{"id":"fizyka-2025-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/4.2","paper_id":"fizyka-2025-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"4.2","points":3,"ptype":"open","subject":"fizyka","category":"matura","year":2025,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 4.2. (0-3)\nWartość prędkości jednego z satelitów w punkcie 𝑃 jest równa 6,3 km/s.\nUstal, który z satelitów - S1 czy S2 - ma w punkcie 𝑷 taką prędkość. Wykonaj\nniezbędne obliczenia, które doprowadzą do tego ustalenia. Następnie zapisz swoją\nodpowiedź.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 4.2. (0-3)\nWymaganie ogólne\nWymagania szczegółowe\nII. Rozwiązywanie problemów\nz wykorzystaniem praw i zależności\nfizycznych.\nZdający:\nIV.3) analizuje jakościowo wpływ siły grawitacji\nSłońca na niejednostajny ruch planet po\norbitach eliptycznych i siły grawitacji planet na\nruch ich księżyców;\nIV.4) wskazuje siłę grawitacji jako siłę\ndośrodkową w ruchu po orbicie kołowej, oblicza\nwartość prędkości na orbicie kołowej\no dowolnym promieniu; omawia ruch satelitów\nwokół Ziemi.\nZasady oceniania rozwiązań zadań\nZasady oceniania\n(dla rozwiązania sposobem 1A lub 1B)\n3 pkt - poprawna metoda ustalenia, który z satelitów ma prędkość o wartości 6,3 km/s oraz\nzapisanie poprawnej odpowiedzi.\n2 pkt - poprawna metoda obliczenia prędkości orbitalnej satelity S1 oraz podanie\nprawidłowego wyniku liczbowego z jednostką\nLUB\n- zapisanie równania, z którego można wyznaczyć prędkość orbitalną satelity S1 (siła\ngrawitacji jako dośrodkowa, lub bezpośredni wzór na prędkość orbitalną) oraz\nwykazanie, że dla prędkości 6,3 km/s równanie nie jest spełnione.\n1 pkt - zapisanie relacji identyfikującej siłę grawitacji jako siłę dośrodkową (lub\nprzyśpieszenie dośrodkowe jako przyśpieszenie grawitacyjne / natężenie pola\ngrawitacyjnego) oraz uwzględnienie wzorów na te siły (lub przyśpieszenia / natężenia\npola), np. zapisy równoważne poniższym:\n𝑚𝑣1𝑃\n2\n𝑟𝑃\n= 𝐺𝑀𝑍𝑚\n𝑟𝑃\n2\nLUB\n- skorzystanie ze wzoru na prędkość orbitalną satelity S1 z uwzględnieniem (np.\npoprzez oznaczenia lub wartości danych liczbowych) promienia orbity 𝑟𝑃 orbity S1 i\nmasy 𝑀𝑍 Ziemi w tym wzorze, np. zapisy równoważne poniższym:\n𝑣1𝑃= √𝐺𝑀𝑍\n𝑟𝑃\n0 pkt - rozwiązanie, w którym zastosowano niepoprawną metodę, albo brak rozwiązania.\nZasady oceniania\n(dla rozwiązania sposobem 2A lub 2B)\n3 pkt - poprawna metoda ustalenia, który z satelitów ma prędkość o wartości 6,3 km/s oraz\nzapisanie poprawnej odpowiedzi.\n2 pkt - zapisanie równań wyrażających zasadę zachowania energii mechanicznej oraz\nzasadę zachowania momentu pędu dla satelity S2 (tzn. przyrównanie energii\nmechanicznych oraz momentów pędu satelity S2 w punktach 𝑃 i 𝐴) oraz\nwykorzystanie wzorów na energie mechaniczne i momenty pędu w punktach 𝑃 i 𝐴\noraz podstawienie wszystkich wartości liczbowych w celu sprawdzenia, czy dla\nprędkości 6,3 km/s równania są spełnione\nLUB\n- zapisanie równań wyrażających zasadę zachowania energii mechanicznej oraz\nzasadę zachowania momentu pędu dla satelity S2 (tzn. przyrównanie energii\nmechanicznych oraz momentów pędu satelity S2 w punktach 𝑃 i 𝐴) oraz\nwykorzystanie wzorów na energie mechaniczne i momenty pędu w punktach 𝑃 i 𝐴\noraz poprawne wyprowadzenie wzoru na wartość prędkości satelity S2 w punkcie 𝑃,\nnp. zapisy równoważne poniższym:\n{\n𝑚𝑣2𝑃\n2\n2\n-𝐺𝑀𝑍𝑚\n𝑟𝑃\n= 𝑚𝑣2𝐴\n2\n2\n-𝐺𝑀𝑍𝑚\n𝑟𝐴\n𝑚𝑣2𝑃𝑟𝑃= 𝑚𝑣2𝐴𝑟𝐴\n→ 𝑣2𝑃= √2𝐺𝑀𝑍\n(𝑟𝐴+ 𝑟𝑃) ⋅𝑟𝐴\n𝑟𝑃\nLUB\n- zapisanie bezpośredniego wzoru na prędkość S2 w punkcie 𝑃 orbity oraz podanie\nprawidłowego wyniku liczbowego z jednostką, np. zapisy równoważne poniższym\n𝑣2𝑃= √2𝐺𝑀𝑍\n(𝑟𝐴+ 𝑟𝑃) ⋅𝑟𝐴\n𝑟𝑃\n→ 𝑣2𝑃≈6,3 km\ns\n1 pkt - zapisanie równań wyrażających zasadę zachowania energii mechanicznej oraz\nzasadę zachowania momentu pędu dla satelity S2 (tzn. przyrównanie energii\nmechanicznych oraz momentów pędu satelity S2 w punktach 𝑃 i 𝐴), oraz\nwykorzystanie wzorów na energie mechaniczne albo na momenty pędu w punktach 𝑃\ni 𝐴, np. zapisy równoważne poniższym:\n𝐸2𝑃= 𝐸2𝐴 oraz 𝑚𝑣2𝑃𝑟𝑃= 𝑚𝑣2𝐴𝑟𝐴\nalbo\n𝑚𝑣2𝑃\n2\n2\n-𝐺𝑀𝑍𝑚\n𝑟𝑃\n= 𝑚𝑣2𝐴\n2\n2\n-𝐺𝑀𝑍𝑚\n𝑟𝐴\noraz 𝐿2𝑃= 𝐿2𝐴\nLUB\n- zapisanie bezpośredniego wzoru (bez wyprowadzenia) na prędkość S2 w punkcie 𝑃\norbity, np. zapisy równoważne poniższym:\n𝑣2𝑃= √2𝐺𝑀𝑍\n(𝑟𝐴+ 𝑟𝑃) ⋅𝑟𝐴\n𝑟𝑃\n0 pkt - rozwiązanie, w którym zastosowano niepoprawną metodę, albo brak rozwiązania.\nPrzykładowe pełne rozwiązania\nSposób 1A.\nObliczymy wartość 𝑣1𝑃 prędkości, z jaką satelita S1 porusza się po orbicie kołowej\no promieniu 𝑟𝑃. Skorzystamy z faktu, że siła grawitacji działająca na S1 jest siłą dośrodkową:\n𝑚𝑣1𝑃\n2\n𝑟𝑃\n= 𝐺𝑀𝑍𝑚\n𝑟𝑃\n2\n→ 𝑣1𝑃= √𝐺𝑀𝑍\n𝑟𝑃\n𝑣1𝑃= √6,674 ⋅10-11 N ⋅m2\nkg2\n⋅5,972 ⋅1024 kg\n1,5 ⋅107 m\n≈5,15 ⋅103 m\ns = 5,15 km\ns\nWartość prędkości satelity S1 w punkcie 𝑃 jest równa 5,15 km/s co oznacza, że prędkość\no wartości 6,3 km/s musi mieć satelita S2.\nSposób 1B.\nZapiszemy równanie wynikające z faktu, że siła grawitacji działająca na satelitę S1 jest siłą\ndośrodkową:\nZasady oceniania rozwiązań zadań\n𝑚𝑣1𝑃\n2\n𝑟𝑃\n= 𝐺𝑀𝑍𝑚\n𝑟𝑃\n2\n→ 𝑣1𝑃\n2 = 𝐺𝑀𝑍\n𝑟𝑃\nSprawdzimy, czy równanie jest spełnione dla 𝑣1𝑃= 6,3 km/s. Podstawimy dane liczbowe\ni obliczymy lewą oraz prawą stronę równania:\n𝐿𝑆𝑅= (6,3 ⋅103 m\ns )\n2\n≈40 ⋅106 m2\ns2\n𝑃𝑆𝑅=\n6,674 ⋅10-11 N ⋅m2\nkg2\n⋅5,972 ⋅1024 kg\n1,5 ⋅107 m\n≈27 ⋅106 m2\ns2\nZ obliczeń wynika, że równanie dla 𝑣1𝑃= 6,3 km/s nie jest spełnione:\n𝐿𝑆𝑅≠𝑃𝑆𝑅\nZatem satelita S1 nie może mieć prędkości o wartości 6,3 km/s. Z warunków zadania (jeden\nz satelitów ma prędkość 6,3 km/s) wynika, że prędkość o wartości 6,3 km/s musi mieć\nsatelita S2.\nSposób 2A.\nObliczymy wartość 𝑣2𝑃 prędkości, jaką ma satelita S2 w punkcie P. Wykorzystamy zasadę\nzachowania energii mechanicznej oraz zasadę zachowania momentu pędu dla satelity S2.\nPrzyrównamy te wielkości w punktach 𝑃 i 𝐴 orbity eliptycznej:\n{𝐸2𝑃= 𝐸2𝐴\n𝐿2𝑃= 𝐿2𝐴\nDo powyższego układu równań podstawimy odpowiednie wzory na energię mechaniczną\ni moment pędu, następnie przekształcimy układ równań i wyznaczymy 𝑣2𝑃.\n{\n𝑚𝑣2𝑃\n2\n2\n-𝐺𝑀𝑍𝑚\n𝑟𝑃\n= 𝑚𝑣2𝐴\n2\n2\n-𝐺𝑀𝑍𝑚\n𝑟𝐴\n𝑚𝑣2𝑃𝑟𝑃= 𝑚𝑣2𝐴𝑟𝐴\n→ 𝑣2𝑃\n2 -\n(𝑣2𝑃𝑟𝑃)2\n𝑟𝐴\n2\n= 2𝐺𝑀𝑍\n𝑟𝑃\n-2𝐺𝑀𝑍\n𝑟𝐴\n𝑣2𝑃\n2 (1 -𝑟𝑃\n2\n𝑟𝐴\n2) = 2𝐺𝑀𝑍( 1\n𝑟𝑃\n-1\n𝑟𝐴\n) → 𝑣2𝑃\n2 (𝑟𝐴\n2 -𝑟𝑃\n2\n𝑟𝐴\n2\n) = 2𝐺𝑀𝑍(𝑟𝐴-𝑟𝑃\n𝑟𝐴𝑟𝑃\n)\n𝑣2𝑃\n2 (𝑟𝐴+ 𝑟𝑃\n𝑟𝐴\n) = 2𝐺𝑀𝑍( 1\n𝑟𝑃\n) →\n𝑣2𝑃= √2𝐺𝑀𝑍\n(𝑟𝐴+ 𝑟𝑃) ⋅𝑟𝐴\n𝑟𝑃\n→\n𝑣2𝑃= √2 ⋅6,674 ⋅10-11 N ⋅m2\nkg2\n⋅5,972 ⋅1024 kg\n(1,5 + 3 ⋅1,5) ⋅107 m\n⋅3\n1 ≈6,31 ⋅103 m\ns\nPrędkość o wartości 6,3 km/s w punkcie 𝑃 ma satelita S2.\nSposób 2B.\nZapiszemy równania wynikające z zasady zachowania energii mechanicznej oraz zasady\nzachowania momentu pędu dla satelity S2. Przyrównamy te wielkości w punktach 𝑃 i 𝐴\norbity eliptycznej:\n{𝐸2𝑃= 𝐸2𝐴\n𝐿2𝑃= 𝐿2𝐴\nDo powyższego układu równań podstawimy odpowiednie wzory na energię mechaniczną\ni moment pędu, następnie przekształcimy te równania do prostszej postaci:\n{\n𝑚𝑣2𝑃\n2\n2\n-𝐺𝑀𝑧𝑚\n𝑟𝑃\n= 𝑚𝑣2𝐴\n2\n2\n-𝐺𝑀𝑧𝑚\n𝑟𝐴\n𝑚𝑣2𝑃𝑟𝑃= 𝑚𝑣2𝐴𝑟𝐴\n→ 𝑣2𝑃\n2 -(𝑣2𝑃𝑟𝑃)2\n𝑟𝐴\n2\n= 2𝐺𝑀𝑧\n𝑟𝑃\n-2𝐺𝑀𝑧\n𝑟𝐴\n𝑣2𝑃\n2 (1 -𝑟𝑃\n2\n𝑟𝐴\n2) = 2𝐺𝑀𝑧( 1\n𝑟𝑃\n-1\n𝑟𝐴\n)\nSprawdzimy, czy równanie jest spełnione dla 𝑣2𝑃= 6,3 km/s. Podstawimy dane liczbowe\ni obliczymy lewą oraz prawą stronę równania:\n𝐿𝑆𝑅= (6,3 ⋅103 m\ns )\n2\n⋅(1 -(1\n3)\n2\n) ≈35 ⋅106 m2\ns2\n𝑃𝑆𝑅=\n2 ⋅6,674 ⋅10-11 N ⋅m2\nkg2\n⋅5,972 ⋅1024 kg\n107 m\n⋅( 1\n1,5 -1\n4,5) ≈35 ⋅106 m2\ns2\nZ obliczeń wynika, że równanie dla 𝑣2𝑃= 6,3 km/s jest spełnione:\n𝐿𝑆𝑅= 𝑃𝑆𝑅\nZatem satelita S2 ma prędkość o wartości 6,3 km/s.","solution":null,"image":"img/fizyka-2025-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-4.2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":11,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Fizyka · Matura · czerwiec 2025 (rozszerzona)","subject_label":"Fizyka","category_label":"Matura","text_html":"<p>Zadanie 4.2. (0-3)<br>Wartość prędkości jednego z satelitów w punkcie 𝑃 jest równa 6,3 km/s.<br>Ustal, który z satelitów - S1 czy S2 - ma w punkcie 𝑷 taką prędkość. Wykonaj<br>niezbędne obliczenia, które doprowadzą do tego ustalenia. Następnie zapisz swoją<br>odpowiedź.</p>","answer_text_html":"<p>Zadanie 4.2. (0-3)<br>Wymaganie ogólne<br>Wymagania szczegółowe<br>II. Rozwiązywanie problemów<br>z wykorzystaniem praw i zależności<br>fizycznych.<br>Zdający:<br>IV.3) analizuje jakościowo wpływ siły grawitacji<br>Słońca na niejednostajny ruch planet po<br>orbitach eliptycznych i siły grawitacji planet na<br>ruch ich księżyców;<br>IV.4) wskazuje siłę grawitacji jako siłę<br>dośrodkową w ruchu po orbicie kołowej, oblicza<br>wartość prędkości na orbicie kołowej<br>o dowolnym promieniu; omawia ruch satelitów<br>wokół Ziemi.<br>Zasady oceniania rozwiązań zadań<br>Zasady oceniania<br>(dla rozwiązania sposobem 1A lub 1B)<br>3 pkt - poprawna metoda ustalenia, który z satelitów ma prędkość o wartości 6,3 km/s oraz<br>zapisanie poprawnej odpowiedzi.<br>2 pkt - poprawna metoda obliczenia prędkości orbitalnej satelity S1 oraz podanie<br>prawidłowego wyniku liczbowego z jednostką<br>LUB</p>\n<ul><li>zapisanie równania, z którego można wyznaczyć prędkość orbitalną satelity S1 (siła</li></ul>\n<p>grawitacji jako dośrodkowa, lub bezpośredni wzór na prędkość orbitalną) oraz<br>wykazanie, że dla prędkości 6,3 km/s równanie nie jest spełnione.<br>1 pkt - zapisanie relacji identyfikującej siłę grawitacji jako siłę dośrodkową (lub<br>przyśpieszenie dośrodkowe jako przyśpieszenie grawitacyjne / natężenie pola<br>grawitacyjnego) oraz uwzględnienie wzorów na te siły (lub przyśpieszenia / natężenia<br>pola), np. zapisy równoważne poniższym:<br>𝑚𝑣1𝑃<br>2<br>𝑟𝑃<br>= 𝐺𝑀𝑍𝑚<br>𝑟𝑃<br>2<br>LUB</p>\n<ul><li>skorzystanie ze wzoru na prędkość orbitalną satelity S1 z uwzględnieniem (np.</li></ul>\n<p>poprzez oznaczenia lub wartości danych liczbowych) promienia orbity 𝑟𝑃 orbity S1 i<br>masy 𝑀𝑍 Ziemi w tym wzorze, np. zapisy równoważne poniższym:<br>𝑣1𝑃= √𝐺𝑀𝑍<br>𝑟𝑃<br>0 pkt - rozwiązanie, w którym zastosowano niepoprawną metodę, albo brak rozwiązania.<br>Zasady oceniania<br>(dla rozwiązania sposobem 2A lub 2B)<br>3 pkt - poprawna metoda ustalenia, który z satelitów ma prędkość o wartości 6,3 km/s oraz<br>zapisanie poprawnej odpowiedzi.<br>2 pkt - zapisanie równań wyrażających zasadę zachowania energii mechanicznej oraz<br>zasadę zachowania momentu pędu dla satelity S2 (tzn. przyrównanie energii<br>mechanicznych oraz momentów pędu satelity S2 w punktach 𝑃 i 𝐴) oraz<br>wykorzystanie wzorów na energie mechaniczne i momenty pędu w punktach 𝑃 i 𝐴<br>oraz podstawienie wszystkich wartości liczbowych w celu sprawdzenia, czy dla<br>prędkości 6,3 km/s równania są spełnione<br>LUB</p>\n<ul><li>zapisanie równań wyrażających zasadę zachowania energii mechanicznej oraz</li></ul>\n<p>zasadę zachowania momentu pędu dla satelity S2 (tzn. przyrównanie energii<br>mechanicznych oraz momentów pędu satelity S2 w punktach 𝑃 i 𝐴) oraz<br>wykorzystanie wzorów na energie mechaniczne i momenty pędu w punktach 𝑃 i 𝐴<br>oraz poprawne wyprowadzenie wzoru na wartość prędkości satelity S2 w punkcie 𝑃,<br>np. zapisy równoważne poniższym:<br>{<br>𝑚𝑣2𝑃<br>2<br>2<br>-𝐺𝑀𝑍𝑚<br>𝑟𝑃<br>= 𝑚𝑣2𝐴<br>2<br>2<br>-𝐺𝑀𝑍𝑚<br>𝑟𝐴<br>𝑚𝑣2𝑃𝑟𝑃= 𝑚𝑣2𝐴𝑟𝐴<br>→ 𝑣2𝑃= √2𝐺𝑀𝑍<br>(𝑟𝐴+ 𝑟𝑃) ⋅𝑟𝐴<br>𝑟𝑃<br>LUB</p>\n<ul><li>zapisanie bezpośredniego wzoru na prędkość S2 w punkcie 𝑃 orbity oraz podanie</li></ul>\n<p>prawidłowego wyniku liczbowego z jednostką, np. zapisy równoważne poniższym<br>𝑣2𝑃= √2𝐺𝑀𝑍<br>(𝑟𝐴+ 𝑟𝑃) ⋅𝑟𝐴<br>𝑟𝑃<br>→ 𝑣2𝑃≈6,3 km<br>s<br>1 pkt - zapisanie równań wyrażających zasadę zachowania energii mechanicznej oraz<br>zasadę zachowania momentu pędu dla satelity S2 (tzn. przyrównanie energii<br>mechanicznych oraz momentów pędu satelity S2 w punktach 𝑃 i 𝐴), oraz<br>wykorzystanie wzorów na energie mechaniczne albo na momenty pędu w punktach 𝑃<br>i 𝐴, np. zapisy równoważne poniższym:<br>𝐸2𝑃= 𝐸2𝐴 oraz 𝑚𝑣2𝑃𝑟𝑃= 𝑚𝑣2𝐴𝑟𝐴<br>albo<br>𝑚𝑣2𝑃<br>2<br>2<br>-𝐺𝑀𝑍𝑚<br>𝑟𝑃<br>= 𝑚𝑣2𝐴<br>2<br>2<br>-𝐺𝑀𝑍𝑚<br>𝑟𝐴<br>oraz 𝐿2𝑃= 𝐿2𝐴<br>LUB</p>\n<ul><li>zapisanie bezpośredniego wzoru (bez wyprowadzenia) na prędkość S2 w punkcie 𝑃</li></ul>\n<p>orbity, np. zapisy równoważne poniższym:<br>𝑣2𝑃= √2𝐺𝑀𝑍<br>(𝑟𝐴+ 𝑟𝑃) ⋅𝑟𝐴<br>𝑟𝑃<br>0 pkt - rozwiązanie, w którym zastosowano niepoprawną metodę, albo brak rozwiązania.<br>Przykładowe pełne rozwiązania<br>Sposób 1A.<br>Obliczymy wartość 𝑣1𝑃 prędkości, z jaką satelita S1 porusza się po orbicie kołowej<br>o promieniu 𝑟𝑃. Skorzystamy z faktu, że siła grawitacji działająca na S1 jest siłą dośrodkową:<br>𝑚𝑣1𝑃<br>2<br>𝑟𝑃<br>= 𝐺𝑀𝑍𝑚<br>𝑟𝑃<br>2<br>→ 𝑣1𝑃= √𝐺𝑀𝑍<br>𝑟𝑃<br>𝑣1𝑃= √6,674 ⋅10-11 N ⋅m2<br>kg2<br>⋅5,972 ⋅1024 kg<br>1,5 ⋅107 m<br>≈5,15 ⋅103 m<br>s = 5,15 km<br>s<br>Wartość prędkości satelity S1 w punkcie 𝑃 jest równa 5,15 km/s co oznacza, że prędkość<br>o wartości 6,3 km/s musi mieć satelita S2.<br>Sposób 1B.<br>Zapiszemy równanie wynikające z faktu, że siła grawitacji działająca na satelitę S1 jest siłą<br>dośrodkową:<br>Zasady oceniania rozwiązań zadań<br>𝑚𝑣1𝑃<br>2<br>𝑟𝑃<br>= 𝐺𝑀𝑍𝑚<br>𝑟𝑃<br>2<br>→ 𝑣1𝑃<br>2 = 𝐺𝑀𝑍<br>𝑟𝑃<br>Sprawdzimy, czy równanie jest spełnione dla 𝑣1𝑃= 6,3 km/s. Podstawimy dane liczbowe<br>i obliczymy lewą oraz prawą stronę równania:<br>𝐿𝑆𝑅= (6,3 ⋅103 m<br>s )<br>2<br>≈40 ⋅106 m2<br>s2<br>𝑃𝑆𝑅=<br>6,674 ⋅10-11 N ⋅m2<br>kg2<br>⋅5,972 ⋅1024 kg<br>1,5 ⋅107 m<br>≈27 ⋅106 m2<br>s2<br>Z obliczeń wynika, że równanie dla 𝑣1𝑃= 6,3 km/s nie jest spełnione:<br>𝐿𝑆𝑅≠𝑃𝑆𝑅<br>Zatem satelita S1 nie może mieć prędkości o wartości 6,3 km/s. Z warunków zadania (jeden<br>z satelitów ma prędkość 6,3 km/s) wynika, że prędkość o wartości 6,3 km/s musi mieć<br>satelita S2.<br>Sposób 2A.<br>Obliczymy wartość 𝑣2𝑃 prędkości, jaką ma satelita S2 w punkcie P. Wykorzystamy zasadę<br>zachowania energii mechanicznej oraz zasadę zachowania momentu pędu dla satelity S2.<br>Przyrównamy te wielkości w punktach 𝑃 i 𝐴 orbity eliptycznej:<br>{𝐸2𝑃= 𝐸2𝐴<br>𝐿2𝑃= 𝐿2𝐴<br>Do powyższego układu równań podstawimy odpowiednie wzory na energię mechaniczną<br>i moment pędu, następnie przekształcimy układ równań i wyznaczymy 𝑣2𝑃.<br>{<br>𝑚𝑣2𝑃<br>2<br>2<br>-𝐺𝑀𝑍𝑚<br>𝑟𝑃<br>= 𝑚𝑣2𝐴<br>2<br>2<br>-𝐺𝑀𝑍𝑚<br>𝑟𝐴<br>𝑚𝑣2𝑃𝑟𝑃= 𝑚𝑣2𝐴𝑟𝐴<br>→ 𝑣2𝑃<br>2 -<br>(𝑣2𝑃𝑟𝑃)2<br>𝑟𝐴<br>2<br>= 2𝐺𝑀𝑍<br>𝑟𝑃<br>-2𝐺𝑀𝑍<br>𝑟𝐴<br>𝑣2𝑃<br>2 (1 -𝑟𝑃<br>2<br>𝑟𝐴</p>\n<ol><li>= 2𝐺𝑀𝑍( 1</li></ol>\n<p>𝑟𝑃<br>-1<br>𝑟𝐴<br>) → 𝑣2𝑃<br>2 (𝑟𝐴<br>2 -𝑟𝑃<br>2<br>𝑟𝐴<br>2<br>) = 2𝐺𝑀𝑍(𝑟𝐴-𝑟𝑃<br>𝑟𝐴𝑟𝑃<br>)<br>𝑣2𝑃<br>2 (𝑟𝐴+ 𝑟𝑃<br>𝑟𝐴<br>) = 2𝐺𝑀𝑍( 1<br>𝑟𝑃<br>) →<br>𝑣2𝑃= √2𝐺𝑀𝑍<br>(𝑟𝐴+ 𝑟𝑃) ⋅𝑟𝐴<br>𝑟𝑃<br>→<br>𝑣2𝑃= √2 ⋅6,674 ⋅10-11 N ⋅m2<br>kg2<br>⋅5,972 ⋅1024 kg<br>(1,5 + 3 ⋅1,5) ⋅107 m<br>⋅3<br>1 ≈6,31 ⋅103 m<br>s<br>Prędkość o wartości 6,3 km/s w punkcie 𝑃 ma satelita S2.<br>Sposób 2B.<br>Zapiszemy równania wynikające z zasady zachowania energii mechanicznej oraz zasady<br>zachowania momentu pędu dla satelity S2. Przyrównamy te wielkości w punktach 𝑃 i 𝐴<br>orbity eliptycznej:<br>{𝐸2𝑃= 𝐸2𝐴<br>𝐿2𝑃= 𝐿2𝐴<br>Do powyższego układu równań podstawimy odpowiednie wzory na energię mechaniczną<br>i moment pędu, następnie przekształcimy te równania do prostszej postaci:<br>{<br>𝑚𝑣2𝑃<br>2<br>2<br>-𝐺𝑀𝑧𝑚<br>𝑟𝑃<br>= 𝑚𝑣2𝐴<br>2<br>2<br>-𝐺𝑀𝑧𝑚<br>𝑟𝐴<br>𝑚𝑣2𝑃𝑟𝑃= 𝑚𝑣2𝐴𝑟𝐴<br>→ 𝑣2𝑃<br>2 -(𝑣2𝑃𝑟𝑃)2<br>𝑟𝐴<br>2<br>= 2𝐺𝑀𝑧<br>𝑟𝑃<br>-2𝐺𝑀𝑧<br>𝑟𝐴<br>𝑣2𝑃<br>2 (1 -𝑟𝑃<br>2<br>𝑟𝐴</p>\n<ol><li>= 2𝐺𝑀𝑧( 1</li></ol>\n<p>𝑟𝑃<br>-1<br>𝑟𝐴<br>)<br>Sprawdzimy, czy równanie jest spełnione dla 𝑣2𝑃= 6,3 km/s. Podstawimy dane liczbowe<br>i obliczymy lewą oraz prawą stronę równania:<br>𝐿𝑆𝑅= (6,3 ⋅103 m<br>s )<br>2<br>⋅(1 -(1<br>3)<br>2<br>) ≈35 ⋅106 m2<br>s2<br>𝑃𝑆𝑅=<br>2 ⋅6,674 ⋅10-11 N ⋅m2<br>kg2<br>⋅5,972 ⋅1024 kg<br>107 m<br>⋅( 1<br>1,5 -1<br>4,5) ≈35 ⋅106 m2<br>s2<br>Z obliczeń wynika, że równanie dla 𝑣2𝑃= 6,3 km/s jest spełnione:<br>𝐿𝑆𝑅= 𝑃𝑆𝑅<br>Zatem satelita S2 ma prędkość o wartości 6,3 km/s.</p>","solutions":[]}