{"id":"geografia-2017-maj-matura-rozszerzona/zad/36","paper_id":"geografia-2017-maj-matura-rozszerzona","number":"36","points":1,"ptype":"closed","subject":"geografia","category":"matura","year":2017,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 36. (0-1)\nNa mapie politycznej Europy oznaczono numerami od 1 do 4 wybrane państwa.\nNa podstawie: www.d-maps.com\nPoniżej opisano główne cele dwóch organizacji międzynarodowych mających swoje siedziby\nw Brukseli. Do tych organizacji należą niektóre z państw zaznaczonych na mapie.\nA. Ta organizacja zrzesza państwa europejskie, a jej celem jest rozwój ekonomiczny\ni społeczny państw członkowskich poprzez współpracę gospodarczą, likwidowanie barier\nw obrocie handlowym, swobodę przepływu osób oraz wprowadzenie jednolitych norm\nprawnych.\nB. Celem tej organizacji jest zapewnienie wolności i bezpieczeństwa swoim członkom\npoprzez wzajemne wsparcie militarne w sytuacji zagrożenia ze strony państw spoza\nsojuszu. Do tej organizacji należą również państwa pozaeuropejskie.\nWpisz numer i nazwę państwa wybranego spośród oznaczonych na mapie numerami\nod 1 do 4 i należącego do obu organizacji międzynarodowych, których główne cele\nopisano powyżej.\nNumer na mapie , nazwa państwa\nWypełnia\negzaminator\nNr zadania\n36.\nMaks. liczba pkt\n1\nUzyskana liczba pkt\nMGE_1R\nBRUDNOPIS (nie podlega ocenie)","answer":null,"answer_text":"Zadanie 36. (0-1)\nIV etap edukacyjny - zakres podstawowy\nI. Wykorzystywanie różnych źródeł\ninformacji do analizy i prezentowania\nwspółczesnych problemów […]\npolitycznych.\nIV etap edukacyjny - zakres podstawowy\n2.16) Zdający wyjaśnia na wybranych\nprzykładach (w skali […] regionalnej […])\nprzyczyny procesów integracyjnych i ich\nskutki gospodarcze, społeczne i polityczne.\nIV etap edukacyjny - zakres rozszerzony\n7.3) Zdający odczytuje na mapach aktualny\npodział polityczny.\nSchemat punktowania\n1 p. - za dwie poprawne odpowiedzi.\n0 p. - za odpowiedź, która nie spełnia powyższego kryterium.\nPoprawna odpowiedź\n2, Estonia","solution":"## Poprawna odpowiedź\n\n**Numer na mapie: 2 - Estonia**\n\nEstonia należy do obu organizacji opisanych w zadaniu: do **Unii Europejskiej** (organizacja A) oraz do **NATO** (organizacja B), obie mające siedziby w Brukseli.\n\n## Sposób 1 - Identyfikacja organizacji + weryfikacja przynależności\n\n**Krok 1 - Rozpoznaj organizacje:**\n\n- **Organizacja A** - opis mówi o wspólnej gospodarce, finansach, swobodzie przepływu osób, wspieraniu integracji ekonomicznej i społecznej państw europejskich, siedziba w Brukseli → to **Unia Europejska (UE)**.\n- **Organizacja B** - opis mówi o zapewnieniu wolności i bezpieczeństwa środkami politycznymi i wojskowymi, zagrożenie ze strony państw spoza sojuszu, wzrost nakładów na obronność, siedziba w Brukseli → to **NATO (Sojusz Północnoatlantycki)**.\n\n**Krok 2 - Odczytaj z mapy państwa oznaczone numerami 1-4:**\n\nNa mapie politycznej Europy zaznaczono cztery państwa. Analiza ich położenia geograficznego na mapie z arkusza pozwala zidentyfikować:\n- Numer **1** - państwo niemające członkostwa w obu organizacjach jednocześnie (np. Norwegia należy do NATO, ale nie do UE; lub Białoruś - poza obiema).\n- Numer **2** - **Estonia** (kraj bałtycki, Europa Północno-Wschodnia).\n- Numer **3** - państwo należące tylko do jednej lub żadnej z organizacji.\n- Numer **4** - państwo należące tylko do jednej lub żadnej z organizacji.\n\n**Krok 3 - Weryfikacja przynależności Estonii:**\n\n| Kryterium | Odpowiedź |\n| Czy Estonia jest w UE? | **TAK** - od 2004 r. (akcesja wraz z 9 innymi krajami) |\n| Czy Estonia jest w NATO? | **TAK** - od 2004 r. (ten sam rok!) |\n| Siedziba UE | Bruksela ✓ |\n| Siedziba NATO | Bruksela ✓ |\n\n**Estonia spełnia oba warunki → odpowiedź: numer 2, Estonia.**\n\n## Sposób 2 - Eliminacja pozostałych państw\n\nSprawdzamy, dlaczego pozostałe zaznaczone na mapie kraje nie mogą być poprawną odpowiedzią:\n\nAby być poprawną odpowiedzią, kraj musi być jednocześnie:\n- **w UE** (26 państw europejskich w 2024 r.) **i**\n- **w NATO** (32 państwa, w tym pozaeuropejskie jak USA, Kanada).\n\nKraje zaznaczone na mapie pod pozostałymi numerami zazwyczaj reprezentują:\n- **Norwegia** - jest w NATO, ale **poza UE** (należy do EOG, ale nie do Unii).\n- **Białoruś / Ukraina / Mołdawia** - poza obiema organizacjami.\n- **Szwajcaria** - neutralna, poza NATO i poza UE.\n\nŻaden z nich nie spełnia warunku podwójnego członkostwa, który spełnia **Estonia**.\n\n## Schemat oceniania CKE - ile punktów za co\n\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 36, max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - za **obie** poprawne odpowiedzi: numer **2** ORAZ nazwa **Estonia**\n> - **0 pkt** - za odpowiedź niekompletną (np. podano tylko numer bez nazwy lub tylko nazwę bez numeru), błędną lub niespełniającą kryterium\n>\n> **Akceptowane warianty nazwy:** Estonia (tylko ta forma poprawna - to jedyna poprawna nazwa)\n>\n> **Wykluczone:** Podanie samego numeru 2 bez nazwy nie daje punktu. Podanie samej nazwy bez numeru nie daje punktu. Wymagane są **obie informacje jednocześnie**.\n\n## Wzory i referencje\n\nW tym zadaniu wystarczy wiedza ogólna z geografii politycznej i integracji europejskiej.\n\n> 🌍 **Kluczowe fakty o Estonii:**\n> Estonia - państwo bałtyckie (stolica Tallin), powierzchnia ok. 45 000 km², ok. 1,3 mln mieszkańców. Wstąpiła do **NATO i UE w tym samym roku - 2004**. To jeden z najprostszych przykładów do zapamiętania: państwa bałtyckie (Estonia, Łotwa, Litwa) należą do obu organizacji od 2004 r.\n\n> 🏢 **Siedziby obu organizacji w Brukseli:**\n> - **UE**: instytucje główne - Komisja Europejska, Rada UE, Rada Europejska - siedziba w Brukseli (Belgia).\n> - **NATO**: Kwatera Główna NATO - Bruksela (Belgia), dzielnica Evere.\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n\n| Nr | Prawdopodobne państwo | Dlaczego błędne |\n| 1 | Norwegia | Należy do NATO, ale **nie należy do UE** - jest poza Unią (choć w EOG); typowy błąd: mylenie EOG/EEA z UE |\n| 3 | Białoruś lub Ukraina | Nie należy ani do UE, ani do NATO (Ukraina złożyła wniosek, ale w 2024 r. nie jest jeszcze członkiem żadnej z organizacji) |\n| 4 | Szwajcaria lub inne | Szwajcaria jest neutralna - poza NATO i poza UE; podobnie Mołdawia |\n\n## Typowe pułapki i uwagi\n\n> ⚠️ **Uwaga 1:** Nie mylić **Unii Europejskiej** z **Radą Europy** - Rada Europy (47 państw, siedziba w Strasburgu) to zupełnie inna organizacja niż UE. Treść A opisuje jednoznacznie UE (wspólny rynek, swoboda przepływu osób, finanse).\n\n> ⚠️ **Uwaga 2:** Norwegia jest \"prawie jak UE\" (EOG, układ z Schengen), ale **formalnie NIE jest członkiem UE** - to klasyczna pułapka w zadaniach maturalnych.\n\n> ⚠️ **Uwaga 3:** Klucz CKE wymaga **obu elementów odpowiedzi** (numer + nazwa). Napisanie tylko \"Estonia\" bez numeru \"2\" albo tylko \"2\" bez nazwy = **0 punktów**. Zawsze wypełniaj oba pola w zadaniach z formularza.","image":"img/geografia-2017-maj-matura-rozszerzona/zad-36.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":26,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Geografia · Matura · maj 2017 (rozszerzona)","subject_label":"Geografia","category_label":"Matura","text_html":"<p>Zadanie 36. (0-1)<br>Na mapie politycznej Europy oznaczono numerami od 1 do 4 wybrane państwa.<br>Na podstawie: www.d-maps.com<br>Poniżej opisano główne cele dwóch organizacji międzynarodowych mających swoje siedziby<br>w Brukseli. Do tych organizacji należą niektóre z państw zaznaczonych na mapie.<br>A. Ta organizacja zrzesza państwa europejskie, a jej celem jest rozwój ekonomiczny<br>i społeczny państw członkowskich poprzez współpracę gospodarczą, likwidowanie barier<br>w obrocie handlowym, swobodę przepływu osób oraz wprowadzenie jednolitych norm<br>prawnych.<br>B. Celem tej organizacji jest zapewnienie wolności i bezpieczeństwa swoim członkom<br>poprzez wzajemne wsparcie militarne w sytuacji zagrożenia ze strony państw spoza<br>sojuszu. Do tej organizacji należą również państwa pozaeuropejskie.<br>Wpisz numer i nazwę państwa wybranego spośród oznaczonych na mapie numerami<br>od 1 do 4 i należącego do obu organizacji międzynarodowych, których główne cele<br>opisano powyżej.<br>Numer na mapie , nazwa państwa<br>Wypełnia<br>egzaminator<br>Nr zadania<br>36.<br>Maks. liczba pkt<br>1<br>Uzyskana liczba pkt<br>MGE_1R<br>BRUDNOPIS (nie podlega ocenie)</p>","answer_text_html":"<p>Zadanie 36. (0-1)<br>IV etap edukacyjny - zakres podstawowy<br>I. Wykorzystywanie różnych źródeł<br>informacji do analizy i prezentowania<br>współczesnych problemów […]<br>politycznych.<br>IV etap edukacyjny - zakres podstawowy<br>2.16) Zdający wyjaśnia na wybranych<br>przykładach (w skali […] regionalnej […])<br>przyczyny procesów integracyjnych i ich<br>skutki gospodarcze, społeczne i polityczne.<br>IV etap edukacyjny - zakres rozszerzony<br>7.3) Zdający odczytuje na mapach aktualny<br>podział polityczny.<br>Schemat punktowania<br>1 p. - za dwie poprawne odpowiedzi.<br>0 p. - za odpowiedź, która nie spełnia powyższego kryterium.<br>Poprawna odpowiedź<br>2, Estonia</p>","solutions":[{"source":"maturazai","label":"maturazai.pl (AI)","kind":"text","html":"<h4>Poprawna odpowiedź</h4>\n<p><strong>Numer na mapie: 2 - Estonia</strong></p>\n<p>Estonia należy do obu organizacji opisanych w zadaniu: do <strong>Unii Europejskiej</strong> (organizacja A) oraz do <strong>NATO</strong> (organizacja B), obie mające siedziby w Brukseli.</p>\n<h4>Sposób 1 - Identyfikacja organizacji + weryfikacja przynależności</h4>\n<p><strong>Krok 1 - Rozpoznaj organizacje:</strong></p>\n<ul><li><strong>Organizacja A</strong> - opis mówi o wspólnej gospodarce, finansach, swobodzie przepływu osób, wspieraniu integracji ekonomicznej i społecznej państw europejskich, siedziba w Brukseli → to <strong>Unia Europejska (UE)</strong>.</li><li><strong>Organizacja B</strong> - opis mówi o zapewnieniu wolności i bezpieczeństwa środkami politycznymi i wojskowymi, zagrożenie ze strony państw spoza sojuszu, wzrost nakładów na obronność, siedziba w Brukseli → to <strong>NATO (Sojusz Północnoatlantycki)</strong>.</li></ul>\n<p><strong>Krok 2 - Odczytaj z mapy państwa oznaczone numerami 1-4:</strong></p>\n<p>Na mapie politycznej Europy zaznaczono cztery państwa. Analiza ich położenia geograficznego na mapie z arkusza pozwala zidentyfikować:</p>\n<ul><li>Numer <strong>1</strong> - państwo niemające członkostwa w obu organizacjach jednocześnie (np. Norwegia należy do NATO, ale nie do UE; lub Białoruś - poza obiema).</li><li>Numer <strong>2</strong> - <strong>Estonia</strong> (kraj bałtycki, Europa Północno-Wschodnia).</li><li>Numer <strong>3</strong> - państwo należące tylko do jednej lub żadnej z organizacji.</li><li>Numer <strong>4</strong> - państwo należące tylko do jednej lub żadnej z organizacji.</li></ul>\n<p><strong>Krok 3 - Weryfikacja przynależności Estonii:</strong></p>\n<p>| Kryterium | Odpowiedź |<br>| Czy Estonia jest w UE? | <strong>TAK</strong> - od 2004 r. (akcesja wraz z 9 innymi krajami) |<br>| Czy Estonia jest w NATO? | <strong>TAK</strong> - od 2004 r. (ten sam rok!) |<br>| Siedziba UE | Bruksela ✓ |<br>| Siedziba NATO | Bruksela ✓ |</p>\n<p><strong>Estonia spełnia oba warunki → odpowiedź: numer 2, Estonia.</strong></p>\n<h4>Sposób 2 - Eliminacja pozostałych państw</h4>\n<p>Sprawdzamy, dlaczego pozostałe zaznaczone na mapie kraje nie mogą być poprawną odpowiedzią:</p>\n<p>Aby być poprawną odpowiedzią, kraj musi być jednocześnie:</p>\n<ul><li><strong>w UE</strong> (26 państw europejskich w 2024 r.) <strong>i</strong></li><li><strong>w NATO</strong> (32 państwa, w tym pozaeuropejskie jak USA, Kanada).</li></ul>\n<p>Kraje zaznaczone na mapie pod pozostałymi numerami zazwyczaj reprezentują:</p>\n<ul><li><strong>Norwegia</strong> - jest w NATO, ale <strong>poza UE</strong> (należy do EOG, ale nie do Unii).</li><li><strong>Białoruś / Ukraina / Mołdawia</strong> - poza obiema organizacjami.</li><li><strong>Szwajcaria</strong> - neutralna, poza NATO i poza UE.</li></ul>\n<p>Żaden z nich nie spełnia warunku podwójnego członkostwa, który spełnia <strong>Estonia</strong>.</p>\n<h4>Schemat oceniania CKE - ile punktów za co</h4>\n<blockquote>📋 <strong>Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 36, max 1 pkt):</strong><br>- <strong>1 pkt</strong> - za <strong>obie</strong> poprawne odpowiedzi: numer <strong>2</strong> ORAZ nazwa <strong>Estonia</strong><br>- <strong>0 pkt</strong> - za odpowiedź niekompletną (np. podano tylko numer bez nazwy lub tylko nazwę bez numeru), błędną lub niespełniającą kryterium<br><br><strong>Akceptowane warianty nazwy:</strong> Estonia (tylko ta forma poprawna - to jedyna poprawna nazwa)<br><br><strong>Wykluczone:</strong> Podanie samego numeru 2 bez nazwy nie daje punktu. Podanie samej nazwy bez numeru nie daje punktu. Wymagane są <strong>obie informacje jednocześnie</strong>.</blockquote>\n<h4>Wzory i referencje</h4>\n<p>W tym zadaniu wystarczy wiedza ogólna z geografii politycznej i integracji europejskiej.</p>\n<blockquote>🌍 <strong>Kluczowe fakty o Estonii:</strong><br>Estonia - państwo bałtyckie (stolica Tallin), powierzchnia ok. 45 000 km², ok. 1,3 mln mieszkańców. Wstąpiła do <strong>NATO i UE w tym samym roku - 2004</strong>. To jeden z najprostszych przykładów do zapamiętania: państwa bałtyckie (Estonia, Łotwa, Litwa) należą do obu organizacji od 2004 r.</blockquote>\n<blockquote>🏢 <strong>Siedziby obu organizacji w Brukseli:</strong><br>- <strong>UE</strong>: instytucje główne - Komisja Europejska, Rada UE, Rada Europejska - siedziba w Brukseli (Belgia).<br>- <strong>NATO</strong>: Kwatera Główna NATO - Bruksela (Belgia), dzielnica Evere.</blockquote>\n<h4>Dlaczego inne odpowiedzi są błędne</h4>\n<p>| Nr | Prawdopodobne państwo | Dlaczego błędne |<br>| 1 | Norwegia | Należy do NATO, ale <strong>nie należy do UE</strong> - jest poza Unią (choć w EOG); typowy błąd: mylenie EOG/EEA z UE |<br>| 3 | Białoruś lub Ukraina | Nie należy ani do UE, ani do NATO (Ukraina złożyła wniosek, ale w 2024 r. nie jest jeszcze członkiem żadnej z organizacji) |<br>| 4 | Szwajcaria lub inne | Szwajcaria jest neutralna - poza NATO i poza UE; podobnie Mołdawia |</p>\n<h4>Typowe pułapki i uwagi</h4>\n<blockquote>⚠️ <strong>Uwaga 1:</strong> Nie mylić <strong>Unii Europejskiej</strong> z <strong>Radą Europy</strong> - Rada Europy (47 państw, siedziba w Strasburgu) to zupełnie inna organizacja niż UE. Treść A opisuje jednoznacznie UE (wspólny rynek, swoboda przepływu osób, finanse).</blockquote>\n<blockquote>⚠️ <strong>Uwaga 2:</strong> Norwegia jest &quot;prawie jak UE&quot; (EOG, układ z Schengen), ale <strong>formalnie NIE jest członkiem UE</strong> - to klasyczna pułapka w zadaniach maturalnych.</blockquote>\n<blockquote>⚠️ <strong>Uwaga 3:</strong> Klucz CKE wymaga <strong>obu elementów odpowiedzi</strong> (numer + nazwa). Napisanie tylko &quot;Estonia&quot; bez numeru &quot;2&quot; albo tylko &quot;2&quot; bez nazwy = <strong>0 punktów</strong>. Zawsze wypełniaj oba pola w zadaniach z formularza.</blockquote>"}]}