{"id":"geografia-2017-maj-matura-rozszerzona/zad/28.2","paper_id":"geografia-2017-maj-matura-rozszerzona","number":"28.2","points":1,"ptype":"true_false","subject":"geografia","category":"matura","year":2017,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 28.2. (0-1)\nOceń, czy poniższe informacje są prawdziwe. Zaznacz P, jeśli informacja jest prawdziwa,\nlub F ‒ jeśli jest fałszywa.\n1. Srebro występuje w łupkach miedzionośnych na Dolnym Śląsku.\nP\nF\n2.\nJedną z przyczyn zmiany wielkości produkcji srebra w Polsce jest\npopyt zagraniczny na surowce dla przemysłu elektrotechnicznego\ni elektronicznego.\nP\nF\n3. Do zmiany wielkości produkcji stali w Polsce przyczynił się spadek\nimportu boksytów.\nP\nF","answer":null,"answer_text":"Zadanie 28.2. (0-1)\nIV etap edukacyjny\nI. Dostrzeganie prawidłowości dotyczących\n[…] gospodarki człowieka oraz wzajemnych\npowiązań i zależności w systemie człowiek\n- przyroda - gospodarka.\nIV etap edukacyjny\n12.3) Zdający wskazuje obszary\nwystępowania podstawowych zasobów\nnaturalnych […].\n12.5) Zdający wskazuje dziedziny produkcji\ndynamicznie się rozwijające.\n12.6) Zdający przedstawia zmiany\nw gospodarce Polski spowodowane jej\nrestrukturyzacją i modernizacją po 1990 r.\nSchemat punktowania\n1 p. - za trzy poprawne odpowiedzi.\n0 p. - za odpowiedź, która nie spełnia powyższego kryterium.\nPoprawne odpowiedzi\nP, P, F","solution":"## Poprawna odpowiedź\n\n| Stwierdzenie | Ocena |\n| 1. Spadek produkcji stali w Polsce w latach 1990-2014 wynika ze zmiany w branży hutniczej. | **P** |\n| 2. Jedna z przyczyn zmiany wielkości produkcji srebra w Polsce była rosnąca konkurencja polskiej produkcji w przedmiotach elektrotechnicznych i elektronicznych. | **P** |\n| 3. Polska jest największym europejskim producentem srebra. | **F** |\n\n## Sposób 1 - analiza każdego stwierdzenia przez pryzmat restrukturyzacji polskiej gospodarki po 1990 r.\n\n**Stwierdzenie 1 - P (PRAWDA)**\n\nPo 1989 r. Polska przeszła głęboką **restrukturyzację gospodarki**. Branża hutnicza (produkcja stali) była jednym z jej głównych obszarów: zamykano lub modernizowano nierentowne huty (np. Huta Katowice, Huta im. Sendzimira w Krakowie - dziś ArcelorMittal Poland), likwidowano miejsca pracy, ograniczano przestarzałe moce produkcyjne. Spadek produkcji stali w latach 1990-2014 jest zatem **bezpośrednim skutkiem przemian strukturalnych w hutnictwie** - odpowiedź jest zgodna z rzeczywistością.\n\n**Stwierdzenie 2 - P (PRAWDA)**\n\nProdukcja srebra w Polsce pochodzi niemal wyłącznie z **KGHM Polska Miedź S.A.** - srebro wydobywane jest jako produkt uboczny przy pozyskiwaniu miedzi w Legnicko-Głogowskim Okręgu Miedziowym (LGOM). Srebro jest kluczowym surowcem w **przemyśle elektrotechnicznym i elektronicznym** (styki elektryczne, przewodniki, lutowia). Wzrost konkurencyjności polskiej produkcji w tych gałęziach (czyli wzrost popytu na srebro ze strony krajowych producentów elektroniki i elektrotechniki) był jedną z przyczyn zmian w wielkości krajowego zapotrzebowania i produkcji srebra. Stwierdzenie jest zatem **prawdziwe** - powiązanie przyczynowo-skutkowe między rozwojem elektroniki/elektrotechniki a produkcją srebra istnieje.\n\n**Stwierdzenie 3 - F (FAŁSZ)**\n\nPolska jest **jednym z czołowych europejskich i światowych producentów srebra** (KGHM plasuje się w pierwszej dziesiątce globalnych producentów), lecz **nie jest największym producentem w Europie**. Rosja, jako kraj europejski (Ural, Syberia - tereny częściowo w Europie geograficznej), produkuje więcej srebra. Stwierdzenie używa superlatywu \"największy europejski producent\", który jest **przesadzony** - Polska zajmuje wysoką, lecz nie pierwszą pozycję w zestawieniu europejskim uwzględniającym Rosję.\n\n## Sposób 2 - eliminacja przez weryfikację faktów geograficzno-gospodarczych\n\n1. **Stali** - logiczne: transformacja ustrojowa 1989-1990 → likwidacja nierentownych, dotowanych przez państwo hut socjalistycznych → nieuchronny spadek produkcji. ✅ P.\n\n2. **Srebro i elektronika** - srebro jest metalem technicznym pierwszorzędnej wagi dla elektroniki (największy przemysłowy odbiorca srebra na świecie). Każdy wzrost produkcji urządzeń elektrycznych = wzrost popytu na srebro. Powiązanie realne. ✅ P.\n\n3. **\"Największy europejski\"** - Polska produkuje ok. 1200-1400 ton srebra rocznie (dane KGHM). Rosja produkuje rocznie ponad 1500-2000 ton srebra. Polska jest liderem **w UE**, ale w Europie rozumianej geograficznie (łącznie z Rosją) - nie jest pierwsza. ❌ F.\n\n## Schemat oceniania CKE - ile punktów za co\n\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 28.2, max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - za **wszystkie trzy** poprawne odpowiedzi: P, P, F (łącznie, bez wyjątku)\n> - **0 pkt** - za odpowiedź z co najmniej jednym błędem lub odpowiedź niepełną\n>\n> **Uwaga:** W tym zadaniu nie ma punktowania częściowego - albo wszystkie trzy poprawnie, albo 0 punktów. Jeden błąd = cały punkt stracony.\n\n## Wzory i referencje (jeśli używane)\n\nW tym zadaniu nie stosuje się wzorów matematycznych. Rozwiązanie opiera się wyłącznie na wiedzy z zakresu:\n\n> 🇵🇱 **Restrukturyzacja polskiej gospodarki po 1990 r.** - przekształcenia własnościowe, likwidacja nierentownych zakładów przemysłu ciężkiego (hutnictwo stali, górnictwo węgla), prywatyzacja (np. inwestorzy zagraniczni w hutnictwie: Mittal Steel, Arcelor). Produkcja stali z ok. 13-15 mln t/rok (1989) spadła do ok. 8-9 mln t (2014).\n\n> ⛏️ **KGHM Polska Miedź S.A.** - globalny potentat w produkcji miedzi i srebra. Siedziba: Lubin. Zagłębie produkcyjne: LGOM (Polkowice, Głogów, Lubin). Srebro jako produkt uboczny wytopu miedzi - Polska produkuje ok. 1200-1400 t/rok, co czyni KGHM jednym z 10 największych producentów srebra na świecie i liderem w UE. W skali Europy (z Rosją) - nie pierwsze miejsce.\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n\nNajczęstszy błąd uczniów to zaznaczenie **F** przy stwierdzeniu 3. na zasadzie instynktu (\"Polska aż taka ważna? Niemożliwe\") - co tu prowadzi do właściwej odpowiedzi, ale z błędnego rozumowania. Drugi częsty błąd to pomylenie **stwierdzenia 2.** - uczniowie mogą uznać je za fałsz, jeśli nie znają związku między elektroniką a srebrem.\n\n| Stwierdzenie | Błędna odpowiedź | Dlaczego prowadzi do błędu |\n| 1 | F | Uczeń nie kojarzy \"zmiany w branży hutniczej\" z restrukturyzacją po 1989 r.; myśli, że chodzi o inne czynniki (np. tylko import tańszej stali z Chin) |\n| 2 | F | Uczeń nie zna zastosowania srebra w elektronice i elektrotechnice; traktuje srebro wyłącznie jako metal szlachetny (biżuteria, sztabki) |\n| 3 | P | Uczeń zna KGHM jako wielkiego producenta srebra i zakłada, że Polska jest liderem europejskim - zapomina o Rosji jako kraju europejskim |\n\n## Typowe pułapki i uwaga\n\n> ⚠️ **Uwaga 1:** Stwierdzenie 3. jest \"pułapką na prymusa\" - uczeń, który wie, że KGHM to potęga srebra, może odruchowo zaznaczyć P. Kluczowe jest pamiętanie, że **Europa ≠ UE**: Rosja jest krajem częściowo europejskim i produkuje więcej srebra niż Polska.\n\n> ⚠️ **Uwaga 2:** Zadanie daje **1 pkt tylko za komplet trzech poprawnych odpowiedzi**. Błąd w jednym stwierdzeniu = 0 punktów z całego zadania. Warto sprawdzić każde stwierdzenie po kolei, nie pośpiesznie.\n\n> ⚠️ **Uwaga 3:** Restrukturyzacja hutnictwa w Polsce to klasyczny temat CKE - pamiętaj o kluczowych faktach: lata 1990-2000 = masowe zwolnienia i zamknięcia hut; wejście do UE 2004 = dostosowanie do standardów unijnych; dziś czołowe huty należą do zagranicznych koncernów (ArcelorMittal, Liberty Steel).","image":"img/geografia-2017-maj-matura-rozszerzona/zad-28.2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":21,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Geografia · Matura · maj 2017 (rozszerzona)","subject_label":"Geografia","category_label":"Matura","text_html":"

Zadanie 28.2. (0-1)
Oceń, czy poniższe informacje są prawdziwe. Zaznacz P, jeśli informacja jest prawdziwa,
lub F ‒ jeśli jest fałszywa.

\n
  1. Srebro występuje w łupkach miedzionośnych na Dolnym Śląsku.
\n

P
F
2.
Jedną z przyczyn zmiany wielkości produkcji srebra w Polsce jest
popyt zagraniczny na surowce dla przemysłu elektrotechnicznego
i elektronicznego.
P
F

\n
  1. Do zmiany wielkości produkcji stali w Polsce przyczynił się spadek
\n

importu boksytów.
P
F

","answer_text_html":"

Zadanie 28.2. (0-1)
IV etap edukacyjny
I. Dostrzeganie prawidłowości dotyczących
[…] gospodarki człowieka oraz wzajemnych
powiązań i zależności w systemie człowiek

\n\n

IV etap edukacyjny
12.3) Zdający wskazuje obszary
występowania podstawowych zasobów
naturalnych […].
12.5) Zdający wskazuje dziedziny produkcji
dynamicznie się rozwijające.
12.6) Zdający przedstawia zmiany
w gospodarce Polski spowodowane jej
restrukturyzacją i modernizacją po 1990 r.
Schemat punktowania
1 p. - za trzy poprawne odpowiedzi.
0 p. - za odpowiedź, która nie spełnia powyższego kryterium.
Poprawne odpowiedzi
P, P, F

","solutions":[{"source":"maturazai","label":"maturazai.pl (AI)","kind":"text","html":"

Poprawna odpowiedź

\n

| Stwierdzenie | Ocena |
| 1. Spadek produkcji stali w Polsce w latach 1990-2014 wynika ze zmiany w branży hutniczej. | P |
| 2. Jedna z przyczyn zmiany wielkości produkcji srebra w Polsce była rosnąca konkurencja polskiej produkcji w przedmiotach elektrotechnicznych i elektronicznych. | P |
| 3. Polska jest największym europejskim producentem srebra. | F |

\n

Sposób 1 - analiza każdego stwierdzenia przez pryzmat restrukturyzacji polskiej gospodarki po 1990 r.

\n

Stwierdzenie 1 - P (PRAWDA)

\n

Po 1989 r. Polska przeszła głęboką restrukturyzację gospodarki. Branża hutnicza (produkcja stali) była jednym z jej głównych obszarów: zamykano lub modernizowano nierentowne huty (np. Huta Katowice, Huta im. Sendzimira w Krakowie - dziś ArcelorMittal Poland), likwidowano miejsca pracy, ograniczano przestarzałe moce produkcyjne. Spadek produkcji stali w latach 1990-2014 jest zatem bezpośrednim skutkiem przemian strukturalnych w hutnictwie - odpowiedź jest zgodna z rzeczywistością.

\n

Stwierdzenie 2 - P (PRAWDA)

\n

Produkcja srebra w Polsce pochodzi niemal wyłącznie z KGHM Polska Miedź S.A. - srebro wydobywane jest jako produkt uboczny przy pozyskiwaniu miedzi w Legnicko-Głogowskim Okręgu Miedziowym (LGOM). Srebro jest kluczowym surowcem w przemyśle elektrotechnicznym i elektronicznym (styki elektryczne, przewodniki, lutowia). Wzrost konkurencyjności polskiej produkcji w tych gałęziach (czyli wzrost popytu na srebro ze strony krajowych producentów elektroniki i elektrotechniki) był jedną z przyczyn zmian w wielkości krajowego zapotrzebowania i produkcji srebra. Stwierdzenie jest zatem prawdziwe - powiązanie przyczynowo-skutkowe między rozwojem elektroniki/elektrotechniki a produkcją srebra istnieje.

\n

Stwierdzenie 3 - F (FAŁSZ)

\n

Polska jest jednym z czołowych europejskich i światowych producentów srebra (KGHM plasuje się w pierwszej dziesiątce globalnych producentów), lecz nie jest największym producentem w Europie. Rosja, jako kraj europejski (Ural, Syberia - tereny częściowo w Europie geograficznej), produkuje więcej srebra. Stwierdzenie używa superlatywu "największy europejski producent", który jest przesadzony - Polska zajmuje wysoką, lecz nie pierwszą pozycję w zestawieniu europejskim uwzględniającym Rosję.

\n

Sposób 2 - eliminacja przez weryfikację faktów geograficzno-gospodarczych

\n
  1. Stali - logiczne: transformacja ustrojowa 1989-1990 → likwidacja nierentownych, dotowanych przez państwo hut socjalistycznych → nieuchronny spadek produkcji. ✅ P.
\n
  1. Srebro i elektronika - srebro jest metalem technicznym pierwszorzędnej wagi dla elektroniki (największy przemysłowy odbiorca srebra na świecie). Każdy wzrost produkcji urządzeń elektrycznych = wzrost popytu na srebro. Powiązanie realne. ✅ P.
\n
  1. "Największy europejski" - Polska produkuje ok. 1200-1400 ton srebra rocznie (dane KGHM). Rosja produkuje rocznie ponad 1500-2000 ton srebra. Polska jest liderem w UE, ale w Europie rozumianej geograficznie (łącznie z Rosją) - nie jest pierwsza. ❌ F.
\n

Schemat oceniania CKE - ile punktów za co

\n
📋 Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 28.2, max 1 pkt):
- 1 pkt - za wszystkie trzy poprawne odpowiedzi: P, P, F (łącznie, bez wyjątku)
- 0 pkt - za odpowiedź z co najmniej jednym błędem lub odpowiedź niepełną

Uwaga: W tym zadaniu nie ma punktowania częściowego - albo wszystkie trzy poprawnie, albo 0 punktów. Jeden błąd = cały punkt stracony.
\n

Wzory i referencje (jeśli używane)

\n

W tym zadaniu nie stosuje się wzorów matematycznych. Rozwiązanie opiera się wyłącznie na wiedzy z zakresu:

\n
🇵🇱 Restrukturyzacja polskiej gospodarki po 1990 r. - przekształcenia własnościowe, likwidacja nierentownych zakładów przemysłu ciężkiego (hutnictwo stali, górnictwo węgla), prywatyzacja (np. inwestorzy zagraniczni w hutnictwie: Mittal Steel, Arcelor). Produkcja stali z ok. 13-15 mln t/rok (1989) spadła do ok. 8-9 mln t (2014).
\n
⛏️ KGHM Polska Miedź S.A. - globalny potentat w produkcji miedzi i srebra. Siedziba: Lubin. Zagłębie produkcyjne: LGOM (Polkowice, Głogów, Lubin). Srebro jako produkt uboczny wytopu miedzi - Polska produkuje ok. 1200-1400 t/rok, co czyni KGHM jednym z 10 największych producentów srebra na świecie i liderem w UE. W skali Europy (z Rosją) - nie pierwsze miejsce.
\n

Dlaczego inne odpowiedzi są błędne

\n

Najczęstszy błąd uczniów to zaznaczenie F przy stwierdzeniu 3. na zasadzie instynktu ("Polska aż taka ważna? Niemożliwe") - co tu prowadzi do właściwej odpowiedzi, ale z błędnego rozumowania. Drugi częsty błąd to pomylenie stwierdzenia 2. - uczniowie mogą uznać je za fałsz, jeśli nie znają związku między elektroniką a srebrem.

\n

| Stwierdzenie | Błędna odpowiedź | Dlaczego prowadzi do błędu |
| 1 | F | Uczeń nie kojarzy "zmiany w branży hutniczej" z restrukturyzacją po 1989 r.; myśli, że chodzi o inne czynniki (np. tylko import tańszej stali z Chin) |
| 2 | F | Uczeń nie zna zastosowania srebra w elektronice i elektrotechnice; traktuje srebro wyłącznie jako metal szlachetny (biżuteria, sztabki) |
| 3 | P | Uczeń zna KGHM jako wielkiego producenta srebra i zakłada, że Polska jest liderem europejskim - zapomina o Rosji jako kraju europejskim |

\n

Typowe pułapki i uwaga

\n
⚠️ Uwaga 1: Stwierdzenie 3. jest "pułapką na prymusa" - uczeń, który wie, że KGHM to potęga srebra, może odruchowo zaznaczyć P. Kluczowe jest pamiętanie, że Europa ≠ UE: Rosja jest krajem częściowo europejskim i produkuje więcej srebra niż Polska.
\n
⚠️ Uwaga 2: Zadanie daje 1 pkt tylko za komplet trzech poprawnych odpowiedzi. Błąd w jednym stwierdzeniu = 0 punktów z całego zadania. Warto sprawdzić każde stwierdzenie po kolei, nie pośpiesznie.
\n
⚠️ Uwaga 3: Restrukturyzacja hutnictwa w Polsce to klasyczny temat CKE - pamiętaj o kluczowych faktach: lata 1990-2000 = masowe zwolnienia i zamknięcia hut; wejście do UE 2004 = dostosowanie do standardów unijnych; dziś czołowe huty należą do zagranicznych koncernów (ArcelorMittal, Liberty Steel).
"}]}