{"id":"fizyka-2020-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/8.1","paper_id":"fizyka-2020-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"8.1","points":1,"ptype":"closed","subject":"fizyka","category":"matura","year":2020,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 8.1. (0-1)\nWartość prędkości i częstotliwość światła fioletowego po wniknięciu do szkła oznaczymy jako\nvF oraz fF, a wartość prędkości i częstotliwość światła czerwonego po wniknięciu do szkła\noznaczymy jako vC oraz fC.\nUzupełnij zdanie. Zaznacz właściwą odpowiedź wybraną spośród A-C, a następnie\nodpowiedź wybraną spośród 1-3.\nZależność między wartościami prędkości vF oraz vC określa relacja\n, a zależność\nmiędzy częstotliwościami fF oraz fC określa relacja\nA. vF > vC\n1. fF > fC\nB. vF = vC\n2. fF = fC\nC. vF < vC\n3. fF < fC","answer":null,"answer_text":"Zadanie 8.1. (0-1)\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nII. Analiza tekstów popularnonaukowych\ni ocena ich treści.\nIII. Wykorzystanie i przetwarzanie\ninformacji zapisanych w postaci tekstu\n[…] wykresów […].\nZdający:\n10.1) opisuje widmo fal elektromagnetycznych\ni podaje źródła fal w poszczególnych zakresach\nz omówieniem ich zastosowań;\n6.8) stosuje w obliczeniach związek między\nparametrami fali: długością, częstotliwością,\nokresem, prędkością.\nZasady oceniania\n1 pkt - poprawna odpowiedź.\n0 pkt - brak spełnienia powyższego kryterium.\nPoprawna odpowiedź\nC1\nZasady oceniania rozwiązań zadań","solution":"## Poprawna odpowiedz\n\n\\[\\boxed{\\text{C} \\quad \\text{oraz} \\quad 1}\\]\n\nCzyli: relacja predkosci \\(v_F < v_C\\) (odpowiedz **C**), relacja czestotliwosci \\(f_F > f_C\\) (odpowiedz **1**).\n\n## Sposob 1 - Definicja wspolczynnika zalamania + odczyt z wykresu\n\n**Krok 1: Odczytaj n dla fioletu i czerwieni.**\n\nKrzywa \\(n(\\lambda)\\) jest malejaca - im krotsza fala, tym wiekszy wspolczynnik zalamania. Swiatlo fioletowe ma krotsza fale niz czerwone (\\(\\lambda_F < \\lambda_C\\)), wiec:\n\n\\[\nn_F > n_C\n\\]\n\n(z wykresu, na krancach szarego odcinka 0,4-0,7 um: \\(n_F \\approx 1{,}54\\), \\(n_C \\approx 1{,}51\\)).\n\n**Krok 2: Relacja predkosci w szkle.**\n\n\\[\nn = \\frac{c}{v} \\implies v = \\frac{c}{n}\n\\]\n\nPoniewaz \\(n_F > n_C\\):\n\n\\[\nv_F = \\frac{c}{n_F} < \\frac{c}{n_C} = v_C \\implies \\boxed{v_F < v_C} \\;\\Rightarrow\\; \\text{odp. } \\mathbf{C}\n\\]\n\n**Krok 3: Relacja czestotliwosci.**\n\n**Kluczowy fakt:** przy przejsciu swiatla z prozni do osrodka materialnego **czestotliwosc sie NIE zmienia** - zmienia sie tylko predkosc i dlugosc fali. Czestotliwosc okresla zrodlo:\n\n\\[\nf = \\frac{c}{\\lambda_{\\text{proznia}}}\n\\]\n\nPoniewaz \\(\\lambda_F < \\lambda_C\\):\n\n\\[\nf_F = \\frac{c}{\\lambda_F} > \\frac{c}{\\lambda_C} = f_C \\implies \\boxed{f_F > f_C} \\;\\Rightarrow\\; \\text{odp. } \\mathbf{1}\n\\]\n\n## Sposob 2 - Weryfikacja przez v = f * lambda w szkle\n\nW osrodku: \\(v = f \\cdot \\lambda_{\\text{szklo}}\\), gdzie \\(\\lambda_{\\text{szklo}} = \\lambda_{\\text{proznia}}/n\\). Czestotliwosc \\(f\\) jest taka sama jak w prozni (zalezy od zrodla). Spojnosc: fiolet ma mniejsze \\(v\\) i mniejsze \\(\\lambda_{\\text{szklo}}\\), ale wieksze \\(f\\) - co potwierdza C oraz 1.\n\n## Schemat oceniania CKE\n\n> 📋 **Zasady oceniania (zadanie 8.1, 0-1 pkt) - wg oficjalnego klucza CKE:**\n> - **1 pkt** - poprawna odpowiedz: **C1** (czyli C oraz 1).\n> - **0 pkt** - brak spelnienia powyzszego kryterium.\n\n## Typowe pulapki\n\n> ⚠️ **Czestotliwosc nie zmienia sie przy zalamaniu** - to fundament zadania. Wielu uczniow myli sie, sadzac ze \\(f\\) zmienia sie razem z \\(v\\). Zmienia sie \\(v\\) i \\(\\lambda\\), ale \\(f = \\text{const}\\).\n\n> ⚠️ **Wieksze n = mniejsza predkosc** (\\(v = c/n\\)). Fiolet ma wiekszy n, wiec wolniej porusza sie w szkle: \\(v_F < v_C\\).","image":"img/fizyka-2020-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-8.1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":12,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Fizyka · Matura · czerwiec 2020 (rozszerzona)","subject_label":"Fizyka","category_label":"Matura","text_html":"

Zadanie 8.1. (0-1)
Wartość prędkości i częstotliwość światła fioletowego po wniknięciu do szkła oznaczymy jako
vF oraz fF, a wartość prędkości i częstotliwość światła czerwonego po wniknięciu do szkła
oznaczymy jako vC oraz fC.
Uzupełnij zdanie. Zaznacz właściwą odpowiedź wybraną spośród A-C, a następnie
odpowiedź wybraną spośród 1-3.
Zależność między wartościami prędkości vF oraz vC określa relacja
, a zależność
między częstotliwościami fF oraz fC określa relacja
A. vF > vC

\n
  1. fF > fC
\n

B. vF = vC

\n
  1. fF = fC
\n

C. vF < vC

\n
  1. fF < fC
","answer_text_html":"

Zadanie 8.1. (0-1)
Wymagania ogólne
Wymagania szczegółowe
II. Analiza tekstów popularnonaukowych
i ocena ich treści.
III. Wykorzystanie i przetwarzanie
informacji zapisanych w postaci tekstu
[…] wykresów […].
Zdający:
10.1) opisuje widmo fal elektromagnetycznych
i podaje źródła fal w poszczególnych zakresach
z omówieniem ich zastosowań;
6.8) stosuje w obliczeniach związek między
parametrami fali: długością, częstotliwością,
okresem, prędkością.
Zasady oceniania
1 pkt - poprawna odpowiedź.
0 pkt - brak spełnienia powyższego kryterium.
Poprawna odpowiedź
C1
Zasady oceniania rozwiązań zadań

","solutions":[{"source":"maturazai","label":"maturazai.pl (AI)","kind":"text","html":"

Poprawna odpowiedz

\n

\\[\\boxed{\\text{C} \\quad \\text{oraz} \\quad 1}\\]

\n

Czyli: relacja predkosci \\(v_F < v_C\\) (odpowiedz C), relacja czestotliwosci \\(f_F > f_C\\) (odpowiedz 1).

\n

Sposob 1 - Definicja wspolczynnika zalamania + odczyt z wykresu

\n

Krok 1: Odczytaj n dla fioletu i czerwieni.

\n

Krzywa \\(n(\\lambda)\\) jest malejaca - im krotsza fala, tym wiekszy wspolczynnik zalamania. Swiatlo fioletowe ma krotsza fale niz czerwone (\\(\\lambda_F < \\lambda_C\\)), wiec:

\n

\\[
n_F > n_C
\\]

\n

(z wykresu, na krancach szarego odcinka 0,4-0,7 um: \\(n_F \\approx 1{,}54\\), \\(n_C \\approx 1{,}51\\)).

\n

Krok 2: Relacja predkosci w szkle.

\n

\\[
n = \\frac{c}{v} \\implies v = \\frac{c}{n}
\\]

\n

Poniewaz \\(n_F > n_C\\):

\n

\\[
v_F = \\frac{c}{n_F} < \\frac{c}{n_C} = v_C \\implies \\boxed{v_F < v_C} \\;\\Rightarrow\\; \\text{odp. } \\mathbf{C}
\\]

\n

Krok 3: Relacja czestotliwosci.

\n

Kluczowy fakt: przy przejsciu swiatla z prozni do osrodka materialnego czestotliwosc sie NIE zmienia - zmienia sie tylko predkosc i dlugosc fali. Czestotliwosc okresla zrodlo:

\n

\\[
f = \\frac{c}{\\lambda_{\\text{proznia}}}
\\]

\n

Poniewaz \\(\\lambda_F < \\lambda_C\\):

\n

\\[
f_F = \\frac{c}{\\lambda_F} > \\frac{c}{\\lambda_C} = f_C \\implies \\boxed{f_F > f_C} \\;\\Rightarrow\\; \\text{odp. } \\mathbf{1}
\\]

\n

Sposob 2 - Weryfikacja przez v = f * lambda w szkle

\n

W osrodku: \\(v = f \\cdot \\lambda_{\\text{szklo}}\\), gdzie \\(\\lambda_{\\text{szklo}} = \\lambda_{\\text{proznia}}/n\\). Czestotliwosc \\(f\\) jest taka sama jak w prozni (zalezy od zrodla). Spojnosc: fiolet ma mniejsze \\(v\\) i mniejsze \\(\\lambda_{\\text{szklo}}\\), ale wieksze \\(f\\) - co potwierdza C oraz 1.

\n

Schemat oceniania CKE

\n
📋 Zasady oceniania (zadanie 8.1, 0-1 pkt) - wg oficjalnego klucza CKE:
- 1 pkt - poprawna odpowiedz: C1 (czyli C oraz 1).
- 0 pkt - brak spelnienia powyzszego kryterium.
\n

Typowe pulapki

\n
⚠️ Czestotliwosc nie zmienia sie przy zalamaniu - to fundament zadania. Wielu uczniow myli sie, sadzac ze \\(f\\) zmienia sie razem z \\(v\\). Zmienia sie \\(v\\) i \\(\\lambda\\), ale \\(f = \\text{const}\\).
\n
⚠️ Wieksze n = mniejsza predkosc (\\(v = c/n\\)). Fiolet ma wiekszy n, wiec wolniej porusza sie w szkle: \\(v_F < v_C\\).
"}]}