{"id":"geografia-2020-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/16","paper_id":"geografia-2020-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"16","points":2,"ptype":"open","subject":"geografia","category":"matura","year":2020,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 16. (0-2)\nErupcje wulkanów mogą się przyczyniać do zmian temperatury powietrza.\nWyjaśnij możliwy wpływ dużych erupcji wulkanicznych zarówno na spadek, jak i na\nwzrost temperatury powietrza w skali globalnej.\nWpływ na spadek temperatury powietrza:\nWpływ na wzrost temperatury powietrza:\nWypełnia\negzaminator\nNr zadania\n13.\n14.\n15.\n16.\nMaks. liczba pkt\n1\n1\n1\n2\nUzyskana liczba pkt\nMGE_1R","answer":null,"answer_text":"Zadanie 16. (0-2)\nIV etap edukacyjny\nI. Dostrzeganie prawidłowości dotyczących\nśrodowiska przyrodniczego […].\nIV etap edukacyjny\n1.5) Zdający formułuje zależności\nprzyczynowo-skutkowe […] między\nwybranymi elementami środowiska\nprzyrodniczego.\n3.7) Zdający wyjaśnia na przykładach\nobserwowane przyczyny i skutki globalnych\nzmian klimatu na Ziemi.\nZasady oceniania\n2 pkt - za wyjaśnienie wpływu dużych erupcji wulkanicznych na wzrost i spadek temperatury\npowietrza w skali globalnej.\n1 pkt - za wyjaśnienie wpływu dużych erupcji wulkanicznych tylko na wzrost albo tylko na\nspadek temperatury powietrza w skali globalnej.\n0 pkt - za odpowiedź, która nie spełnia powyższych kryteriów.\nPrzykładowe odpowiedzi\nWpływ na spadek temperatury powietrza:\n- Pyły wulkaniczne, roznoszone przez wiatr, zmniejszają bezpośrednie promieniowanie\nsłoneczne, czym przyczyniają się do spadku temperatury powietrza w skali globu.\n- W wyniku połączenia wody i SO2 powstają aerozole siarczanowe, które rozpraszają\ni odbijają promieniowanie słoneczne, co prowadzi do zmniejszenia jego dopływu do\npowierzchni Ziemi i spadku temperatury powietrza.\nWpływ na wzrost temperatury powietrza:\n- Gazy wulkaniczne, jak np. CO2, metan, dostając się do atmosfery, wzmacniają efekt\ncieplarniany i powodują wzrost temperatury powietrza na Ziemi.\nZasady oceniania rozwiązań zadań","solution":"## Poprawna odpowiedź\n\n**Wpływ na spadek temperatury powietrza:**\nPyły wulkaniczne oraz aerozole siarczanowe (powstające z SO₂ + H₂O) unoszone w stratosferze rozpraszają i odbijają promieniowanie słoneczne, zmniejszając jego dopływ do powierzchni Ziemi → spadek temperatury powietrza w skali globalnej.\n\n**Wpływ na wzrost temperatury powietrza:**\nGazy wulkaniczne (CO₂, metan) emitowane podczas erupcji dostają się do atmosfery, wzmacniają efekt cieplarniany → wzrost temperatury powietrza na Ziemi.\n\n## Sposób 1 - Mechanizm fizyczny: pyły i aerozole vs. gazy cieplarniane\n\n**Krok 1 - Identyfikacja dwóch grup substancji wulkanicznych**\n\nErupcja wulkaniczna wyrzuca w atmosferę dwa rodzaje substancji o PRZECIWNYM wpływie na temperaturę:\n\n| Substancja | Zachowanie w atmosferze | Efekt termiczny |\n| Pyły wulkaniczne | Unoszą się w stratosferze, rozpraszają promieniowanie słoneczne (krótkofalowe) | **Ochłodzenie** |\n| SO₂ (dwutlenek siarki) + H₂O | Tworzą aerozole siarczanowe → zwiększają albedo atmosfery | **Ochłodzenie** |\n| CO₂, CH₄ i inne gazy cieplarniane | Pochłaniają promieniowanie długofalowe (cieplne) emitowane przez Ziemię | **Ocieplenie** |\n\n**Krok 2 - Mechanizm spadku temperatury (efekt parasola)**\n\nDrobne cząstki pyłu i aerozole siarczanowe dostają się do **stratosfery** (powyżej 10-12 km), gdzie mogą krążyć przez **miesiące lub lata**. Rozpraszają i odbijają promieniowanie słoneczne (falę krótką) zanim dotrze ono do powierzchni Ziemi → **mniej energii absorbuje powierzchnia** → temperatura spada globalnie.\n\nPrzykład: erupcja Pinatubo (Filipiny, 1991) → globalne ochłodzenie o ok. 0,5°C przez 1-2 lata.\n\n**Krok 3 - Mechanizm wzrostu temperatury (efekt cieplarniany)**\n\nGazy wulkaniczne - głównie **CO₂** i **metan (CH₄)** - pochłaniają promieniowanie długofalowe (cieplne) emitowane przez powierzchnię Ziemi i reemitują je z powrotem ku Ziemi. To wzmacnia **naturalny efekt cieplarniany** → temperatura powietrza rośnie.\n\nUwaga: ten efekt jest dominujący w **długich skalach czasowych** (tysiące/miliony lat), natomiast efekt pyłów jest krótkotrwały (lata).\n\n## Sposób 2 - Weryfikacja przez analogię historyczną i rozróżnienie skali czasowej\n\nObserwacje historyczne potwierdzają OBA efekty i pozwalają je rozróżnić:\n\n- **Efekt chłodzący (krótkoterminowy - lata):** Po erupcji Tambory (Indonezja, 1815) nastąpił rok 1816 zwany \"rokiem bez lata\" - letnie mrozy w Europie i Ameryce Północnej, nieurodzaj. Mechanizm: pyły i aerozole blokowały promieniowanie słoneczne.\n\n- **Efekt ocieplający (długoterminowy - tysiąclecia/eony):** W erach geologicznych intensywny wulkanizm (np. w kredzie) pompował ogromne ilości CO₂ do atmosfery → ówczesna temperatura była o kilka stopni wyższa niż dziś, brak pokrywy lodowej na biegunach.\n\nRozróżnienie skali czasowej jest kluczowe - uczeń musi świadomie pisać o OBU efektach.\n\n## Schemat oceniania CKE - ile punktów za co\n\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 16, max 2 pkt):**\n> - **2 pkt** - za wyjaśnienie wpływu dużych erupcji wulkanicznych **na wzrost I na spadek** temperatury powietrza w skali globalnej (wymagane oba kierunki + mechanizm dla każdego)\n> - **1 pkt** - za wyjaśnienie wpływu **tylko na wzrost albo tylko na spadek** temperatury powietrza w skali globalnej\n> - **0 pkt** - za odpowiedź, która nie spełnia powyższych kryteriów (np. samo wymienienie substancji bez wyjaśnienia mechanizmu)\n>\n> **Akceptowane warianty (spadek temperatury):**\n> - \"Pyły wulkaniczne zmniejszają bezpośrednie promieniowanie słoneczne → spadek temperatury\"\n> - \"Aerozole siarczanowe (SO₂ + H₂O) rozpraszają/odbijają promieniowanie słoneczne → mniej energii dociera do powierzchni Ziemi → spadek temperatury\"\n>\n> **Akceptowane warianty (wzrost temperatury):**\n> - \"Gazy wulkaniczne (CO₂, metan) wzmacniają efekt cieplarniany → wzrost temperatury\"\n>\n> **Co MUSISZ napisać żeby dostać punkt:**\n> - Dla spadku: MECHANIZM (rozpraszanie/odbijanie promieniowania słonecznego przez pyły lub aerozole) + skutek (spadek T)\n> - Dla wzrostu: MECHANIZM (wzmocnienie efektu cieplarnianego przez CO₂/metan) + skutek (wzrost T)\n> - Samo wymienienie substancji (\"wyrzuca pyły i CO₂\") bez mechanizmu = **0 pkt**\n\n## Wzory i referencje (jeśli używane)\n\nW tym zadaniu nie stosuje się wzorów matematycznych - wystarczy wiedza z **klimatologii i geologii dynamicznej** na poziomie matury rozszerzonej.\n\n> 🌋 **Mechanizm chłodzący - albedo atmosfery:**\n> Pyły wulkaniczne i aerozole siarczanowe zwiększają **albedo atmosfery** (zdolność do odbijania promieniowania słonecznego). Im więcej cząstek w stratosferze, tym mniej promieniowania krótkofalowego (słonecznego) dociera do powierzchni Ziemi → bilans energetyczny Ziemi jest ujemny → ochłodzenie.\n\n> 🌿 **Mechanizm ocieplający - efekt cieplarniany:**\n> Efekt cieplarniany polega na tym, że gazy cieplarniane (CO₂, CH₄, H₂O, N₂O) **pochłaniają promieniowanie długofalowe** (podczerwone) emitowane przez ogrzaną powierzchnię Ziemi i reemitują je z powrotem. Wulkany są **naturalnym źródłem CO₂** - w skali geologicznej decydowały o zawartości tego gazu w atmosferze.\n\n> 🔬 **SO₂ + H₂O → aerozole siarczanowe:**\n> Dwutlenek siarki wyemitowany podczas erupcji reaguje z parą wodną w stratosferze, tworząc **kwas siarkowy (H₂SO₄)** w postaci mikroskopijnych kropelek (aerozol). Aerozole siarczanowe są szczególnie skuteczne w rozpraszaniu promieniowania słonecznego - trwają w atmosferze dłużej niż pyły.\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n\nTo zadanie otwarte - nie ma opcji ABCD. Zamiast tej sekcji - rozbudowane typowe pułapki poniżej.\n\n## Typowe pułapki i częste błędy uczniów\n\n> ⚠️ **Pułapka 1: Wymienienie substancji bez mechanizmu.**\n> Bardzo częsty błąd: uczeń pisze \"wyrzuca pyły i CO₂, które wpływają na temperaturę\" - i na tym kończy. To za mało. Klucz CKE wymaga **wyjaśnienia mechanizmu**: jak KONKRETNIE pyły powodują spadek T (rozpraszają promieniowanie słoneczne), a jak CO₂ powoduje wzrost T (wzmacnia efekt cieplarniany). Bez mechanizmu = 0 pkt za daną część.\n\n> ⚠️ **Pułapka 2: Napisanie tylko jednego kierunku.**\n> Wielu uczniów kojarzy wulkany wyłącznie z ochłodzeniem (efekt pyłów, \"rok bez lata\") i zapomina o efekcie ocieplającym gazów cieplarnianych. Polecenie WPROST wymaga obu - brak jednego to automatycznie max 1 pkt zamiast 2.\n\n> ⚠️ **Pułapka 3: Mylenie efektu cieplarnianego z dziurą ozonową.**\n> Część uczniów pisze, że \"gazy wulkaniczne niszczą ozon, przez co dociera więcej UV i robi się cieplej\". To błędny mechanizm. Klucz akceptuje tylko **wzmocnienie efektu cieplarnianego** przez CO₂ i metan - nie niszczenie ozonu.\n\n> ⚠️ **Pułapka 4: Błędna kolejność przyczynowo-skutkowa dla aerozoli.**\n> Nie wystarczy napisać \"aerozole odbijają słońce\". Pełny łańcuch przyczynowo-skutkowy to: **SO₂ + H₂O → aerozole siarczanowe → rozpraszają/odbijają promieniowanie słoneczne → mniej energii dociera do powierzchni Ziemi → spadek temperatury**. Im pełniejszy łańcuch, tym bezpieczniej pod kątem interpretacji przez egzaminatora.","image":"img/geografia-2020-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-16.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":11,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Geografia · Matura · czerwiec 2020 (rozszerzona)","subject_label":"Geografia","category_label":"Matura","text_html":"<p>Zadanie 16. (0-2)<br>Erupcje wulkanów mogą się przyczyniać do zmian temperatury powietrza.<br>Wyjaśnij możliwy wpływ dużych erupcji wulkanicznych zarówno na spadek, jak i na<br>wzrost temperatury powietrza w skali globalnej.<br>Wpływ na spadek temperatury powietrza:<br>Wpływ na wzrost temperatury powietrza:<br>Wypełnia<br>egzaminator<br>Nr zadania<br>13.<br>14.<br>15.<br>16.<br>Maks. liczba pkt<br>1<br>1<br>1<br>2<br>Uzyskana liczba pkt<br>MGE_1R</p>","answer_text_html":"<p>Zadanie 16. (0-2)<br>IV etap edukacyjny<br>I. Dostrzeganie prawidłowości dotyczących<br>środowiska przyrodniczego […].<br>IV etap edukacyjny<br>1.5) Zdający formułuje zależności<br>przyczynowo-skutkowe […] między<br>wybranymi elementami środowiska<br>przyrodniczego.<br>3.7) Zdający wyjaśnia na przykładach<br>obserwowane przyczyny i skutki globalnych<br>zmian klimatu na Ziemi.<br>Zasady oceniania<br>2 pkt - za wyjaśnienie wpływu dużych erupcji wulkanicznych na wzrost i spadek temperatury<br>powietrza w skali globalnej.<br>1 pkt - za wyjaśnienie wpływu dużych erupcji wulkanicznych tylko na wzrost albo tylko na<br>spadek temperatury powietrza w skali globalnej.<br>0 pkt - za odpowiedź, która nie spełnia powyższych kryteriów.<br>Przykładowe odpowiedzi<br>Wpływ na spadek temperatury powietrza:</p>\n<ul><li>Pyły wulkaniczne, roznoszone przez wiatr, zmniejszają bezpośrednie promieniowanie</li></ul>\n<p>słoneczne, czym przyczyniają się do spadku temperatury powietrza w skali globu.</p>\n<ul><li>W wyniku połączenia wody i SO2 powstają aerozole siarczanowe, które rozpraszają</li></ul>\n<p>i odbijają promieniowanie słoneczne, co prowadzi do zmniejszenia jego dopływu do<br>powierzchni Ziemi i spadku temperatury powietrza.<br>Wpływ na wzrost temperatury powietrza:</p>\n<ul><li>Gazy wulkaniczne, jak np. CO2, metan, dostając się do atmosfery, wzmacniają efekt</li></ul>\n<p>cieplarniany i powodują wzrost temperatury powietrza na Ziemi.<br>Zasady oceniania rozwiązań zadań</p>","solutions":[{"source":"maturazai","label":"maturazai.pl (AI)","kind":"text","html":"<h4>Poprawna odpowiedź</h4>\n<p><strong>Wpływ na spadek temperatury powietrza:</strong><br>Pyły wulkaniczne oraz aerozole siarczanowe (powstające z SO₂ + H₂O) unoszone w stratosferze rozpraszają i odbijają promieniowanie słoneczne, zmniejszając jego dopływ do powierzchni Ziemi → spadek temperatury powietrza w skali globalnej.</p>\n<p><strong>Wpływ na wzrost temperatury powietrza:</strong><br>Gazy wulkaniczne (CO₂, metan) emitowane podczas erupcji dostają się do atmosfery, wzmacniają efekt cieplarniany → wzrost temperatury powietrza na Ziemi.</p>\n<h4>Sposób 1 - Mechanizm fizyczny: pyły i aerozole vs. gazy cieplarniane</h4>\n<p><strong>Krok 1 - Identyfikacja dwóch grup substancji wulkanicznych</strong></p>\n<p>Erupcja wulkaniczna wyrzuca w atmosferę dwa rodzaje substancji o PRZECIWNYM wpływie na temperaturę:</p>\n<p>| Substancja | Zachowanie w atmosferze | Efekt termiczny |<br>| Pyły wulkaniczne | Unoszą się w stratosferze, rozpraszają promieniowanie słoneczne (krótkofalowe) | <strong>Ochłodzenie</strong> |<br>| SO₂ (dwutlenek siarki) + H₂O | Tworzą aerozole siarczanowe → zwiększają albedo atmosfery | <strong>Ochłodzenie</strong> |<br>| CO₂, CH₄ i inne gazy cieplarniane | Pochłaniają promieniowanie długofalowe (cieplne) emitowane przez Ziemię | <strong>Ocieplenie</strong> |</p>\n<p><strong>Krok 2 - Mechanizm spadku temperatury (efekt parasola)</strong></p>\n<p>Drobne cząstki pyłu i aerozole siarczanowe dostają się do <strong>stratosfery</strong> (powyżej 10-12 km), gdzie mogą krążyć przez <strong>miesiące lub lata</strong>. Rozpraszają i odbijają promieniowanie słoneczne (falę krótką) zanim dotrze ono do powierzchni Ziemi → <strong>mniej energii absorbuje powierzchnia</strong> → temperatura spada globalnie.</p>\n<p>Przykład: erupcja Pinatubo (Filipiny, 1991) → globalne ochłodzenie o ok. 0,5°C przez 1-2 lata.</p>\n<p><strong>Krok 3 - Mechanizm wzrostu temperatury (efekt cieplarniany)</strong></p>\n<p>Gazy wulkaniczne - głównie <strong>CO₂</strong> i <strong>metan (CH₄)</strong> - pochłaniają promieniowanie długofalowe (cieplne) emitowane przez powierzchnię Ziemi i reemitują je z powrotem ku Ziemi. To wzmacnia <strong>naturalny efekt cieplarniany</strong> → temperatura powietrza rośnie.</p>\n<p>Uwaga: ten efekt jest dominujący w <strong>długich skalach czasowych</strong> (tysiące/miliony lat), natomiast efekt pyłów jest krótkotrwały (lata).</p>\n<h4>Sposób 2 - Weryfikacja przez analogię historyczną i rozróżnienie skali czasowej</h4>\n<p>Obserwacje historyczne potwierdzają OBA efekty i pozwalają je rozróżnić:</p>\n<ul><li><strong>Efekt chłodzący (krótkoterminowy - lata):</strong> Po erupcji Tambory (Indonezja, 1815) nastąpił rok 1816 zwany &quot;rokiem bez lata&quot; - letnie mrozy w Europie i Ameryce Północnej, nieurodzaj. Mechanizm: pyły i aerozole blokowały promieniowanie słoneczne.</li></ul>\n<ul><li><strong>Efekt ocieplający (długoterminowy - tysiąclecia/eony):</strong> W erach geologicznych intensywny wulkanizm (np. w kredzie) pompował ogromne ilości CO₂ do atmosfery → ówczesna temperatura była o kilka stopni wyższa niż dziś, brak pokrywy lodowej na biegunach.</li></ul>\n<p>Rozróżnienie skali czasowej jest kluczowe - uczeń musi świadomie pisać o OBU efektach.</p>\n<h4>Schemat oceniania CKE - ile punktów za co</h4>\n<blockquote>📋 <strong>Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 16, max 2 pkt):</strong><br>- <strong>2 pkt</strong> - za wyjaśnienie wpływu dużych erupcji wulkanicznych <strong>na wzrost I na spadek</strong> temperatury powietrza w skali globalnej (wymagane oba kierunki + mechanizm dla każdego)<br>- <strong>1 pkt</strong> - za wyjaśnienie wpływu <strong>tylko na wzrost albo tylko na spadek</strong> temperatury powietrza w skali globalnej<br>- <strong>0 pkt</strong> - za odpowiedź, która nie spełnia powyższych kryteriów (np. samo wymienienie substancji bez wyjaśnienia mechanizmu)<br><br><strong>Akceptowane warianty (spadek temperatury):</strong><br>- &quot;Pyły wulkaniczne zmniejszają bezpośrednie promieniowanie słoneczne → spadek temperatury&quot;<br>- &quot;Aerozole siarczanowe (SO₂ + H₂O) rozpraszają/odbijają promieniowanie słoneczne → mniej energii dociera do powierzchni Ziemi → spadek temperatury&quot;<br><br><strong>Akceptowane warianty (wzrost temperatury):</strong><br>- &quot;Gazy wulkaniczne (CO₂, metan) wzmacniają efekt cieplarniany → wzrost temperatury&quot;<br><br><strong>Co MUSISZ napisać żeby dostać punkt:</strong><br>- Dla spadku: MECHANIZM (rozpraszanie/odbijanie promieniowania słonecznego przez pyły lub aerozole) + skutek (spadek T)<br>- Dla wzrostu: MECHANIZM (wzmocnienie efektu cieplarnianego przez CO₂/metan) + skutek (wzrost T)<br>- Samo wymienienie substancji (&quot;wyrzuca pyły i CO₂&quot;) bez mechanizmu = <strong>0 pkt</strong></blockquote>\n<h4>Wzory i referencje (jeśli używane)</h4>\n<p>W tym zadaniu nie stosuje się wzorów matematycznych - wystarczy wiedza z <strong>klimatologii i geologii dynamicznej</strong> na poziomie matury rozszerzonej.</p>\n<blockquote>🌋 <strong>Mechanizm chłodzący - albedo atmosfery:</strong><br>Pyły wulkaniczne i aerozole siarczanowe zwiększają <strong>albedo atmosfery</strong> (zdolność do odbijania promieniowania słonecznego). Im więcej cząstek w stratosferze, tym mniej promieniowania krótkofalowego (słonecznego) dociera do powierzchni Ziemi → bilans energetyczny Ziemi jest ujemny → ochłodzenie.</blockquote>\n<blockquote>🌿 <strong>Mechanizm ocieplający - efekt cieplarniany:</strong><br>Efekt cieplarniany polega na tym, że gazy cieplarniane (CO₂, CH₄, H₂O, N₂O) <strong>pochłaniają promieniowanie długofalowe</strong> (podczerwone) emitowane przez ogrzaną powierzchnię Ziemi i reemitują je z powrotem. Wulkany są <strong>naturalnym źródłem CO₂</strong> - w skali geologicznej decydowały o zawartości tego gazu w atmosferze.</blockquote>\n<blockquote>🔬 <strong>SO₂ + H₂O → aerozole siarczanowe:</strong><br>Dwutlenek siarki wyemitowany podczas erupcji reaguje z parą wodną w stratosferze, tworząc <strong>kwas siarkowy (H₂SO₄)</strong> w postaci mikroskopijnych kropelek (aerozol). Aerozole siarczanowe są szczególnie skuteczne w rozpraszaniu promieniowania słonecznego - trwają w atmosferze dłużej niż pyły.</blockquote>\n<h4>Dlaczego inne odpowiedzi są błędne</h4>\n<p>To zadanie otwarte - nie ma opcji ABCD. Zamiast tej sekcji - rozbudowane typowe pułapki poniżej.</p>\n<h4>Typowe pułapki i częste błędy uczniów</h4>\n<blockquote>⚠️ <strong>Pułapka 1: Wymienienie substancji bez mechanizmu.</strong><br>Bardzo częsty błąd: uczeń pisze &quot;wyrzuca pyły i CO₂, które wpływają na temperaturę&quot; - i na tym kończy. To za mało. Klucz CKE wymaga <strong>wyjaśnienia mechanizmu</strong>: jak KONKRETNIE pyły powodują spadek T (rozpraszają promieniowanie słoneczne), a jak CO₂ powoduje wzrost T (wzmacnia efekt cieplarniany). Bez mechanizmu = 0 pkt za daną część.</blockquote>\n<blockquote>⚠️ <strong>Pułapka 2: Napisanie tylko jednego kierunku.</strong><br>Wielu uczniów kojarzy wulkany wyłącznie z ochłodzeniem (efekt pyłów, &quot;rok bez lata&quot;) i zapomina o efekcie ocieplającym gazów cieplarnianych. Polecenie WPROST wymaga obu - brak jednego to automatycznie max 1 pkt zamiast 2.</blockquote>\n<blockquote>⚠️ <strong>Pułapka 3: Mylenie efektu cieplarnianego z dziurą ozonową.</strong><br>Część uczniów pisze, że &quot;gazy wulkaniczne niszczą ozon, przez co dociera więcej UV i robi się cieplej&quot;. To błędny mechanizm. Klucz akceptuje tylko <strong>wzmocnienie efektu cieplarnianego</strong> przez CO₂ i metan - nie niszczenie ozonu.</blockquote>\n<blockquote>⚠️ <strong>Pułapka 4: Błędna kolejność przyczynowo-skutkowa dla aerozoli.</strong><br>Nie wystarczy napisać &quot;aerozole odbijają słońce&quot;. Pełny łańcuch przyczynowo-skutkowy to: <strong>SO₂ + H₂O → aerozole siarczanowe → rozpraszają/odbijają promieniowanie słoneczne → mniej energii dociera do powierzchni Ziemi → spadek temperatury</strong>. Im pełniejszy łańcuch, tym bezpieczniej pod kątem interpretacji przez egzaminatora.</blockquote>"}]}