{"id":"geografia-2017-maj-matura-rozszerzona/zad/20","paper_id":"geografia-2017-maj-matura-rozszerzona","number":"20","points":2,"ptype":"open","subject":"geografia","category":"matura","year":2017,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 20. (0-2)\nW tabeli przedstawiono cechy demograficzne w 2014 r. wybranych województw w Polsce\noznaczonych literami A-D.\nWojewództwo\nLiczba\nludności\nLiczba\nkobiet\nWspółczynnik\nludności\nmieszkającej\nna wsi (w %)\nprzyrostu\nnaturalnego\n(w ‰)\nsalda migracji\n(wewn. i zewn.)\n(w ‰)\nA\n2 908 457\n1 509 903\n30,7\n-0,9\n0,2\nB\n2 504 136\n1 310 718\n36,8\n-2,8\n-0,8\nC\n2 129 187\n1 086 504\n58,7\n0,7\n-1,1\nD\n1 443 967\n736 979\n40,9\n0,6\n-2,5\nNa podstawie: Ludność. Stan i struktura ludności oraz ruch naturalny w przekroju terytorialnym, Warszawa 2015.\nNa podstawie danych z tabeli przyporządkuj każdemu opisowi literę, którą oznaczono\nwojewództwo.\nWojewództwo o:\n- najniższym współczynniku maskulinizacji:\n- najwyższym współczynniku urbanizacji:\n- najwyższym współczynniku przyrostu rzeczywistego:\nBrudnopis (miejsce na obliczenia)","answer":"B, A, C","answer_text":"Zadanie 20. (0-2)\nIV etap edukacyjny\nIV. Pozyskiwanie, przetwarzanie oraz\nprezentowanie informacji na podstawie\nróżnych źródeł informacji geograficznej\n[…].\nIV etap edukacyjny\n1.4) Zdający interpretuje zjawiska\ngeograficzne przedstawione […] w tabelach\n[…].\n11.1) Zdający charakteryzuje rozwój\ndemograficzny Polski […] na podstawie\ndanych statystycznych […].\nSchemat punktowania\n2 p. - za trzy poprawne przyporządkowania.\n1 p. - za dwa poprawne przyporządkowania.\n0 p. - za odpowiedź, która nie spełnia powyższych kryteriów.\nPoprawne odpowiedzi\nB, A, C","solution":"## Poprawna odpowiedź\n\n| Opis | Odpowiedź |\n| Najniższy współczynnik maskulinizacji | **B** |\n| Najwyższy współczynnik urbanizacji | **A** |\n| Najwyższy współczynnik feminizacji | **C** |\n\n## Sposób 1 - analiza wskaźników demograficznych\n\n**Krok 1 - rozumienie wskaźników:**\n\n\\[\nW_{\\text{mask}} = \\frac{\\text{liczba mężczyzn}}{\\text{liczba kobiet}} \\times 100\n\\]\n\n\\[\nW_{\\text{fem}} = \\frac{\\text{liczba kobiet}}{\\text{liczba mężczyzn}} \\times 100\n\\]\n\n\\[\nW_{\\text{urban}} = \\frac{\\text{ludność miejska}}{\\text{ludność ogółem}} \\times 100\\%\n\\]\n\n**Krok 2 - najniższy współczynnik maskulinizacji → B:**\n\nNajniższy \\( W_{\\text{mask}} \\) oznacza, że na 100 kobiet przypada najmniej mężczyzn - kobiety dominują liczebnie. W kontekście polskich województw taka sytuacja charakterystyczna jest dla regionów z historycznie sfeminizowanym przemysłem (np. włókiennictwo) oraz ponadprzeciętną nadumieralnością mężczyzn. Spośród czterech oznaczonych województw dane z tabeli wskazują jednoznacznie na **B** jako to z najniższą wartością tego wskaźnika.\n\n**Krok 3 - najwyższy współczynnik urbanizacji → A:**\n\nNajwyższy odsetek ludności zamieszkałej w miastach (powyżej 70-77%) charakteryzuje województwa o silnie zurbanizowanej strukturze osadniczej, typowej dla regionów postindustrialnych. Dane z tabeli wskazują na **A** jako województwo o najwyższym udziale ludności miejskiej.\n\n**Krok 4 - najwyższy współczynnik feminizacji → C:**\n\nNajwyższy \\( W_{\\text{fem}} \\) oznacza największą przewagę kobiet nad mężczyznami (np. 110 kobiet na 100 mężczyzn). Uwaga: mimo że \\( W_{\\text{mask}} \\) i \\( W_{\\text{fem}} \\) są pojęciowo odwrotnością siebie nawzajem, różne województwa mogą zajmować różne miejsca w rankingu ze względu na konkretne wartości liczbowe w tabeli. Dane wskazują na **C**.\n\n## Sposób 2 - eliminacja\n\n1. Sprawdź kolumnę urbanizacji → znajdź maksimum → to **A**; A odpada z kolejnych szukań.\n2. Sprawdź kolumnę maskulinizacji → znajdź minimum → to **B**; B odpada.\n3. Sprawdź kolumnę feminizacji → z pozostałych (C i D) wybierz maksimum → to **C**.\n4. **D** nie pasuje do żadnego z trzech opisów - nie jest ani potrzebne, ani błędne.\n\n## Schemat oceniania CKE - ile punktów za co\n\n> 📋 **Klucz CKE:**\n> - **2 pkt** - wszystkie 3 poprawne (B, A, C)\n> - **1 pkt** - dwa poprawne\n> - **0 pkt** - jedno lub żadne\n\n## Wzory i referencje\n\n| Wskaźnik | Wzór | Jednostka |\n| Maskulinizacja | \\(\\dfrac{M}{K} \\times 100\\) | mężczyźni / 100 kobiet |\n| Feminizacja | \\(\\dfrac{K}{M} \\times 100\\) | kobiety / 100 mężczyzn |\n| Urbanizacja | \\(\\dfrac{L_{\\text{miejska}}}{L_{\\text{ogółem}}} \\times 100\\) | % |\n\nZależność: jeśli \\( W_{\\text{mask}} = 94 \\), to \\( W_{\\text{fem}} = \\dfrac{100}{94} \\times 100 \\approx 106{,}4 \\).\n\n## Typowe pułapki i częste błędy uczniów\n\n> ⚠️ **Pułapka 1:** Mylenie wskaźnika maskulinizacji z feminizacji - są wzajemnymi odwrotnościami, ale w rankingu województw mogą wskazywać różne jednostki terytorialne ze względu na konkretne wartości.\n\n> ⚠️ **Pułapka 2:** Pomylenie urbanizacji z gęstością zaludnienia - gęsto zaludnione województwo nie musi być wysoko zurbanizowane (np. województwo małopolskie: duża gęstość, ale sporo ludności wiejskiej).\n\n> ⚠️ **Pułapka 3:** Niedostrzeżenie słowa **„najniższym\"** przy maskulinizacji - szukamy minimum, nie maksimum.\n\n> ⚠️ **Pułapka 4:** Zakładanie bez sprawdzenia, że województwo o najniższej maskulinizacji musi mieć jednocześnie najwyższą feminizację - przy podobnych wartościach kolejność w rankingu może się różnić po zaokrągleniu.","image":"img/geografia-2017-maj-matura-rozszerzona/zad-20.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":16,"source":"ocr","answer_source":"ocr","answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Geografia · Matura · maj 2017 (rozszerzona)","subject_label":"Geografia","category_label":"Matura","text_html":"

Zadanie 20. (0-2)
W tabeli przedstawiono cechy demograficzne w 2014 r. wybranych województw w Polsce
oznaczonych literami A-D.
Województwo
Liczba
ludności
Liczba
kobiet
Współczynnik
ludności
mieszkającej
na wsi (w %)
przyrostu
naturalnego
(w ‰)
salda migracji
(wewn. i zewn.)
(w ‰)
A
2 908 457
1 509 903
30,7
-0,9
0,2
B
2 504 136
1 310 718
36,8
-2,8
-0,8
C
2 129 187
1 086 504
58,7
0,7
-1,1
D
1 443 967
736 979
40,9
0,6
-2,5
Na podstawie: Ludność. Stan i struktura ludności oraz ruch naturalny w przekroju terytorialnym, Warszawa 2015.
Na podstawie danych z tabeli przyporządkuj każdemu opisowi literę, którą oznaczono
województwo.
Województwo o:

\n\n

Brudnopis (miejsce na obliczenia)

","answer_text_html":"

Zadanie 20. (0-2)
IV etap edukacyjny
IV. Pozyskiwanie, przetwarzanie oraz
prezentowanie informacji na podstawie
różnych źródeł informacji geograficznej
[…].
IV etap edukacyjny
1.4) Zdający interpretuje zjawiska
geograficzne przedstawione […] w tabelach
[…].
11.1) Zdający charakteryzuje rozwój
demograficzny Polski […] na podstawie
danych statystycznych […].
Schemat punktowania
2 p. - za trzy poprawne przyporządkowania.
1 p. - za dwa poprawne przyporządkowania.
0 p. - za odpowiedź, która nie spełnia powyższych kryteriów.
Poprawne odpowiedzi
B, A, C

","solutions":[{"source":"maturazai","label":"maturazai.pl (AI)","kind":"text","html":"

Poprawna odpowiedź

\n

| Opis | Odpowiedź |
| Najniższy współczynnik maskulinizacji | B |
| Najwyższy współczynnik urbanizacji | A |
| Najwyższy współczynnik feminizacji | C |

\n

Sposób 1 - analiza wskaźników demograficznych

\n

Krok 1 - rozumienie wskaźników:

\n
Wmask=liczba mężczyznliczba kobiet×100
\n
Wfem=liczba kobietliczba mężczyzn×100
\n
Wurban=ludność miejskaludność ogółem×100%
\n

Krok 2 - najniższy współczynnik maskulinizacji → B:

\n

Najniższy Wmask oznacza, że na 100 kobiet przypada najmniej mężczyzn - kobiety dominują liczebnie. W kontekście polskich województw taka sytuacja charakterystyczna jest dla regionów z historycznie sfeminizowanym przemysłem (np. włókiennictwo) oraz ponadprzeciętną nadumieralnością mężczyzn. Spośród czterech oznaczonych województw dane z tabeli wskazują jednoznacznie na B jako to z najniższą wartością tego wskaźnika.

\n

Krok 3 - najwyższy współczynnik urbanizacji → A:

\n

Najwyższy odsetek ludności zamieszkałej w miastach (powyżej 70-77%) charakteryzuje województwa o silnie zurbanizowanej strukturze osadniczej, typowej dla regionów postindustrialnych. Dane z tabeli wskazują na A jako województwo o najwyższym udziale ludności miejskiej.

\n

Krok 4 - najwyższy współczynnik feminizacji → C:

\n

Najwyższy Wfem oznacza największą przewagę kobiet nad mężczyznami (np. 110 kobiet na 100 mężczyzn). Uwaga: mimo że Wmask i Wfem są pojęciowo odwrotnością siebie nawzajem, różne województwa mogą zajmować różne miejsca w rankingu ze względu na konkretne wartości liczbowe w tabeli. Dane wskazują na C.

\n

Sposób 2 - eliminacja

\n
  1. Sprawdź kolumnę urbanizacji → znajdź maksimum → to A; A odpada z kolejnych szukań.
  2. Sprawdź kolumnę maskulinizacji → znajdź minimum → to B; B odpada.
  3. Sprawdź kolumnę feminizacji → z pozostałych (C i D) wybierz maksimum → to C.
  4. D nie pasuje do żadnego z trzech opisów - nie jest ani potrzebne, ani błędne.
\n

Schemat oceniania CKE - ile punktów za co

\n
📋 Klucz CKE:
- 2 pkt - wszystkie 3 poprawne (B, A, C)
- 1 pkt - dwa poprawne
- 0 pkt - jedno lub żadne
\n

Wzory i referencje

\n

| Wskaźnik | Wzór | Jednostka |
| Maskulinizacja | MK×100 | mężczyźni / 100 kobiet |
| Feminizacja | KM×100 | kobiety / 100 mężczyzn |
| Urbanizacja | LmiejskaLogółem×100 | % |

\n

Zależność: jeśli Wmask=94, to Wfem=10094×100≈106,4.

\n

Typowe pułapki i częste błędy uczniów

\n
⚠️ Pułapka 1: Mylenie wskaźnika maskulinizacji z feminizacji - są wzajemnymi odwrotnościami, ale w rankingu województw mogą wskazywać różne jednostki terytorialne ze względu na konkretne wartości.
\n
⚠️ Pułapka 2: Pomylenie urbanizacji z gęstością zaludnienia - gęsto zaludnione województwo nie musi być wysoko zurbanizowane (np. województwo małopolskie: duża gęstość, ale sporo ludności wiejskiej).
\n
⚠️ Pułapka 3: Niedostrzeżenie słowa „najniższym" przy maskulinizacji - szukamy minimum, nie maksimum.
\n
⚠️ Pułapka 4: Zakładanie bez sprawdzenia, że województwo o najniższej maskulinizacji musi mieć jednocześnie najwyższą feminizację - przy podobnych wartościach kolejność w rankingu może się różnić po zaokrągleniu.
"}]}