Zadanie 22.2. (0-1)
Sformułuj wniosek odnoszący się do zmiany wraz z rosnącym wiekiem wartości
współczynnika feminizacji w grupie ludności w wieku od 35 do 60 lat.
B
A
MGE_1R
Zadanie 22.2. (0-1)
IV etap edukacyjny
II. Analiza i wyjaśnianie problemów
demograficznych społeczeństw.
IV etap edukacyjny
11.1) Zdający charakteryzuje rozwój
demograficzny Polski […].
Schemat punktowania
1 p. - za sformułowanie poprawnego wniosku.
0 p. - za odpowiedź, która nie spełnia powyższego kryterium.
Przykładowa odpowiedź
W grupie ludności od 35 do 60 lat współczynnik feminizacji rośnie.
W grupie ludności w wieku od 35 do 60 lat współczynnik feminizacji rośnie wraz z wiekiem (im starsza kohorta wiekowa w tym przedziale, tym więcej kobiet na 100 mężczyzn).
\nKluczowe jest użycie słowa „rośnie" (lub równoważnego: „zwiększa się", „jest wyższy w starszych grupach") - to jest całość wymaganego wniosku.\n
Dlaczego tak jest? Można sprawdzić spójność wniosku z wiedzą geograficzną:
\n📋 Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 22.2, max 1 pkt):\n
- 1 pkt - za sformułowanie poprawnego wniosku stwierdzającego, że współczynnik feminizacji rośnie (zwiększa się) wraz z rosnącym wiekiem w grupie 35-60 lat.
- 0 pkt - za odpowiedź, która nie spełnia powyższego kryterium (np. opis bez wniosku, wniosek błędny, odpowiedź nieodnoszącą się do trendu).
Przykładowa odpowiedź akceptowana przez CKE: „W grupie ludności od 35 do 60 lat współczynnik feminizacji rośnie."
Akceptowane warianty sformułowania: „zwiększa się", „jest wyższy w starszych grupach wiekowych", „wzrasta".
Wykluczone: odpowiedzi opisujące tylko wartość bezwzględną bez wskazania kierunku zmiany; odpowiedzi mówiące o „maleniu" lub „niezmienności" współczynnika.
📐 Współczynnik feminizacji - liczba kobiet przypadająca na 100 mężczyzn w danej grupie wiekowej:
\n\\[
W_f = \\frac{L_K}{L_M} \\cdot 100
\\]
gdzie \\(L_K\\) - liczba kobiet, \\(L_M\\) - liczba mężczyzn w danej grupie wiekowej.
\n🌍 Kontekst demograficzny (Polska): Nadumieralność mężczyzn jest jedną z prawidłowości demograficznych charakterystycznych dla krajów Europy Środkowej i Wschodniej. W Polsce różnica w oczekiwanej długości życia między kobietami a mężczyznami wynosi ok. 7-8 lat (kobiety ≈ 81 lat, mężczyźni ≈ 74 lata, dane ok. 2024 r.), co bezpośrednio przekłada się na rosnący współczynnik feminizacji w starszych kohortach.\n
To zadanie otwarte - brak opcji A/B/C/D. Sekcja nieadekwatna; zamiast niej rozbudowane pułapki poniżej.
\n⚠️ Pułapka 1 - opis zamiast wniosku. Uczniowie piszą: „Współczynnik feminizacji dla grupy 35-39 wynosi 98, dla 40-44 wynosi 102, dla 45-49 wynosi 108 " - to odczyt danych, nie wniosek. CKE wymaga uogólnienia trendu jednym zdaniem: „rośnie". Samo przepisanie liczb z wykresu = 0 pkt.\n
⚠️ Pułapka 2 - mylenie kierunku zmiany. Część uczniów myli, która płeć „dominuje" i stwierdza, że współczynnik maleje (bo „mężczyźni ubywają, więc ich udział spada"). Tymczasem współczynnik feminizacji mierzy kobiety na 100 mężczyzn - jeśli mężczyzn ubywa, wartość wskaźnika rośnie (jest więcej kobiet na każdych 100 mężczyzn). Kierunek mylony jest też dlatego, że ubytek mężczyzn bywa intuicyjnie kojarzony z „obniżaniem się" czegokolwiek.\n
⚠️ Pułapka 3 - nieodwołanie się do podanego przedziału wiekowego. Zadanie precyzuje zakres 35-60 lat. Wniosek musi dotyczyć tego konkretnego przedziału. Odpowiedź „współczynnik feminizacji rośnie z wiekiem" (bez podania zakresu) jest formalnie niekompletna - warto napisać „w grupie 35-60 lat", choć klucz akceptuje skrótowe sformułowanie.\n
⚠️ Pułapka 4 - podanie przyczyny zamiast wniosku. Uczniowie piszą: „Mężczyźni umierają częściej, bo palą i pracują w niebezpiecznych zawodach." To poprawna wiedza, ale CKE w tym zadaniu pyta o wniosek z danych (co się dzieje z wskaźnikiem), nie o przyczynę. Wyjaśnienie mechanizmu jest zbędne i nie zastąpi sformułowania trendu."}]}