{"id":"geografia-2015-maj-matura-rozszerzona/zad/28","paper_id":"geografia-2015-maj-matura-rozszerzona","number":"28","points":2,"ptype":"closed","subject":"geografia","category":"matura","year":2015,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 28. (0-2)\nNa mapie numerami 1‒6 oznaczono miejsca, w których znajdują się wybrane zakłady\nprzemysłowe:\nA. cukrownia w Krasnymstawie\nB. huta miedzi w Głogowie\nC. fabryka samochodów w Gliwicach\nD. zakłady celulozowo-papiernicze w Kwidzynie\nE. zakłady chemiczne w Policach\nF. zakłady petrochemiczne w Płocku.\nNa podstawie: Atlas geograficzny. Świat i Polska, Warszawa 2006.\nUzupełnij tabelę. Wpisz w odpowiednie rubryki:\n- litery, którymi oznaczono zakłady przemysłowe, wybrane z podanych powyżej;\n- numery, którymi oznaczono na mapie położenie zakładów przemysłowych;\n- główne czynniki lokalizacji zakładów przemysłowych.\nZakład\nprzemysłowy\nPołożenie (numer\nna mapie)\nGłówny czynnik lokalizacji\n6\nD\nbliskość złóż rud metali\nWypełnia\negzaminator\nNr zadania\n26.\n27.\n28.\nMaks. liczba pkt\n1\n2\n2\nUzyskana liczba pkt\nMGE_1R","answer":null,"answer_text":"Zadanie 28. (0-2)\nIV etap edukacyjny\nI. Dostrzeganie prawidłowości dotyczących\nśrodowiska przyrodniczego […].\nIV etap edukacyjny\n9.8) Zdający wskazuje wpływ czynników\nlokalizacji przemysłu na rozmieszczenie\ni rozwój wybranych branż.\nPoprawne odpowiedzi\nA, baza surowcowa (buraki cukrowe)\n4, zasoby wody/wysoka lesistość\nB, 2\nSchemat punktowania\n2 p. - za poprawne uzupełnienie trzech wierszy w tabeli.\n1 p. - za poprawne uzupełnienie w tabeli dwóch wierszy albo czterech komórek dotyczących\nnazwy zakładu przemysłowego i położenia.\n0 p. - za odpowiedź błędną lub niepełną albo brak odpowiedzi.","solution":"## Poprawna odpowiedź\n\nUzupełniona tabela:\n\n| Zakład przemysłowy (litera) | Numer na mapie | Główny czynnik lokalizacji |\n| **A** - cukrownia w Krasnymstawie | **4** | baza surowcowa - uprawy buraka cukrowego |\n| **D** - zakłady celulozowo-papiernicze w Kwidzyniu | **6** | zasoby wody / wysoka lesistość |\n| **B** - huta miedzi w Głogowie | **2** | bliskość złóż rud miedzi |\n\n## Sposób 1 - identyfikacja przez czynnik lokalizacji każdego zakładu\n\n### Wiersz 3: dany czynnik „bliskość złóż rud metali\" → B (huta miedzi w Głogowie), numer 2\n\nHuta miedzi **nie może** stać gdziekolwiek - musi być blisko złóż. **Głogów** leży w centrum **Legnicko-Głogowskiego Okręgu Miedziowego (LGOM)** - jednego z największych na świecie złóż rud miedzi. Eksploatuje je KGHM Polska Miedź S.A. Huty Głogów I i II przerabiają rudę wydobywaną dosłownie „pod ziemią\" w promieniu kilkudziesięciu km. Na mapie konturowej Polski **SW część kraju** (rejon Dolnego Śląska) to numer **2**.\n\n### Wiersz 1: dany numer 6 (lub litera E jako punkt wyjścia) → A (cukrownia w Krasnymstawie), numer 4, czynnik: baza surowcowa\n\n**Krasnystaw** leży w województwie lubelskim - w sercu **Wyżyny Lubelskiej**, jednego z głównych rejonów uprawy buraka cukrowego w Polsce (gleby lessowe, klimat kontynentalny z suchym latem sprzyjają tej uprawie). Cukrownia MUSI stać blisko pól uprawnych, bo burak jest ciężki, wodnisty i psuje się podczas transportu - im krótszy transport, tym lepiej. Czynnik lokalizacji to więc jednoznacznie **baza surowcowa (buraki cukrowe)**. Na mapie konturowej **SE część Polski** odpowiada numerowi **4**.\n\n### Wiersz 2: dana litera D (zakłady celulozowo-papiernicze w Kwidzyniu) → numer 6, czynnik: zasoby wody i wysoka lesistość\n\nZakłady celulozowo-papiernicze potrzebują **ogromnych ilości wody** do produkcji celulozy oraz **drewna** jako surowca. **Kwidzyń** leży w **Pomezanii** (N Polska) - nad rzeką Wisłą (dostęp do wody) i w pobliżu dużych kompleksów leśnych Borów Tucholskich i Pojezierza. Na mapie konturowej **N Polska (Powiśle, Żuławy)** to numer **6**.\n\n## Sposób 2 - eliminacja przez lokalizację geograficzną\n\nJeśli masz mapę z punktami 1-6, odczytaj gdzie leżą:\n- **Punkt 2** → SW Polska (okolice Głogów/Legnica) = miedź KGHM = **B**\n- **Punkt 4** → SE Polska (okolice Zamość/Krasnystaw) = obszar uprawy buraków = **A**\n- **Punkt 6** → N Polska (Powiśle, Kwidzyń nad Wisłą) = lasy + woda = **D**\n\nPozostałe zakłady (C - Gliwice, E - Police, F - Płock) mieszczą się na mapie pod innymi numerami i **nie są wymagane w tej tabeli**.\n\n## Schemat oceniania CKE - ile punktów za co\n\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 28, max 2 pkt):**\n>\n> - **2 pkt** - poprawne uzupełnienie **wszystkich trzech wierszy** tabeli (litera + numer + czynnik dla każdego wiersza)\n> - **1 pkt** - poprawne uzupełnienie **dwóch wierszy** ALBO **czterech komórek** dotyczących tylko nazwy zakładu (litery) i położenia (numeru na mapie), nawet bez czynników\n> - **0 pkt** - odpowiedź błędna, niepełna lub brak odpowiedzi\n>\n> **Akceptowane warianty czynnika lokalizacji:**\n> - Wiersz A/cukrownia: „baza surowcowa\", „dostępność surowców\", „bliskość plantacji buraka cukrowego\", „surowiec - burak cukrowy\"\n> - Wiersz D/Kwidzyń: „zasoby wody\", „wysoka lesistość\", „bliskość lasów i rzeki\", „dostęp do drewna i wody\"\n> - Wiersz B/Głogów: dane jako pre-fill - „bliskość złóż rud metali\" / „bliskość złóż rud miedzi\"\n>\n> **Wykluczone / niewystarczające:**\n> - „dobra lokalizacja\", „bliskość surowców\" bez wskazania JAKIEGO surowca (dla cukrowni musisz napisać burak cukrowy)\n> - „bliskość lasu\" bez wspomnienia wody (lub odwrotnie) - klucz akceptuje jedno, ale pełniejsza odpowiedź jest bezpieczniejsza\n\n## Wzory i referencje\n\n> 🏭 **Czynniki lokalizacji przemysłu** - klasyczny podział:\n> - **Surowcowe** (baza surowcowa) → przemysł przetwórczy surowców ciężkich lub szybko psujących się: cukrownie, papiernie, huty\n> - **Energetyczne** → elektrownie, huty aluminium (energochłonne)\n> - **Wodne** → papiernie, rafinerie, zakłady chemiczne (zużycie wody technologicznej)\n> - **Komunikacyjne** → rafinerie nad rurociągami, porty morskie\n> - **Siły roboczej** → fabryki montażowe, zakłady elektroniczne\n> - **Historyczne/rynkowe** → fabryki samochodów (Gliwice - tradycja przemysłu GOP)\n\n> 🗺️ **Mapa fizyczna Polski - orientacja:**\n> - SW Polska: Dolny Śląsk (LGOM - miedź, srebro) → **Głogów, Lubin, Polkowice**\n> - SE Polska: Wyżyna Lubelska (czarne ziemie + lessy, buraki, pszenica) → **Krasnystaw, Zamość, Hrubieszów**\n> - N Polska: Powiśle, Żuławy, Bory Tucholskie (lasy, Wisła) → **Kwidzyń**\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n\n| Opcja | Zakład | Błędny czynnik i dlaczego NIE |\n| C - Gliwice | Fabryka samochodów | Lokalizacja historyczno-rynkowa (GOP), **NIE** surowcowa - auta nie są produkowane ze złóż terenowych |\n| E - Police | Zakłady chemiczne | Czynnik: import surowców przez port Szczecin/Police + dostęp do wody; **NIE** złoża lokalne |\n| F - Płock | Zakłady petrochemiczne | Czynnik: rurociąg naftowy „Przyjaźń\" + rzeka Wisła; **NIE** bliskość złóż ropy - Polska ma marginalne złoża |\n\n## Typowe pułapki\n\n> ⚠️ **Pułapka 1 - „bliskość surowców\" bez doprecyzowania:** Klucz CKE wymaga skonkretyzowania CZEGO złoża lub JAKIEGO surowca. Napisz „buraki cukrowe\" (nie samo „surowce rolnicze\") i „rudy miedzi\" (nie samo „rudy metali\" - choć to też akceptowane).\n\n> ⚠️ **Pułapka 2 - mylenie Kwidzynia z innym miastem:** Kwidzyń to **N Polska** (Powiśle), NIE Kujawy ani Wielkopolska. Kluczowe: leży nad Wisłą i blisko lasów - stąd dwa czynniki naraz (woda + lesistość).\n\n> ⚠️ **Pułapka 3 - punkt 1 pkt za same litery i numery:** Jeśli nie masz pewności co do czynników, koniecznie wpisz przynajmniej poprawne litery i numery do wszystkich trzech wierszy - to daje 1 pkt nawet bez czynników (schemat oceniania to jawnie dopuszcza).","image":"img/geografia-2015-maj-matura-rozszerzona/zad-28.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":21,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Geografia · Matura · maj 2015 (rozszerzona)","subject_label":"Geografia","category_label":"Matura","text_html":"<p>Zadanie 28. (0-2)<br>Na mapie numerami 1‒6 oznaczono miejsca, w których znajdują się wybrane zakłady<br>przemysłowe:<br>A. cukrownia w Krasnymstawie<br>B. huta miedzi w Głogowie<br>C. fabryka samochodów w Gliwicach<br>D. zakłady celulozowo-papiernicze w Kwidzynie<br>E. zakłady chemiczne w Policach<br>F. zakłady petrochemiczne w Płocku.<br>Na podstawie: Atlas geograficzny. Świat i Polska, Warszawa 2006.<br>Uzupełnij tabelę. Wpisz w odpowiednie rubryki:</p>\n<ul><li>litery, którymi oznaczono zakłady przemysłowe, wybrane z podanych powyżej;</li><li>numery, którymi oznaczono na mapie położenie zakładów przemysłowych;</li><li>główne czynniki lokalizacji zakładów przemysłowych.</li></ul>\n<p>Zakład<br>przemysłowy<br>Położenie (numer<br>na mapie)<br>Główny czynnik lokalizacji<br>6<br>D<br>bliskość złóż rud metali<br>Wypełnia<br>egzaminator<br>Nr zadania<br>26.<br>27.<br>28.<br>Maks. liczba pkt<br>1<br>2<br>2<br>Uzyskana liczba pkt<br>MGE_1R</p>","answer_text_html":"<p>Zadanie 28. (0-2)<br>IV etap edukacyjny<br>I. Dostrzeganie prawidłowości dotyczących<br>środowiska przyrodniczego […].<br>IV etap edukacyjny<br>9.8) Zdający wskazuje wpływ czynników<br>lokalizacji przemysłu na rozmieszczenie<br>i rozwój wybranych branż.<br>Poprawne odpowiedzi<br>A, baza surowcowa (buraki cukrowe)<br>4, zasoby wody/wysoka lesistość<br>B, 2<br>Schemat punktowania<br>2 p. - za poprawne uzupełnienie trzech wierszy w tabeli.<br>1 p. - za poprawne uzupełnienie w tabeli dwóch wierszy albo czterech komórek dotyczących<br>nazwy zakładu przemysłowego i położenia.<br>0 p. - za odpowiedź błędną lub niepełną albo brak odpowiedzi.</p>","solutions":[{"source":"maturazai","label":"maturazai.pl (AI)","kind":"text","html":"<h4>Poprawna odpowiedź</h4>\n<p>Uzupełniona tabela:</p>\n<p>| Zakład przemysłowy (litera) | Numer na mapie | Główny czynnik lokalizacji |<br>| <strong>A</strong> - cukrownia w Krasnymstawie | <strong>4</strong> | baza surowcowa - uprawy buraka cukrowego |<br>| <strong>D</strong> - zakłady celulozowo-papiernicze w Kwidzyniu | <strong>6</strong> | zasoby wody / wysoka lesistość |<br>| <strong>B</strong> - huta miedzi w Głogowie | <strong>2</strong> | bliskość złóż rud miedzi |</p>\n<h4>Sposób 1 - identyfikacja przez czynnik lokalizacji każdego zakładu</h4>\n<h5>Wiersz 3: dany czynnik „bliskość złóż rud metali&quot; → B (huta miedzi w Głogowie), numer 2</h5>\n<p>Huta miedzi <strong>nie może</strong> stać gdziekolwiek - musi być blisko złóż. <strong>Głogów</strong> leży w centrum <strong>Legnicko-Głogowskiego Okręgu Miedziowego (LGOM)</strong> - jednego z największych na świecie złóż rud miedzi. Eksploatuje je KGHM Polska Miedź S.A. Huty Głogów I i II przerabiają rudę wydobywaną dosłownie „pod ziemią&quot; w promieniu kilkudziesięciu km. Na mapie konturowej Polski <strong>SW część kraju</strong> (rejon Dolnego Śląska) to numer <strong>2</strong>.</p>\n<h5>Wiersz 1: dany numer 6 (lub litera E jako punkt wyjścia) → A (cukrownia w Krasnymstawie), numer 4, czynnik: baza surowcowa</h5>\n<p><strong>Krasnystaw</strong> leży w województwie lubelskim - w sercu <strong>Wyżyny Lubelskiej</strong>, jednego z głównych rejonów uprawy buraka cukrowego w Polsce (gleby lessowe, klimat kontynentalny z suchym latem sprzyjają tej uprawie). Cukrownia MUSI stać blisko pól uprawnych, bo burak jest ciężki, wodnisty i psuje się podczas transportu - im krótszy transport, tym lepiej. Czynnik lokalizacji to więc jednoznacznie <strong>baza surowcowa (buraki cukrowe)</strong>. Na mapie konturowej <strong>SE część Polski</strong> odpowiada numerowi <strong>4</strong>.</p>\n<h5>Wiersz 2: dana litera D (zakłady celulozowo-papiernicze w Kwidzyniu) → numer 6, czynnik: zasoby wody i wysoka lesistość</h5>\n<p>Zakłady celulozowo-papiernicze potrzebują <strong>ogromnych ilości wody</strong> do produkcji celulozy oraz <strong>drewna</strong> jako surowca. <strong>Kwidzyń</strong> leży w <strong>Pomezanii</strong> (N Polska) - nad rzeką Wisłą (dostęp do wody) i w pobliżu dużych kompleksów leśnych Borów Tucholskich i Pojezierza. Na mapie konturowej <strong>N Polska (Powiśle, Żuławy)</strong> to numer <strong>6</strong>.</p>\n<h4>Sposób 2 - eliminacja przez lokalizację geograficzną</h4>\n<p>Jeśli masz mapę z punktami 1-6, odczytaj gdzie leżą:</p>\n<ul><li><strong>Punkt 2</strong> → SW Polska (okolice Głogów/Legnica) = miedź KGHM = <strong>B</strong></li><li><strong>Punkt 4</strong> → SE Polska (okolice Zamość/Krasnystaw) = obszar uprawy buraków = <strong>A</strong></li><li><strong>Punkt 6</strong> → N Polska (Powiśle, Kwidzyń nad Wisłą) = lasy + woda = <strong>D</strong></li></ul>\n<p>Pozostałe zakłady (C - Gliwice, E - Police, F - Płock) mieszczą się na mapie pod innymi numerami i <strong>nie są wymagane w tej tabeli</strong>.</p>\n<h4>Schemat oceniania CKE - ile punktów za co</h4>\n<blockquote>📋 <strong>Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 28, max 2 pkt):</strong><br><br>- <strong>2 pkt</strong> - poprawne uzupełnienie <strong>wszystkich trzech wierszy</strong> tabeli (litera + numer + czynnik dla każdego wiersza)<br>- <strong>1 pkt</strong> - poprawne uzupełnienie <strong>dwóch wierszy</strong> ALBO <strong>czterech komórek</strong> dotyczących tylko nazwy zakładu (litery) i położenia (numeru na mapie), nawet bez czynników<br>- <strong>0 pkt</strong> - odpowiedź błędna, niepełna lub brak odpowiedzi<br><br><strong>Akceptowane warianty czynnika lokalizacji:</strong><br>- Wiersz A/cukrownia: „baza surowcowa&quot;, „dostępność surowców&quot;, „bliskość plantacji buraka cukrowego&quot;, „surowiec - burak cukrowy&quot;<br>- Wiersz D/Kwidzyń: „zasoby wody&quot;, „wysoka lesistość&quot;, „bliskość lasów i rzeki&quot;, „dostęp do drewna i wody&quot;<br>- Wiersz B/Głogów: dane jako pre-fill - „bliskość złóż rud metali&quot; / „bliskość złóż rud miedzi&quot;<br><br><strong>Wykluczone / niewystarczające:</strong><br>- „dobra lokalizacja&quot;, „bliskość surowców&quot; bez wskazania JAKIEGO surowca (dla cukrowni musisz napisać burak cukrowy)<br>- „bliskość lasu&quot; bez wspomnienia wody (lub odwrotnie) - klucz akceptuje jedno, ale pełniejsza odpowiedź jest bezpieczniejsza</blockquote>\n<h4>Wzory i referencje</h4>\n<blockquote>🏭 <strong>Czynniki lokalizacji przemysłu</strong> - klasyczny podział:<br>- <strong>Surowcowe</strong> (baza surowcowa) → przemysł przetwórczy surowców ciężkich lub szybko psujących się: cukrownie, papiernie, huty<br>- <strong>Energetyczne</strong> → elektrownie, huty aluminium (energochłonne)<br>- <strong>Wodne</strong> → papiernie, rafinerie, zakłady chemiczne (zużycie wody technologicznej)<br>- <strong>Komunikacyjne</strong> → rafinerie nad rurociągami, porty morskie<br>- <strong>Siły roboczej</strong> → fabryki montażowe, zakłady elektroniczne<br>- <strong>Historyczne/rynkowe</strong> → fabryki samochodów (Gliwice - tradycja przemysłu GOP)</blockquote>\n<blockquote>🗺️ <strong>Mapa fizyczna Polski - orientacja:</strong><br>- SW Polska: Dolny Śląsk (LGOM - miedź, srebro) → <strong>Głogów, Lubin, Polkowice</strong><br>- SE Polska: Wyżyna Lubelska (czarne ziemie + lessy, buraki, pszenica) → <strong>Krasnystaw, Zamość, Hrubieszów</strong><br>- N Polska: Powiśle, Żuławy, Bory Tucholskie (lasy, Wisła) → <strong>Kwidzyń</strong></blockquote>\n<h4>Dlaczego inne odpowiedzi są błędne</h4>\n<p>| Opcja | Zakład | Błędny czynnik i dlaczego NIE |<br>| C - Gliwice | Fabryka samochodów | Lokalizacja historyczno-rynkowa (GOP), <strong>NIE</strong> surowcowa - auta nie są produkowane ze złóż terenowych |<br>| E - Police | Zakłady chemiczne | Czynnik: import surowców przez port Szczecin/Police + dostęp do wody; <strong>NIE</strong> złoża lokalne |<br>| F - Płock | Zakłady petrochemiczne | Czynnik: rurociąg naftowy „Przyjaźń&quot; + rzeka Wisła; <strong>NIE</strong> bliskość złóż ropy - Polska ma marginalne złoża |</p>\n<h4>Typowe pułapki</h4>\n<blockquote>⚠️ <strong>Pułapka 1 - „bliskość surowców&quot; bez doprecyzowania:</strong> Klucz CKE wymaga skonkretyzowania CZEGO złoża lub JAKIEGO surowca. Napisz „buraki cukrowe&quot; (nie samo „surowce rolnicze&quot;) i „rudy miedzi&quot; (nie samo „rudy metali&quot; - choć to też akceptowane).</blockquote>\n<blockquote>⚠️ <strong>Pułapka 2 - mylenie Kwidzynia z innym miastem:</strong> Kwidzyń to <strong>N Polska</strong> (Powiśle), NIE Kujawy ani Wielkopolska. Kluczowe: leży nad Wisłą i blisko lasów - stąd dwa czynniki naraz (woda + lesistość).</blockquote>\n<blockquote>⚠️ <strong>Pułapka 3 - punkt 1 pkt za same litery i numery:</strong> Jeśli nie masz pewności co do czynników, koniecznie wpisz przynajmniej poprawne litery i numery do wszystkich trzech wierszy - to daje 1 pkt nawet bez czynników (schemat oceniania to jawnie dopuszcza).</blockquote>"}]}