{"id":"geografia-2015-nowa-era-probna-rozszerzona/zad/14","paper_id":"geografia-2015-nowa-era-probna-rozszerzona","number":"14","points":2,"ptype":"closed","subject":"geografia","category":"probna","year":2015,"month":null,"level":"rozszerzona","text":"Zadanie 14. (0-2)\nDokończ zdania dotyczące fenu.\nA. Przyczyną przepływu powietrza przez masyw górski jest\nB. Jeśli w punkcie X temperatura wznoszącego się powietrza wynosi 10°C, to w punkcie Y termometry\nwskazują\n°C.\nC. Powietrze spływające w dół stoku jest suche, ponieważ\nMateriał źródłowy do zadań 14. i 15.\nNa rysunku przedstawiono przebieg granicy wiecznego śniegu oraz sposób powstawania fenu\nw Alpach.\nNa podstawie: http://www.wsl.ch/school/kids/waldoekosysteme/waldgrenze/2000px-Altitudinal\n_zones_of_Alps_mountains_Extended_diagram-de.svg.png?hires [dostęp 6.07.2014 r.]\nWypełnia\nsprawdzający\nNr zadania\n13\n14\n15\nMaks. liczba pkt\n2\n2\n1\nUzyskana liczba pkt\n500\n1000\n1500\n2000\n2500\n3000\n1°C/100 m\nNIŻ\nWYŻ\nX\nY\n0,6°C/100 m\n- granica wiecznego\nśniegu\n- ruch powietrza\natmosferycznego\n3500\n4000\n4500\nm n.p.m.\nN\nS\n8 z 22\nPróbny egzamin maturalny z Nową Erą\nGeografia - poziom rozszerzony\nMateriał źródłowy do zadań 16.-18.\nW tekście przedstawiono przyczyny i skutki zmniejszania się głębokości Morza Martwego oraz wzrostu\nzasolenia jego wód.\nDepresja w depresji\n[ ] Według prognoz średnia głębokość jeziora zmniejszy się w ciągu paru dekad o połowę - do 60-70 m.\n[ ] Agonia zbiornika oznaczałaby katastrofę ekologiczną i miała również rozmaite negatywne\nkonsekwencje ekonomiczne dla całego regionu. [ ] Geolodzy ustalili, że jezioro powstało ok. 2 mln lat temu.\n[ ] Dobre czasy dla jeziora skończyły się 14 tys. lat temu. [ ] od kilku tysięcy lat znajduje się w odwrocie\n- jest coraz płytsze i coraz bardziej słone. Jedno i drugie jest konsekwencją gigantycznego parowania\nwody, którego nie równoważą znikome opady deszczu. Sporą winę ponoszą także siły geologiczne.\nMorze Martwe leży bowiem na dnie wielkiego rowu tektonicznego [ ]. Dno tego zapadliska obniża się\npowoli względem sąsiednich gór i wyżynnych płaskowyżów. Wilgotne powietrze, jeśli już się pojawi nad\nokolicą, jest zatrzymywane przez te wyżej położone tereny [ ]. Pół wieku temu do tych naturalnych\nwrogów jeziora dołączył człowiek. Odebrał Morzu Martwemu jedyną zasilającą go rzekę - Jordan. [ ]\nWoda z górnego Jordanu popłynęła do centralnej i południowej części Izraela, gdzie opady są skromne.\nPoczątkowo służyła do nawadniania pól, ale w miarę wzrostu liczby ludności i podwyższenia standardów\nżycia coraz częściej kierowano ją do miejskich wodociągów. [ ] Ale z tak zdegradowanego jeziora wielkiego\npożytku nie będzie. Zniknie szansa na przekształcenie tego kawałka pustyni w region względnie dobrze\nprosperujący, głównie za sprawą turystyki zdrowotnej wykorzystującej niezwykłe walory jeziora. [ ]\nBankructwo czeka nie tylko hotele, ale również setki małych zakładów produkujących kosmetyki na\nbazie surowców pozyskanych z Morza Martwego. [ ] W 2005 roku rządy Izraela, Jordanii i Autonomii\nPalestyńskiej przedstawiły kontrowersyjne rozwiązanie problemu. Postanowiły uratować Morze Martwe,\nzasilając je wodami Morza Czerwonego. Projekt zwany potocznie Red-Dead zakłada zbudowanie stacji\nczerpania wody w zatoce Akaba. Następnie płynęłaby ona rurociągiem [ ]. Na ok. 15 km przed dotarciem\ndo jeziora [ ] ma powstać hydroelektrownia dostarczająca prądu dla zbudowanej po sąsiedzku olbrzymiej\nodsalarni. Do niej płynęłaby większość wody pobranej z Morza Czerwonego. Reszta wędrowałaby\ndo Morza Martwego. Odsalarnia produkowałaby rocznie prawie miliard metrów sześciennych wody pitnej.\n[ ] Tymczasem wielu naukowców [ ] już teraz ostrzega przed negatywnymi konsekwencjami projektu\ndla jeziora. [ ] Woda jeziorna jest przede wszystkim znacznie gęstsza od morskiej. Poza tym zawiera\ndziesiątki razy więcej wapnia, magnezu, potasu i bromu. Natomiast względnie mało jest w niej sodu,\nwęglanów i związków siarki. Może to mieć ogromne znaczenie. W wielu zbiornikach eksperymentalnych\npo dodaniu do nich wody z Morza Czerwonego obserwowano zakwit glonów [ ].\nŹródło: A. Hołdys, Depresja w depresji, „Wiedza i Życie” 2011 nr 6, s. 50-54.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 14. (0-2)\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nIV etap edukacyjny\nIV. Pozyskiwanie, przetwarzanie oraz\nprezentowanie informacji na podstawie\nróżnych źródeł informacji geograficznej [ ].\nIV etap edukacyjny\n3.3. Zdający wyjaśnia na przykładach genezę\nwiatrów [ ] lokalnych [ ] i wskazuje ich\nznaczenie dla przebiegu pogody [ ].\nRozwiązanie\nNa przykład:\nA.\n- występowanie różnicy ciśnienia atmosferycznego po obu jego stronach.\n- występowanie wyżu po jego dowietrznej stronie i niżu po zawietrznej stronie.\nB. -2°C.\nC.\n- nastąpiła kondensacja pary wodnej i powstanie opadu przy wznoszeniu powietrza wzdłuż stoku.\n- podczas wznoszenia powietrza wzdłuż stoku para wodna uległa kondensacji i powstał opad.\n- ogrzewa się suchoadiabatycznie, co powoduje wzrost jego temperatury i spadek wilgotności.\nSchemat punktowania\n2 pkt - za trzy poprawne dokończenia zdań\n1 pkt - za dwa poprawne dokończenia zdań\n0 pkt - za odpowiedź, która nie spełnia powyższych kryteriów lub brak odpowiedzi\n8 z 20\nPróbny egzamin maturalny z Nową Erą\nGeografia - poziom rozszerzony","solution":null,"image":"img/geografia-2015-nowa-era-probna-rozszerzona/zad-14.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":7,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Geografia · Matura próbna · 2015 (rozszerzona)","subject_label":"Geografia","category_label":"Matura próbna","text_html":"<p>Zadanie 14. (0-2)<br>Dokończ zdania dotyczące fenu.<br>A. Przyczyną przepływu powietrza przez masyw górski jest<br>B. Jeśli w punkcie X temperatura wznoszącego się powietrza wynosi 10°C, to w punkcie Y termometry<br>wskazują<br>°C.<br>C. Powietrze spływające w dół stoku jest suche, ponieważ<br>Materiał źródłowy do zadań 14. i 15.<br>Na rysunku przedstawiono przebieg granicy wiecznego śniegu oraz sposób powstawania fenu<br>w Alpach.<br>Na podstawie: http://www.wsl.ch/school/kids/waldoekosysteme/waldgrenze/2000px-Altitudinal<br>_zones_of_Alps_mountains_Extended_diagram-de.svg.png?hires [dostęp 6.07.2014 r.]<br>Wypełnia<br>sprawdzający<br>Nr zadania<br>13<br>14<br>15<br>Maks. liczba pkt<br>2<br>2<br>1<br>Uzyskana liczba pkt<br>500<br>1000<br>1500<br>2000<br>2500<br>3000<br>1°C/100 m<br>NIŻ<br>WYŻ<br>X<br>Y<br>0,6°C/100 m</p>\n<ul><li>granica wiecznego</li></ul>\n<p>śniegu</p>\n<ul><li>ruch powietrza</li></ul>\n<p>atmosferycznego<br>3500<br>4000<br>4500<br>m n.p.m.<br>N<br>S<br>8 z 22<br>Próbny egzamin maturalny z Nową Erą<br>Geografia - poziom rozszerzony<br>Materiał źródłowy do zadań 16.-18.<br>W tekście przedstawiono przyczyny i skutki zmniejszania się głębokości Morza Martwego oraz wzrostu<br>zasolenia jego wód.<br>Depresja w depresji<br>[ ] Według prognoz średnia głębokość jeziora zmniejszy się w ciągu paru dekad o połowę - do 60-70 m.<br>[ ] Agonia zbiornika oznaczałaby katastrofę ekologiczną i miała również rozmaite negatywne<br>konsekwencje ekonomiczne dla całego regionu. [ ] Geolodzy ustalili, że jezioro powstało ok. 2 mln lat temu.<br>[ ] Dobre czasy dla jeziora skończyły się 14 tys. lat temu. [ ] od kilku tysięcy lat znajduje się w odwrocie</p>\n<ul><li>jest coraz płytsze i coraz bardziej słone. Jedno i drugie jest konsekwencją gigantycznego parowania</li></ul>\n<p>wody, którego nie równoważą znikome opady deszczu. Sporą winę ponoszą także siły geologiczne.<br>Morze Martwe leży bowiem na dnie wielkiego rowu tektonicznego [ ]. Dno tego zapadliska obniża się<br>powoli względem sąsiednich gór i wyżynnych płaskowyżów. Wilgotne powietrze, jeśli już się pojawi nad<br>okolicą, jest zatrzymywane przez te wyżej położone tereny [ ]. Pół wieku temu do tych naturalnych<br>wrogów jeziora dołączył człowiek. Odebrał Morzu Martwemu jedyną zasilającą go rzekę - Jordan. [ ]<br>Woda z górnego Jordanu popłynęła do centralnej i południowej części Izraela, gdzie opady są skromne.<br>Początkowo służyła do nawadniania pól, ale w miarę wzrostu liczby ludności i podwyższenia standardów<br>życia coraz częściej kierowano ją do miejskich wodociągów. [ ] Ale z tak zdegradowanego jeziora wielkiego<br>pożytku nie będzie. Zniknie szansa na przekształcenie tego kawałka pustyni w region względnie dobrze<br>prosperujący, głównie za sprawą turystyki zdrowotnej wykorzystującej niezwykłe walory jeziora. [ ]<br>Bankructwo czeka nie tylko hotele, ale również setki małych zakładów produkujących kosmetyki na<br>bazie surowców pozyskanych z Morza Martwego. [ ] W 2005 roku rządy Izraela, Jordanii i Autonomii<br>Palestyńskiej przedstawiły kontrowersyjne rozwiązanie problemu. Postanowiły uratować Morze Martwe,<br>zasilając je wodami Morza Czerwonego. Projekt zwany potocznie Red-Dead zakłada zbudowanie stacji<br>czerpania wody w zatoce Akaba. Następnie płynęłaby ona rurociągiem [ ]. Na ok. 15 km przed dotarciem<br>do jeziora [ ] ma powstać hydroelektrownia dostarczająca prądu dla zbudowanej po sąsiedzku olbrzymiej<br>odsalarni. Do niej płynęłaby większość wody pobranej z Morza Czerwonego. Reszta wędrowałaby<br>do Morza Martwego. Odsalarnia produkowałaby rocznie prawie miliard metrów sześciennych wody pitnej.<br>[ ] Tymczasem wielu naukowców [ ] już teraz ostrzega przed negatywnymi konsekwencjami projektu<br>dla jeziora. [ ] Woda jeziorna jest przede wszystkim znacznie gęstsza od morskiej. Poza tym zawiera<br>dziesiątki razy więcej wapnia, magnezu, potasu i bromu. Natomiast względnie mało jest w niej sodu,<br>węglanów i związków siarki. Może to mieć ogromne znaczenie. W wielu zbiornikach eksperymentalnych<br>po dodaniu do nich wody z Morza Czerwonego obserwowano zakwit glonów [ ].<br>Źródło: A. Hołdys, Depresja w depresji, „Wiedza i Życie” 2011 nr 6, s. 50-54.</p>","answer_text_html":"<p>Zadanie 14. (0-2)<br>Wymagania ogólne<br>Wymagania szczegółowe<br>IV etap edukacyjny<br>IV. Pozyskiwanie, przetwarzanie oraz<br>prezentowanie informacji na podstawie<br>różnych źródeł informacji geograficznej [ ].<br>IV etap edukacyjny<br>3.3. Zdający wyjaśnia na przykładach genezę<br>wiatrów [ ] lokalnych [ ] i wskazuje ich<br>znaczenie dla przebiegu pogody [ ].<br>Rozwiązanie<br>Na przykład:<br>A.</p>\n<ul><li>występowanie różnicy ciśnienia atmosferycznego po obu jego stronach.</li><li>występowanie wyżu po jego dowietrznej stronie i niżu po zawietrznej stronie.</li></ul>\n<p>B. -2°C.<br>C.</p>\n<ul><li>nastąpiła kondensacja pary wodnej i powstanie opadu przy wznoszeniu powietrza wzdłuż stoku.</li><li>podczas wznoszenia powietrza wzdłuż stoku para wodna uległa kondensacji i powstał opad.</li><li>ogrzewa się suchoadiabatycznie, co powoduje wzrost jego temperatury i spadek wilgotności.</li></ul>\n<p>Schemat punktowania<br>2 pkt - za trzy poprawne dokończenia zdań<br>1 pkt - za dwa poprawne dokończenia zdań<br>0 pkt - za odpowiedź, która nie spełnia powyższych kryteriów lub brak odpowiedzi<br>8 z 20<br>Próbny egzamin maturalny z Nową Erą<br>Geografia - poziom rozszerzony</p>","solutions":[]}