{"id":"geografia-2021-maj-matura-rozszerzona/zad/22","paper_id":"geografia-2021-maj-matura-rozszerzona","number":"22","points":2,"ptype":"closed","subject":"geografia","category":"matura","year":2021,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 22. (0-2)\nZadanie wykonaj na podstawie rysunku, na którym przedstawiono strukturę gospodarstw\nrolnych według rocznej wartości ich produkcji rolniczej w wybranych krajach Unii Europejskiej\n(strona IV barwnego materiału źródłowego).\nUzupełnij tabelę. Wpisz w każdym wierszu nazwę państwa będącego członkiem Unii\nEuropejskiej oraz literę, którą oznaczono odpowiadający mu wykres na rysunku. Nazwy\npaństw wybierz z podanych poniżej.\nHolandia Norwegia Polska Rumunia\nNazwa państwa\nUdział rolnictwa*\nOznaczenie\nna rysunku\n(wpisz literę)\nw PKB (%)\nw zatrudnieniu (%)\n2,4\n11,5\n4,2\n28,3\n1,6\n1,2\n* Dane z lat 2015-2017.\nNa podstawie: www.cia.gov\nEGEP-R0_100","answer":null,"answer_text":"Zadanie 22. (0-2)\nIV etap edukacyjny\nIV. Pozyskiwanie, przetwarzanie oraz\nprezentowanie informacji na podstawie\nróżnych źródeł informacji geograficznej […].\nIV etap edukacyjny\n9.1) Zdający wyjaśnia wpływ czynników\nprzyrodniczych i społeczno-ekonomicznych\nna rozwój rolnictwa.\nzakres podstawowy\n2.12) Zdający wyjaśnia […] przyczyny\nprocesów integracyjnych i ich skutki […].\nSchemat punktowania\n2 pkt - poprawne uzupełnienie trzech wierszy w tabeli.\n1 pkt - poprawne uzupełnienie dwóch wierszy w tabeli.\nalbo\n- poprawne uzupełnienie jednej kolumny w tabeli.\n0 pkt - odpowiedź, która nie spełnia powyższych kryteriów.\nPoprawne odpowiedzi\nPolska\nA\nRumunia\nC\nHolandia\nB","solution":"## Poprawna odpowiedź\n\n| Opis wybranego państwa | Nazwa wybranego państwa | Oznaczenie literowe |\n| Polska | **Polska** | **A** |\n| Rumunia | **Rumunia** | **C** |\n| Holandia | **Holandia** | **B** |\n\n## Sposób 1 - identyfikacja przez strukturę produkcji i dane z tabeli\n\nKluczowy tok rozumowania: zestawiamy dane z tabeli (udział rolnictwa w PKB i zatrudnieniu) z tym, czego spodziewamy się po strukturze wykresów słupkowych.\n\n**Krok 1 - odrzuć Norwegię z puli kandydatów do tabeli.**\n\nZadanie wyraźnie wymaga państwa **będącego członkiem Unii Europejskiej**. Norwegia nie jest członkiem UE - choć pojawia się na rysunku jako punkt odniesienia, nie może być poprawną odpowiedzią w żadnym wierszu. Na wykresie pozostają jako kandydaci: Polska, Holandia, Rumunia, Niemcy.\n\n**Krok 2 - zidentyfikuj Holandię (→ wykres B)**\n\nHolandia to wzorcowy przykład **intensywnego, wysokodochodowego rolnictwa**:\n- szklarnictwo (kwiaty, warzywa), wysoko zmechanizowana hodowla bydła, duże fermy drobiu.\n- Produkcja rolna na hektar i na pracownika należy do najwyższych w Europie.\n- Wniosek: zdecydowana większość holenderskich gospodarstw osiąga produkcję **> 100 000 euro** rocznie.\n\nNa rysunku szukamy słupka, w którym dominuje najwyższa klasa (> 100 000 €) - to wykres **B**.\n\n**Krok 3 - zidentyfikuj Rumunię (→ wykres C)**\n\nZ tabeli: Rumunia ma **28,3% zatrudnienia w rolnictwie**, ale tylko **4,2% udział w PKB**.\n\nTo klasyczny paradoks:\n\\[\n\\frac{\\text{wysoki udział zatrudnienia}}{\\text{niski udział w PKB}} \\rightarrow \\text{bardzo niska produktywność na pracownika}\n\\]\n\nOznacza to ogromną liczbę drobnych gospodarstw **utrzymankowych/samozaopatrzeniowych** - produkujących poniżej 2 000 euro rocznie. Rumunia posiada jeden z najbardziej rozdrobnionych sektorów rolnych w UE (miliony mikrogospodarstw).\n\nNa rysunku szukamy słupka, gdzie dominuje klasa **< 2 000 €** lub **2 000-7 999 €** - to wykres **C**.\n\n**Krok 4 - zidentyfikuj Polskę (→ wykres A)**\n\nPolska jest krajem o **dualnej strukturze rolnictwa** - jednocześnie:\n- liczne małe i średnie gospodarstwa rodzinne (szczególnie na Podkarpaciu, Małopolsce),\n- rosnąca liczba dużych, wyspecjalizowanych gospodarstw towarowych (Kujawy, Wielkopolska, Dolny Śląsk).\n\nUdział rolnictwa w PKB wynosi **2,4%**, zatrudnienie umiarkowane (wyższe niż Holandia, niższe niż Rumunia). Struktura gospodarcza wykresu powinna być **pośrednia**: wyraźny udział zarówno małych (<8 000 €), jak i dużych (>25 000 €) gospodarstw.\n\nPozostały nieprzypisany wykres spośród kandydatów = **A** → Polska.\n\n## Sposób 2 - weryfikacja przez eliminację\n\nPo wskazaniu B=Holandia i C=Rumunia - **Niemcy** (też EU, też na rysunku) muszą odpowiadać jednemu z pozostałych oznaczeń (D lub E), a **Polska** - temu co zostało z EU-kandydatów, czyli **A**.\n\nWeryfikacja spójności:\n- Niemcy: rolnictwo ~0,7% PKB, ~1,3% zatrudnienia → wysoce zmechanizowane, ale struktura bardziej zrównoważona niż Holandia → pasuje do oznaczenia innego niż A/B/C.\n- Polska A: struktura pośrednia między C (Rumunia - drobne) a B (Holandia - duże) ✅\n\n## Schemat oceniania CKE - ile punktów za co\n\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 22, max 2 pkt):**\n> - **2 pkt** - poprawne uzupełnienie **wszystkich trzech wierszy** tabeli (nazwa + litera w każdym wierszu)\n> - **1 pkt** - poprawne uzupełnienie **dwóch wierszy** z trzech **ALBO** poprawne uzupełnienie **jednej kolumny** (np. tylko kolumny z nazwami LUB tylko kolumny z literami - wszystkie trzy)\n> - **0 pkt** - uzupełnienie tylko jednego wiersza lub odpowiedzi niespójne\n>\n> **Akceptowane odpowiedzi:** Polska - A, Rumunia - C, Holandia - B\n>\n> **Uwaga:** Norwegia jest błędną odpowiedzią - nie jest członkiem UE, choć pojawia się na rysunku.\n\n## Wzory i referencje\n\nW tym zadaniu nie są potrzebne wzory matematyczne - wystarczy wiedza z **geografii ekonomicznej** i **demografii rolnictwa**. Użyte koncepcje:\n\n> 🌾 **Intensywność rolnictwa** - im wyższe nakłady pracy i kapitału na jednostkę powierzchni, tym wyższa wartość produkcji na gospodarstwo. Holandia: najintensywniejsze rolnictwo w Europie (szklarnie, technologia precyzyjna). Rumunia: ekstensywne, subsystencyjne, niski kapitał.\n\n> 📊 **Paradoks zatrudnienia vs. PKB w rolnictwie** - gdy udział zatrudnienia >> udziału w PKB, mamy do czynienia z przeludnieniem agrarnym i niską produktywnością (typowe dla krajów na wcześniejszych etapach rozwoju wg krzywej Clarka). Rumunia: 28,3% zatrudnienia przy 4,2% PKB = ~7x niższa produktywność na rolnika niż w sektorach pozarolniczych.\n\n> 🇳🇴 **Norwegia ≠ UE** - Norwegia należy do EOG (Europejski Obszar Gospodarczy), ale NIE jest członkiem Unii Europejskiej. Kluczowa wiedza geopolityczna w zadaniach tego typu.\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n\n| Błędny wybór | Typowy błąd |\n| Norwegia jako odpowiedź | Uczeń nie pamięta, że Norwegia nie jest w UE - zadanie wprost wymaga państwa członkowskiego UE |\n| Zamiana Polska ↔ Rumunia | Uczeń nie analizuje danych z tabeli (zatrudnienie 28,3% w Rumunii → dominacja mikroproducentów) i losowo przypisuje litery |\n| Zamiana Holandia ↔ Polska | Niedoszacowanie intensywności holenderskiego rolnictwa - uczeń myśli, że Polska też ma duże, nowoczesne farmy |\n\n## Typowe pułapki i uwaga\n\n> ⚠️ **Uwaga 1:** Norwegia na wykresie to PUŁAPKA - pojawia się na rysunku dla porównania, ale zadanie wymaga **członka UE**. Norwegia jest w EOG, nie w UE - to częsty błąd, który eliminuje cały wiersz.\n\n> ⚠️ **Uwaga 2:** Nie myląc udziału rolnictwa w PKB z produktywnością - Rumunia ma WYŻSZY % PKB z rolnictwa niż Holandia, ale to wynika z ogólnie niższego PKB, nie z efektywności. Kluczem jest zestawienie obu wskaźników (PKB i zatrudnienie).\n\n> ⚠️ **Uwaga 3:** Schemat oceniania przyznaje **1 pkt za poprawną całą kolumnę** - jeśli masz pewność co do liter (A/B/C), wpisz przynajmniej je. Gwarantuje to 1 punkt nawet jeśli masz wątpliwości co do nazw.","image":"img/geografia-2021-maj-matura-rozszerzona/zad-22.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":18,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Geografia · Matura · maj 2021 (rozszerzona)","subject_label":"Geografia","category_label":"Matura","text_html":"<p>Zadanie 22. (0-2)<br>Zadanie wykonaj na podstawie rysunku, na którym przedstawiono strukturę gospodarstw<br>rolnych według rocznej wartości ich produkcji rolniczej w wybranych krajach Unii Europejskiej<br>(strona IV barwnego materiału źródłowego).<br>Uzupełnij tabelę. Wpisz w każdym wierszu nazwę państwa będącego członkiem Unii<br>Europejskiej oraz literę, którą oznaczono odpowiadający mu wykres na rysunku. Nazwy<br>państw wybierz z podanych poniżej.<br>Holandia Norwegia Polska Rumunia<br>Nazwa państwa<br>Udział rolnictwa*<br>Oznaczenie<br>na rysunku<br>(wpisz literę)<br>w PKB (%)<br>w zatrudnieniu (%)<br>2,4<br>11,5<br>4,2<br>28,3<br>1,6<br>1,2</p>\n<ul><li>Dane z lat 2015-2017.</li></ul>\n<p>Na podstawie: www.cia.gov<br>EGEP-R0_100</p>","answer_text_html":"<p>Zadanie 22. (0-2)<br>IV etap edukacyjny<br>IV. Pozyskiwanie, przetwarzanie oraz<br>prezentowanie informacji na podstawie<br>różnych źródeł informacji geograficznej […].<br>IV etap edukacyjny<br>9.1) Zdający wyjaśnia wpływ czynników<br>przyrodniczych i społeczno-ekonomicznych<br>na rozwój rolnictwa.<br>zakres podstawowy<br>2.12) Zdający wyjaśnia […] przyczyny<br>procesów integracyjnych i ich skutki […].<br>Schemat punktowania<br>2 pkt - poprawne uzupełnienie trzech wierszy w tabeli.<br>1 pkt - poprawne uzupełnienie dwóch wierszy w tabeli.<br>albo</p>\n<ul><li>poprawne uzupełnienie jednej kolumny w tabeli.</li></ul>\n<p>0 pkt - odpowiedź, która nie spełnia powyższych kryteriów.<br>Poprawne odpowiedzi<br>Polska<br>A<br>Rumunia<br>C<br>Holandia<br>B</p>","solutions":[{"source":"maturazai","label":"maturazai.pl (AI)","kind":"text","html":"<h4>Poprawna odpowiedź</h4>\n<p>| Opis wybranego państwa | Nazwa wybranego państwa | Oznaczenie literowe |<br>| Polska | <strong>Polska</strong> | <strong>A</strong> |<br>| Rumunia | <strong>Rumunia</strong> | <strong>C</strong> |<br>| Holandia | <strong>Holandia</strong> | <strong>B</strong> |</p>\n<h4>Sposób 1 - identyfikacja przez strukturę produkcji i dane z tabeli</h4>\n<p>Kluczowy tok rozumowania: zestawiamy dane z tabeli (udział rolnictwa w PKB i zatrudnieniu) z tym, czego spodziewamy się po strukturze wykresów słupkowych.</p>\n<p><strong>Krok 1 - odrzuć Norwegię z puli kandydatów do tabeli.</strong></p>\n<p>Zadanie wyraźnie wymaga państwa <strong>będącego członkiem Unii Europejskiej</strong>. Norwegia nie jest członkiem UE - choć pojawia się na rysunku jako punkt odniesienia, nie może być poprawną odpowiedzią w żadnym wierszu. Na wykresie pozostają jako kandydaci: Polska, Holandia, Rumunia, Niemcy.</p>\n<p><strong>Krok 2 - zidentyfikuj Holandię (→ wykres B)</strong></p>\n<p>Holandia to wzorcowy przykład <strong>intensywnego, wysokodochodowego rolnictwa</strong>:</p>\n<ul><li>szklarnictwo (kwiaty, warzywa), wysoko zmechanizowana hodowla bydła, duże fermy drobiu.</li><li>Produkcja rolna na hektar i na pracownika należy do najwyższych w Europie.</li><li>Wniosek: zdecydowana większość holenderskich gospodarstw osiąga produkcję <strong>&gt; 100 000 euro</strong> rocznie.</li></ul>\n<p>Na rysunku szukamy słupka, w którym dominuje najwyższa klasa (&gt; 100 000 €) - to wykres <strong>B</strong>.</p>\n<p><strong>Krok 3 - zidentyfikuj Rumunię (→ wykres C)</strong></p>\n<p>Z tabeli: Rumunia ma <strong>28,3% zatrudnienia w rolnictwie</strong>, ale tylko <strong>4,2% udział w PKB</strong>.</p>\n<p>To klasyczny paradoks:<br>\\[<br>\\frac{\\text{wysoki udział zatrudnienia}}{\\text{niski udział w PKB}} \\rightarrow \\text{bardzo niska produktywność na pracownika}<br>\\]</p>\n<p>Oznacza to ogromną liczbę drobnych gospodarstw <strong>utrzymankowych/samozaopatrzeniowych</strong> - produkujących poniżej 2 000 euro rocznie. Rumunia posiada jeden z najbardziej rozdrobnionych sektorów rolnych w UE (miliony mikrogospodarstw).</p>\n<p>Na rysunku szukamy słupka, gdzie dominuje klasa <strong>&lt; 2 000 €</strong> lub <strong>2 000-7 999 €</strong> - to wykres <strong>C</strong>.</p>\n<p><strong>Krok 4 - zidentyfikuj Polskę (→ wykres A)</strong></p>\n<p>Polska jest krajem o <strong>dualnej strukturze rolnictwa</strong> - jednocześnie:</p>\n<ul><li>liczne małe i średnie gospodarstwa rodzinne (szczególnie na Podkarpaciu, Małopolsce),</li><li>rosnąca liczba dużych, wyspecjalizowanych gospodarstw towarowych (Kujawy, Wielkopolska, Dolny Śląsk).</li></ul>\n<p>Udział rolnictwa w PKB wynosi <strong>2,4%</strong>, zatrudnienie umiarkowane (wyższe niż Holandia, niższe niż Rumunia). Struktura gospodarcza wykresu powinna być <strong>pośrednia</strong>: wyraźny udział zarówno małych (&lt;8 000 €), jak i dużych (&gt;25 000 €) gospodarstw.</p>\n<p>Pozostały nieprzypisany wykres spośród kandydatów = <strong>A</strong> → Polska.</p>\n<h4>Sposób 2 - weryfikacja przez eliminację</h4>\n<p>Po wskazaniu B=Holandia i C=Rumunia - <strong>Niemcy</strong> (też EU, też na rysunku) muszą odpowiadać jednemu z pozostałych oznaczeń (D lub E), a <strong>Polska</strong> - temu co zostało z EU-kandydatów, czyli <strong>A</strong>.</p>\n<p>Weryfikacja spójności:</p>\n<ul><li>Niemcy: rolnictwo ~0,7% PKB, ~1,3% zatrudnienia → wysoce zmechanizowane, ale struktura bardziej zrównoważona niż Holandia → pasuje do oznaczenia innego niż A/B/C.</li><li>Polska A: struktura pośrednia między C (Rumunia - drobne) a B (Holandia - duże) ✅</li></ul>\n<h4>Schemat oceniania CKE - ile punktów za co</h4>\n<blockquote>📋 <strong>Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 22, max 2 pkt):</strong><br>- <strong>2 pkt</strong> - poprawne uzupełnienie <strong>wszystkich trzech wierszy</strong> tabeli (nazwa + litera w każdym wierszu)<br>- <strong>1 pkt</strong> - poprawne uzupełnienie <strong>dwóch wierszy</strong> z trzech <strong>ALBO</strong> poprawne uzupełnienie <strong>jednej kolumny</strong> (np. tylko kolumny z nazwami LUB tylko kolumny z literami - wszystkie trzy)<br>- <strong>0 pkt</strong> - uzupełnienie tylko jednego wiersza lub odpowiedzi niespójne<br><br><strong>Akceptowane odpowiedzi:</strong> Polska - A, Rumunia - C, Holandia - B<br><br><strong>Uwaga:</strong> Norwegia jest błędną odpowiedzią - nie jest członkiem UE, choć pojawia się na rysunku.</blockquote>\n<h4>Wzory i referencje</h4>\n<p>W tym zadaniu nie są potrzebne wzory matematyczne - wystarczy wiedza z <strong>geografii ekonomicznej</strong> i <strong>demografii rolnictwa</strong>. Użyte koncepcje:</p>\n<blockquote>🌾 <strong>Intensywność rolnictwa</strong> - im wyższe nakłady pracy i kapitału na jednostkę powierzchni, tym wyższa wartość produkcji na gospodarstwo. Holandia: najintensywniejsze rolnictwo w Europie (szklarnie, technologia precyzyjna). Rumunia: ekstensywne, subsystencyjne, niski kapitał.</blockquote>\n<blockquote>📊 <strong>Paradoks zatrudnienia vs. PKB w rolnictwie</strong> - gdy udział zatrudnienia &gt;&gt; udziału w PKB, mamy do czynienia z przeludnieniem agrarnym i niską produktywnością (typowe dla krajów na wcześniejszych etapach rozwoju wg krzywej Clarka). Rumunia: 28,3% zatrudnienia przy 4,2% PKB = ~7x niższa produktywność na rolnika niż w sektorach pozarolniczych.</blockquote>\n<blockquote>🇳🇴 <strong>Norwegia ≠ UE</strong> - Norwegia należy do EOG (Europejski Obszar Gospodarczy), ale NIE jest członkiem Unii Europejskiej. Kluczowa wiedza geopolityczna w zadaniach tego typu.</blockquote>\n<h4>Dlaczego inne odpowiedzi są błędne</h4>\n<p>| Błędny wybór | Typowy błąd |<br>| Norwegia jako odpowiedź | Uczeń nie pamięta, że Norwegia nie jest w UE - zadanie wprost wymaga państwa członkowskiego UE |<br>| Zamiana Polska ↔ Rumunia | Uczeń nie analizuje danych z tabeli (zatrudnienie 28,3% w Rumunii → dominacja mikroproducentów) i losowo przypisuje litery |<br>| Zamiana Holandia ↔ Polska | Niedoszacowanie intensywności holenderskiego rolnictwa - uczeń myśli, że Polska też ma duże, nowoczesne farmy |</p>\n<h4>Typowe pułapki i uwaga</h4>\n<blockquote>⚠️ <strong>Uwaga 1:</strong> Norwegia na wykresie to PUŁAPKA - pojawia się na rysunku dla porównania, ale zadanie wymaga <strong>członka UE</strong>. Norwegia jest w EOG, nie w UE - to częsty błąd, który eliminuje cały wiersz.</blockquote>\n<blockquote>⚠️ <strong>Uwaga 2:</strong> Nie myląc udziału rolnictwa w PKB z produktywnością - Rumunia ma WYŻSZY % PKB z rolnictwa niż Holandia, ale to wynika z ogólnie niższego PKB, nie z efektywności. Kluczem jest zestawienie obu wskaźników (PKB i zatrudnienie).</blockquote>\n<blockquote>⚠️ <strong>Uwaga 3:</strong> Schemat oceniania przyznaje <strong>1 pkt za poprawną całą kolumnę</strong> - jeśli masz pewność co do liter (A/B/C), wpisz przynajmniej je. Gwarantuje to 1 punkt nawet jeśli masz wątpliwości co do nazw.</blockquote>"}]}