{"id":"geografia-2010-maj-matura-rozszerzona/zad/4","paper_id":"geografia-2010-maj-matura-rozszerzona","number":"4","points":2,"ptype":"closed","subject":"geografia","category":"matura","year":2010,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 4. (2 pkt)\nW zamieszczonym poniżej tekście opisano zjawiska poprzedzające powstanie Pustyni\nBłędowskiej.\nNa obszarze Pustyni Błędowskiej rzeki utworzyły w skałach triasowych głębokie doliny.\nW plejstocenie podczas kolejnych zlodowaceń te doliny były stopniowo wypełniane osadami\npiaszczysto-żwirowymi, aż zanikły całkowicie. Wraz ze zmianą klimatu na cieplejszy obszar\ndzisiejszej pustyni został w holocenie stopniowo opanowany przez roślinność leśną. Taki stan\ntrwał do XIII w. W tym czasie w okolicach Olkusza powstał ośrodek górniczo-hutniczy.\nNa dużą skalę eksploatowano tu rudy ołowiu i srebra. Wybudowano piece hutnicze, które\nbyły opalane węglem drzewnym. Teren został pozbawiony lasów. Wylesienie było przyczyną\nzniszczenia gleby i odsłonięcia luźnych piasków. Wtedy zostało ukształtowane przez\nczłowieka pustynne oblicze tego terenu. Wiatr zaczął intensywnie przenosić piasek, budować\nruchome wydmy i tworzyć obniżenia deflacyjne.\nNa podstawie: Szczypek T., Wika S., Czylok A., Rachmonow O., Wach J., Pustynia Błędowska\nfenomen polskiego krajobrazu, Wydawnictwo Kubajak, 2001 r.\na) Na podstawie tekstu wybierz cztery wydarzenia, które doprowadziły do powstania\nPustyni Błędowskiej. Wybrane wydarzenia uszereguj w kolejności od najstarszego\ndo najmłodszego, wpisując w ramki odpowiadające tym wydarzeniom litery.\nA. Osuszenie i oziębienie klimatu w holocenie.\nB. Wypełnienie materiałem fluwioglacjalnym głębokich dolin rzecznych.\nC. Akumulacyjna i erozyjna działalność wiatru na antropogenicznie przekształconym\nterenie.\nD. Odsłonięcie piasku na skutek wycinania lasów.\nE. Powstanie ośrodka górniczo-hutniczego.\nWydarzenie\nnajstarsze\nWydarzenie\nnajmłodsze\nb) Wpisz we właściwe miejsca tabeli, obok wartości średniej rocznej temperatury\npowietrza i rocznej sumy opadów, podane poniżej nazwy pustyń.\nPustynie: Błędowska, Gobi, Sahara.\nObszar\nŚrednia roczna temperatura\npowietrza (w °C)\nRoczna suma opadów\n(w mm)\n25,4\n21\n7,5\n700\n3,8\n107\nŹródło: Szczypek T., Wika S., Czylok A., Rachmonow O., Wach J., Pustynia Błędowska\nfenomen polskiego krajobrazu, Wydawnictwo Kubajak, 2001 r.\nNr zadania\n1.\n2.\n3.\n4 a.\n4 b.\nMaks. liczba pkt\n1\n1\n1\n1\n1\nWypełnia\negzaminator Uzyskana liczba pkt\nPoziom rozszerzony\n4","answer":"B, E, D, C","answer_text":"Zadanie 4.\na)\nKorzystanie z informacji\nUszeregowanie wydarzeń, które doprowadziły\ndo powstania pustyni\n0-1\n1 p. - za wybór czterech właściwych wydarzeń i ich chronologiczne uszeregowanie\nPoprawna odpowiedź\nW kolejności: B, E, D, C\nb)\nWiadomości i rozumienie\nWykazanie się znajomością klimatycznego\nzróżnicowania Ziemi\n0-1\n1 p. - za poprawne przyporządkowanie trzech obszarów do danych klimatycznych\nPoprawna odpowiedź\nW kolejności: Sahara, Błędowska, Gobi\nKlucz punktowania odpowiedzi - poziom rozszerzony\n3","solution":null,"image":"img/geografia-2010-maj-matura-rozszerzona/zad-4.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":3,"source":"ocr","answer_source":"ocr","answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Geografia · Matura · maj 2010 (rozszerzona)","subject_label":"Geografia","category_label":"Matura","text_html":"<p>Zadanie 4. (2 pkt)<br>W zamieszczonym poniżej tekście opisano zjawiska poprzedzające powstanie Pustyni<br>Błędowskiej.<br>Na obszarze Pustyni Błędowskiej rzeki utworzyły w skałach triasowych głębokie doliny.<br>W plejstocenie podczas kolejnych zlodowaceń te doliny były stopniowo wypełniane osadami<br>piaszczysto-żwirowymi, aż zanikły całkowicie. Wraz ze zmianą klimatu na cieplejszy obszar<br>dzisiejszej pustyni został w holocenie stopniowo opanowany przez roślinność leśną. Taki stan<br>trwał do XIII w. W tym czasie w okolicach Olkusza powstał ośrodek górniczo-hutniczy.<br>Na dużą skalę eksploatowano tu rudy ołowiu i srebra. Wybudowano piece hutnicze, które<br>były opalane węglem drzewnym. Teren został pozbawiony lasów. Wylesienie było przyczyną<br>zniszczenia gleby i odsłonięcia luźnych piasków. Wtedy zostało ukształtowane przez<br>człowieka pustynne oblicze tego terenu. Wiatr zaczął intensywnie przenosić piasek, budować<br>ruchome wydmy i tworzyć obniżenia deflacyjne.<br>Na podstawie: Szczypek T., Wika S., Czylok A., Rachmonow O., Wach J., Pustynia Błędowska<br>fenomen polskiego krajobrazu, Wydawnictwo Kubajak, 2001 r.<br>a) Na podstawie tekstu wybierz cztery wydarzenia, które doprowadziły do powstania<br>Pustyni Błędowskiej. Wybrane wydarzenia uszereguj w kolejności od najstarszego<br>do najmłodszego, wpisując w ramki odpowiadające tym wydarzeniom litery.<br>A. Osuszenie i oziębienie klimatu w holocenie.<br>B. Wypełnienie materiałem fluwioglacjalnym głębokich dolin rzecznych.<br>C. Akumulacyjna i erozyjna działalność wiatru na antropogenicznie przekształconym<br>terenie.<br>D. Odsłonięcie piasku na skutek wycinania lasów.<br>E. Powstanie ośrodka górniczo-hutniczego.<br>Wydarzenie<br>najstarsze<br>Wydarzenie<br>najmłodsze<br>b) Wpisz we właściwe miejsca tabeli, obok wartości średniej rocznej temperatury<br>powietrza i rocznej sumy opadów, podane poniżej nazwy pustyń.<br>Pustynie: Błędowska, Gobi, Sahara.<br>Obszar<br>Średnia roczna temperatura<br>powietrza (w °C)<br>Roczna suma opadów<br>(w mm)<br>25,4<br>21<br>7,5<br>700<br>3,8<br>107<br>Źródło: Szczypek T., Wika S., Czylok A., Rachmonow O., Wach J., Pustynia Błędowska<br>fenomen polskiego krajobrazu, Wydawnictwo Kubajak, 2001 r.<br>Nr zadania<br>1.<br>2.<br>3.<br>4 a.<br>4 b.<br>Maks. liczba pkt<br>1<br>1<br>1<br>1<br>1<br>Wypełnia<br>egzaminator Uzyskana liczba pkt<br>Poziom rozszerzony<br>4</p>","answer_text_html":"<p>Zadanie 4.<br>a)<br>Korzystanie z informacji<br>Uszeregowanie wydarzeń, które doprowadziły<br>do powstania pustyni<br>0-1<br>1 p. - za wybór czterech właściwych wydarzeń i ich chronologiczne uszeregowanie<br>Poprawna odpowiedź<br>W kolejności: B, E, D, C<br>b)<br>Wiadomości i rozumienie<br>Wykazanie się znajomością klimatycznego<br>zróżnicowania Ziemi<br>0-1<br>1 p. - za poprawne przyporządkowanie trzech obszarów do danych klimatycznych<br>Poprawna odpowiedź<br>W kolejności: Sahara, Błędowska, Gobi<br>Klucz punktowania odpowiedzi - poziom rozszerzony<br>3</p>","solutions":[]}