{"id":"geografia-2019-maj-matura-rozszerzona/zad/15.2","paper_id":"geografia-2019-maj-matura-rozszerzona","number":"15.2","points":2,"ptype":"open","subject":"geografia","category":"matura","year":2019,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 15.2. (0-2)\nPodaj przykład elementu środowiska przyrodniczego sprzyjającego rozwojowi\ngospodarczemu regionu, którego fragment przedstawiono na fotografii B, oraz przykład\nelementu środowiska przyrodniczego, który może utrudniać jego rozwój gospodarczy.\nWyjaśnij, dlaczego dany element środowiska przyrodniczego sprzyja rozwojowi\ngospodarczemu lub może utrudniać rozwój.\nElement środowiska przyrodniczego sprzyjający rozwojowi gospodarczemu:\nWyjaśnienie:\nElement środowiska przyrodniczego utrudniający rozwój gospodarczy:\nWyjaśnienie:","answer":null,"answer_text":"Zadanie 15.2. (0-2)\nIV etap edukacyjny\nI. Dostrzeganie prawidłowości dotyczących\nśrodowiska przyrodniczego, życia\ni gospodarki człowieka oraz wzajemnych\npowiązań i zależności w systemie człowiek -\nprzyroda - gospodarka.\nIV etap edukacyjny\n1.5) Zdający formułuje zależności […] między\nwybranymi elementami środowiska\nprzyrodniczego i społeczno-gospodarczego\n[…].\n10.6) Zdający wskazuje znaczenie […]\ngospodarcze jezior […].\nIII etap edukacyjny\n7.3) Zdający opisuje […] cechy gospodarki\nregionów geograficznych Polski oraz ich\nzwiązek z warunkami przyrodniczymi.\nSchemat punktowania\n2 p. - za podanie poprawnych elementów środowiska przyrodniczego: sprzyjającego rozwojowi\ngospodarczemu i utrudniającego rozwój gospodarczy oraz poprawne wyjaśnienie\nodnoszące się do każdego z nich.\n1 p. - za podanie poprawnego elementu środowiska przyrodniczego sprzyjającego rozwojowi\ngospodarczemu oraz poprawne wyjaśnienie albo za podanie poprawnego elementu\nśrodowiska przyrodniczego utrudniającego rozwój gospodarczy oraz poprawne wyjaśnienie.\n0 p. - za odpowiedź, która nie spełnia powyższych kryteriów.\nPrzykładowe odpowiedzi\nElement środowiska przyrodniczego sprzyjający rozwojowi gospodarczemu, np.\n- jeziora\nWyjaśnienie: Sprzyjają rozwojowi turystyki i rekreacji (np. powstają szkółki żeglarskie i baza\nnoclegowa), co prowadzi do wzrostu zatrudnienia w usługach, a także generuje większe\ndochody miejscowej ludności.\n- lasy\nWyjaśnienie: Sprzyjają turystyce i rekreacji, ponieważ zapewniają czyste powietrze\nniezbędne do wypoczynku, a napływ turystów jest jednym z uwarunkowań rozbudowy\ninfrastruktury w regionie.\n- gleby\nWyjaśnienie: Gleby brunatne i płowe, rozwinięte miejscami na glinach zwałowych,\nsprzyjają uzyskiwaniu wysokich plonów z uprawy roślin, tym samym przynosząc rolnikom\nwysokie zyski.\nElement środowiska przyrodniczego utrudniający rozwój gospodarczy, np.\n- jeziora\nWyjaśnienie: Nie sprzyjają rozwojowi rolnictwa, ponieważ ograniczają areał gruntów\nornych. Utrudniają komunikację, ponieważ wydłużają drogi dojazdowe, a także wymuszają\nbudowę mostów lub przepraw promowych, tym samym zwiększając koszty inwestycji\ndrogowych lub kolejowych.\n- lasy\nWyjaśnienie: Lasy objęte ochroną mogą ograniczać lub wykluczać działalność\ngospodarczą, np. eksploatację surowców, lokalizowanie zakładów przemysłowych\nuciążliwych dla środowiska, intensywną hodowlę zwierząt, a także budowę tras\nkomunikacyjnych.\n- gleby\nWyjaśnienie: Niskiej jakości gleby rozwinięte miejscami na piaskach i żwirach (np.\nbielicowe) nie sprzyjają rozwojowi rolnictwa, ponieważ - ze względu na małą żyzność -\nnie zapewniają wysokich plonów lub wymagają intensywnego nawożenia, co zwiększa\nkoszty produkcji roślinnej.","solution":"## Poprawna odpowiedź\n\n**Element sprzyjający rozwojowi (przykład):**\nJeziora polodowcowe - sprzyjają turystyce i rekreacji, generują zatrudnienie w usługach i dochody miejscowej ludności.\n\n**Element utrudniający rozwój (przykład):**\nJeziora polodowcowe - ograniczają areał gruntów ornych i utrudniają komunikację (wydłużają drogi, wymagają budowy mostów).\n\n*(Alternatywnie: lasy lub jakość gleb - patrz Schemat oceniania CKE poniżej)*\n\n## Sposób 1 - Analiza elementów środowiska polodowcowego i ich funkcji gospodarczej\n\nFotografia B przedstawia krajobraz pojezierny - efekt działalności lądolodu skandynawskiego. Charakterystyczne elementy środowiska to: **jeziora rynnowe i morenowe**, **lasy**, **gleby brunatne i płowe** (na glinach zwałowych) oraz **gleby bielicowe** (na piaskach i żwirach sandrowych).\n\n### Krok 1 - Identyfikacja elementów środowiska\n\n| Element | Typ | Geneza |\n| Jeziora | rynnowe, morenowe, wytopiskowe | lodowcowa |\n| Lasy | głównie sosnowe, mieszane | gleby piaszczyste po sandrach |\n| Gleby brunatne/płowe | na glinach zwałowych | strefa moreny dennej |\n| Gleby bielicowe | na piaskach i żwirach | sandry, ozy |\n\n### Krok 2 - Element SPRZYJAJĄCY rozwojowi\n\n**Jeziora** to zasób środowiskowy o wysokiej wartości turystycznej i rekreacyjnej:\n\n- Przyciągają turystów → powstają ośrodki wypoczynkowe, szkółki żeglarskie, wypożyczalnie kajaków, kąpieliska.\n- Napływ turystów → wzrost zatrudnienia w sektorze usług (gastronomia, hotelarstwo, handel).\n- Większy ruch turystyczny → wyższe dochody miejscowej ludności i samorządów → środki na rozbudowę infrastruktury drogowej i komunalnej.\n\n→ **Jeziora sprzyjają rozwojowi turystyki i usług, co podnosi poziom życia mieszkańców regionu.**\n\n### Krok 3 - Element UTRUDNIAJĄCY rozwój\n\n**Te same jeziora** mogą jednocześnie hamować inne gałęzie gospodarki:\n\n- **Rolnictwo**: jeziora zajmują powierzchnię, która mogłaby być gruntem ornym → zmniejszają areał użytków rolnych, co ogranicza produkcję rolną.\n- **Komunikacja**: jeziora rynnowe układają się w długie ciągi prostopadłe do głównych tras → kierowcy muszą je objeżdżać (wydłużenie tras) albo budować mosty lub przeprawy promowe (wyższe koszty inwestycji).\n\n→ **Jeziora utrudniają komunikację i ograniczają możliwości rozwoju rolnictwa.**\n\n## Sposób 2 - Weryfikacja przez inne elementy (lasy / gleby)\n\nJeśli wybierzemy **lasy** jako element środowiska:\n\n**Lasy sprzyjają:**\nZapewniają czyste powietrze, ciszę i walory krajobrazowe → przyciągają turystów i kuracjuszy → stymulują rozwój bazy noclegowej i gastronomicznej w regionie.\n\n**Lasy utrudniają:**\nLasy objęte ochroną (rezerwaty, parki krajobrazowe) ograniczają lub całkowicie wykluczają działalność gospodarczą - eksploatację surowców mineralnych, lokalizowanie zakładów przemysłowych, intensywną hodowlę zwierząt, budowę dróg i linii kolejowych.\n\nJeśli wybierzemy **gleby**:\n\n**Gleby brunatne i płowe** (na glinach zwałowych) **sprzyjają**: są średniej i dobrej jakości (klasy III-IV bonitacji) → umożliwiają uzyskiwanie przyzwoitych plonów pszenicy, buraków cukrowych, rzepaku.\n\n**Gleby bielicowe** (na piaskach i żwirach sandrowych) **utrudniają**: są kwaśne, ubogie w składniki odżywcze, mało zasobne w wodę → niskie plony, konieczność intensywnego nawożenia, ograniczona przydatność rolnicza.\n\n## Schemat oceniania CKE - ile punktów za co\n\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 15.2, max 2 pkt):**\n>\n> - **2 pkt** - za podanie **obu** elementów (sprzyjającego I utrudniającego) ORAZ **poprawne wyjaśnienie** odnoszące się do każdego z nich.\n> - **1 pkt** - za podanie **jednego** poprawnego elementu (sprzyjającego ALBO utrudniającego) wraz z poprawnym wyjaśnieniem.\n> - **0 pkt** - za odpowiedź, która nie spełnia powyższych kryteriów (np. brak wyjaśnienia, element nieodnoszący się do środowiska przyrodniczego, wyjaśnienie ogólnikowe).\n\n> **Akceptowane przykłady - element sprzyjający:**\n> - Jeziora → turystyka i rekreacja → wzrost zatrudnienia w usługach, dochody ludności\n> - Lasy → walory rekreacyjne (czyste powietrze) → napływ turystów → rozbudowa infrastruktury\n> - Gleby brunatne/płowe na glinach zwałowych → wysokie plony → rozwój rolnictwa\n\n> **Akceptowane przykłady - element utrudniający:**\n> - Jeziora → ograniczają areał gruntów ornych / utrudniają komunikację (wydłużenie tras, mosty)\n> - Lasy objęte ochroną → wykluczają eksploatację surowców, przemysł, budowę dróg\n> - Gleby bielicowe (piaski i żwiry) → niska jakość → słabe plony, ograniczona rolnicza przydatność\n\n> **Kluczowe wymaganie klucza:** odpowiedź MUSI zawierać **wyjaśnienie mechanizmu** - samo wymienienie elementu (np. \"jeziora\") bez wyjaśnienia, w jaki sposób wpływają na gospodarkę, daje 0 punktów.\n\n## Wzory i referencje\n\nW tym zadaniu nie stosuje się wzorów matematycznych. Wymagana jest wiedza z następujących działów:\n\n> 🌍 **Rzeźba polodowcowa** - lądolód skandynawski ukształtował pojezierza (rynny subglacjalne → jeziora rynnowe; zagłębienia wytopiskowe → jeziora wytopiskowe; moreny czołowe i denne → pagórkowate równiny). Polska: Pojezierze Mazurskie, Pomorskie, Wielkopolskie.\n\n> 🌱 **Gleby strefy umiarkowanej** - gleby brunatne i płowe na glinach zwałowych (dobre rolniczo), bielice na piaskach i żwirach sandrowych (słabe rolniczo, klasy V-VI bonitacji).\n\n> 🏭 **Struktura gospodarcza regionu** - regiony pojezierzy opierają gospodarkę głównie na **turystyce i rekreacji** (sektor III), a w mniejszym stopniu na rolnictwie (sektor I). Przemysłu ciężkiego brak.\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi mogą być błędne\n\n| Błędna odpowiedź | Dlaczego nie daje punktu |\n| Podano element (np. \"jeziora\"), ale bez wyjaśnienia | Klucz wymaga pełnego wyjaśnienia mechanizmu - sam element to 0 pkt |\n| \"Rzeźba terenu sprzyja turystyce\" bez konkretyzacji | Zbyt ogólnikowe - klucz wymaga wskazania konkretnego elementu środowiska (jezioro, las, gleba), nie ogólnego hasła |\n| Podano element gospodarczy (np. \"baza noclegowa\") jako element środowiska przyrodniczego | Baza noclegowa to infrastruktura gospodarcza, NIE element środowiska przyrodniczego - klucz tego nie akceptuje |\n| \"Klimat sprzyja turystyce\" | Klimat nie jest cechą wyróżniającą ten konkretny region polodowcowy - odpowiedź mija się z fotografią B |\n| Podano tylko jeden element (np. tylko sprzyjający) z wyjaśnieniem | Max 1 pkt - brakuje drugiego elementu |\n\n## Typowe pułapki i uwagi\n\n> ⚠️ **Uwaga 1:** Ten sam element środowiska (np. jeziora) może być JEDNOCZEŚNIE sprzyjający i utrudniający - to dopuszczalne i prawidłowe. Nie trzeba wybierać dwóch różnych elementów.\n\n> ⚠️ **Uwaga 2:** Wyjaśnienie musi pokazywać **mechanizm przyczynowo-skutkowy** (X → Y → skutek gospodarczy), a nie być jednozdaniowym sloganem. Napisz: \"Jeziora przyciągają turystów, co prowadzi do wzrostu zatrudnienia w usługach\" - nie samo \"jeziora sprzyjają turystyce\".\n\n> ⚠️ **Uwaga 3:** Nie mylić **elementów środowiska przyrodniczego** (jeziora, lasy, gleby, klimat, rzeźba) z **elementami infrastruktury** (drogi, mosty, hotele). Klucz wymaga wyłącznie elementów przyrodniczych.","image":"img/geografia-2019-maj-matura-rozszerzona/zad-15.2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":12,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Geografia · Matura · maj 2019 (rozszerzona)","subject_label":"Geografia","category_label":"Matura","text_html":"

Zadanie 15.2. (0-2)
Podaj przykład elementu środowiska przyrodniczego sprzyjającego rozwojowi
gospodarczemu regionu, którego fragment przedstawiono na fotografii B, oraz przykład
elementu środowiska przyrodniczego, który może utrudniać jego rozwój gospodarczy.
Wyjaśnij, dlaczego dany element środowiska przyrodniczego sprzyja rozwojowi
gospodarczemu lub może utrudniać rozwój.
Element środowiska przyrodniczego sprzyjający rozwojowi gospodarczemu:
Wyjaśnienie:
Element środowiska przyrodniczego utrudniający rozwój gospodarczy:
Wyjaśnienie:

","answer_text_html":"

Zadanie 15.2. (0-2)
IV etap edukacyjny
I. Dostrzeganie prawidłowości dotyczących
środowiska przyrodniczego, życia
i gospodarki człowieka oraz wzajemnych
powiązań i zależności w systemie człowiek -
przyroda - gospodarka.
IV etap edukacyjny
1.5) Zdający formułuje zależności […] między
wybranymi elementami środowiska
przyrodniczego i społeczno-gospodarczego
[…].
10.6) Zdający wskazuje znaczenie […]
gospodarcze jezior […].
III etap edukacyjny
7.3) Zdający opisuje […] cechy gospodarki
regionów geograficznych Polski oraz ich
związek z warunkami przyrodniczymi.
Schemat punktowania
2 p. - za podanie poprawnych elementów środowiska przyrodniczego: sprzyjającego rozwojowi
gospodarczemu i utrudniającego rozwój gospodarczy oraz poprawne wyjaśnienie
odnoszące się do każdego z nich.
1 p. - za podanie poprawnego elementu środowiska przyrodniczego sprzyjającego rozwojowi
gospodarczemu oraz poprawne wyjaśnienie albo za podanie poprawnego elementu
środowiska przyrodniczego utrudniającego rozwój gospodarczy oraz poprawne wyjaśnienie.
0 p. - za odpowiedź, która nie spełnia powyższych kryteriów.
Przykładowe odpowiedzi
Element środowiska przyrodniczego sprzyjający rozwojowi gospodarczemu, np.

\n\n

Wyjaśnienie: Sprzyjają rozwojowi turystyki i rekreacji (np. powstają szkółki żeglarskie i baza
noclegowa), co prowadzi do wzrostu zatrudnienia w usługach, a także generuje większe
dochody miejscowej ludności.

\n\n

Wyjaśnienie: Sprzyjają turystyce i rekreacji, ponieważ zapewniają czyste powietrze
niezbędne do wypoczynku, a napływ turystów jest jednym z uwarunkowań rozbudowy
infrastruktury w regionie.

\n\n

Wyjaśnienie: Gleby brunatne i płowe, rozwinięte miejscami na glinach zwałowych,
sprzyjają uzyskiwaniu wysokich plonów z uprawy roślin, tym samym przynosząc rolnikom
wysokie zyski.
Element środowiska przyrodniczego utrudniający rozwój gospodarczy, np.

\n\n

Wyjaśnienie: Nie sprzyjają rozwojowi rolnictwa, ponieważ ograniczają areał gruntów
ornych. Utrudniają komunikację, ponieważ wydłużają drogi dojazdowe, a także wymuszają
budowę mostów lub przepraw promowych, tym samym zwiększając koszty inwestycji
drogowych lub kolejowych.

\n\n

Wyjaśnienie: Lasy objęte ochroną mogą ograniczać lub wykluczać działalność
gospodarczą, np. eksploatację surowców, lokalizowanie zakładów przemysłowych
uciążliwych dla środowiska, intensywną hodowlę zwierząt, a także budowę tras
komunikacyjnych.

\n\n

Wyjaśnienie: Niskiej jakości gleby rozwinięte miejscami na piaskach i żwirach (np.
bielicowe) nie sprzyjają rozwojowi rolnictwa, ponieważ - ze względu na małą żyzność -
nie zapewniają wysokich plonów lub wymagają intensywnego nawożenia, co zwiększa
koszty produkcji roślinnej.

","solutions":[{"source":"maturazai","label":"maturazai.pl (AI)","kind":"text","html":"

Poprawna odpowiedź

\n

Element sprzyjający rozwojowi (przykład):
Jeziora polodowcowe - sprzyjają turystyce i rekreacji, generują zatrudnienie w usługach i dochody miejscowej ludności.

\n

Element utrudniający rozwój (przykład):
Jeziora polodowcowe - ograniczają areał gruntów ornych i utrudniają komunikację (wydłużają drogi, wymagają budowy mostów).

\n

(Alternatywnie: lasy lub jakość gleb - patrz Schemat oceniania CKE poniżej)

\n

Sposób 1 - Analiza elementów środowiska polodowcowego i ich funkcji gospodarczej

\n

Fotografia B przedstawia krajobraz pojezierny - efekt działalności lądolodu skandynawskiego. Charakterystyczne elementy środowiska to: jeziora rynnowe i morenowe, lasy, gleby brunatne i płowe (na glinach zwałowych) oraz gleby bielicowe (na piaskach i żwirach sandrowych).

\n
Krok 1 - Identyfikacja elementów środowiska
\n

| Element | Typ | Geneza |
| Jeziora | rynnowe, morenowe, wytopiskowe | lodowcowa |
| Lasy | głównie sosnowe, mieszane | gleby piaszczyste po sandrach |
| Gleby brunatne/płowe | na glinach zwałowych | strefa moreny dennej |
| Gleby bielicowe | na piaskach i żwirach | sandry, ozy |

\n
Krok 2 - Element SPRZYJAJĄCY rozwojowi
\n

Jeziora to zasób środowiskowy o wysokiej wartości turystycznej i rekreacyjnej:

\n\n

→ Jeziora sprzyjają rozwojowi turystyki i usług, co podnosi poziom życia mieszkańców regionu.

\n
Krok 3 - Element UTRUDNIAJĄCY rozwój
\n

Te same jeziora mogą jednocześnie hamować inne gałęzie gospodarki:

\n\n

→ Jeziora utrudniają komunikację i ograniczają możliwości rozwoju rolnictwa.

\n

Sposób 2 - Weryfikacja przez inne elementy (lasy / gleby)

\n

Jeśli wybierzemy lasy jako element środowiska:

\n

Lasy sprzyjają:
Zapewniają czyste powietrze, ciszę i walory krajobrazowe → przyciągają turystów i kuracjuszy → stymulują rozwój bazy noclegowej i gastronomicznej w regionie.

\n

Lasy utrudniają:
Lasy objęte ochroną (rezerwaty, parki krajobrazowe) ograniczają lub całkowicie wykluczają działalność gospodarczą - eksploatację surowców mineralnych, lokalizowanie zakładów przemysłowych, intensywną hodowlę zwierząt, budowę dróg i linii kolejowych.

\n

Jeśli wybierzemy gleby:

\n

Gleby brunatne i płowe (na glinach zwałowych) sprzyjają: są średniej i dobrej jakości (klasy III-IV bonitacji) → umożliwiają uzyskiwanie przyzwoitych plonów pszenicy, buraków cukrowych, rzepaku.

\n

Gleby bielicowe (na piaskach i żwirach sandrowych) utrudniają: są kwaśne, ubogie w składniki odżywcze, mało zasobne w wodę → niskie plony, konieczność intensywnego nawożenia, ograniczona przydatność rolnicza.

\n

Schemat oceniania CKE - ile punktów za co

\n
📋 Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 15.2, max 2 pkt):

- 2 pkt - za podanie obu elementów (sprzyjającego I utrudniającego) ORAZ poprawne wyjaśnienie odnoszące się do każdego z nich.
- 1 pkt - za podanie jednego poprawnego elementu (sprzyjającego ALBO utrudniającego) wraz z poprawnym wyjaśnieniem.
- 0 pkt - za odpowiedź, która nie spełnia powyższych kryteriów (np. brak wyjaśnienia, element nieodnoszący się do środowiska przyrodniczego, wyjaśnienie ogólnikowe).
\n
Akceptowane przykłady - element sprzyjający:
- Jeziora → turystyka i rekreacja → wzrost zatrudnienia w usługach, dochody ludności
- Lasy → walory rekreacyjne (czyste powietrze) → napływ turystów → rozbudowa infrastruktury
- Gleby brunatne/płowe na glinach zwałowych → wysokie plony → rozwój rolnictwa
\n
Akceptowane przykłady - element utrudniający:
- Jeziora → ograniczają areał gruntów ornych / utrudniają komunikację (wydłużenie tras, mosty)
- Lasy objęte ochroną → wykluczają eksploatację surowców, przemysł, budowę dróg
- Gleby bielicowe (piaski i żwiry) → niska jakość → słabe plony, ograniczona rolnicza przydatność
\n
Kluczowe wymaganie klucza: odpowiedź MUSI zawierać wyjaśnienie mechanizmu - samo wymienienie elementu (np. "jeziora") bez wyjaśnienia, w jaki sposób wpływają na gospodarkę, daje 0 punktów.
\n

Wzory i referencje

\n

W tym zadaniu nie stosuje się wzorów matematycznych. Wymagana jest wiedza z następujących działów:

\n
🌍 Rzeźba polodowcowa - lądolód skandynawski ukształtował pojezierza (rynny subglacjalne → jeziora rynnowe; zagłębienia wytopiskowe → jeziora wytopiskowe; moreny czołowe i denne → pagórkowate równiny). Polska: Pojezierze Mazurskie, Pomorskie, Wielkopolskie.
\n
🌱 Gleby strefy umiarkowanej - gleby brunatne i płowe na glinach zwałowych (dobre rolniczo), bielice na piaskach i żwirach sandrowych (słabe rolniczo, klasy V-VI bonitacji).
\n
🏭 Struktura gospodarcza regionu - regiony pojezierzy opierają gospodarkę głównie na turystyce i rekreacji (sektor III), a w mniejszym stopniu na rolnictwie (sektor I). Przemysłu ciężkiego brak.
\n

Dlaczego inne odpowiedzi mogą być błędne

\n

| Błędna odpowiedź | Dlaczego nie daje punktu |
| Podano element (np. "jeziora"), ale bez wyjaśnienia | Klucz wymaga pełnego wyjaśnienia mechanizmu - sam element to 0 pkt |
| "Rzeźba terenu sprzyja turystyce" bez konkretyzacji | Zbyt ogólnikowe - klucz wymaga wskazania konkretnego elementu środowiska (jezioro, las, gleba), nie ogólnego hasła |
| Podano element gospodarczy (np. "baza noclegowa") jako element środowiska przyrodniczego | Baza noclegowa to infrastruktura gospodarcza, NIE element środowiska przyrodniczego - klucz tego nie akceptuje |
| "Klimat sprzyja turystyce" | Klimat nie jest cechą wyróżniającą ten konkretny region polodowcowy - odpowiedź mija się z fotografią B |
| Podano tylko jeden element (np. tylko sprzyjający) z wyjaśnieniem | Max 1 pkt - brakuje drugiego elementu |

\n

Typowe pułapki i uwagi

\n
⚠️ Uwaga 1: Ten sam element środowiska (np. jeziora) może być JEDNOCZEŚNIE sprzyjający i utrudniający - to dopuszczalne i prawidłowe. Nie trzeba wybierać dwóch różnych elementów.
\n
⚠️ Uwaga 2: Wyjaśnienie musi pokazywać mechanizm przyczynowo-skutkowy (X → Y → skutek gospodarczy), a nie być jednozdaniowym sloganem. Napisz: "Jeziora przyciągają turystów, co prowadzi do wzrostu zatrudnienia w usługach" - nie samo "jeziora sprzyjają turystyce".
\n
⚠️ Uwaga 3: Nie mylić elementów środowiska przyrodniczego (jeziora, lasy, gleby, klimat, rzeźba) z elementami infrastruktury (drogi, mosty, hotele). Klucz wymaga wyłącznie elementów przyrodniczych.
"}]}