{"id":"geografia-2005-maj-matura-podstawowa/zad/27","paper_id":"geografia-2005-maj-matura-podstawowa","number":"27","points":1,"ptype":"open","subject":"geografia","category":"matura","year":2005,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 27. (1 pkt)\nPrzeczytaj uwa&nie poni&szy fragment tekstu dotycz$cy plemienia Penanów z Borneo.\nNa podstawie podanych informacji sformu\"uj problem (dotycz$cy #rodowiska przyrodniczego\nlub ekologii), który Penanowie musz$ rozwi$za(.\n„150 kilometrów w gór# Baram, nad rzek% Tutoh, le\"y osada Penanów - Long Iman.\nMój przyjaciel Mutang poszed$ w$a!nie zapolowa& na dzikie !winie. Jego ojciec Tu`o, wódz\ntutejszej wspólnoty urodzi$ si# w d\"ungli w czasach, gdy wi#kszo!& Penanów trudni$a si#\nmy!listwem i zbieractwem. Obecnie ten kraj ma 33% udzia$u w !wiatowym eksporcie\ntropikalnego drewna. W miar# jak ubywa drzew, Penanowie, pozbawieni naturalnej bazy\n\"yciowej, jak% stanowi$ las, migruj% do pa'stwowych osad, które buduje dla nich rz%d,\nby wywabi& tubylców z d\"ungli. W efekcie tych dzia$a' z siedmiotysi#cznej dzi! populacji\nPenanów koczownicze \"ycie wiedzie najwy\"ej 300.\nObiecane budynki u\"yteczno!ci publicznej - szko$y i szpitale nigdy nie stan#$y. Pracy\njest tu niewiele - mo\"na si# wynaj%& do prostych robót przy wyr#bie. Las jest ich ojczyzn%\ni domem, ca$a ich historia zosta$a utrwalona w tutejszym pejza\"u\nPo drodze pokazuje nam li!cie ro!lin posiadaj%cych moc uzdrawiania. Rosn% tu drzewa\nwytwarzaj%ce rzadkie gatunki \"ywicy - cenny towar w handlu wymiennym z w#druj%cymi\nkupcami Najwa\"niejsz% ro!lin% jest tu sagowiec - drzewo \"ycia.”\n)ród\"o: na podstawie Wade Davis, Czy pozwolimy rdzennym kulturom ewaluowa& na ich w$asnych warunkach?,\n[w]: National Geographic Polska, vol.1, nr 1, pa!dziernik 1999 r.\nProblem\n12\nArkusz I","answer":null,"answer_text":"27.\nNp.:\n- nadmierne wycinanie lasów,\n- rabunkowa gospodarka lasów,\n- jak chronić lasy przed\nnadmierną wycinką?\n1\nZa sformułowanie problemu 1 pkt","solution":null,"image":"img/geografia-2005-maj-matura-podstawowa/zad-27.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":11,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Geografia · Matura · maj 2005 (podstawowa)","subject_label":"Geografia","category_label":"Matura","text_html":"

Zadanie 27. (1 pkt)
Przeczytaj uwa&nie poni&szy fragment tekstu dotycz$cy plemienia Penanów z Borneo.
Na podstawie podanych informacji sformu"uj problem (dotycz$cy #rodowiska przyrodniczego
lub ekologii), który Penanowie musz$ rozwi$za(.
„150 kilometrów w gór# Baram, nad rzek% Tutoh, le"y osada Penanów - Long Iman.
Mój przyjaciel Mutang poszed$ w$a!nie zapolowa& na dzikie !winie. Jego ojciec Tu`o, wódz
tutejszej wspólnoty urodzi$ si# w d"ungli w czasach, gdy wi#kszo!& Penanów trudni$a si#
my!listwem i zbieractwem. Obecnie ten kraj ma 33% udzia$u w !wiatowym eksporcie
tropikalnego drewna. W miar# jak ubywa drzew, Penanowie, pozbawieni naturalnej bazy
"yciowej, jak% stanowi$ las, migruj% do pa'stwowych osad, które buduje dla nich rz%d,
by wywabi& tubylców z d"ungli. W efekcie tych dzia$a' z siedmiotysi#cznej dzi! populacji
Penanów koczownicze "ycie wiedzie najwy"ej 300.
Obiecane budynki u"yteczno!ci publicznej - szko$y i szpitale nigdy nie stan#$y. Pracy
jest tu niewiele - mo"na si# wynaj%& do prostych robót przy wyr#bie. Las jest ich ojczyzn%
i domem, ca$a ich historia zosta$a utrwalona w tutejszym pejza"u
Po drodze pokazuje nam li!cie ro!lin posiadaj%cych moc uzdrawiania. Rosn% tu drzewa
wytwarzaj%ce rzadkie gatunki "ywicy - cenny towar w handlu wymiennym z w#druj%cymi
kupcami Najwa"niejsz% ro!lin% jest tu sagowiec - drzewo "ycia.”
)ród"o: na podstawie Wade Davis, Czy pozwolimy rdzennym kulturom ewaluowa& na ich w$asnych warunkach?,
[w]: National Geographic Polska, vol.1, nr 1, pa!dziernik 1999 r.
Problem
12
Arkusz I

","answer_text_html":"

27.
Np.:

\n\n

nadmierną wycinką?
1
Za sformułowanie problemu 1 pkt

","solutions":[]}