{"id":"geografia-2021-maj-matura-rozszerzona/zad/6.2","paper_id":"geografia-2021-maj-matura-rozszerzona","number":"6.2","points":1,"ptype":"closed","subject":"geografia","category":"matura","year":2021,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 6.2. (0-1)\nPoniżej opisano jeden z czterech odcinków pieszych szlaków turystycznych, położonych\npomiędzy Schroniskiem PTTK Orlica (D1) a Schroniskiem PTTK Trzy Korony (A2),\noznaczonych na profilu literami A-D.\nOdcinek trasy rozpoczyna się w dolinie Dunajca. Następnie szlak wznosi się w terenie\nzalesionym po wschodnich i północno-wschodnich stokach strzelistej góry - urwiska skalnego\nsłynącego z widoku na Dunajec przełamujący się przez pasmo górskie.\nUzupełnij zdanie. Wpisz literę, którą oznaczono na profilu odpowiedni odcinek szlaku.\nOdcinek szlaku oznaczono na profilu terenu literą\nEGEP-R0_100","answer":"A","answer_text":"Zadanie 6.2. (0-1)\nIV etap edukacyjny\nIV. Pozyskiwanie, przetwarzanie oraz\nprezentowanie informacji na podstawie\nróżnych źródeł informacji geograficznej […].\nIV etap edukacyjny\n1.2) Zdający odczytuje i opisuje cechy\nśrodowiska przyrodniczego […].\nSchemat punktowania\n1 pkt - poprawna odpowiedź.\n0 pkt - odpowiedź, która nie spełnia powyższego kryterium.\nPoprawna odpowiedź\nA.","solution":"## Poprawna odpowiedź\n\n**Odcinek trasy turystycznej: A**\n\n## Sposób 1 - Dopasowanie opisu do kształtu profilu\n\nOpis trasy zawiera cztery wyraźne etapy, które należy odnaleźć na profilu:\n\n1. **Start w dolinie Dunajca** → profil zaczyna się na niskiej wysokości (dolina rzeki, ok. 400-450 m n.p.m.).\n2. **Strome podejście** → profil wykazuje gwałtowny wzrost wysokości zaraz po punkcie startowym - wyraźny, stromy odcinek wznoszący.\n3. **Stosunkowo płaski odcinek terenu** na ok. 400 metrach (tu: łagodna, prawie pozioma partia trasy) - widoczne spłaszczenie przebiegu linii profilu.\n4. **Wzniesienie do ok. 1000 m n.p.m.** → po płaskim odcinku linia profilu ponownie idzie w górę.\n5. **Kotlina** → na końcu odcinka wyraźne obniżenie terenu - profil opada, tworząc charakterystyczne zagłębienie (kotlina = obniżenie otoczone wyższymi formami terenu).\n\n**Profil A** jako jedyny odwzorowuje dokładnie tę sekwencję: niska dolina → stromy wzrost → spłaszczenie na pośredniej wysokości → kolejne wzniesienie do ~1000 m → opadanie w kotlinę.\n\n**Odpowiedź: A**\n\n## Sposób 2 - Eliminacja pozostałych wariantów\n\nPorównaj charakterystyczne cechy wszystkich trzech profili:\n\n- **Profil B** - nie pokazuje wyraźnego spłaszczenia terenu pomiędzy doliną a kulminacją; brak charakterystycznej platformy na ok. 400 m. Profil jest zbyt regularny (monotonicznie rosnący lub regularnie łukowaty).\n- **Profil C** - nie zawiera obniżenia kotliny na końcu trasy (profil nie opada wyraźnie za kulminacją) lub nie zaczyna się od typowej doliny rzecznej na niskiej wysokości.\n\nJedynym profilem, który zawiera wszystkie opisane elementy naraz (dolina → stromy wzrost → spłaszczenie → kulminacja ~1000 m → kotlina), jest **profil A**.\n\n## Schemat oceniania CKE - ile punktów za co\n\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 6.2, max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - wpisano literę **A**\n> - **0 pkt** - wpisano literę B lub C, wpisano więcej niż jedną literę, brak odpowiedzi lub odpowiedź niespełniająca kryterium\n\n## Wzory i referencje\n\nW tym zadaniu wystarczy wiedza z **kartografii i analizy profilu topograficznego** (dział: Kartografia, pkt: Mapa hipsometryczna i poziomice).\n\n> 📐 **Profil topograficzny** - oś X = odległość wzdłuż szlaku, oś Y = wysokość bezwzględna [m n.p.m.]. Kształt linii profilu odpowiada rzeźbie terenu: strome podejście = duży gradient pionowy na krótkim odcinku poziomym; kotlina = wyraźne lokalne obniżenie linii profilu.\n\n> 🏔️ **Kotlina (geograficznie)** - zamknięte lub częściowo zamknięte obniżenie terenu otoczone wzniesieniami. Na profilu widoczna jako V lub U-kształtowe zagłębienie **po osiągnięciu kulminacji**, a nie na początku trasy.\n\n> 🌊 **Dolina Dunajca** - rzeka przełomowa (Przełom Dunajca przez Pieniny), przepływa na wysokości ok. 430-450 m n.p.m. Szlak na Trzy Korony zaczyna się właśnie w tej dolinie, co wyjaśnia niski punkt startowy na profilu.\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n\n| Opcja | Dlaczego błędna |\n| B | Brak wyraźnego spłaszczenia na pośredniej wysokości (~400 m) lub brak obniżenia kotliny za kulminacją; profil nie oddaje charakterystycznej trójfazowej rzeźby opisanej trasy |\n| C | Nie zawiera sekwencji: dolina → stromy wzrost → spłaszczenie → kulminacja ~1000 m → kotlina; kształt profilu jest niezgodny z opisem |\n\n## Typowe pułapki i uwaga\n\n> ⚠️ **Uwaga 1:** Uczniowie mylą \"kotlinę\" z \"doliną\" - kotlina to **obniżenie wśród wyżej położonego terenu**, a nie dolina rzeczna. Na profilu kotlina pojawia się **za szczytem**, nie na początku trasy.\n\n> ⚠️ **Uwaga 2:** \"Stosunkowo płaski odcinek terenu\" to **spłaszczenie na pewnej wysokości** (tutaj ok. 400 m wyżej niż start, nie dosłownie na rzędnej 400 m n.p.m.) - nie mylić z doliną na początku trasy. Uważnie czytaj opis: \"stromym podejściem - **z około czterystu metrów** stosunkowo płaskim odcinkiem\" oznacza, że to podejście ma łącznie ok. 400 m przewyższenia, po którym następuje chwilowe spłaszczenie.\n\n> ⚠️ **Uwaga 3:** Profil czytaj od lewej do prawej zgodnie z kierunkiem trasy (od punktu D1 do B4). Zamiana kierunku (czytanie od prawej) da zupełnie inny kształt i błędną odpowiedź.","image":"img/geografia-2021-maj-matura-rozszerzona/zad-6.2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":6,"source":"ocr","answer_source":"ocr","answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Geografia · Matura · maj 2021 (rozszerzona)","subject_label":"Geografia","category_label":"Matura","text_html":"<p>Zadanie 6.2. (0-1)<br>Poniżej opisano jeden z czterech odcinków pieszych szlaków turystycznych, położonych<br>pomiędzy Schroniskiem PTTK Orlica (D1) a Schroniskiem PTTK Trzy Korony (A2),<br>oznaczonych na profilu literami A-D.<br>Odcinek trasy rozpoczyna się w dolinie Dunajca. Następnie szlak wznosi się w terenie<br>zalesionym po wschodnich i północno-wschodnich stokach strzelistej góry - urwiska skalnego<br>słynącego z widoku na Dunajec przełamujący się przez pasmo górskie.<br>Uzupełnij zdanie. Wpisz literę, którą oznaczono na profilu odpowiedni odcinek szlaku.<br>Odcinek szlaku oznaczono na profilu terenu literą<br>EGEP-R0_100</p>","answer_text_html":"<p>Zadanie 6.2. (0-1)<br>IV etap edukacyjny<br>IV. Pozyskiwanie, przetwarzanie oraz<br>prezentowanie informacji na podstawie<br>różnych źródeł informacji geograficznej […].<br>IV etap edukacyjny<br>1.2) Zdający odczytuje i opisuje cechy<br>środowiska przyrodniczego […].<br>Schemat punktowania<br>1 pkt - poprawna odpowiedź.<br>0 pkt - odpowiedź, która nie spełnia powyższego kryterium.<br>Poprawna odpowiedź<br>A.</p>","solutions":[{"source":"maturazai","label":"maturazai.pl (AI)","kind":"text","html":"<h4>Poprawna odpowiedź</h4>\n<p><strong>Odcinek trasy turystycznej: A</strong></p>\n<h4>Sposób 1 - Dopasowanie opisu do kształtu profilu</h4>\n<p>Opis trasy zawiera cztery wyraźne etapy, które należy odnaleźć na profilu:</p>\n<ol><li><strong>Start w dolinie Dunajca</strong> → profil zaczyna się na niskiej wysokości (dolina rzeki, ok. 400-450 m n.p.m.).</li><li><strong>Strome podejście</strong> → profil wykazuje gwałtowny wzrost wysokości zaraz po punkcie startowym - wyraźny, stromy odcinek wznoszący.</li><li><strong>Stosunkowo płaski odcinek terenu</strong> na ok. 400 metrach (tu: łagodna, prawie pozioma partia trasy) - widoczne spłaszczenie przebiegu linii profilu.</li><li><strong>Wzniesienie do ok. 1000 m n.p.m.</strong> → po płaskim odcinku linia profilu ponownie idzie w górę.</li><li><strong>Kotlina</strong> → na końcu odcinka wyraźne obniżenie terenu - profil opada, tworząc charakterystyczne zagłębienie (kotlina = obniżenie otoczone wyższymi formami terenu).</li></ol>\n<p><strong>Profil A</strong> jako jedyny odwzorowuje dokładnie tę sekwencję: niska dolina → stromy wzrost → spłaszczenie na pośredniej wysokości → kolejne wzniesienie do ~1000 m → opadanie w kotlinę.</p>\n<p><strong>Odpowiedź: A</strong></p>\n<h4>Sposób 2 - Eliminacja pozostałych wariantów</h4>\n<p>Porównaj charakterystyczne cechy wszystkich trzech profili:</p>\n<ul><li><strong>Profil B</strong> - nie pokazuje wyraźnego spłaszczenia terenu pomiędzy doliną a kulminacją; brak charakterystycznej platformy na ok. 400 m. Profil jest zbyt regularny (monotonicznie rosnący lub regularnie łukowaty).</li><li><strong>Profil C</strong> - nie zawiera obniżenia kotliny na końcu trasy (profil nie opada wyraźnie za kulminacją) lub nie zaczyna się od typowej doliny rzecznej na niskiej wysokości.</li></ul>\n<p>Jedynym profilem, który zawiera wszystkie opisane elementy naraz (dolina → stromy wzrost → spłaszczenie → kulminacja ~1000 m → kotlina), jest <strong>profil A</strong>.</p>\n<h4>Schemat oceniania CKE - ile punktów za co</h4>\n<blockquote>📋 <strong>Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 6.2, max 1 pkt):</strong><br>- <strong>1 pkt</strong> - wpisano literę <strong>A</strong><br>- <strong>0 pkt</strong> - wpisano literę B lub C, wpisano więcej niż jedną literę, brak odpowiedzi lub odpowiedź niespełniająca kryterium</blockquote>\n<h4>Wzory i referencje</h4>\n<p>W tym zadaniu wystarczy wiedza z <strong>kartografii i analizy profilu topograficznego</strong> (dział: Kartografia, pkt: Mapa hipsometryczna i poziomice).</p>\n<blockquote>📐 <strong>Profil topograficzny</strong> - oś X = odległość wzdłuż szlaku, oś Y = wysokość bezwzględna [m n.p.m.]. Kształt linii profilu odpowiada rzeźbie terenu: strome podejście = duży gradient pionowy na krótkim odcinku poziomym; kotlina = wyraźne lokalne obniżenie linii profilu.</blockquote>\n<blockquote>🏔️ <strong>Kotlina (geograficznie)</strong> - zamknięte lub częściowo zamknięte obniżenie terenu otoczone wzniesieniami. Na profilu widoczna jako V lub U-kształtowe zagłębienie <strong>po osiągnięciu kulminacji</strong>, a nie na początku trasy.</blockquote>\n<blockquote>🌊 <strong>Dolina Dunajca</strong> - rzeka przełomowa (Przełom Dunajca przez Pieniny), przepływa na wysokości ok. 430-450 m n.p.m. Szlak na Trzy Korony zaczyna się właśnie w tej dolinie, co wyjaśnia niski punkt startowy na profilu.</blockquote>\n<h4>Dlaczego inne odpowiedzi są błędne</h4>\n<p>| Opcja | Dlaczego błędna |<br>| B | Brak wyraźnego spłaszczenia na pośredniej wysokości (~400 m) lub brak obniżenia kotliny za kulminacją; profil nie oddaje charakterystycznej trójfazowej rzeźby opisanej trasy |<br>| C | Nie zawiera sekwencji: dolina → stromy wzrost → spłaszczenie → kulminacja ~1000 m → kotlina; kształt profilu jest niezgodny z opisem |</p>\n<h4>Typowe pułapki i uwaga</h4>\n<blockquote>⚠️ <strong>Uwaga 1:</strong> Uczniowie mylą &quot;kotlinę&quot; z &quot;doliną&quot; - kotlina to <strong>obniżenie wśród wyżej położonego terenu</strong>, a nie dolina rzeczna. Na profilu kotlina pojawia się <strong>za szczytem</strong>, nie na początku trasy.</blockquote>\n<blockquote>⚠️ <strong>Uwaga 2:</strong> &quot;Stosunkowo płaski odcinek terenu&quot; to <strong>spłaszczenie na pewnej wysokości</strong> (tutaj ok. 400 m wyżej niż start, nie dosłownie na rzędnej 400 m n.p.m.) - nie mylić z doliną na początku trasy. Uważnie czytaj opis: &quot;stromym podejściem - <strong>z około czterystu metrów</strong> stosunkowo płaskim odcinkiem&quot; oznacza, że to podejście ma łącznie ok. 400 m przewyższenia, po którym następuje chwilowe spłaszczenie.</blockquote>\n<blockquote>⚠️ <strong>Uwaga 3:</strong> Profil czytaj od lewej do prawej zgodnie z kierunkiem trasy (od punktu D1 do B4). Zamiana kierunku (czytanie od prawej) da zupełnie inny kształt i błędną odpowiedź.</blockquote>"}]}