{"id":"fizyka-2021-maj-matura-rozszerzona/zad/8.3","paper_id":"fizyka-2021-maj-matura-rozszerzona","number":"8.3","points":1,"ptype":"true_false","subject":"fizyka","category":"matura","year":2021,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 8.3. (0-1)\nOceń prawdziwość każdego dokończenia poniższego zdania. Zaznacz P, jeśli zdanie\njest prawdziwe, albo F - jeśli jest fałszywe.\nObserwowany przez soczewkę obraz D’’ świecącej diody D jest\n1.\nrzeczywisty.\nP\nF\n2.\nodwrócony.\nP\nF\n3.\npowiększony.\nP\nF","answer":"F","answer_text":"Zadanie 8.3. (0-1)\nWymagania egzaminacyjne 2021\nWymaganie ogólne\nWymagania szczegółowe\nI. Znajomość i umiejętność\nwykorzystania pojęć i praw fizyki\ndo wyjaśniania procesów i zjawisk\nw przyrodzie.\nZdający:\n7.7) (G) […] rozróżnia obrazy rzeczywiste,\npozorne, proste, odwrócone, powiększone,\npomniejszone;\nZasady oceniania\n1 pkt - poprawna odpowiedź.\n0 pkt - brak spełnienia powyższego kryterium.\nPoprawna odpowiedź\n1. F 2. F 3. P\nD\nS2\nD’’\noś optyczna soczewki S2\nF2\nobserwator","solution":"## Poprawna odpowiedź\n\n| Zdanie | Ocena |\n| 1. rzeczywisty | **F** |\n| 2. odwrócony | **F** |\n| 3. powiększony | **P** |\n\n(zgodnie z kluczem CKE: 1. F, 2. F, 3. P)\n\nObraz \\(D''\\) świecącej diody D obserwowany przez soczewkę S2 jest obrazem **pozornym (nierzeczywistym), prostym (nieodwróconym) i powiększonym** - czyli typowy obraz przedmiotu umieszczonego **wewnątrz ogniskowej** soczewki skupiającej (jak w lupie).\n\n## Uzasadnienie - konstrukcja i analiza obrazu\n\nW zadaniach 8.1.-8.2. dioda D znajduje się w odległości **mniejszej od ogniskowej** soczewki S2 (\\(d_o < f\\)). Dla soczewki skupiającej daje to obraz:\n\n- **pozorny** (po tej samej stronie soczewki co przedmiot, powstaje z przecięcia *przedłużeń* promieni - linii przerywanych) → \"rzeczywisty\" = **F**,\n- **prosty / nieodwrócony** (po tej samej stronie osi co przedmiot) → \"odwrócony\" = **F**,\n- **powiększony** (większy od przedmiotu) → \"powiększony\" = **P**.\n\nPotwierdza to równanie soczewki. Dla \\(0 < d_o < f\\):\n\n\\[\\frac{1}{f} = \\frac{1}{d_o} + \\frac{1}{d_i} \\implies d_i = \\frac{f \\, d_o}{d_o - f} < 0\\]\n\nUjemne \\(d_i\\) oznacza obraz **pozorny** (po stronie przedmiotu). Powiększenie:\n\n\\[p = -\\frac{d_i}{d_o} > 0 \\quad (\\text{obraz prosty}), \\qquad |p| > 1 \\quad (\\text{powiększony}).\\]\n\nDodatnie \\(p\\) → obraz prosty (nieodwrócony); \\(|p| > 1\\) → powiększony.\n\n## Schemat oceniania CKE\n\n> Oficjalny klucz CKE (zadanie 8.3, 0-1 pkt):\n> - 1 pkt - poprawna odpowiedź.\n> - 0 pkt - brak spełnienia powyższego kryterium.\n>\n> Poprawna odpowiedź: 1. F, 2. F, 3. P.\n\n## Wzory z karty CKE - czego MASZ użyć\n\n> 📖 **Karta wzorów CKE - optyka:**\n> - Równanie soczewki: \\(\\frac{1}{f} = \\frac{1}{x} + \\frac{1}{y}\\)\n> - Powiększenie: \\(p = \\frac{y}{x}\\) (lub \\(p = \\frac{h_{obrazu}}{h_{przedmiotu}}\\))\n>\n> Dla przedmiotu wewnątrz ogniskowej soczewki skupiającej obraz jest pozorny, prosty i powiększony.\n\n## Typowe pułapki i uwagi\n\n> ⚠️ **Pułapka:** soczewka skupiająca NIE zawsze daje obraz rzeczywisty i odwrócony - tylko dla przedmiotu **poza** ogniskiem. Gdy przedmiot jest **wewnątrz** ogniskowej (\\(d_o < f\\)), obraz jest pozorny, prosty i powiększony (efekt lupy).\n\n> ⚠️ **Pułapka:** obraz pozorny powstaje z przecięcia **przedłużeń** promieni (linie przerywane), nie samych promieni - leży po tej samej stronie soczewki co przedmiot.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** kluczowa wskazówka z konstrukcji 8.1.-8.2. - położenie diody względem ogniska decyduje o charakterze obrazu.","image":"img/fizyka-2021-maj-matura-rozszerzona/zad-8.3.webp","solution_image":null,"topics":"Fale elektromagnetyczne i optyka","page_from":17,"source":"ocr","answer_source":"maturazai","answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Fizyka · Matura · maj 2021 (rozszerzona)","subject_label":"Fizyka","category_label":"Matura","text_html":"

Zadanie 8.3. (0-1)
Oceń prawdziwość każdego dokończenia poniższego zdania. Zaznacz P, jeśli zdanie
jest prawdziwe, albo F - jeśli jest fałszywe.
Obserwowany przez soczewkę obraz D’’ świecącej diody D jest
1.
rzeczywisty.
P
F
2.
odwrócony.
P
F
3.
powiększony.
P
F

","answer_text_html":"

Zadanie 8.3. (0-1)
Wymagania egzaminacyjne 2021
Wymaganie ogólne
Wymagania szczegółowe
I. Znajomość i umiejętność
wykorzystania pojęć i praw fizyki
do wyjaśniania procesów i zjawisk
w przyrodzie.
Zdający:
7.7) (G) […] rozróżnia obrazy rzeczywiste,
pozorne, proste, odwrócone, powiększone,
pomniejszone;
Zasady oceniania
1 pkt - poprawna odpowiedź.
0 pkt - brak spełnienia powyższego kryterium.
Poprawna odpowiedź

\n
  1. F 2. F 3. P
\n

D
S2
D’’
oś optyczna soczewki S2
F2
obserwator

","solutions":[{"source":"maturazai","label":"maturazai.pl (AI)","kind":"text","html":"

Poprawna odpowiedź

\n

| Zdanie | Ocena |
| 1. rzeczywisty | F |
| 2. odwrócony | F |
| 3. powiększony | P |

\n

(zgodnie z kluczem CKE: 1. F, 2. F, 3. P)

\n

Obraz \\(D''\\) świecącej diody D obserwowany przez soczewkę S2 jest obrazem pozornym (nierzeczywistym), prostym (nieodwróconym) i powiększonym - czyli typowy obraz przedmiotu umieszczonego wewnątrz ogniskowej soczewki skupiającej (jak w lupie).

\n

Uzasadnienie - konstrukcja i analiza obrazu

\n

W zadaniach 8.1.-8.2. dioda D znajduje się w odległości mniejszej od ogniskowej soczewki S2 (\\(d_o < f\\)). Dla soczewki skupiającej daje to obraz:

\n\n

Potwierdza to równanie soczewki. Dla \\(0 < d_o < f\\):

\n

\\[\\frac{1}{f} = \\frac{1}{d_o} + \\frac{1}{d_i} \\implies d_i = \\frac{f \\, d_o}{d_o - f} < 0\\]

\n

Ujemne \\(d_i\\) oznacza obraz pozorny (po stronie przedmiotu). Powiększenie:

\n

\\[p = -\\frac{d_i}{d_o} > 0 \\quad (\\text{obraz prosty}), \\qquad |p| > 1 \\quad (\\text{powiększony}).\\]

\n

Dodatnie \\(p\\) → obraz prosty (nieodwrócony); \\(|p| > 1\\) → powiększony.

\n

Schemat oceniania CKE

\n
Oficjalny klucz CKE (zadanie 8.3, 0-1 pkt):
- 1 pkt - poprawna odpowiedź.
- 0 pkt - brak spełnienia powyższego kryterium.

Poprawna odpowiedź: 1. F, 2. F, 3. P.
\n

Wzory z karty CKE - czego MASZ użyć

\n
📖 Karta wzorów CKE - optyka:
- Równanie soczewki: \\(\\frac{1}{f} = \\frac{1}{x} + \\frac{1}{y}\\)
- Powiększenie: \\(p = \\frac{y}{x}\\) (lub \\(p = \\frac{h_{obrazu}}{h_{przedmiotu}}\\))

Dla przedmiotu wewnątrz ogniskowej soczewki skupiającej obraz jest pozorny, prosty i powiększony.
\n

Typowe pułapki i uwagi

\n
⚠️ Pułapka: soczewka skupiająca NIE zawsze daje obraz rzeczywisty i odwrócony - tylko dla przedmiotu poza ogniskiem. Gdy przedmiot jest wewnątrz ogniskowej (\\(d_o < f\\)), obraz jest pozorny, prosty i powiększony (efekt lupy).
\n
⚠️ Pułapka: obraz pozorny powstaje z przecięcia przedłużeń promieni (linie przerywane), nie samych promieni - leży po tej samej stronie soczewki co przedmiot.
\n
⚠️ Uwaga: kluczowa wskazówka z konstrukcji 8.1.-8.2. - położenie diody względem ogniska decyduje o charakterze obrazu.
"},{"source":"zadaniazmatur","label":"zadaniazmatur.pl","kind":"text","html":"
  1. F 2. F 3. P
"}]}