{"id":"geografia-2020-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/34.2","paper_id":"geografia-2020-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"34.2","points":1,"ptype":"open","subject":"geografia","category":"matura","year":2020,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 34.2. (0-1)\nNa mapie zaznaczono cztery wybrane państwa Azji.\nNa podstawie: Atlas geograficzny dla szkół ponadgimnazjalnych, Warszawa 2012.\nW tabeli przedstawiono strukturę PKB według sektorów gospodarki w 2017 r. dla trzech państw\nspośród czterech zaznaczonych szarą barwą na mapie.\nUzupełnij tabelę. Wpisz we właściwych wierszach państwa, które charakteryzowały się\npodaną strukturą PKB. Dobierz państwa z zaznaczonych na mapie.\nLp.\nPaństwo\n(wpisz nazwę)\nRolnictwo, leśnictwo\nrybołówstwo (%)\nPrzemysł\ni budownictwo (%)\nUsługi (%)\n1.\nChiny\n7,9\n40,5\n51,6\n2.\n2,6\n44,2\n53,2\n3.\n1,1\n30,1\n68,7\nNa podstawie: www.cia.gov\nMGE_1R","answer":null,"answer_text":"Zadanie 34.2. (0-1)\nIV etap edukacyjny\nIV. Pozyskiwanie, przetwarzanie oraz\nprezentowanie informacji na podstawie\nróżnych źródeł informacji geograficznej […].\nIV etap edukacyjny\n7.2) Zdający porównuje strukturę PKB\npaństw znajdujących się na różnych\npoziomach rozwoju gospodarczego.\n7.3) Zdający odczytuje na mapach aktualny\npodział polityczny.\nZasady oceniania\n1 pkt - za dwa poprawnie uzupełnione wiersze.\n0 pkt - za odpowiedź, która nie spełnia powyższego kryterium.\nPoprawne odpowiedzi\nArabia Saudyjska\nJaponia","solution":"## Poprawna odpowiedź\n\n- Wiersz 2: **Arabia Saudyjska** (rolnictwo 2,6%, przemysł 44,2%, usługi 53,2%)\n- Wiersz 3: **Japonia** (rolnictwo 1,1%, przemysł 30,1%, usługi 68,7%)\n\nPaństwem nieuwzględnionym w tabeli jest **Pakistan**.\n\n## Sposób 1 - Analiza struktury sektorowej jako wskaźnika poziomu i specyfiki rozwoju\n\nKluczem jest odczytanie, co mówi każda kolumna o charakterze gospodarki danego państwa.\n\n**Krok 1 - Odczytaj dane z tabeli i porównaj trzy wskaźniki naraz:**\n\n| Wiersz | Rolnictwo | Przemysł | Usługi | Sygnatura gospodarcza |\n| 1. Chiny (dane) | 7,9% | 40,5% | 51,6% | Kraj w fazie intensywnej industrializacji, rosnące usługi |\n| 2. ??? | 2,6% | **44,2%** | 53,2% | Bardzo mało rolnictwa, bardzo dużo przemysłu |\n| 3. ??? | **1,1%** | 30,1% | **68,7%** | Minimalne rolnictwo, dominacja usług → kraj postindustrialny |\n\n**Krok 2 - Zidentyfikuj wiersz 2 (Arabia Saudyjska):**\n\nArabia Saudyjska to kraj pustynny - rolnictwo siłą rzeczy jest marginalne (2,6%). Gospodarka oparta jest na **wydobyciu i przetwórstwie ropy naftowej** - stąd bardzo wysoki udział przemysłu (44,2%). Sektor usług (53,2%) jest rozbudowany dzięki petrochemii, handlowi i usługom finansowym, ale nie dominuje tak bardzo jak w krajach postindustrialnych. Wysoki przemysł + niskie rolnictwo = **Arabia Saudyjska**.\n\n**Krok 3 - Zidentyfikuj wiersz 3 (Japonia):**\n\nJaponia to jedna z najbardziej rozwiniętych gospodarek świata. Rolnictwo jest niemal symboliczne (1,1%) - kraj jest mocno zurbanizowany, dysponuje minimalną powierzchnią uprawną. Przemysł (30,1%) jest wysoko zaawansowany technologicznie, ale praca fizyczna w dużej mierze zautomatyzowana. Dominują **usługi** (68,7%) - finanse, handel, turystyka, B&D, technologie. To klasyczny profil **gospodarki postindustrialnej**.\n\n**Krok 4 - Weryfikacja przez eliminację:**\n\nPakistan (czwarte zaznaczone państwo) nie pojawia się w tabeli. Pakistan charakteryzuje się znacznie wyższym udziałem rolnictwa (ok. 22-25% PKB w 2017 r.) - jest krajem rozwijającym się, więc jego struktura nie pasuje do żadnego z wierszy 2 i 3.\n\n## Sposób 2 - Weryfikacja przez kryterium poziomu usług (wskaźnik postindustrializacji)\n\nUdział sektora usług w PKB jest najlepszym wskaźnikiem poziomu zaawansowania gospodarczego:\n\n- **68,7% usług** → kraj wysoko rozwinięty, postindustrialny → **Japonia** (HDI ≈ 0,92, PKB/c ≈ 44 000 USD PPP w 2017 r.)\n- **53,2% usług** z dominacją przemysłu 44,2% → kraj bogaty, ale zależny od surowców → **Arabia Saudyjska** (PKB/c wysoki dzięki ropie, ale gospodarka surowcowa, nie usługowa)\n- **51,6% usług** z rolnictwem 7,9% → kraj w transformacji przemysłowej → Chiny (dane podane)\n- **Pakistan**: wysokie rolnictwo (~22%) → nie pasuje do żadnego wiersza\n\nWeryfikacja jest spójna: Arabia Saudyjska do wiersza 2, Japonia do wiersza 3.\n\n## Schemat oceniania CKE - ile punktów za co\n\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 34.2, max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - za dwa poprawnie uzupełnione wiersze: wiersz 2 = Arabia Saudyjska, wiersz 3 = Japonia\n> - **0 pkt** - za odpowiedź, która nie spełnia powyższego kryterium (np. tylko jeden wiersz poprawny, zamiana miejsc, wpisanie Pakistanu)\n>\n> **Uwaga:** Oba wiersze muszą być poprawne jednocześnie - za jeden poprawny wiersz **nie ma** 0,5 pkt. To jest zadanie \"wszystko albo nic\".\n\n## Wzory i referencje (jeśli używane)\n\nW tym zadaniu nie stosuje się wzorów matematycznych. Wystarczy znajomość **struktury sektorowej PKB** jako narzędzia analizy geograficzno-ekonomicznej.\n\n> 📊 **Struktura sektorowa PKB (3 sektory Clarka):**\n> - Sektor I (rolnictwo, leśnictwo, rybołówstwo) - maleje wraz z rozwojem kraju\n> - Sektor II (przemysł i budownictwo) - rośnie w fazie industrializacji, potem stabilizuje lub spada\n> - Sektor III (usługi) - dominuje w krajach wysoko rozwiniętych (postindustrialnych)\n>\n> 🌍 **Japonia** - kraj OECD, HDI > 0,90, PKB/c ≈ 44 000 USD PPP (2017). Bardzo mało ziemi uprawnej (ok. 12% powierzchni), gospodarka oparta na zaawansowanym przemyśle elektronicznym i usługach.\n>\n> 🛢️ **Arabia Saudyjska** - gospodarka surowcowa; ropa naftowa i gaz ziemny stanowią ok. 80% dochodów z eksportu. Pustynia pochłania ok. 95% powierzchni → rolnictwo marginalne. Przemysł wydobywczy i petrochemiczny winduje udział sektora II do ponad 44%.\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n\n| Błędna próba | Co student myśli | Dlaczego to nie pasuje |\n| Pakistan w wierszu 2 lub 3 | \"Pakistan to kraj azjatycki, więc może pasować\" | Pakistan ma ok. 22-25% rolnictwa w PKB - to kraj rozwijający się z dużym sektorem I. Żaden z wierszy nie pokazuje tak wysokiego udziału rolnictwa. Pakistan w tabeli po prostu nie występuje. |\n| Japonia w wierszu 2, Arabia Saudyjska w wierszu 3 | Zamiana kolejności | Wiersz 3 ma 68,7% usług - to profil postindustrialny (Japonia), nie surowcowy. Arabia Saudyjska z przemysłem 44,2% pasuje do wiersza 2, nie 3. Zamiana tych dwóch daje 0 pkt. |\n| Chiny w wierszu 2 lub 3 | \"Chiny są duże, mogą pasować wszędzie\" | Chiny są już podane w wierszu 1. Nie można ich wpisać ponownie. |\n\n## Typowe pułapki i częste błędy uczniów\n\n> ⚠️ **Pułapka 1 - Zamiana Japonii z Arabią Saudyjską.**\n> To najczęstszy błąd. Student wie, że oba kraje mają małe rolnictwo, ale myli, który ma wyższy przemysł, a który wyższe usługi. Zapamiętaj: Arabia Saudyjska = ropa = **przemysł wydobywczy** (44,2%), Japonia = postindustrialna = **usługi** (68,7%). Jedna cyfra decyduje o wyniku - a wynik \"wszystko albo nic\" powoduje utratę całego punktu.\n\n> ⚠️ **Pułapka 2 - Wpisanie Pakistanu jako jednej z odpowiedzi.**\n> Zadanie mówi wyraźnie \"trzech spośród czterech państw\" - jedno jest pominięte. Skoro Chiny już są w wierszu 1, to spośród pozostałych trzech (Pakistan, Arabia Saudyjska, Japonia) wybieramy dwa. Pakistan ma znaczący udział rolnictwa w PKB (ok. 20-25%), więc nie pasuje ani do wiersza 2 (rolnictwo 2,6%), ani do wiersza 3 (rolnictwo 1,1%). Pakistan jest tym czwartym, pominiętym krajem.\n\n> ⚠️ **Pułapka 3 - Mylenie PKB/c z strukturą PKB.**\n> Arabia Saudyjska ma wysokie PKB per capita (bogaty kraj dzięki ropie), ale to nie znaczy, że ma dominację usług jak kraje zachodnie. Bogactwo surowcowe ≠ gospodarka usługowa. Wysoki udział przemysłu przy niskim rolnictwie to specyfika krajów eksporterów surowców energetycznych (Arabia Saudyjska, Rosja, Norwegia).\n\n> ⚠️ **Pułapka 4 - Nieuwzględnienie zasady \"wszystko albo nic\" w punktacji.**\n> Za jeden poprawny wiersz z dwóch nie ma połowy punktu. Klucz CKE jest binarny: 1 pkt za obydwa poprawne, 0 pkt za wszystko inne. Warto więc sprawdzić oba wiersze przed oddaniem - jeśli kolejność jest zamieniona, punkt przepada w całości.","image":"img/geografia-2020-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-34.2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":24,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Geografia · Matura · czerwiec 2020 (rozszerzona)","subject_label":"Geografia","category_label":"Matura","text_html":"

Zadanie 34.2. (0-1)
Na mapie zaznaczono cztery wybrane państwa Azji.
Na podstawie: Atlas geograficzny dla szkół ponadgimnazjalnych, Warszawa 2012.
W tabeli przedstawiono strukturę PKB według sektorów gospodarki w 2017 r. dla trzech państw
spośród czterech zaznaczonych szarą barwą na mapie.
Uzupełnij tabelę. Wpisz we właściwych wierszach państwa, które charakteryzowały się
podaną strukturą PKB. Dobierz państwa z zaznaczonych na mapie.
Lp.
Państwo
(wpisz nazwę)
Rolnictwo, leśnictwo
rybołówstwo (%)
Przemysł
i budownictwo (%)
Usługi (%)
1.
Chiny
7,9
40,5
51,6
2.
2,6
44,2
53,2
3.
1,1
30,1
68,7
Na podstawie: www.cia.gov
MGE_1R

","answer_text_html":"

Zadanie 34.2. (0-1)
IV etap edukacyjny
IV. Pozyskiwanie, przetwarzanie oraz
prezentowanie informacji na podstawie
różnych źródeł informacji geograficznej […].
IV etap edukacyjny
7.2) Zdający porównuje strukturę PKB
państw znajdujących się na różnych
poziomach rozwoju gospodarczego.
7.3) Zdający odczytuje na mapach aktualny
podział polityczny.
Zasady oceniania
1 pkt - za dwa poprawnie uzupełnione wiersze.
0 pkt - za odpowiedź, która nie spełnia powyższego kryterium.
Poprawne odpowiedzi
Arabia Saudyjska
Japonia

","solutions":[{"source":"maturazai","label":"maturazai.pl (AI)","kind":"text","html":"

Poprawna odpowiedź

\n\n

Państwem nieuwzględnionym w tabeli jest Pakistan.

\n

Sposób 1 - Analiza struktury sektorowej jako wskaźnika poziomu i specyfiki rozwoju

\n

Kluczem jest odczytanie, co mówi każda kolumna o charakterze gospodarki danego państwa.

\n

Krok 1 - Odczytaj dane z tabeli i porównaj trzy wskaźniki naraz:

\n

| Wiersz | Rolnictwo | Przemysł | Usługi | Sygnatura gospodarcza |
| 1. Chiny (dane) | 7,9% | 40,5% | 51,6% | Kraj w fazie intensywnej industrializacji, rosnące usługi |
| 2. ??? | 2,6% | 44,2% | 53,2% | Bardzo mało rolnictwa, bardzo dużo przemysłu |
| 3. ??? | 1,1% | 30,1% | 68,7% | Minimalne rolnictwo, dominacja usług → kraj postindustrialny |

\n

Krok 2 - Zidentyfikuj wiersz 2 (Arabia Saudyjska):

\n

Arabia Saudyjska to kraj pustynny - rolnictwo siłą rzeczy jest marginalne (2,6%). Gospodarka oparta jest na wydobyciu i przetwórstwie ropy naftowej - stąd bardzo wysoki udział przemysłu (44,2%). Sektor usług (53,2%) jest rozbudowany dzięki petrochemii, handlowi i usługom finansowym, ale nie dominuje tak bardzo jak w krajach postindustrialnych. Wysoki przemysł + niskie rolnictwo = Arabia Saudyjska.

\n

Krok 3 - Zidentyfikuj wiersz 3 (Japonia):

\n

Japonia to jedna z najbardziej rozwiniętych gospodarek świata. Rolnictwo jest niemal symboliczne (1,1%) - kraj jest mocno zurbanizowany, dysponuje minimalną powierzchnią uprawną. Przemysł (30,1%) jest wysoko zaawansowany technologicznie, ale praca fizyczna w dużej mierze zautomatyzowana. Dominują usługi (68,7%) - finanse, handel, turystyka, B&D, technologie. To klasyczny profil gospodarki postindustrialnej.

\n

Krok 4 - Weryfikacja przez eliminację:

\n

Pakistan (czwarte zaznaczone państwo) nie pojawia się w tabeli. Pakistan charakteryzuje się znacznie wyższym udziałem rolnictwa (ok. 22-25% PKB w 2017 r.) - jest krajem rozwijającym się, więc jego struktura nie pasuje do żadnego z wierszy 2 i 3.

\n

Sposób 2 - Weryfikacja przez kryterium poziomu usług (wskaźnik postindustrializacji)

\n

Udział sektora usług w PKB jest najlepszym wskaźnikiem poziomu zaawansowania gospodarczego:

\n\n

Weryfikacja jest spójna: Arabia Saudyjska do wiersza 2, Japonia do wiersza 3.

\n

Schemat oceniania CKE - ile punktów za co

\n
📋 Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 34.2, max 1 pkt):
- 1 pkt - za dwa poprawnie uzupełnione wiersze: wiersz 2 = Arabia Saudyjska, wiersz 3 = Japonia
- 0 pkt - za odpowiedź, która nie spełnia powyższego kryterium (np. tylko jeden wiersz poprawny, zamiana miejsc, wpisanie Pakistanu)

Uwaga: Oba wiersze muszą być poprawne jednocześnie - za jeden poprawny wiersz nie ma 0,5 pkt. To jest zadanie "wszystko albo nic".
\n

Wzory i referencje (jeśli używane)

\n

W tym zadaniu nie stosuje się wzorów matematycznych. Wystarczy znajomość struktury sektorowej PKB jako narzędzia analizy geograficzno-ekonomicznej.

\n
📊 Struktura sektorowa PKB (3 sektory Clarka):
- Sektor I (rolnictwo, leśnictwo, rybołówstwo) - maleje wraz z rozwojem kraju
- Sektor II (przemysł i budownictwo) - rośnie w fazie industrializacji, potem stabilizuje lub spada
- Sektor III (usługi) - dominuje w krajach wysoko rozwiniętych (postindustrialnych)

🌍 Japonia - kraj OECD, HDI > 0,90, PKB/c ≈ 44 000 USD PPP (2017). Bardzo mało ziemi uprawnej (ok. 12% powierzchni), gospodarka oparta na zaawansowanym przemyśle elektronicznym i usługach.

🛢️ Arabia Saudyjska - gospodarka surowcowa; ropa naftowa i gaz ziemny stanowią ok. 80% dochodów z eksportu. Pustynia pochłania ok. 95% powierzchni → rolnictwo marginalne. Przemysł wydobywczy i petrochemiczny winduje udział sektora II do ponad 44%.
\n

Dlaczego inne odpowiedzi są błędne

\n

| Błędna próba | Co student myśli | Dlaczego to nie pasuje |
| Pakistan w wierszu 2 lub 3 | "Pakistan to kraj azjatycki, więc może pasować" | Pakistan ma ok. 22-25% rolnictwa w PKB - to kraj rozwijający się z dużym sektorem I. Żaden z wierszy nie pokazuje tak wysokiego udziału rolnictwa. Pakistan w tabeli po prostu nie występuje. |
| Japonia w wierszu 2, Arabia Saudyjska w wierszu 3 | Zamiana kolejności | Wiersz 3 ma 68,7% usług - to profil postindustrialny (Japonia), nie surowcowy. Arabia Saudyjska z przemysłem 44,2% pasuje do wiersza 2, nie 3. Zamiana tych dwóch daje 0 pkt. |
| Chiny w wierszu 2 lub 3 | "Chiny są duże, mogą pasować wszędzie" | Chiny są już podane w wierszu 1. Nie można ich wpisać ponownie. |

\n

Typowe pułapki i częste błędy uczniów

\n
⚠️ Pułapka 1 - Zamiana Japonii z Arabią Saudyjską.
To najczęstszy błąd. Student wie, że oba kraje mają małe rolnictwo, ale myli, który ma wyższy przemysł, a który wyższe usługi. Zapamiętaj: Arabia Saudyjska = ropa = przemysł wydobywczy (44,2%), Japonia = postindustrialna = usługi (68,7%). Jedna cyfra decyduje o wyniku - a wynik "wszystko albo nic" powoduje utratę całego punktu.
\n
⚠️ Pułapka 2 - Wpisanie Pakistanu jako jednej z odpowiedzi.
Zadanie mówi wyraźnie "trzech spośród czterech państw" - jedno jest pominięte. Skoro Chiny już są w wierszu 1, to spośród pozostałych trzech (Pakistan, Arabia Saudyjska, Japonia) wybieramy dwa. Pakistan ma znaczący udział rolnictwa w PKB (ok. 20-25%), więc nie pasuje ani do wiersza 2 (rolnictwo 2,6%), ani do wiersza 3 (rolnictwo 1,1%). Pakistan jest tym czwartym, pominiętym krajem.
\n
⚠️ Pułapka 3 - Mylenie PKB/c z strukturą PKB.
Arabia Saudyjska ma wysokie PKB per capita (bogaty kraj dzięki ropie), ale to nie znaczy, że ma dominację usług jak kraje zachodnie. Bogactwo surowcowe ≠ gospodarka usługowa. Wysoki udział przemysłu przy niskim rolnictwie to specyfika krajów eksporterów surowców energetycznych (Arabia Saudyjska, Rosja, Norwegia).
\n
⚠️ Pułapka 4 - Nieuwzględnienie zasady "wszystko albo nic" w punktacji.
Za jeden poprawny wiersz z dwóch nie ma połowy punktu. Klucz CKE jest binarny: 1 pkt za obydwa poprawne, 0 pkt za wszystko inne. Warto więc sprawdzić oba wiersze przed oddaniem - jeśli kolejność jest zamieniona, punkt przepada w całości.
"}]}