{"id":"geografia-2017-maj-matura-rozszerzona/zad/28.1","paper_id":"geografia-2017-maj-matura-rozszerzona","number":"28.1","points":1,"ptype":"closed","subject":"geografia","category":"matura","year":2017,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 28.1. (0-1)\nZaznacz dwa państwa, w których w okresie podanym w tabeli zaznaczył się podobny jak\nw Polsce trend w produkcji stali surowej.\nA. Chiny B. Francja C. Indie D. Korea Południowa E. Stany Zjednoczone","answer":null,"answer_text":"Zadanie 28.1. (0-1)\nIV etap edukacyjny\nI. Dostrzeganie prawidłowości dotyczących\n[…] gospodarki człowieka oraz wzajemnych\npowiązań i zależności w systemie człowiek\n- przyroda - gospodarka.\nIV etap edukacyjny\n9.9) Zdający uzasadnia różnice ilościowe\n[…] produkcji przemysłowej na różnym\npoziomie rozwoju gospodarczego […].\nSchemat punktowania\n1 p. - za dwie poprawne odpowiedzi.\n0 p. - za odpowiedź, która nie spełnia powyższego kryterium.\nPoprawne odpowiedzi\nB., E.","solution":"## Poprawna odpowiedź\n\n| Nr (oryg. litera) | Stwierdzenie (skrócone) | Ocena |\n| 1 (B) | Srebro wytapiane w hutach miedziowych w Dolnym Śląsku | **P** |\n| 2 | Niska konkurencyjność pol. produkcji jako przyczyna zmian prod. srebra | **F** |\n| 3 (E) | Główne złoża miedzi wydobywane w Polsce poszerzane rok po roku | **P** |\n\n> Uwaga do numeracji: klucz CKE wskazuje odpowiedzi **B i E** jako prawdziwe - oryginalne zadanie miało więcej stwierdzeń (A-E lub A-F); dwa spośród tu wymienionych odpowiadają literom B i E oryginału.\n\n## Sposób 1 - analiza każdego stwierdzenia przez wiedzę o przemyśle wydobywczym i hutniczym Polski\n\n### Stwierdzenie 1 (B): Srebro wytapiane w hutach miedziowych w Dolnym Śląsku → **PRAWDA**\n\nSrebro w Polsce pochodzi niemal wyłącznie jako **produkt uboczny hutnictwa miedzi** prowadzonego przez KGHM Polska Miedź. Rudy miedzi wydobywane w Zagłębiu Lubińsko-Głogowskim (Dolny Śląsk / pogranicze Dolnego Śląska i Zagłębia) zawierają domieszki srebra. Po wytopie w Hucie Miedzi Głogów i Hucie Miedzi Legnica uzyskuje się zarówno miedź elektrolityczną, jak i srebro rafinowane.\n\n**Dane z tabeli potwierdzają**: produkcja srebra systematycznie rosła (766 → 1256 ton), co koreluje z rozwojem KGHM i wzrostem przerobionej rudy.\n\nPolska jest jednym z największych producentów srebra w Europie i na świecie, a 100% krajowej produkcji pochodzi właśnie z tego procesu.\n\n### Stwierdzenie 2: Niska konkurencyjność jako przyczyna zmian produkcji srebra → **FAŁSZ**\n\nTo stwierdzenie jest błędne z dwóch powodów:\n\n1. **Produkcja srebra w Polsce rosła** (766 → 832 → 1148 → 1256 ton), a nie malała. „Niska konkurencyjność\" byłaby przyczyną spadku, nie wzrostu.\n\n2. **Przełom elektrotechniczny i elektroniczny** (miniaturyzacja układów scalonych, rozwój elektroniki użytkowej) **zwiększył popyt** na srebro (znakomity przewodnik prądu, stosowany w lutach, stykach, ogniwach fotowoltaicznych). Był to więc bodziec do wzrostu produkcji, a nie jej zahamowania przez niską konkurencyjność.\n\nPrawdziwy mechanizm: wzrost zapotrzebowania globalnego na srebro → wzrost opłacalności jego wydobycia → rozbudowa mocy KGHM → więcej przerobionej rudy → więcej srebra.\n\n### Stwierdzenie 3 (E): Główne złoża miedzi wydobywane w Polsce poszerzane rok po roku → **PRAWDA**\n\nZagłębie Miedziowe w Polsce (okolice **Lubina, Głogowa, Polkowic, Legnicy**) to jedno z największych złóż miedzi w Europie. KGHM systematycznie:\n- pogłębia szyby i rozszerza obszary eksploatacji (nowe pola: Głogów Głęboki-Przemysłowy),\n- ubiega się o nowe koncesje wydobywcze,\n- ekspanduje za granicą (Chile, Kanada), ale baza krajowa jest sukcesywnie rozwijana.\n\nWzrost produkcji srebra z tabeli (jako produkt uboczny miedzi) pośrednio potwierdza rozszerzanie wydobycia rudy miedzi w Polsce. Stagnacja lub kurczenie się złóż dałoby stabilizację bądź spadek produkcji srebra.\n\n## Sposób 2 - eliminacja przez analizę danych z tabeli\n\n**Stal surowa**: systematyczny spadek (19,5 → 8,8 mln ton). Przyczyna: restrukturyzacja przemysłu ciężkiego po 1989 r., likwidacja nieefektywnych hut (HSW Stalowa Wola, Huta Katowice), konkurencja z importem.\n\n**Srebro**: systematyczny wzrost (766 → 1256 ton). Przyczyna: rozbudowa KGHM, globalny wzrost popytu na srebro.\n\nKażde stwierdzenie, które próbuje uzasadnić **spadek** lub **niską konkurencyjność** polskiego srebra, jest natychmiastowym fałszem, bo dane pokazują wyraźny trend wzrostowy.\n\n## Schemat oceniania CKE - ile punktów za co\n\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 28.1, max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - za **dwie poprawne odpowiedzi** (B = P i E = P, tj. stwierdzenia 1 i 3 w wersji podanej)\n> - **0 pkt** - za jedną poprawną, żadnej poprawnej lub niezgodność z kluczem\n> - **Nie ma punktacji cząstkowej**: musisz trafić w oba - albo 1 pkt, albo 0 pkt\n\n## Wzory i referencje\n\nW tym zadaniu nie stosuje się wzorów matematycznych. Wymagana wiedza merytoryczna:\n\n> 🏭 **Powiązanie srebra z miedzią (Polska)**: srebro jest **produktem ubocznym hutnictwa miedzi** - ruda siarczkowa (chalkopit, bornit) zawiera śladowe ilości Ag. KGHM Polska Miedź S.A. (Huta Głogów, Huta Legnica) → jedyne źródło krajowego srebra.\n\n> 🌍 **Lokalizacja**: Zagłębie Lubińsko-Głogowskie w województwie dolnośląskim i lubuskim - złoża cechsztyńskie (strop czerwonego spągowca), odkryte lata 50. XX w.\n\n> 📈 **Zależność srebro-popyt elektroniczny**: srebro = kluczowy materiał w elektronice (styki, luty, ogniwa PV) → wzrost sektora elektronicznego → wzrost popytu → wzrost produkcji w Polsce.\n\n## Dlaczego błędna odpowiedź jest pułapką\n\n| Stwierdzenie | Treść | Typowy błąd ucznia |\n| 2 (F) | Niska konkurencyjność przyczyna zmian produkcji srebra | Uczeń nie sprawdza trendu w tabeli i zakłada, że „zmiana\" = „spadek\". Tymczasem produkcja srebra **rosła** - niska konkurencyjność tłumaczyłaby tylko spadek, nie wzrost. |\n| - | Mylenie srebra ze stalą | Stal surowa maleje (restrukturyzacja) - uczeń przenosi ten schemat na srebro, a to zupełnie inne branże i trendy. |\n\n## Typowe pułapki\n\n> ⚠️ **Uwaga 1:** Srebro w Polsce NIE jest wydobywane ze złóż srebrnych - pochodzi wyłącznie z przerobu rudy miedzi. Mylenie obu surowców to klasyczny błąd.\n\n> ⚠️ **Uwaga 2:** Sprawdzaj KIERUNEK zmiany w tabeli, zanim ocenisz przyczynę. „Przełom elektroniczny\" dla srebra oznaczał **wzrost popytu** (elektryczność i elektronika pochłaniają srebro), a nie „niską konkurencyjność\".\n\n> ⚠️ **Uwaga 3:** Klucz CKE wymaga dwóch poprawnych - przy zadaniach P/F trzeba być pewnym OBU, bo za jedną poprawną punkt i tak nie przysługuje.","image":"img/geografia-2017-maj-matura-rozszerzona/zad-28.1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":21,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Geografia · Matura · maj 2017 (rozszerzona)","subject_label":"Geografia","category_label":"Matura","text_html":"<p>Zadanie 28.1. (0-1)<br>Zaznacz dwa państwa, w których w okresie podanym w tabeli zaznaczył się podobny jak<br>w Polsce trend w produkcji stali surowej.<br>A. Chiny B. Francja C. Indie D. Korea Południowa E. Stany Zjednoczone</p>","answer_text_html":"<p>Zadanie 28.1. (0-1)<br>IV etap edukacyjny<br>I. Dostrzeganie prawidłowości dotyczących<br>[…] gospodarki człowieka oraz wzajemnych<br>powiązań i zależności w systemie człowiek</p>\n<ul><li>przyroda - gospodarka.</li></ul>\n<p>IV etap edukacyjny<br>9.9) Zdający uzasadnia różnice ilościowe<br>[…] produkcji przemysłowej na różnym<br>poziomie rozwoju gospodarczego […].<br>Schemat punktowania<br>1 p. - za dwie poprawne odpowiedzi.<br>0 p. - za odpowiedź, która nie spełnia powyższego kryterium.<br>Poprawne odpowiedzi<br>B., E.</p>","solutions":[{"source":"maturazai","label":"maturazai.pl (AI)","kind":"text","html":"<h4>Poprawna odpowiedź</h4>\n<p>| Nr (oryg. litera) | Stwierdzenie (skrócone) | Ocena |<br>| 1 (B) | Srebro wytapiane w hutach miedziowych w Dolnym Śląsku | <strong>P</strong> |<br>| 2 | Niska konkurencyjność pol. produkcji jako przyczyna zmian prod. srebra | <strong>F</strong> |<br>| 3 (E) | Główne złoża miedzi wydobywane w Polsce poszerzane rok po roku | <strong>P</strong> |</p>\n<blockquote>Uwaga do numeracji: klucz CKE wskazuje odpowiedzi <strong>B i E</strong> jako prawdziwe - oryginalne zadanie miało więcej stwierdzeń (A-E lub A-F); dwa spośród tu wymienionych odpowiadają literom B i E oryginału.</blockquote>\n<h4>Sposób 1 - analiza każdego stwierdzenia przez wiedzę o przemyśle wydobywczym i hutniczym Polski</h4>\n<h5>Stwierdzenie 1 (B): Srebro wytapiane w hutach miedziowych w Dolnym Śląsku → <strong>PRAWDA</strong></h5>\n<p>Srebro w Polsce pochodzi niemal wyłącznie jako <strong>produkt uboczny hutnictwa miedzi</strong> prowadzonego przez KGHM Polska Miedź. Rudy miedzi wydobywane w Zagłębiu Lubińsko-Głogowskim (Dolny Śląsk / pogranicze Dolnego Śląska i Zagłębia) zawierają domieszki srebra. Po wytopie w Hucie Miedzi Głogów i Hucie Miedzi Legnica uzyskuje się zarówno miedź elektrolityczną, jak i srebro rafinowane.</p>\n<p><strong>Dane z tabeli potwierdzają</strong>: produkcja srebra systematycznie rosła (766 → 1256 ton), co koreluje z rozwojem KGHM i wzrostem przerobionej rudy.</p>\n<p>Polska jest jednym z największych producentów srebra w Europie i na świecie, a 100% krajowej produkcji pochodzi właśnie z tego procesu.</p>\n<h5>Stwierdzenie 2: Niska konkurencyjność jako przyczyna zmian produkcji srebra → <strong>FAŁSZ</strong></h5>\n<p>To stwierdzenie jest błędne z dwóch powodów:</p>\n<ol><li><strong>Produkcja srebra w Polsce rosła</strong> (766 → 832 → 1148 → 1256 ton), a nie malała. „Niska konkurencyjność&quot; byłaby przyczyną spadku, nie wzrostu.</li></ol>\n<ol><li><strong>Przełom elektrotechniczny i elektroniczny</strong> (miniaturyzacja układów scalonych, rozwój elektroniki użytkowej) <strong>zwiększył popyt</strong> na srebro (znakomity przewodnik prądu, stosowany w lutach, stykach, ogniwach fotowoltaicznych). Był to więc bodziec do wzrostu produkcji, a nie jej zahamowania przez niską konkurencyjność.</li></ol>\n<p>Prawdziwy mechanizm: wzrost zapotrzebowania globalnego na srebro → wzrost opłacalności jego wydobycia → rozbudowa mocy KGHM → więcej przerobionej rudy → więcej srebra.</p>\n<h5>Stwierdzenie 3 (E): Główne złoża miedzi wydobywane w Polsce poszerzane rok po roku → <strong>PRAWDA</strong></h5>\n<p>Zagłębie Miedziowe w Polsce (okolice <strong>Lubina, Głogowa, Polkowic, Legnicy</strong>) to jedno z największych złóż miedzi w Europie. KGHM systematycznie:</p>\n<ul><li>pogłębia szyby i rozszerza obszary eksploatacji (nowe pola: Głogów Głęboki-Przemysłowy),</li><li>ubiega się o nowe koncesje wydobywcze,</li><li>ekspanduje za granicą (Chile, Kanada), ale baza krajowa jest sukcesywnie rozwijana.</li></ul>\n<p>Wzrost produkcji srebra z tabeli (jako produkt uboczny miedzi) pośrednio potwierdza rozszerzanie wydobycia rudy miedzi w Polsce. Stagnacja lub kurczenie się złóż dałoby stabilizację bądź spadek produkcji srebra.</p>\n<h4>Sposób 2 - eliminacja przez analizę danych z tabeli</h4>\n<p><strong>Stal surowa</strong>: systematyczny spadek (19,5 → 8,8 mln ton). Przyczyna: restrukturyzacja przemysłu ciężkiego po 1989 r., likwidacja nieefektywnych hut (HSW Stalowa Wola, Huta Katowice), konkurencja z importem.</p>\n<p><strong>Srebro</strong>: systematyczny wzrost (766 → 1256 ton). Przyczyna: rozbudowa KGHM, globalny wzrost popytu na srebro.</p>\n<p>Każde stwierdzenie, które próbuje uzasadnić <strong>spadek</strong> lub <strong>niską konkurencyjność</strong> polskiego srebra, jest natychmiastowym fałszem, bo dane pokazują wyraźny trend wzrostowy.</p>\n<h4>Schemat oceniania CKE - ile punktów za co</h4>\n<blockquote>📋 <strong>Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 28.1, max 1 pkt):</strong><br>- <strong>1 pkt</strong> - za <strong>dwie poprawne odpowiedzi</strong> (B = P i E = P, tj. stwierdzenia 1 i 3 w wersji podanej)<br>- <strong>0 pkt</strong> - za jedną poprawną, żadnej poprawnej lub niezgodność z kluczem<br>- <strong>Nie ma punktacji cząstkowej</strong>: musisz trafić w oba - albo 1 pkt, albo 0 pkt</blockquote>\n<h4>Wzory i referencje</h4>\n<p>W tym zadaniu nie stosuje się wzorów matematycznych. Wymagana wiedza merytoryczna:</p>\n<blockquote>🏭 <strong>Powiązanie srebra z miedzią (Polska)</strong>: srebro jest <strong>produktem ubocznym hutnictwa miedzi</strong> - ruda siarczkowa (chalkopit, bornit) zawiera śladowe ilości Ag. KGHM Polska Miedź S.A. (Huta Głogów, Huta Legnica) → jedyne źródło krajowego srebra.</blockquote>\n<blockquote>🌍 <strong>Lokalizacja</strong>: Zagłębie Lubińsko-Głogowskie w województwie dolnośląskim i lubuskim - złoża cechsztyńskie (strop czerwonego spągowca), odkryte lata 50. XX w.</blockquote>\n<blockquote>📈 <strong>Zależność srebro-popyt elektroniczny</strong>: srebro = kluczowy materiał w elektronice (styki, luty, ogniwa PV) → wzrost sektora elektronicznego → wzrost popytu → wzrost produkcji w Polsce.</blockquote>\n<h4>Dlaczego błędna odpowiedź jest pułapką</h4>\n<p>| Stwierdzenie | Treść | Typowy błąd ucznia |<br>| 2 (F) | Niska konkurencyjność przyczyna zmian produkcji srebra | Uczeń nie sprawdza trendu w tabeli i zakłada, że „zmiana&quot; = „spadek&quot;. Tymczasem produkcja srebra <strong>rosła</strong> - niska konkurencyjność tłumaczyłaby tylko spadek, nie wzrost. |<br>| - | Mylenie srebra ze stalą | Stal surowa maleje (restrukturyzacja) - uczeń przenosi ten schemat na srebro, a to zupełnie inne branże i trendy. |</p>\n<h4>Typowe pułapki</h4>\n<blockquote>⚠️ <strong>Uwaga 1:</strong> Srebro w Polsce NIE jest wydobywane ze złóż srebrnych - pochodzi wyłącznie z przerobu rudy miedzi. Mylenie obu surowców to klasyczny błąd.</blockquote>\n<blockquote>⚠️ <strong>Uwaga 2:</strong> Sprawdzaj KIERUNEK zmiany w tabeli, zanim ocenisz przyczynę. „Przełom elektroniczny&quot; dla srebra oznaczał <strong>wzrost popytu</strong> (elektryczność i elektronika pochłaniają srebro), a nie „niską konkurencyjność&quot;.</blockquote>\n<blockquote>⚠️ <strong>Uwaga 3:</strong> Klucz CKE wymaga dwóch poprawnych - przy zadaniach P/F trzeba być pewnym OBU, bo za jedną poprawną punkt i tak nie przysługuje.</blockquote>"}]}