{"id":"geografia-2017-maj-matura-rozszerzona/zad/6","paper_id":"geografia-2017-maj-matura-rozszerzona","number":"6","points":1,"ptype":"open","subject":"geografia","category":"matura","year":2017,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 6. (0-1)\nPodaj nazwy własne dwóch obiektów, które reprezentują różne formy ochrony przyrody\ni znajdują się na obszarze położonym na północ od równoleżnika 50º43′N.\n1\n2","answer":null,"answer_text":"Zadanie 6. (0-1)\nIII etap edukacyjny\nI. Korzystanie z różnych źródeł informacji\ngeograficznej […].\nIII etap edukacyjny\n1.2) Zdający odczytuje z map informacje\nprzedstawione za pomocą różnych metod\nkartograficznych.\nSchemat punktowania\n1 p. - za podanie poprawnych nazw własnych dwóch różnych form ochrony przyrody.\n0 p. - za odpowiedź, która nie spełnia powyższego kryterium.\nPoprawne odpowiedzi\n Rezerwat: Góra Choina.\n Pomnik przyrody: Lipa Siedmiu Braci, Kanciarski Buk, Babi Kamień, Sępik.","solution":"## Poprawna odpowiedź\n\n1. **Góra Choina** (rezerwat przyrody)\n2. **Lipa Siedmiu Braci** lub **Kanciarski Buk** lub **Babi Kamień** lub **Sępik** (pomnik przyrody)\n\nKluczowy warunek: oba obiekty muszą reprezentować **różne formy** ochrony przyrody i leżeć **na północ od równoleżnika \\(50^\\circ 43'\\text{N}\\)**.\n\n## Sposób 1 - odczyt z mapy i identyfikacja form ochrony\n\nZadanie wymaga pracy z barwnym załącznikiem kartograficznym. Działamy w dwóch krokach:\n\n**Krok 1 - zlokalizuj równoleżnik \\(50^\\circ 43'\\text{N}\\) na mapie.**\n\nOdszukaj siatkę kartograficzną. Równoleżnik \\(50^\\circ 43'\\text{N}\\) jest wartością pośrednią między \\(50^\\circ\\) a \\(51^\\circ\\) - leży bliżej \\(50^\\circ 45'\\), czyli prawie w połowie między tymi dwoma równoleżnikami (43/60 ≈ 0,72 odcinka). Zaznacz lub wyobraź sobie tę linię w poziomie przez całą mapę. Interesuje nas obszar **powyżej** tej linii.\n\n**Krok 2 - zidentyfikuj formy ochrony przyrody na mapie.**\n\nMapy topograficzne i tematyczne CKE oznaczają formy ochrony przyrody symbolami i podpisami. Typowe oznaczenia:\n- **Park narodowy** - granica zaznaczona grubą linią, kolor lub szraf,\n- **Rezerwat przyrody** - granica rezerwatu z podpisem nazwy,\n- **Pomnik przyrody** - punkt (zazwyczaj symbol drzewa lub skałki) z nazwą własną.\n\nNa mapie do tego zadania, w obszarze na północ od \\(50^\\circ 43'\\text{N}\\), widoczne są:\n- Rezerwat przyrody **Góra Choina**,\n- Pomniki przyrody: **Lipa Siedmiu Braci**, **Kanciarski Buk**, **Babi Kamień**, **Sępik**.\n\n**Krok 3 - dobierz parę z RÓŻNYCH form ochrony.**\n\nPoprawna odpowiedź musi łączyć jeden rezerwat i jeden pomnik przyrody. Przykład wzorcowy:\n\n> 1. Góra Choina (rezerwat przyrody)\n> 2. Lipa Siedmiu Braci (pomnik przyrody)\n\nKażda kombinacja rezerwat + jeden z czterech pomników przyrody = **1 punkt**.\n\n## Sposób 2 - weryfikacja (eliminacja błędów)\n\nSprawdź swoją odpowiedź pod trzema kątami:\n\n| Warunek | Czy spełniony? |\n| Oba obiekty leżą na N od \\(50^\\circ 43'\\text{N}\\)? | Odczytaj z mapy - oba muszą być **powyżej** zaznaczonego równoleżnika |\n| Oba obiekty mają **nazwy własne**? | Treść pyta o nazwy własne - samo napisanie \"rezerwat\" i \"pomnik\" to 0 pkt |\n| Reprezentują **różne** formy ochrony? | Dwa rezerwaty lub dwa pomniki = 0 pkt |\n\n## Schemat oceniania CKE - ile punktów za co\n\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 6, max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - za podanie poprawnych nazw własnych **dwóch różnych form** ochrony przyrody leżących na północ od \\(50^\\circ 43'\\text{N}\\):\n> - rezerwat: **Góra Choina**\n> - pomnik przyrody (dowolny z): **Lipa Siedmiu Braci**, **Kanciarski Buk**, **Babi Kamień**, **Sępik**\n> - **0 pkt** - za odpowiedź niespełniającą powyższego kryterium: dwie te same formy ochrony, brak nazw własnych, obiekty spoza wyznaczonego obszaru, nazwy nieczytelne lub niepełne.\n>\n> **Co MUSISZ napisać, żeby dostać punkt:**\n> Jedną konkretną nazwę rezerwatu + jedną konkretną nazwę pomnika przyrody. Obie muszą leżeć na północ od podanego równoleżnika - weryfikujesz to z mapy.\n\n## Wzory i referencje\n\nW tym zadaniu nie stosujemy wzorów matematycznych. Korzystamy z umiejętności **odczytu mapy** i wiedzy o **polskim systemie ochrony przyrody**.\n\n> 🌍 **Formy ochrony przyrody w Polsce (Ustawa o ochronie przyrody 2004)** - hierarchia od najwyższej:\n> 1. **Park narodowy** - największa i najważniejsza forma; ochrona całych ekosystemów.\n> 2. **Rezerwat przyrody** - wydzielony teren z cenną przyrodą (np. stary las, skałka, jezioro).\n> 3. **Park krajobrazowy** - ochrona krajobrazu, mniejsze restrykcje.\n> 4. **Obszar chronionego krajobrazu** - najszersza forma, najsłabsza ochrona.\n> 5. **Pomnik przyrody** - pojedynczy obiekt (drzewo, głaz, jaskinia, źródło) z nazwą własną.\n> 6. **Stanowisko dokumentacyjne**, **użytek ekologiczny**, **zespół przyrodniczo-krajobrazowy**.\n\nZadanie wymaga co najmniej **dwóch różnych** pozycji z tej listy - np. rezerwat + pomnik przyrody.\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n\n| Błędna odpowiedź | Powód utraty punktu |\n| Dwa pomniki przyrody (np. Babi Kamień + Sępik) | Obie to ta sama forma ochrony - warunek \"różne formy\" niespełniony |\n| Sama nazwa rezerwatu bez pomnika (lub odwrotnie) | Tylko jedna forma ochrony - brak pary |\n| Podanie obiektu leżącego na południe od \\(50^\\circ 43'\\text{N}\\) | Obiekt poza wyznaczonym obszarem - nie odpowiada na polecenie |\n| Napisanie \"rezerwat\" i \"pomnik\" bez nazw własnych | Zadanie wymaga **nazw własnych** konkretnych obiektów |\n| Wymyślona lub błędnie odczytana nazwa własna | Klucz CKE akceptuje tylko nazwy widoczne na mapie |\n\n## Typowe pułapki i uwaga\n\n> ⚠️ **Uwaga 1:** Zadanie wymaga **nazw własnych** - samo wpisanie formy ochrony (\"rezerwat przyrody\", \"pomnik przyrody\") bez nazwy konkretnego obiektu to **0 punktów**.\n\n> ⚠️ **Uwaga 2:** Sprawdź kierunek! \"Na północ od równoleżnika\" znaczy **powyżej** tej linii na mapie (standardowa orientacja N na górze). Obiekty leżące poniżej - nawet z poprawną formą ochrony - nie zaliczają się.\n\n> ⚠️ **Uwaga 3:** Łatwo przeoczyć pomniki przyrody - są oznaczone małymi symbolami (często punkt + opis podpisany drobnym pismem). Przejrzyj legendę mapy przed odpowiedzią.","image":"img/geografia-2017-maj-matura-rozszerzona/zad-6.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":6,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Geografia · Matura · maj 2017 (rozszerzona)","subject_label":"Geografia","category_label":"Matura","text_html":"

Zadanie 6. (0-1)
Podaj nazwy własne dwóch obiektów, które reprezentują różne formy ochrony przyrody
i znajdują się na obszarze położonym na północ od równoleżnika 50º43′N.
1
2

","answer_text_html":"

Zadanie 6. (0-1)
III etap edukacyjny
I. Korzystanie z różnych źródeł informacji
geograficznej […].
III etap edukacyjny
1.2) Zdający odczytuje z map informacje
przedstawione za pomocą różnych metod
kartograficznych.
Schemat punktowania
1 p. - za podanie poprawnych nazw własnych dwóch różnych form ochrony przyrody.
0 p. - za odpowiedź, która nie spełnia powyższego kryterium.
Poprawne odpowiedzi
 Rezerwat: Góra Choina.
 Pomnik przyrody: Lipa Siedmiu Braci, Kanciarski Buk, Babi Kamień, Sępik.

","solutions":[{"source":"maturazai","label":"maturazai.pl (AI)","kind":"text","html":"

Poprawna odpowiedź

\n
  1. Góra Choina (rezerwat przyrody)
  2. Lipa Siedmiu Braci lub Kanciarski Buk lub Babi Kamień lub Sępik (pomnik przyrody)
\n

Kluczowy warunek: oba obiekty muszą reprezentować różne formy ochrony przyrody i leżeć na północ od równoleżnika 50∘43′N.

\n

Sposób 1 - odczyt z mapy i identyfikacja form ochrony

\n

Zadanie wymaga pracy z barwnym załącznikiem kartograficznym. Działamy w dwóch krokach:

\n

Krok 1 - zlokalizuj równoleżnik 50∘43′N na mapie.

\n

Odszukaj siatkę kartograficzną. Równoleżnik 50∘43′N jest wartością pośrednią między 50∘ a 51∘ - leży bliżej 50∘45′, czyli prawie w połowie między tymi dwoma równoleżnikami (43/60 ≈ 0,72 odcinka). Zaznacz lub wyobraź sobie tę linię w poziomie przez całą mapę. Interesuje nas obszar powyżej tej linii.

\n

Krok 2 - zidentyfikuj formy ochrony przyrody na mapie.

\n

Mapy topograficzne i tematyczne CKE oznaczają formy ochrony przyrody symbolami i podpisami. Typowe oznaczenia:

\n\n

Na mapie do tego zadania, w obszarze na północ od 50∘43′N, widoczne są:

\n\n

Krok 3 - dobierz parę z RÓŻNYCH form ochrony.

\n

Poprawna odpowiedź musi łączyć jeden rezerwat i jeden pomnik przyrody. Przykład wzorcowy:

\n
1. Góra Choina (rezerwat przyrody)
2. Lipa Siedmiu Braci (pomnik przyrody)
\n

Każda kombinacja rezerwat + jeden z czterech pomników przyrody = 1 punkt.

\n

Sposób 2 - weryfikacja (eliminacja błędów)

\n

Sprawdź swoją odpowiedź pod trzema kątami:

\n

| Warunek | Czy spełniony? |
| Oba obiekty leżą na N od 50∘43′N? | Odczytaj z mapy - oba muszą być powyżej zaznaczonego równoleżnika |
| Oba obiekty mają nazwy własne? | Treść pyta o nazwy własne - samo napisanie "rezerwat" i "pomnik" to 0 pkt |
| Reprezentują różne formy ochrony? | Dwa rezerwaty lub dwa pomniki = 0 pkt |

\n

Schemat oceniania CKE - ile punktów za co

\n
📋 Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 6, max 1 pkt):
- 1 pkt - za podanie poprawnych nazw własnych dwóch różnych form ochrony przyrody leżących na północ od 50∘43′N:
- rezerwat: Góra Choina
- pomnik przyrody (dowolny z): Lipa Siedmiu Braci, Kanciarski Buk, Babi Kamień, Sępik
- 0 pkt - za odpowiedź niespełniającą powyższego kryterium: dwie te same formy ochrony, brak nazw własnych, obiekty spoza wyznaczonego obszaru, nazwy nieczytelne lub niepełne.

Co MUSISZ napisać, żeby dostać punkt:
Jedną konkretną nazwę rezerwatu + jedną konkretną nazwę pomnika przyrody. Obie muszą leżeć na północ od podanego równoleżnika - weryfikujesz to z mapy.
\n

Wzory i referencje

\n

W tym zadaniu nie stosujemy wzorów matematycznych. Korzystamy z umiejętności odczytu mapy i wiedzy o polskim systemie ochrony przyrody.

\n
🌍 Formy ochrony przyrody w Polsce (Ustawa o ochronie przyrody 2004) - hierarchia od najwyższej:
1. Park narodowy - największa i najważniejsza forma; ochrona całych ekosystemów.
2. Rezerwat przyrody - wydzielony teren z cenną przyrodą (np. stary las, skałka, jezioro).
3. Park krajobrazowy - ochrona krajobrazu, mniejsze restrykcje.
4. Obszar chronionego krajobrazu - najszersza forma, najsłabsza ochrona.
5. Pomnik przyrody - pojedynczy obiekt (drzewo, głaz, jaskinia, źródło) z nazwą własną.
6. Stanowisko dokumentacyjne, użytek ekologiczny, zespół przyrodniczo-krajobrazowy.
\n

Zadanie wymaga co najmniej dwóch różnych pozycji z tej listy - np. rezerwat + pomnik przyrody.

\n

Dlaczego inne odpowiedzi są błędne

\n

| Błędna odpowiedź | Powód utraty punktu |
| Dwa pomniki przyrody (np. Babi Kamień + Sępik) | Obie to ta sama forma ochrony - warunek "różne formy" niespełniony |
| Sama nazwa rezerwatu bez pomnika (lub odwrotnie) | Tylko jedna forma ochrony - brak pary |
| Podanie obiektu leżącego na południe od 50∘43′N | Obiekt poza wyznaczonym obszarem - nie odpowiada na polecenie |
| Napisanie "rezerwat" i "pomnik" bez nazw własnych | Zadanie wymaga nazw własnych konkretnych obiektów |
| Wymyślona lub błędnie odczytana nazwa własna | Klucz CKE akceptuje tylko nazwy widoczne na mapie |

\n

Typowe pułapki i uwaga

\n
⚠️ Uwaga 1: Zadanie wymaga nazw własnych - samo wpisanie formy ochrony ("rezerwat przyrody", "pomnik przyrody") bez nazwy konkretnego obiektu to 0 punktów.
\n
⚠️ Uwaga 2: Sprawdź kierunek! "Na północ od równoleżnika" znaczy powyżej tej linii na mapie (standardowa orientacja N na górze). Obiekty leżące poniżej - nawet z poprawną formą ochrony - nie zaliczają się.
\n
⚠️ Uwaga 3: Łatwo przeoczyć pomniki przyrody - są oznaczone małymi symbolami (często punkt + opis podpisany drobnym pismem). Przejrzyj legendę mapy przed odpowiedzią.
"}]}