nlub\n- elementy 2) i 3), następnie zapisanie czynności i).\n2 p. - dwa elementy spośród zapisanych wyżej jako 1)-3).\n1 p. - jeden element spośród 1)-3).\n0 p. - brak spełnienia powyższych kryteriów.\nUwaga. Zapisanie czynności b) jest błędem powodującym obniżenie oceny o 1 punkt.\nDotyczy to kryteriów za 1, 2, 3 i 4 punkty.","solution":"## Poprawna odpowiedź\n\nMetoda polega na **dwuetapowym pomiarze**: najpierw wyznaczamy ogniskową \\(f_1\\) soczewki skupiającej (solo), potem ogniskową \\(f\\) układu obu soczewek przylegających - a następnie wyznaczamy \\(f_2\\) ze wzoru.\n\nWynik:\n\n\\[\nf_2 = \\frac{f \\cdot f_1}{f_1 - f}\n\\]\n\n(wartość ujemna, bo soczewka rozpraszająca)\n\n## Sposób 1 - metoda bezpośrednia (pomiar f₁, potem f układu)\n\n### Dlaczego nie możemy zmierzyć f₂ bezpośrednio?\n\nSoczewka rozpraszająca **nie tworzy rzeczywistego obrazu** przedmiotu rzeczywistego - dlatego nie możemy ustawić ekranu i zmierzyć odległości obrazu. Musimy użyć podstępu: połączyć ją z soczewką skupiającą tak, by **układ wypadkowy był skupiający** i tworzył obraz na ekranie.\n\nWarunek \\(f_1 < |f_2|\\) gwarantuje, że układ jest skupiający:\n\\[\\frac{1}{f} = \\frac{1}{f_1} + \\frac{1}{f_2} = \\frac{1}{f_1} - \\frac{1}{|f_2|} > 0 \\]\nbo \\(f_1 < |f_2|\\), więc \\(\\frac{1}{f_1} > \\frac{1}{|f_2|}\\).\n\n### Etap 1 - wyznaczenie \\(f_1\\) (soczewka skupiająca solo)\n\n**Układ doświadczalny:**\n\n🕯️ ------------[S₁]------------- [EKRAN]\nźródło soczewka ekran\nskupiająca\n|← x →|←----- y ----------→|\n\n1. Ustaw świeczkę i ekran w pewnej odległości od siebie.\n2. Umieść soczewkę skupiającą \\(S_1\\) między nimi.\n3. Przesuwaj soczewkę (lub ekran), aż na ekranie pojawi się **ostry obraz** płomienia.\n4. Zmierz linijką:\n- \\(x_1\\) - odległość świeczki od soczewki \\(S_1\\)\n- \\(y_1\\) - odległość soczewki \\(S_1\\) od ekranu\n5. Oblicz \\(f_1\\) z równania soczewki:\n\\[\\frac{1}{f_1} = \\frac{1}{x_1} + \\frac{1}{y_1}\\]\n6. **Powtórz pomiar** kilka razy dla różnych ustawień (kroki e-h) i uśrednij wyniki.\n\n### Etap 2 - wyznaczenie \\(f\\) układu (obie soczewki przylegające)\n\n**Układ doświadczalny:**\n\n🕯️ ------------[S₁+S₂]---------- [EKRAN]\nźródło układ obu ekran\nsoczewek\n|← x →|←------- y --------→|\n\n1. **Dołóż soczewkę rozpraszającą \\(S_2\\) do skupiającej \\(S_1\\)** - obie ściśle przylegające.\n2. Przesuń ekran lub układ soczewek do uzyskania **ostrego obrazu**.\n3. Zmierz:\n- \\(x\\) - odległość świeczki od układu soczewek\n- \\(y\\) - odległość układu soczewek od ekranu\n4. Oblicz ogniskową układu:\n\\[\\frac{1}{f} = \\frac{1}{x} + \\frac{1}{y}\\]\n5. Powtórz kilkukrotnie, uśrednij \\(f\\).\n\n### Etap 3 - obliczenie \\(f_2\\)\n\nZe wzoru danego w informacji:\n\\[\\frac{1}{f} = \\frac{1}{f_1} + \\frac{1}{f_2}\\]\n\\[\\frac{1}{f_2} = \\frac{1}{f} - \\frac{1}{f_1}\\]\n\\[f_2 = \\frac{f \\cdot f_1}{f_1 - f}\\]\n\nWynik będzie **ujemny** (soczewka rozpraszająca).\n\n## Sposób 2 - rozumowanie przez weryfikację sensu fizycznego\n\nMożemy sprawdzić poprawność metody analizując znaki i wartości:\n\n- \\(f_1 > 0\\) - skupiająca ✓\n- \\(f_2 < 0\\) - rozpraszająca ✓\n- \\(f > 0\\) - układ skupiający (bo \\(|f_1| < |f_2|\\)) ✓\n- \\(|f| > f_1\\) - układ słabiej skupia niż sama \\(S_1\\), bo soczewka rozpraszająca osłabia układ ✓\n\nCzyli: jeśli zmierzone \\(f > f_1\\) i \\(f > 0\\), wszystko się zgadza fizycznie. Gdyby \\(f < f_1\\), coś jest nie tak z pomiarem.\n\nPonadto: **nie moglibyśmy odwrócić kolejności** - nie da się zmierzyć f₂ solo na ekranie. Metoda jest jedyna możliwa dla soczewki rozpraszającej bez specjalistycznego sprzętu.\n\n## Schemat oceniania CKE\n\n> 📋 **Oficjalny klucz CKE (zadanie 12, 0-4 pkt):**\n>\n> Poprawna odpowiedz: nalezy wykonac czynnosc a) - ustawic swieczke, soczewke skupiajaca i ekran tak, aby na ekranie powstal ostry obraz swieczki; zmierzyc odleglosci (czynnosci f) i g)) i z wzoru 1/f = 1/x + 1/y obliczyc ogniskowa soczewki skupiajacej f1 (czynnosc h)). Nastepnie powtorzyc obserwacje uzywajac zestawu dwoch soczewek (czynnosc c)) i wykonac czynnosci f), g), h), otrzymujac ogniskowa ukladu f. W ostatnim kroku z wzoru 1/f = 1/f1 + 1/f2 wyznaczyc ogniskowa soczewki rozpraszajacej f2 (czynnosc i)).\n>\n> - **4 pkt** - trzy elementy 1)-3) (1: narysowanie ukladu z soczewka skupiajaca lub ukladem 2 soczewek; 2: opis wyznaczenia ogniskowej soczewki skupiajacej, w tym czynnosci a), f), g), h); 3: opis wyznaczenia ogniskowej zestawu soczewek, w tym czynnosci c), f), g), h)) oraz zapisanie czynnosci i).\n> - **3 pkt** - trzy elementy 1)-3) LUB elementy 2) i 3) oraz zapisanie czynnosci i).\n> - **2 pkt** - dwa elementy sposrod 1)-3).\n> - **1 pkt** - jeden element sposrod 1)-3).\n> - **0 pkt** - brak spelnienia powyzszych kryteriow.\n>\n> Uwaga CKE: zapisanie czynnosci b) jest bledem powodujacym obnizenie oceny o 1 punkt (dotyczy kryteriow za 1, 2, 3 i 4 punkty).\n\n## Wzory z karty CKE - czego MASZ użyć\n\n> 📖 **Karta wzorów CKE (fizyka) - równanie soczewki i wzór układu soczewek:**\n>\n> - **Równanie soczewki cienkiej** (karta wzorów, sekcja OPTYKA):\n\\[\\frac{1}{f} = \\frac{1}{x} + \\frac{1}{y}\\]\n> gdzie \\(x\\) - odległość przedmiotu, \\(y\\) - odległość obrazu (obydwie od soczewki)\n>\n> - **Wzór podany w zadaniu** (soczewki przylegające):\n\\[\\frac{1}{f} = \\frac{1}{f_1} + \\frac{1}{f_2}\\]\n>\n> W tym zadaniu korzystamy z **obu tych wzorów łącznie** - to jest sedno metody.\n\n## Typowe pułapki i uwaga\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Soczewka rozpraszająca **nie tworzy rzeczywistego obrazu na ekranie** - to częsty błąd uczniów, którzy próbują mierzyć f₂ bezpośrednio. Obraz wirtualny nie „pada\" na ekran!\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Soczewki muszą **ściśle przylegać** - tylko wtedy działa wzór \\(\\frac{1}{f} = \\frac{1}{f_1} + \\frac{1}{f_2}\\). Przy odstępie \\(d > 0\\) wzór jest inny.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Warunek \\(f_1 < |f_2|\\) nie jest podany bez powodu - zapewnia \\(f > 0\\), czyli że układ w ogóle zdoła wytworzyć obraz na ekranie. Gdyby \\(f_1 > |f_2|\\), układ byłby rozpraszający i metoda nie zadziała.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Należy powtórzyć pomiary kilkukrotnie dla różnych odległości i uśrednić \\(f_1\\) oraz \\(f\\) - jednorazowy pomiar obarczony jest dużym błędem (trudność ustawienia idealnie ostrego obrazu).\n\n> ⚠️ **Uwaga (CKE):** Zapisanie czynności **b)** (próba uzyskania ostrego obrazu samą soczewką rozpraszającą) jest BŁĘDEM - soczewka rozpraszająca nie tworzy obrazu rzeczywistego na ekranie. Wpisanie b) obniża ocenę o 1 punkt.","image":"img/fizyka-2015-maj-matura-rozszerzona/zad-12.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":12,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Fizyka · Matura · maj 2015 (rozszerzona)","subject_label":"Fizyka","category_label":"Matura","text_html":"

Zadanie 12. (0-4)
Ogniskową f układu dwóch cienkich i przylegających do siebie soczewek można obliczyć ze
wzoru
1
f =
1
f1
1
f2
gdzie f1 i f2 są ogniskowymi poszczególnych soczewek.
Masz do dyspozycji małe źródło światła (np. świeczkę), ekran, linijkę i dwie soczewki -
skupiającą i rozpraszającą. Ogniskowa soczewki skupiającej jest nieznana, ale mniejsza niż
bezwzględna wartość ogniskowej soczewki rozpraszającej. Ekran i soczewki są wyposażone
w odpowiednie statywy.
MFA_1R
Opisz metodę wyznaczenia ogniskowej soczewki rozpraszającej, wykorzystującą podany
wzór. Narysuj użyty układ doświadczalny i przedstaw kolejne czynności wybrane
spośród podanych niżej. Czynności opisane w punktach e)-h) mogą być powtarzane.
a) Ustawienie świeczki, soczewki skupiającej i ekranu w taki sposób, aby na ekranie powstał
ostry obraz świeczki.
b) Ustawienie świeczki, soczewki rozpraszającej i ekranu w taki sposób, aby na ekranie
powstał ostry obraz świeczki.
c) Ustawienie świeczki, obu soczewek tuż obok siebie i ekranu w taki sposób, aby na ekranie
powstał ostry obraz świeczki.
d) Pomiar średnicy każdej z soczewek.
e) Pomiar wielkości obrazu płomienia na ekranie.
f) Pomiar odległości świeczki od soczewki (lub od zestawu soczewek).
g) Pomiar odległości ekranu od soczewki (lub od zestawu soczewek).
h) Zastosowanie wzoru
1
f =
1
x +
1
y.
i) Przekształcenie wzoru
1
f =
1
f1
1
f2
i obliczenie ogniskowej soczewki rozpraszającej.
Wypełnia
egzaminator
Nr zadania
11.2.
11.3.
12.
Maks. liczba pkt
2
1
4
Uzyskana liczba pkt
MFA_1R
laser
siatka
ekran

","answer_text_html":"

Zadanie 12. (0-4)
V. Planowanie i wykonywanie prostych
doświadczeń i analiza ich wyników.
10.9. Zdający stosuje równanie soczewki […].
Poprawna odpowiedź
Należy wykonać czynność a) - ustawić świeczkę, soczewkę skupiającą i ekran w taki sposób,
aby na ekranie powstał ostry obraz świeczki. Układ doświadczalny jest przedstawiony
poniżej.
Należy zmierzyć odległości płomienia świeczki od soczewki i ekranu od soczewki (czynności
f) i g)). Po podstawieniu tych odległości do wzoru
1
f =
1
x +
1
y obliczamy ogniskową soczewki
skupiającej f1 (czynność h)). Następnie powtarzamy obserwację używając zestawu dwóch
soczewek zamiast soczewki pojedynczej (czynność c)) i wykonujemy czynności f), g) i h),
otrzymując ogniskową układu f. W ostatnim kroku z podanego wzoru
1
f =
1
f1
1
f2
wyznaczamy
ogniskową soczewki rozpraszającej f2 (czynność i)).
Schemat punktowania
4 p. - trzy elementy 1)-3) wymienione niżej, następnie zapisanie czynności i).

\n
  1. Narysowanie układu doświadczalnego z soczewką skupiającą lub układem
\n

2 soczewek.

\n
  1. Opis wyznaczenia ogniskowej soczewki skupiającej, w tym zapisanie czynności
\n

a), f), g) i h).

\n
  1. Opis wyznaczenia ogniskowej zestawu soczewek, w tym zapisanie czynności c),
\n

f), g) i h).
3 p. - trzy elementy zapisane wyżej jako 1)-3).
lub

\n\n

2 p. - dwa elementy spośród zapisanych wyżej jako 1)-3).
1 p. - jeden element spośród 1)-3).
0 p. - brak spełnienia powyższych kryteriów.
Uwaga. Zapisanie czynności b) jest błędem powodującym obniżenie oceny o 1 punkt.
Dotyczy to kryteriów za 1, 2, 3 i 4 punkty.

","solutions":[{"source":"maturazai","label":"maturazai.pl (AI)","kind":"text","html":"

Poprawna odpowiedź

\n

Metoda polega na dwuetapowym pomiarze: najpierw wyznaczamy ogniskową f1 soczewki skupiającej (solo), potem ogniskową f układu obu soczewek przylegających - a następnie wyznaczamy f2 ze wzoru.

\n

Wynik:

\n
f2=f·f1f1−f
\n

(wartość ujemna, bo soczewka rozpraszająca)

\n

Sposób 1 - metoda bezpośrednia (pomiar f₁, potem f układu)

\n
Dlaczego nie możemy zmierzyć f₂ bezpośrednio?
\n

Soczewka rozpraszająca nie tworzy rzeczywistego obrazu przedmiotu rzeczywistego - dlatego nie możemy ustawić ekranu i zmierzyć odległości obrazu. Musimy użyć podstępu: połączyć ją z soczewką skupiającą tak, by układ wypadkowy był skupiający i tworzył obraz na ekranie.

\n

Warunek f1<|f2| gwarantuje, że układ jest skupiający:

\n
1f=1f1+1f2=1f1−1|f2|>0
\n

bo f1<|f2|, więc 1f1>1|f2|.

\n
Etap 1 - wyznaczenie f1 (soczewka skupiająca solo)
\n

Układ doświadczalny:

\n

🕯️ ------------[S₁]------------- [EKRAN]
źródło soczewka ekran
skupiająca
|← x →|←----- y ----------→|

\n
  1. Ustaw świeczkę i ekran w pewnej odległości od siebie.
  2. Umieść soczewkę skupiającą S1 między nimi.
  3. Przesuwaj soczewkę (lub ekran), aż na ekranie pojawi się ostry obraz płomienia.
  4. Zmierz linijką:
\n\n
  1. Oblicz f1 z równania soczewki:
\n
1f1=1x1+1y1
\n
  1. Powtórz pomiar kilka razy dla różnych ustawień (kroki e-h) i uśrednij wyniki.
\n
Etap 2 - wyznaczenie f układu (obie soczewki przylegające)
\n

Układ doświadczalny:

\n

🕯️ ------------[S₁+S₂]---------- [EKRAN]
źródło układ obu ekran
soczewek
|← x →|←------- y --------→|

\n
  1. Dołóż soczewkę rozpraszającą S2 do skupiającej S1 - obie ściśle przylegające.
  2. Przesuń ekran lub układ soczewek do uzyskania ostrego obrazu.
  3. Zmierz:
\n\n
  1. Oblicz ogniskową układu:
\n
1f=1x+1y
\n
  1. Powtórz kilkukrotnie, uśrednij f.
\n
Etap 3 - obliczenie f2
\n

Ze wzoru danego w informacji:

\n
1f=1f1+1f2
\n
1f2=1f−1f1
\n
f2=f·f1f1−f
\n

Wynik będzie ujemny (soczewka rozpraszająca).

\n

Sposób 2 - rozumowanie przez weryfikację sensu fizycznego

\n

Możemy sprawdzić poprawność metody analizując znaki i wartości:

\n\n

Czyli: jeśli zmierzone f>f1 i f>0, wszystko się zgadza fizycznie. Gdyby f<f1, coś jest nie tak z pomiarem.

\n

Ponadto: nie moglibyśmy odwrócić kolejności - nie da się zmierzyć f₂ solo na ekranie. Metoda jest jedyna możliwa dla soczewki rozpraszającej bez specjalistycznego sprzętu.

\n

Schemat oceniania CKE

\n
📋 Oficjalny klucz CKE (zadanie 12, 0-4 pkt):

Poprawna odpowiedz: nalezy wykonac czynnosc a) - ustawic swieczke, soczewke skupiajaca i ekran tak, aby na ekranie powstal ostry obraz swieczki; zmierzyc odleglosci (czynnosci f) i g)) i z wzoru 1/f = 1/x + 1/y obliczyc ogniskowa soczewki skupiajacej f1 (czynnosc h)). Nastepnie powtorzyc obserwacje uzywajac zestawu dwoch soczewek (czynnosc c)) i wykonac czynnosci f), g), h), otrzymujac ogniskowa ukladu f. W ostatnim kroku z wzoru 1/f = 1/f1 + 1/f2 wyznaczyc ogniskowa soczewki rozpraszajacej f2 (czynnosc i)).

- 4 pkt - trzy elementy 1)-3) (1: narysowanie ukladu z soczewka skupiajaca lub ukladem 2 soczewek; 2: opis wyznaczenia ogniskowej soczewki skupiajacej, w tym czynnosci a), f), g), h); 3: opis wyznaczenia ogniskowej zestawu soczewek, w tym czynnosci c), f), g), h)) oraz zapisanie czynnosci i).
- 3 pkt - trzy elementy 1)-3) LUB elementy 2) i 3) oraz zapisanie czynnosci i).
- 2 pkt - dwa elementy sposrod 1)-3).
- 1 pkt - jeden element sposrod 1)-3).
- 0 pkt - brak spelnienia powyzszych kryteriow.

Uwaga CKE: zapisanie czynnosci b) jest bledem powodujacym obnizenie oceny o 1 punkt (dotyczy kryteriow za 1, 2, 3 i 4 punkty).
\n

Wzory z karty CKE - czego MASZ użyć

\n
📖 Karta wzorów CKE (fizyka) - równanie soczewki i wzór układu soczewek:

- Równanie soczewki cienkiej (karta wzorów, sekcja OPTYKA):
\n
1f=1x+1y
\n
gdzie x - odległość przedmiotu, y - odległość obrazu (obydwie od soczewki)

- Wzór podany w zadaniu (soczewki przylegające):
\n
1f=1f1+1f2
\n

W tym zadaniu korzystamy z obu tych wzorów łącznie - to jest sedno metody.
\n

Typowe pułapki i uwaga

\n
⚠️ Uwaga: Soczewka rozpraszająca nie tworzy rzeczywistego obrazu na ekranie - to częsty błąd uczniów, którzy próbują mierzyć f₂ bezpośrednio. Obraz wirtualny nie „pada" na ekran!
\n
⚠️ Uwaga: Soczewki muszą ściśle przylegać - tylko wtedy działa wzór 1f=1f1+1f2. Przy odstępie d>0 wzór jest inny.
\n
⚠️ Uwaga: Warunek f1<|f2| nie jest podany bez powodu - zapewnia f>0, czyli że układ w ogóle zdoła wytworzyć obraz na ekranie. Gdyby f1>|f2|, układ byłby rozpraszający i metoda nie zadziała.
\n
⚠️ Uwaga: Należy powtórzyć pomiary kilkukrotnie dla różnych odległości i uśrednić f1 oraz f - jednorazowy pomiar obarczony jest dużym błędem (trudność ustawienia idealnie ostrego obrazu).
\n
⚠️ Uwaga (CKE): Zapisanie czynności b) (próba uzyskania ostrego obrazu samą soczewką rozpraszającą) jest BŁĘDEM - soczewka rozpraszająca nie tworzy obrazu rzeczywistego na ekranie. Wpisanie b) obniża ocenę o 1 punkt.
"},{"source":"zadaniazmatur","label":"zadaniazmatur.pl","kind":"text","html":"

Należy wykonać czynność a) – ustawić świeczkę, soczewkę skupiającą i ekran w taki sposób, aby na ekranie powstał ostry obraz świeczki. Układ doświadczalny jest przedstawiony poniżej. [OBRAZEK]
Należy zmierzyć odległości płomienia świeczki od soczewki i ekranu od soczewki (czynności f) i g)). Po podstawieniu tych odległości do wzoru 1f=1x+1y obliczamy ogniskową soczewki skupiającej f1 (czynność h)). Następnie powtarzamy obserwację używając zestawu dwóch soczewek zamiast soczewki pojedynczej (czynność c)) i wykonujemy czynności f), g) i h), otrzymując ogniskową układu f. W ostatnim kroku z podanego wzoru 1f=1f1+1f2 wyznaczamy ogniskową soczewki rozpraszającej f2 (czynność i)).

"}]}