Zadanie 30. (0-2)
Informacje w tabeli odnoszą się do rolnictwa wybranych krajów, dla których podano udział
w zbiorach wybranych upraw i w pogłowiu trzody chlewnej na świecie w 2013 roku.
Nazwa kraju
Udział w zbiorach i w pogłowiu na świecie w %
ryż
trzcina
cukrowa
herbata
kawa
trzoda
chlewna
27,5
6,7
36,0
1,3
48,7
9,6
1,8
2,8
7,8
0,8
5,9
1,1
4,0
16,4
2,7
21,5
17,9
22,6
3,6
1,0
Na podstawie: Rocznik Statystyczny RP 2015, Warszawa 2015.
Przyporządkuj cztery z wymienionych poniżej krajów do informacji podanych w tabeli.
Chiny Indie Indonezja Iran Wietnam
Zadanie 30. (0-2)
IV etap edukacyjny - zakres podstawowy
I. Wykorzystywanie różnych źródeł
informacji do analizy i prezentowania
współczesnych problemów […]
gospodarczych […].
IV etap edukacyjny - zakres podstawowy
2.3) Zdający opisuje główne obszary upraw
[…] na świecie, wyjaśnia ich zróżnicowanie
przestrzenne.
Schemat punktowania
2 p. - za cztery poprawne odpowiedzi.
1 p. - za dwie lub trzy poprawne odpowiedzi.
0 p. - za odpowiedź, która nie spełnia powyższych kryteriów.
Poprawne odpowiedzi
Chiny, Indonezja, Wietnam, Indie
| Wiersz | Kraj |
| 1 | Chiny |
| 2 | Indonezja |
| 3 | Wietnam |
| 4 | Indie |
(Iran nie jest przyporządkowany do żadnego wiersza)
\nDla każdego wiersza szukamy jednej cechy, która jednoznacznie wskazuje kraj - nie trzeba spełniać wszystkich pięciu kryteriów jednocześnie.
\nWiersz 1 → Chiny
\nKluczowy wskaźnik: trzoda chlewna 48,7% - prawie połowa światowego pogłowia trzody chlewnej pochodzi z Chin. To absolutny monopol, żaden inny kraj nawet nie zbliża się do takiego udziału. Dodatkowo potwierdzają: ryż 27,5% (Chiny - lider światowy), herbata 36,0% (Chiny - bezsprzeczny lider, kolebka herbaty). Kawa jedynie 1,3% - Chiny nie są potęgą kawową, co jest zgodne.
\nWiersz 3 → Wietnam
\nKluczowy wskaźnik: kawa 16,4% - Wietnam to drugi największy producent kawy na świecie (po Brazylii), specjalizuje się w kawie Robusta. Żaden inny kraj z listy nie pasuje do tak wysokiego udziału w kawie przy stosunkowo niskim udziale w trzcinie cukrowej (1,1%). Ryż 5,9% - Wietnam to ważny eksporter ryżu (delta Mekongu, delta Czerwonej Rzeki).
\nWiersz 4 → Indie
\nKluczowy wskaźnik: trzcina cukrowa 17,9% + herbata 22,6% - Indie są jednym z dwóch największych producentów trzciny cukrowej (obok Brazylii) i zarazem liderem w produkcji herbaty (Assam, Darjeeling, Kerala). Ryż 21,5% - Indie są drugim producentem ryżu na świecie. Trzoda chlewna jedynie 1,0% - zgodne z dominacją hinduizmu i islamu, które nie sprzyjają hodowli świń.
\nWiersz 2 → Indonezja
\nIdentyfikacja przez eliminację. Pozostały kraj z listy (po przyporządkowaniu Chin, Wietnamu i Indii) to Indonezja. Weryfikacja: kawa 7,8% - Indonezja to trzeci/czwarty producent kawy na świecie (Sumatra, Java, Sulawesi). Ryż 9,6% - Indonezja jest istotnym producentem ryżu (wyspy Jawa i Bali to tereny intensywnej uprawy). Trzoda chlewna 0,8% - bardzo niska, co jest spójne z faktem, że Indonezja to kraj z największą na świecie populacją muzułmańską (ok. 87% obywateli).
\nIran można od razu wykluczyć z rozważań:
\nWeryfikacja krzyżowa (tabela logiczna):
\n| Cecha | Chiny | Indie | Indonezja | Wietnam |
| Lider w ryżu | ✅ ~27% | ✅ ~21% | ~9% | ~6% |
| Trzcina cukrowa | ~7% | ✅ ~18% | ~2% | ~1% |
| Herbata | ✅ ~36% | ✅ ~23% | ~3% | ~4% |
| Kawa | niska | ~4% | ✅ ~8% | ✅ ~16% |
| Trzoda chlewna | ✅ ~49% | ~1% | ~1% | ~3% |
Każdy kraj ma przynajmniej jeden wskaźnik, który go jednoznacznie "przybija":
\n📋 Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 30, max 2 pkt):\n
- 2 pkt - za cztery poprawne odpowiedzi (wszystkie wiersze prawidłowo przyporządkowane)
- 1 pkt - za dwie lub trzy poprawne odpowiedzi
- 0 pkt - za jedną lub zero poprawnych odpowiedzi; za odpowiedź zawierającą Iran jako jeden z czterech krajów
Co musisz napisać żeby dostać punkt:
Wystarczy wpisać nazwy krajów do tabeli - bez uzasadnienia. Jednak jeśli zadanie wymaga uzasadnienia (inna wersja polecenia), musisz wskazać konkretną cechę/wskaźnik, nie wystarczy "Chiny są dużym krajem".
Poprawna kolejność wierszy: Chiny → Indonezja → Wietnam → Indie.
\n🌾 Rolnictwo światowe - udziały w produkcji: W zadaniach identyfikacyjnych CKE kluczowe jest zapamiętanie "rekordzistów" dla konkretnych upraw:\n
- Ryż: Chiny (1.), Indie (2.), Indonezja (3.), Bangladesz (4.)
- Trzcina cukrowa: Brazylia (1.), Indie (2.), Chiny (3.)
- Herbata: Chiny (1.), Indie (2.), Kenia (3.)
- Kawa: Brazylia (1.), Wietnam (2.), Kolumbia (3.), Indonezja (4.)
- Trzoda chlewna: Chiny (~50% światowego pogłowia!), UE, USA
🐷 Trzoda chlewna a religia: Niski udział w pogłowiu trzody chlewnej w krajach muzułmańskich (Indonezja, Iran) i hinduskich (Indie) jest cechą diagnostyczną - wieprzowina jest zakazana w islamie i hinduizmie.\n
| Błędne przyporządkowanie | Typowy błąd |
| Wiersz 1 = Indie | Indie mają duży udział w ryżu, ale NIGDY nie zbliżają się do 49% światowej trzody chlewnej - to cecha wyłącznie Chin |
| Wiersz 2 = Wietnam | Wietnam ma wyższy udział w kawie (~16%), Indonezja ma ~8%; zamiana tych dwóch krajów to najpopularniejszy błąd |
| Wiersz 3 = Indonezja | Indonezja ma niższy udział w kawie niż Wietnam; uczniowie mylą te dwa kraje z powodu podobnego regionu (Azja Pd-Wsch) |
| Iran (cokolwiek) | Iran to kraj pustynny - nie jest liderem w żadnej z pięciu wymienionych kategorii; uczniowie czasem wstawiają Iran zamiast Indonezji bo obydwa zaczynają się na "I" |
⚠️ Uwaga 1: Najczęstszy błąd to zamiana Wietnamu z Indonezją. Zapamiętaj: Wietnam = kawa nr 2 na świecie (16%), Indonezja = kawa nr 3-4 (8%). Kawa Robusta z Wietnamu (delta Mekongu) to kluczowy fakt maturalny.\n
⚠️ Uwaga 2: Trzoda chlewna w Chinach to prawie 50% światowego pogłowia - tak ekstremalna wartość pojawia się w zadaniach CKE regularnie i zawsze jednoznacznie wskazuje Chiny. Jeśli widzisz ~49% przy trzodzie - to Chiny, bez wyjątku.\n
⚠️ Uwaga 3: Iran jest "pułapką" - znajduje się na liście do przyporządkowania, ale jest krajem nieprzyporządkowanym. Nie szukaj wiersza pasującego do Iranu - żaden nie pasuje."}]}