{"id":"geografia-2018-maj-matura-rozszerzona/zad/34","paper_id":"geografia-2018-maj-matura-rozszerzona","number":"34","points":1,"ptype":"open","subject":"geografia","category":"matura","year":2018,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 34. (0-1)\nNa mapie zaznaczono ciemną barwą cztery wybrane państwa Europy.\nNa podstawie: Atlas geograficzny dla szkół ponadgimnazjalnych, Warszawa 2012.\nW tabeli przedstawiono strukturę PKB według sektorów gospodarki w 2016 r. w Polsce oraz\nw dwóch państwach spośród czterech zaznaczonych na mapie.\nUzupełnij tabelę. Wpisz we właściwych wierszach państwa, które charakteryzują się\npodaną strukturą PKB. Dobierz państwa z zaznaczonych na mapie.\nLp.\nPaństwo\nRolnictwo,\nleśnictwo\ni rybołówstwo\n(%)\nPrzemysł\ni budownictwo\n(%)\nUsługi\n(%)\n1.\nPolska\n2,4\n33,4\n64,2\n2.\n4,3\n32,4\n63,3\n3.\n23,1\n24,3\n52,6\nNa podstawie: www.ec.europa.eu\nWypełnia\negzaminator\nNr zadania\n32.\n33.\n34.\nMaks. liczba pkt\n1\n2\n1\nUzyskana liczba pkt\nMGE_1R","answer":null,"answer_text":"Zadanie 34. (0-1)\nIV etap edukacyjny - zakres podstawowy\nI. Wykorzystywanie różnych źródeł\ninformacji do analizy i prezentowania\nwspółczesnych problemów […]\ngospodarczych […].\nIV etap edukacyjny - zakres podstawowy\n2.1) Zdający klasyfikuje państwa na\npodstawie analizy wskaźników rozwoju […]\ngospodarczego […].\nIII etap edukacyjny\n9.1) Zdający wykazuje się znajomością\npodziału politycznego Europy.\nSchemat punktowania\n1 p. - za dwie poprawne odpowiedzi.\n0 p. - za odpowiedź, która nie spełnia powyższego kryterium.\nPoprawne odpowiedzi\nRumunia, Albania","solution":"## Poprawna odpowiedź\n\n| Lp. | Państwo |\n| 2. | **Rumunia** |\n| 3. | **Albania** |\n\n## Sposób 1 - analiza struktury sektorowej jako wskaźnika poziomu rozwoju\n\nKluczem do zadania jest odczytanie, co mówią nam liczby z tabeli o **poziomie rozwoju gospodarczego** każdego z nieznanych państw, a następnie dopasowanie ich do czterech możliwych kandydatów z mapy: **Danii, Francji, Albanii i Rumunii**.\n\n**Krok 1. Odrzucamy Polskę z analizy** - wiersz 1 już jest uzupełniony. Szukamy dwóch państw spośród pozostałych czterech.\n\n**Krok 2. Analizujemy cztery kandydatury według poziomu rozwoju:**\n\n| Państwo | Charakterystyka | Udział rolnictwa (oczekiwany) |\n| Dania | Kraj bardzo wysoko rozwinięty (HDI > 0.93), gospodarka usługowo-przemysłowa | **< 2%** |\n| Francja | Kraj bardzo wysoko rozwinięty (HDI > 0.90), wielka gospodarka UE | **≈ 1,7%** |\n| Rumunia | Kraj rozwijający się (standard UE, ale słabszy), transformacja po komunizmie jeszcze niezakończona | **≈ 4-5%** |\n| Albania | Jeden z najsłabiej rozwiniętych krajów Europy, gospodarka z dominacją subsystencyjną | **> 20%** |\n\n**Krok 3. Dopasowanie do wierszy tabeli:**\n\n- **Wiersz 2** (rolnictwo 4,3%; przemysł 32,4%; usługi 63,3%) - struktura bardzo zbliżona do Polski (2,4% / 33,4% / 64,2%). To kraj o **podobnym poziomie rozwoju co Polska** - z wyraźnie wyższym udziałem rolnictwa niż Dania/Francja, ale z dobrze rozwiniętym przemysłem. Pasuje **Rumunia** - kraj Europy Wschodniej o strukturze transformacyjnej, gdzie rolnictwo zatrudnia jeszcze spory odsetek i ma większy udział w PKB niż w Europie Zachodniej.\n\n- **Wiersz 3** (rolnictwo 23,1%; przemysł 24,3%; usługi 52,6%) - udział rolnictwa ponad **23%** to wartość wyjątkowa jak na Europę. Tak wysoki udział sektora I przy relatywnie niskim udziale przemysłu i usług wskazuje na **kraj słabo rozwinięty, niesprzemysłowiony**. W Europie takim krajem jest **Albania** - PKB/c bardzo niskie (poniżej 15 000 USD PPP), rolnictwo wciąż odgrywa kluczową rolę subsystencyjną (uprawa oliwek, zbóż, pasterstwo).\n\n**Krok 4. Weryfikacja odrzucenia Danii i Francji:**\n\nDania i Francja mają bardzo nowoczesne gospodarki z dominacją sektora usług (>70%), a udział rolnictwa w PKB wynosi u nich odpowiednio ok. 1% i ok. 1,7%. Żaden wiersz 2 ani 3 nie pasuje do tych wartości - w obu wierszach rolnictwo jest wyraźnie wyższe.\n\n## Sposób 2 - weryfikacja przez porównanie z Polską\n\nPolska ma 2,4% PKB z rolnictwa. To kraj **rozwinięty, lecz nie należący do ścisłej czołówki europejskiej** pod względem struktury PKB.\n\n- Wiersz 2: 4,3% rolnictwa → krajem tym jest kraj o **nieco wyższym uzależnieniu od rolnictwa niż Polska**, ale porównywalnej strukturze przemysłowej i usługowej. Rumunia ma zbliżoną do Polski historię transformacji postkomunistycznej, lecz z wyższym odsetkiem zatrudnionych w rolnictwie.\n- Wiersz 3: 23,1% rolnictwa → ponad **9-krotnie więcej niż w Polsce**. To wartość typowa dla krajów rozwijających się poza Europą lub dla **najmniej rozwiniętych krajów europejskich**. Albania spełnia to kryterium (jest biedniejsza od Rumunii i Polski; przez dekady była jednym z najbardziej izolowanych i najuboższych krajów kontynentu).\n\n## Schemat oceniania CKE - ile punktów za co\n\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 34, max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - za **obie poprawne odpowiedzi jednocześnie**: wiersz 2 = Rumunia **i** wiersz 3 = Albania.\n> - **0 pkt** - za podanie tylko jednej poprawnej odpowiedzi, za odpowiedź z błędem (np. zamiana Rumunii i Albanii miejscami), za wybranie Danii lub Francji.\n> - **Akceptowane warianty:** Wyłącznie pełne nazwy państw: „Rumunia\" (wiersz 2), „Albania\" (wiersz 3). Kolejność w tabeli jest z góry narzucona - wpisanie Albanii w wierszu 2 i Rumunii w wierszu 3 jest **błędem**.\n> - **Wykluczone:** Odpowiedzi „Dania\", „Francja\" w dowolnym wierszu - nie pasują do danych liczbowych.\n\n## Wzory i referencje\n\n> 🏭 **Struktura zatrudnienia według 3 sektorów Clarka:**\n> Sektor I (rolnictwo), Sektor II (przemysł), Sektor III (usługi).\n> Im wyższy poziom rozwoju, tym mniejszy udział sektora I → rosnący sektor III. **Krzywa Clarka** opisuje ten długoterminowy proces transformacji.\n\n> 📊 **Wskaźnik HDI (Human Development Index):**\n> Dla Albanii ok. 0,79 (wysoki, ale niski jak na Europę), Rumunia ok. 0,82, Polska ok. 0,88, Dania 0,95, Francja 0,91. Im niższy HDI, tym wyższy oczekiwany udział rolnictwa w PKB.\n\n> 🌍 **Reguła diagnostyczna - udział rolnictwa w PKB (Europa 2016):**\n> Kraje bardzo wysoko rozwinięte (Dania, Francja, Niemcy): ok. 1-2%. Kraje średnio rozwinięte (Polska, Rumunia): 2-5%. Kraje słabo rozwinięte w Europie (Albania, Mołdawia): 15-25%.\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n\n| Opcja | Co by oznaczała | Dlaczego błędna |\n| Dania w wierszu 2 | 4,3% PKB z rolnictwa | Dania to kraj o najwyższym rolnictwie intensywnym, ale jego udział **w PKB** wynosi tylko ok. 1,3% - usługi dominują >75%. |\n| Francja w wierszu 2 | 4,3% PKB z rolnictwa | Francja jest największym producentem rolnym UE, ale udział rolnictwa w **strukturze PKB** to zaledwie ok. 1,7%; usługi >70%. |\n| Albania w wierszu 2 | 4,3% PKB z rolnictwa | Albania ma ponad 23% PKB z rolnictwa - nie pasuje do wiersza 2 z jego niskim udziałem 4,3%. |\n| Rumunia w wierszu 3 | 23,1% PKB z rolnictwa | Rumunia jest bardziej uprzemysłowiona i zurbanizowana niż Albania; jej udział rolnictwa w PKB to ok. 4-5%, nie 23%. |\n\n## Typowe pułapki i uwagi\n\n> ⚠️ **Pułapka 1 - mylenie udziału w PKB z udziałem w zatrudnieniu.** W rolnictwie pracuje w Rumunii ok. 25% siły roboczej, ale udział rolnictwa w **PKB** to tylko ok. 4% - bo wydajność pracy w sektorze I jest niska. W tabeli mamy PKB, nie zatrudnienie.\n\n> ⚠️ **Pułapka 2 - mylenie produkcji rolniczej z rolą rolnictwa w PKB.** Francja jest wielkim producentem zbóż i wina, ale to nie znaczy, że rolnictwo dominuje w jej PKB - wręcz przeciwnie, jest marginalne (usługi i przemysł rządzą).\n\n> ⚠️ **Pułapka 3 - zamiana Rumunii i Albanii miejscami.** Punkt jest przyznawany tylko za **obie odpowiedzi razem we właściwych wierszach**. Nawet jeśli uczeń wie, że to Albania i Rumunia, ale wpisze je odwrotnie - dostaje 0 punktów.","image":"img/geografia-2018-maj-matura-rozszerzona/zad-34.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":25,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Geografia · Matura · maj 2018 (rozszerzona)","subject_label":"Geografia","category_label":"Matura","text_html":"

Zadanie 34. (0-1)
Na mapie zaznaczono ciemną barwą cztery wybrane państwa Europy.
Na podstawie: Atlas geograficzny dla szkół ponadgimnazjalnych, Warszawa 2012.
W tabeli przedstawiono strukturę PKB według sektorów gospodarki w 2016 r. w Polsce oraz
w dwóch państwach spośród czterech zaznaczonych na mapie.
Uzupełnij tabelę. Wpisz we właściwych wierszach państwa, które charakteryzują się
podaną strukturą PKB. Dobierz państwa z zaznaczonych na mapie.
Lp.
Państwo
Rolnictwo,
leśnictwo
i rybołówstwo
(%)
Przemysł
i budownictwo
(%)
Usługi
(%)
1.
Polska
2,4
33,4
64,2
2.
4,3
32,4
63,3
3.
23,1
24,3
52,6
Na podstawie: www.ec.europa.eu
Wypełnia
egzaminator
Nr zadania
32.
33.
34.
Maks. liczba pkt
1
2
1
Uzyskana liczba pkt
MGE_1R

","answer_text_html":"

Zadanie 34. (0-1)
IV etap edukacyjny - zakres podstawowy
I. Wykorzystywanie różnych źródeł
informacji do analizy i prezentowania
współczesnych problemów […]
gospodarczych […].
IV etap edukacyjny - zakres podstawowy
2.1) Zdający klasyfikuje państwa na
podstawie analizy wskaźników rozwoju […]
gospodarczego […].
III etap edukacyjny
9.1) Zdający wykazuje się znajomością
podziału politycznego Europy.
Schemat punktowania
1 p. - za dwie poprawne odpowiedzi.
0 p. - za odpowiedź, która nie spełnia powyższego kryterium.
Poprawne odpowiedzi
Rumunia, Albania

","solutions":[{"source":"maturazai","label":"maturazai.pl (AI)","kind":"text","html":"

Poprawna odpowiedź

\n

| Lp. | Państwo |
| 2. | Rumunia |
| 3. | Albania |

\n

Sposób 1 - analiza struktury sektorowej jako wskaźnika poziomu rozwoju

\n

Kluczem do zadania jest odczytanie, co mówią nam liczby z tabeli o poziomie rozwoju gospodarczego każdego z nieznanych państw, a następnie dopasowanie ich do czterech możliwych kandydatów z mapy: Danii, Francji, Albanii i Rumunii.

\n

Krok 1. Odrzucamy Polskę z analizy - wiersz 1 już jest uzupełniony. Szukamy dwóch państw spośród pozostałych czterech.

\n

Krok 2. Analizujemy cztery kandydatury według poziomu rozwoju:

\n

| Państwo | Charakterystyka | Udział rolnictwa (oczekiwany) |
| Dania | Kraj bardzo wysoko rozwinięty (HDI > 0.93), gospodarka usługowo-przemysłowa | < 2% |
| Francja | Kraj bardzo wysoko rozwinięty (HDI > 0.90), wielka gospodarka UE | ≈ 1,7% |
| Rumunia | Kraj rozwijający się (standard UE, ale słabszy), transformacja po komunizmie jeszcze niezakończona | ≈ 4-5% |
| Albania | Jeden z najsłabiej rozwiniętych krajów Europy, gospodarka z dominacją subsystencyjną | > 20% |

\n

Krok 3. Dopasowanie do wierszy tabeli:

\n\n\n

Krok 4. Weryfikacja odrzucenia Danii i Francji:

\n

Dania i Francja mają bardzo nowoczesne gospodarki z dominacją sektora usług (>70%), a udział rolnictwa w PKB wynosi u nich odpowiednio ok. 1% i ok. 1,7%. Żaden wiersz 2 ani 3 nie pasuje do tych wartości - w obu wierszach rolnictwo jest wyraźnie wyższe.

\n

Sposób 2 - weryfikacja przez porównanie z Polską

\n

Polska ma 2,4% PKB z rolnictwa. To kraj rozwinięty, lecz nie należący do ścisłej czołówki europejskiej pod względem struktury PKB.

\n\n

Schemat oceniania CKE - ile punktów za co

\n
📋 Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 34, max 1 pkt):
- 1 pkt - za obie poprawne odpowiedzi jednocześnie: wiersz 2 = Rumunia i wiersz 3 = Albania.
- 0 pkt - za podanie tylko jednej poprawnej odpowiedzi, za odpowiedź z błędem (np. zamiana Rumunii i Albanii miejscami), za wybranie Danii lub Francji.
- Akceptowane warianty: Wyłącznie pełne nazwy państw: „Rumunia" (wiersz 2), „Albania" (wiersz 3). Kolejność w tabeli jest z góry narzucona - wpisanie Albanii w wierszu 2 i Rumunii w wierszu 3 jest błędem.
- Wykluczone: Odpowiedzi „Dania", „Francja" w dowolnym wierszu - nie pasują do danych liczbowych.
\n

Wzory i referencje

\n
🏭 Struktura zatrudnienia według 3 sektorów Clarka:
Sektor I (rolnictwo), Sektor II (przemysł), Sektor III (usługi).
Im wyższy poziom rozwoju, tym mniejszy udział sektora I → rosnący sektor III. Krzywa Clarka opisuje ten długoterminowy proces transformacji.
\n
📊 Wskaźnik HDI (Human Development Index):
Dla Albanii ok. 0,79 (wysoki, ale niski jak na Europę), Rumunia ok. 0,82, Polska ok. 0,88, Dania 0,95, Francja 0,91. Im niższy HDI, tym wyższy oczekiwany udział rolnictwa w PKB.
\n
🌍 Reguła diagnostyczna - udział rolnictwa w PKB (Europa 2016):
Kraje bardzo wysoko rozwinięte (Dania, Francja, Niemcy): ok. 1-2%. Kraje średnio rozwinięte (Polska, Rumunia): 2-5%. Kraje słabo rozwinięte w Europie (Albania, Mołdawia): 15-25%.
\n

Dlaczego inne odpowiedzi są błędne

\n

| Opcja | Co by oznaczała | Dlaczego błędna |
| Dania w wierszu 2 | 4,3% PKB z rolnictwa | Dania to kraj o najwyższym rolnictwie intensywnym, ale jego udział w PKB wynosi tylko ok. 1,3% - usługi dominują >75%. |
| Francja w wierszu 2 | 4,3% PKB z rolnictwa | Francja jest największym producentem rolnym UE, ale udział rolnictwa w strukturze PKB to zaledwie ok. 1,7%; usługi >70%. |
| Albania w wierszu 2 | 4,3% PKB z rolnictwa | Albania ma ponad 23% PKB z rolnictwa - nie pasuje do wiersza 2 z jego niskim udziałem 4,3%. |
| Rumunia w wierszu 3 | 23,1% PKB z rolnictwa | Rumunia jest bardziej uprzemysłowiona i zurbanizowana niż Albania; jej udział rolnictwa w PKB to ok. 4-5%, nie 23%. |

\n

Typowe pułapki i uwagi

\n
⚠️ Pułapka 1 - mylenie udziału w PKB z udziałem w zatrudnieniu. W rolnictwie pracuje w Rumunii ok. 25% siły roboczej, ale udział rolnictwa w PKB to tylko ok. 4% - bo wydajność pracy w sektorze I jest niska. W tabeli mamy PKB, nie zatrudnienie.
\n
⚠️ Pułapka 2 - mylenie produkcji rolniczej z rolą rolnictwa w PKB. Francja jest wielkim producentem zbóż i wina, ale to nie znaczy, że rolnictwo dominuje w jej PKB - wręcz przeciwnie, jest marginalne (usługi i przemysł rządzą).
\n
⚠️ Pułapka 3 - zamiana Rumunii i Albanii miejscami. Punkt jest przyznawany tylko za obie odpowiedzi razem we właściwych wierszach. Nawet jeśli uczeń wie, że to Albania i Rumunia, ale wpisze je odwrotnie - dostaje 0 punktów.
"}]}