{"id":"geografia-2019-maj-matura-rozszerzona/zad/8","paper_id":"geografia-2019-maj-matura-rozszerzona","number":"8","points":1,"ptype":"closed","subject":"geografia","category":"matura","year":2019,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 8. (0-1)\nNa obszarze przedstawionym na barwnej mapie szczegółowej zlokalizowano kilka\nniewielkich elektrowni, np. w polach D3 i G7.\nZaznacz poprawne dokończenie zdania.\nElektrownie przedstawione na mapie wykorzystują takie samo źródło energii jak elektrownie\nA. Konin i Pątnów.\nB. Jaworzno i Opole.\nC. Solina i Żarnowiec.\nD. Rybnik i Kozienice.","answer":"C","answer_text":"Zadanie 8. (0-1)\nIV etap edukacyjny\nIV. Pozyskiwanie, przetwarzanie oraz\nprezentowanie informacji na podstawie\nróżnych źródeł informacji geograficznej\n[…].\nIV etap edukacyjny\n1.3) Zdający odczytuje i opisuje cechy\nśrodowiska przyrodniczego i społeczno-\n-gospodarczego […].\n9.8) Zdający wskazuje wpływ czynników\nlokalizacji przemysłu na rozmieszczenie\ni rozwój wybranych branż.\nSchemat punktowania\n1 p. - za poprawną odpowiedź.\n0 p. - za odpowiedź, która nie spełnia powyższego kryterium.\nPoprawna odpowiedź\nC.","solution":"## Poprawna odpowiedź\n\n**C. Solina i Żarnowiec.**\n\nElektrownie przy Jeziorze Pilchowickim to **elektrownie wodne (hydroelektrownie)**. Solina i Żarnowiec również wykorzystują energię wody.\n\n## Sposób 1 - Analiza rodzaju elektrowni z mapy\n\n1. **Jezioro Pilchowickie** jest **zbiornikiem retencyjnym** - powstało przez spiętrzenie wód rzeki Bóbr zaporą w Sudetach. Na mapie widoczna jest zapora i infrastruktura hydroenergetyczna.\n2. Elektrownie w polach **D3 i G7** to zatem **elektrownie wodne (przepływowe lub szczytowo-pompowe)** - korzystają z energii potencjalnej piętrzonych wód.\n3. Szukamy pary elektrowni, które **też są wodne**:\n- **Solina** - elektrownia wodna zaporowa na rzece San (Bieszczady), zbiornik Solińskie.\n- **Żarnowiec** - elektrownia **szczytowo-pompowa** przy Jeziorze Żarnowieckim na Pomorzu. Pompuje wodę na wyższy poziom i odtwarza energię w szczycie zapotrzebowania. Oba obiekty = **energia wodna**.\n\n**Odpowiedź: C.**\n\n## Sposób 2 - Eliminacja pozostałych opcji (wg rodzaju energii)\n\n| Opcja | Elektrownie | Rodzaj energii | Zgodność z mapą? |\n| A | Konin, Pątnów | Węgiel brunatny (cieplna) | ❌ Nie - inne źródło |\n| B | Jaworzno, Opole | Węgiel kamienny (cieplna) | ❌ Nie - inne źródło |\n| **C** | **Solina, Żarnowiec** | **Wodna (hydro + szczytowo-pompowa)** | ✅ **TAK** |\n| D | Rybnik, Kozienice | Węgiel kamienny (cieplna) | ❌ Nie - inne źródło |\n\n## Schemat oceniania CKE - ile punktów za co\n\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 8, max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - za zaznaczenie odpowiedzi **C**\n> - **0 pkt** - za każdą inną odpowiedź lub brak odpowiedzi\n> - Zadanie nie przewiduje odpowiedzi częściowych.\n\n## Wzory i referencje\n\nW tym zadaniu wystarczy wiedza faktograficzna z zakresu **geografii ekonomicznej Polski - energetyka**.\n\n> 🌊 **Elektrownie wodne w Polsce** - kluczowe obiekty:\n> - **Solina** (woj. podkarpackie) - zapora na Sanie, zbiornik o obj. 472 mln m³, moc ~200 MW. **Hydroelektrownia przepływowo-zaporowa.**\n> - **Żarnowiec** (woj. pomorskie) - elektrownia **szczytowo-pompowa** przy Jeziorze Żarnowieckim, moc ~716 MW. Pompuje wodę z jeziora dolnego do górnego (Żarnowieckie), a w szczycie zapotrzebowania spuszcza przez turbiny. **Energia wodna.**\n> - **Jezioro Pilchowickie** - zbiornik na Bobrze (Sudety, woj. dolnośląskie), elektrownia wodna zaporowa, jedna z najstarszych w Polsce (oddana 1912 r.).\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n\n| Opcja | Treść | Dlaczego błędna |\n| A | Konin i Pątnów | **Elektrownie na węgiel brunatny** (Wielkopolska). Myłka: uczeń kojarzy \"elektrownia\" ogólnie, nie sprawdza rodzaju paliwa. |\n| B | Jaworzno i Opole | **Elektrownie węglowe (kamień/węgiel)** na Śląsku/Opolszczyźnie. Myłka: duże, znane obiekty energetyczne, ale cieplne. |\n| D | Rybnik i Kozienice | **Elektrownie węglowe** - Rybnik (śląskie), Kozienice (mazowieckie, nad Wisłą). Myłka: Kozienice leży nad rzeką, ale to elektrownia **cieplna** chłodzona wodą, NIE hydroelektrownia. |\n\n## Typowe pułapki i uwaga\n\n> ⚠️ **Uwaga 1:** Elektrownia Kozienice leży nad Wisłą - ale to **elektrownia cieplna węglowa**, która jedynie używa wody do chłodzenia skraplaczy. Obecność rzeki ≠ elektrownia wodna.\n\n> ⚠️ **Uwaga 2:** Żarnowiec to elektrownia **szczytowo-pompowa** (nie przepływowa). Wciąż jednak korzysta z **energii wody** - ta sama kategoria co hydroelektrownia przy Jeziorze Pilchowickim. Klucz CKE akceptuje Żarnowiec jako \"wodne\".\n\n> ⚠️ **Uwaga 3:** Na mapie 1:50 000 zbiorniki retencyjne i zapory są wyraźnie oznaczone. Widząc **jezioro zaporowe** w Sudetach (a nie jezioro naturalne polodowcowe), automatycznie wnioskujemy o **elektrowni wodnej** - nie elektrociepłowni ani elektrowni atomowej.","image":"img/geografia-2019-maj-matura-rozszerzona/zad-8.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":8,"source":"ocr","answer_source":"ocr","answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Geografia · Matura · maj 2019 (rozszerzona)","subject_label":"Geografia","category_label":"Matura","text_html":"<p>Zadanie 8. (0-1)<br>Na obszarze przedstawionym na barwnej mapie szczegółowej zlokalizowano kilka<br>niewielkich elektrowni, np. w polach D3 i G7.<br>Zaznacz poprawne dokończenie zdania.<br>Elektrownie przedstawione na mapie wykorzystują takie samo źródło energii jak elektrownie<br>A. Konin i Pątnów.<br>B. Jaworzno i Opole.<br>C. Solina i Żarnowiec.<br>D. Rybnik i Kozienice.</p>","answer_text_html":"<p>Zadanie 8. (0-1)<br>IV etap edukacyjny<br>IV. Pozyskiwanie, przetwarzanie oraz<br>prezentowanie informacji na podstawie<br>różnych źródeł informacji geograficznej<br>[…].<br>IV etap edukacyjny<br>1.3) Zdający odczytuje i opisuje cechy<br>środowiska przyrodniczego i społeczno-<br>-gospodarczego […].<br>9.8) Zdający wskazuje wpływ czynników<br>lokalizacji przemysłu na rozmieszczenie<br>i rozwój wybranych branż.<br>Schemat punktowania<br>1 p. - za poprawną odpowiedź.<br>0 p. - za odpowiedź, która nie spełnia powyższego kryterium.<br>Poprawna odpowiedź<br>C.</p>","solutions":[{"source":"maturazai","label":"maturazai.pl (AI)","kind":"text","html":"<h4>Poprawna odpowiedź</h4>\n<p><strong>C. Solina i Żarnowiec.</strong></p>\n<p>Elektrownie przy Jeziorze Pilchowickim to <strong>elektrownie wodne (hydroelektrownie)</strong>. Solina i Żarnowiec również wykorzystują energię wody.</p>\n<h4>Sposób 1 - Analiza rodzaju elektrowni z mapy</h4>\n<ol><li><strong>Jezioro Pilchowickie</strong> jest <strong>zbiornikiem retencyjnym</strong> - powstało przez spiętrzenie wód rzeki Bóbr zaporą w Sudetach. Na mapie widoczna jest zapora i infrastruktura hydroenergetyczna.</li><li>Elektrownie w polach <strong>D3 i G7</strong> to zatem <strong>elektrownie wodne (przepływowe lub szczytowo-pompowe)</strong> - korzystają z energii potencjalnej piętrzonych wód.</li><li>Szukamy pary elektrowni, które <strong>też są wodne</strong>:</li></ol>\n<ul><li><strong>Solina</strong> - elektrownia wodna zaporowa na rzece San (Bieszczady), zbiornik Solińskie.</li><li><strong>Żarnowiec</strong> - elektrownia <strong>szczytowo-pompowa</strong> przy Jeziorze Żarnowieckim na Pomorzu. Pompuje wodę na wyższy poziom i odtwarza energię w szczycie zapotrzebowania. Oba obiekty = <strong>energia wodna</strong>.</li></ul>\n<p><strong>Odpowiedź: C.</strong></p>\n<h4>Sposób 2 - Eliminacja pozostałych opcji (wg rodzaju energii)</h4>\n<p>| Opcja | Elektrownie | Rodzaj energii | Zgodność z mapą? |<br>| A | Konin, Pątnów | Węgiel brunatny (cieplna) | ❌ Nie - inne źródło |<br>| B | Jaworzno, Opole | Węgiel kamienny (cieplna) | ❌ Nie - inne źródło |<br>| <strong>C</strong> | <strong>Solina, Żarnowiec</strong> | <strong>Wodna (hydro + szczytowo-pompowa)</strong> | ✅ <strong>TAK</strong> |<br>| D | Rybnik, Kozienice | Węgiel kamienny (cieplna) | ❌ Nie - inne źródło |</p>\n<h4>Schemat oceniania CKE - ile punktów za co</h4>\n<blockquote>📋 <strong>Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 8, max 1 pkt):</strong><br>- <strong>1 pkt</strong> - za zaznaczenie odpowiedzi <strong>C</strong><br>- <strong>0 pkt</strong> - za każdą inną odpowiedź lub brak odpowiedzi<br>- Zadanie nie przewiduje odpowiedzi częściowych.</blockquote>\n<h4>Wzory i referencje</h4>\n<p>W tym zadaniu wystarczy wiedza faktograficzna z zakresu <strong>geografii ekonomicznej Polski - energetyka</strong>.</p>\n<blockquote>🌊 <strong>Elektrownie wodne w Polsce</strong> - kluczowe obiekty:<br>- <strong>Solina</strong> (woj. podkarpackie) - zapora na Sanie, zbiornik o obj. 472 mln m³, moc ~200 MW. <strong>Hydroelektrownia przepływowo-zaporowa.</strong><br>- <strong>Żarnowiec</strong> (woj. pomorskie) - elektrownia <strong>szczytowo-pompowa</strong> przy Jeziorze Żarnowieckim, moc ~716 MW. Pompuje wodę z jeziora dolnego do górnego (Żarnowieckie), a w szczycie zapotrzebowania spuszcza przez turbiny. <strong>Energia wodna.</strong><br>- <strong>Jezioro Pilchowickie</strong> - zbiornik na Bobrze (Sudety, woj. dolnośląskie), elektrownia wodna zaporowa, jedna z najstarszych w Polsce (oddana 1912 r.).</blockquote>\n<h4>Dlaczego inne odpowiedzi są błędne</h4>\n<p>| Opcja | Treść | Dlaczego błędna |<br>| A | Konin i Pątnów | <strong>Elektrownie na węgiel brunatny</strong> (Wielkopolska). Myłka: uczeń kojarzy &quot;elektrownia&quot; ogólnie, nie sprawdza rodzaju paliwa. |<br>| B | Jaworzno i Opole | <strong>Elektrownie węglowe (kamień/węgiel)</strong> na Śląsku/Opolszczyźnie. Myłka: duże, znane obiekty energetyczne, ale cieplne. |<br>| D | Rybnik i Kozienice | <strong>Elektrownie węglowe</strong> - Rybnik (śląskie), Kozienice (mazowieckie, nad Wisłą). Myłka: Kozienice leży nad rzeką, ale to elektrownia <strong>cieplna</strong> chłodzona wodą, NIE hydroelektrownia. |</p>\n<h4>Typowe pułapki i uwaga</h4>\n<blockquote>⚠️ <strong>Uwaga 1:</strong> Elektrownia Kozienice leży nad Wisłą - ale to <strong>elektrownia cieplna węglowa</strong>, która jedynie używa wody do chłodzenia skraplaczy. Obecność rzeki ≠ elektrownia wodna.</blockquote>\n<blockquote>⚠️ <strong>Uwaga 2:</strong> Żarnowiec to elektrownia <strong>szczytowo-pompowa</strong> (nie przepływowa). Wciąż jednak korzysta z <strong>energii wody</strong> - ta sama kategoria co hydroelektrownia przy Jeziorze Pilchowickim. Klucz CKE akceptuje Żarnowiec jako &quot;wodne&quot;.</blockquote>\n<blockquote>⚠️ <strong>Uwaga 3:</strong> Na mapie 1:50 000 zbiorniki retencyjne i zapory są wyraźnie oznaczone. Widząc <strong>jezioro zaporowe</strong> w Sudetach (a nie jezioro naturalne polodowcowe), automatycznie wnioskujemy o <strong>elektrowni wodnej</strong> - nie elektrociepłowni ani elektrowni atomowej.</blockquote>"}]}