{"id":"fizyka-2017-nowa-era-probna-rozszerzona/zad/15","paper_id":"fizyka-2017-nowa-era-probna-rozszerzona","number":"15","points":null,"ptype":"open","subject":"fizyka","category":"probna","year":2017,"month":null,"level":"rozszerzona","text":"Zadanie 15.\nPrzeczytaj artykuł (fragmenty).\nBarwy pigmentowe i strukturalne\nKolor zależy przede wszystkim od składu chemicznego danego przedmiotu i jego mikroskopowej\nstruktury. Wpływają na niego także rodzaj padającego światła, cechy indywidualne ludzkiego oka lub\ninnego przyrządu rejestrującego światło (klisza fotograficzna w tradycyjnych aparatach, matryca CCD\nw aparatach cyfrowych). Barwa, którą obserwujemy, powstaje w wyniku oddziaływania światła\nz oświetlanym przedmiotem. W zależności od tego, co dzieje się z padającym na przedmiot światłem,\npowstający kolor określa się jako pigmentowy lub jako strukturalny. [ ]\nW szczególnych przypadkach, jeśli przezroczysty materiał składa się z uporządkowanych struktur\nw postaci mikroskopijnych warstw przezroczystych substancji, może dojść do tzw. interferencji\nw cienkich warstwach. Zjawisko to odpowiedzialne jest za tęczowe ubarwienie baniek mydlanych,\nplam benzyny, niektórych minerałów (np. aragonitu wchodzącego w skład macicy perłowej), a także\nskrzydeł niektórych motyli, pancerzy owadów, ptasich piór (np. piór pawia) i gadzich łusek. Efekt ten\nnosi nazwę iryzacji, tęczowania lub ubarwienia strukturalnego. [ ]\nInterferencja w cienkich warstwach\n[…] W przypadku, gdy światło pada na powierzchnię cienkiej warstewki przezroczystego materiału,\npromienie odbite od górnej granicy ośrodków mogą interferować z promieniami ulegającymi odbiciu\nod dolnej granicy. Jeśli oświetlimy warstwę światłem białym, to - w zależności od grubości warstwy\ni kąta padania światła - niektóre z kolorów ulegną wzmocnieniu, a inne osłabieniu. Jeśli jakiś kolor\nulegnie całkowitemu wygaszeniu, to efekt będzie taki sam, jak gdyby kolor ten uległ pochłonięciu\nw ośrodku. W wyniku wzmocnienia jednych kolorów i osłabienia innych, wiązka docierająca do oka\nobserwatora nie będzie więc biała. W przypadku, gdy warstwa przezroczystego materiału nie ma stałej\ngrubości, tak jak w przypadku baniek mydlanych lub plam benzyny, można zaobserwować prążki\no różnych kolorach.\nIryzacja, „Neutrino”, 27/2014, s. 9","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/fizyka-2017-nowa-era-probna-rozszerzona/zad-15.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":14,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Fizyka · Matura próbna · 2017 (rozszerzona)","subject_label":"Fizyka","category_label":"Matura próbna","text_html":"<p>Zadanie 15.<br>Przeczytaj artykuł (fragmenty).<br>Barwy pigmentowe i strukturalne<br>Kolor zależy przede wszystkim od składu chemicznego danego przedmiotu i jego mikroskopowej<br>struktury. Wpływają na niego także rodzaj padającego światła, cechy indywidualne ludzkiego oka lub<br>innego przyrządu rejestrującego światło (klisza fotograficzna w tradycyjnych aparatach, matryca CCD<br>w aparatach cyfrowych). Barwa, którą obserwujemy, powstaje w wyniku oddziaływania światła<br>z oświetlanym przedmiotem. W zależności od tego, co dzieje się z padającym na przedmiot światłem,<br>powstający kolor określa się jako pigmentowy lub jako strukturalny. [ ]<br>W szczególnych przypadkach, jeśli przezroczysty materiał składa się z uporządkowanych struktur<br>w postaci mikroskopijnych warstw przezroczystych substancji, może dojść do tzw. interferencji<br>w cienkich warstwach. Zjawisko to odpowiedzialne jest za tęczowe ubarwienie baniek mydlanych,<br>plam benzyny, niektórych minerałów (np. aragonitu wchodzącego w skład macicy perłowej), a także<br>skrzydeł niektórych motyli, pancerzy owadów, ptasich piór (np. piór pawia) i gadzich łusek. Efekt ten<br>nosi nazwę iryzacji, tęczowania lub ubarwienia strukturalnego. [ ]<br>Interferencja w cienkich warstwach<br>[…] W przypadku, gdy światło pada na powierzchnię cienkiej warstewki przezroczystego materiału,<br>promienie odbite od górnej granicy ośrodków mogą interferować z promieniami ulegającymi odbiciu<br>od dolnej granicy. Jeśli oświetlimy warstwę światłem białym, to - w zależności od grubości warstwy<br>i kąta padania światła - niektóre z kolorów ulegną wzmocnieniu, a inne osłabieniu. Jeśli jakiś kolor<br>ulegnie całkowitemu wygaszeniu, to efekt będzie taki sam, jak gdyby kolor ten uległ pochłonięciu<br>w ośrodku. W wyniku wzmocnienia jednych kolorów i osłabienia innych, wiązka docierająca do oka<br>obserwatora nie będzie więc biała. W przypadku, gdy warstwa przezroczystego materiału nie ma stałej<br>grubości, tak jak w przypadku baniek mydlanych lub plam benzyny, można zaobserwować prążki<br>o różnych kolorach.<br>Iryzacja, „Neutrino”, 27/2014, s. 9</p>","solutions":[]}