{"id":"geografia-2021-maj-matura-rozszerzona/zad/7.1","paper_id":"geografia-2021-maj-matura-rozszerzona","number":"7.1","points":1,"ptype":"open","subject":"geografia","category":"matura","year":2021,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 7.1. (0-1)\nUzupełnij zdania. Wpisz właściwe określenia wybrane spośród podanych w nawiasach.\n1. Fotografię wykonano z (prawego/lewego) brzegu Dunajca.\n2. Obiektyw aparatu fotograficznego w momencie wykonywania zdjęcia był skierowany na\n(północ/zachód)\n3. Wzniesienie wskazane strzałką to (Bańków Gronik w polu A1 / Łysina w polu B2)","answer":null,"answer_text":"Zadanie 7.1. (0-1)\nIV etap edukacyjny\nIV. Pozyskiwanie, przetwarzanie oraz\nprezentowanie informacji na podstawie\nróżnych źródeł informacji geograficznej […].\nIV etap edukacyjny\n1.2) Zdający odczytuje i opisuje cechy\nśrodowiska przyrodniczego […].\nIII etap\n1.4) Zdający […] charakteryzuje\nodpowiadające sobie obiekty geograficzne\nna fotografiach […] oraz mapach\ntopograficznych.\nSchemat punktowania\n1 pkt - trzy poprawne odpowiedzi.\n0 pkt - odpowiedź, która nie spełnia powyższego kryterium.\nPoprawne odpowiedzi\n1. prawego\n2. północ\n3. Łysina w polu B2 (Łysina)\nZasady oceniania rozwiązań zadań","solution":"## Poprawna odpowiedź\n\n1. Fotografię wykonano z **prawego** brzegu Dunajca.\n2. Obiektyw był skierowany na **północ**.\n3. Wzniesienie wskazane strzałką to **Łysina** (w polu B2).\n\n## Sposób 1 - analiza topograficzna na podstawie mapy i fotografii\n\n**Krok 1 - ustalenie brzegu rzeki (pytanie 1.)**\n\nLewy i prawy brzeg rzeki wyznacza się, stojąc twarzą **w kierunku spływu** wody (zgodnie z biegiem rzeki). Dunajec w rejonie Pienin przepływa ogólnie z zachodu na wschód (a następnie skręca ku północy). Strona słowacka leży na **południu** od osi rzeki. Patrząc w kierunku spływu (na wschód), prawa strona to południe - a zatem **brzeg słowacki = prawy brzeg** Dunajca.\n\n> ✅ Odpowiedź 1: **prawy** brzeg.\n\n**Krok 2 - kierunek obiektywu (pytanie 2.)**\n\nFotograf stoi na słowackim (prawym, południowym) brzegu i patrzy na most. W tle widoczne są **Trzy Korony** - jeden z najbardziej charakterystycznych masywów Pienin po **polskiej stronie**, czyli po stronie północnej. Aby uchwycić Trzy Korony w tle, aparat musiał być skierowany właśnie na **północ** - ku Polsce.\n\nDodatkowe potwierdzenie: most pieszy nad Dunajcem łączy brzeg słowacki z polskim; kto stoi na południe od mostu i fotografuje wejście na most z Trzynami w tle, spogląda dokładnie **ku północy**.\n\n> ✅ Odpowiedź 2: **północ**.\n\n**Krok 3 - identyfikacja wzniesienia wskazanego strzałką (pytanie 3.)**\n\nZ mapy w arkuszu odczytujemy układ pól siatki:\n- Most (A2) - w środkowej lewej części kadru.\n- Trzy Korony (AB2) - wzniesienie po polskiej stronie, wyraźnie widoczne w centrum-lewej części tle.\n- Strzałka wskazuje wzniesienie **na prawo od Trzech Koron**, w polu **B2** mapy.\n\nW polu B2 mapy Pienińskiego Parku Narodowego po stronie polskiej leży szczyt **Łysina** (815 m n.p.m.) - niższy i mniej zalesiony masyw na wschód od Trzech Koron. Pozostałe opcje z treści zadania należy wykluczyć:\n- **Bańków Groń** - leży w innym polu siatki (bliżej A1), niższe, po stronie słowackiej.\n- **pole A1** - to kierunek zachodni, nie pokrywa się z kierunkiem strzałki.\n\n> ✅ Odpowiedź 3: **Łysina** (w polu B2).\n\n## Sposób 2 - weryfikacja przez logikę stron świata\n\nUżyjemy kompasu i wiedzy o Pieninach jako krzyżowego sprawdzenia:\n\n1. Pieniny leżą na granicy Polska-Słowacja; masyw Trzech Koron jest **całkowicie po polskiej (północnej) stronie** granicy.\n2. Dunajec płynie tu wąwozem; Słowacja = południe, Polska = północ.\n3. Jeśli ktoś patrzy z południa na północ i widzi Trzy Korony → aparat wskazuje **północ** ✓.\n4. Kto stoi na południu rzeki i patrzy zgodnie z biegiem wody (wschód): prawa ręka (południe) = prawy brzeg ✓.\n5. Na fotografii po prawej stronie kadru, dalej na wschód od Trzech Koron, widać kolejne wzniesienie - to **Łysina** ✓.\n\nWszystkie trzy odpowiedzi wzajemnie się potwierdzają - są logicznie spójne z ukształtowaniem terenu Pienin.\n\n## Schemat oceniania CKE - ile punktów za co\n\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 7.1, max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - za podanie **wszystkich trzech** poprawnych odpowiedzi jednocześnie: *prawy*, *północ*, *Łysina* (w polu B2).\n> - **0 pkt** - za odpowiedź, w której choćby jeden element jest błędny lub brakuje jednego z trzech uzupełnień.\n>\n> **Akceptowane warianty dla pyt. 3:** „Łysina\" lub „Łysina w polu B2\" - sama nazwa szczytu wystarczy, nie trzeba podawać pola siatki.\n>\n> **Wykluczone:** żadna odpowiedź częściowa - klucz działa zero-jedynkowo (3/3 = 1 pkt, 2/3 = 0 pkt).\n\n⚠️ **Uwaga:** To jest jeden z zadań „1 pkt za komplet\" - nawet jeśli dwie odpowiedzi są dobre, trzecia błędna daje **0 punktów**. Nie można liczyć na punkty cząstkowe.\n\n## Wzory i referencje\n\n> 🗺️ **Prawy/lewy brzeg rzeki**: wyznaczamy, stając twarzą zgodnie z biegiem wody (w kierunku odpływu). Prawa ręka = prawy brzeg, lewa ręka = lewy brzeg. W przypadku Dunajca w Pieninach bieg rzeki skierowany jest generalnie na **wschód**, więc południowy (słowacki) brzeg = **prawy**, północny (polski) = **lewy**.\n\n> 🧭 **Strony świata na fotografii**: jeśli znamy położenie fotografa (południe) i rozpoznawalny obiekt w tle (Trzy Korony - na północy), kierunek obiektywu wyznaczamy jako wektor od fotografa do obiektu: S → N = **północ**.\n\n> 🌄 **Pieniny - topografia**: Trzy Korony (982 m n.p.m.) - najwyższe wzniesienie Pienin Właściwych po polskiej stronie, pole AB2. Łysina (815 m n.p.m.) - niższy masyw po wschodniej stronie, pole B2. Dunajec stanowi granicę państwową na odcinku ok. 13 km.\n\nW tym zadaniu nie stosujemy wzorów matematycznych - kluczowe jest rozumowanie przestrzenne (orientacja w terenie, brzegi rzeki, strony świata) oraz umiejętność czytania mapy z siatką kwadratów.\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n\n| Opcja | Treść | Dlaczego błędna |\n| lewy brzeg | Fotografię wykonano z lewego brzegu | Typowy błąd: odwrócenie reguły wyznaczania brzegów. Lewy brzeg Dunajca to strona polska (północna), a nie słowacka. |\n| południe | Obiektyw skierowany na południe | Błąd o 180°: aparat skierowany na południe pokazywałby Słowację za rzeką, nie Trzy Korony (które są na północy). |\n| Bańków Groń | Wzniesienie wskazane strzałką | Bańków Groń leży bliżej pola A1 (zachód od mostu), nie na wschód od Trzech Koron. Strzałka wskazuje w prawo od Trzech Koron = wschód = pole B2. |\n| w polu A1 | Samo pole, bez nazwy szczytu | Pole A1 to obszar bardziej na zachód; wzniesienie widoczne po prawej stronie fotografii (od Trzech Koron ku wschodowi) odpowiada polu B2 = Łysina. |\n\n## Typowe pułapki i uwaga\n\n> ⚠️ **Pułapka 1 - brzegi rzeki**: uczniowie często mylą „lewy/prawy\" z „zachodem/wschodem\" lub patrzą na mapę z góry i intuicyjnie wybierają „lewy\", bo słowacka strona jest na dole mapy. Zawsze określaj brzeg, **stojąc twarzą w kierunku spływu**, nie patrząc na mapę.\n\n> ⚠️ **Pułapka 2 - kierunek z fotografii**: kierunek obiektywu to kierunek **od fotografa do obiektu**, a nie odwrotnie. Jeśli fotograf stoi na południu, a fotografuje obiekt na północy - obiektyw skierowany jest na **północ** (nie południe).\n\n> ⚠️ **Pułapka 3 - siatka pól na mapie**: pola A2, AB2, B2 to pola siatki nałożonej na mapę w arkuszu. Trzy Korony (AB2) leżą blisko granicy A i B - strzałka wskazuje na wzniesienie bardziej na wschód, już w polu B2 = Łysina. Nie mylić z Bańkowem Groniem, który leży po innej stronie (zachód).","image":"img/geografia-2021-maj-matura-rozszerzona/zad-7.1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":7,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Geografia · Matura · maj 2021 (rozszerzona)","subject_label":"Geografia","category_label":"Matura","text_html":"<p>Zadanie 7.1. (0-1)<br>Uzupełnij zdania. Wpisz właściwe określenia wybrane spośród podanych w nawiasach.</p>\n<ol><li>Fotografię wykonano z (prawego/lewego) brzegu Dunajca.</li><li>Obiektyw aparatu fotograficznego w momencie wykonywania zdjęcia był skierowany na</li></ol>\n<p>(północ/zachód)</p>\n<ol><li>Wzniesienie wskazane strzałką to (Bańków Gronik w polu A1 / Łysina w polu B2)</li></ol>","answer_text_html":"<p>Zadanie 7.1. (0-1)<br>IV etap edukacyjny<br>IV. Pozyskiwanie, przetwarzanie oraz<br>prezentowanie informacji na podstawie<br>różnych źródeł informacji geograficznej […].<br>IV etap edukacyjny<br>1.2) Zdający odczytuje i opisuje cechy<br>środowiska przyrodniczego […].<br>III etap<br>1.4) Zdający […] charakteryzuje<br>odpowiadające sobie obiekty geograficzne<br>na fotografiach […] oraz mapach<br>topograficznych.<br>Schemat punktowania<br>1 pkt - trzy poprawne odpowiedzi.<br>0 pkt - odpowiedź, która nie spełnia powyższego kryterium.<br>Poprawne odpowiedzi</p>\n<ol><li>prawego</li><li>północ</li><li>Łysina w polu B2 (Łysina)</li></ol>\n<p>Zasady oceniania rozwiązań zadań</p>","solutions":[{"source":"maturazai","label":"maturazai.pl (AI)","kind":"text","html":"<h4>Poprawna odpowiedź</h4>\n<ol><li>Fotografię wykonano z <strong>prawego</strong> brzegu Dunajca.</li><li>Obiektyw był skierowany na <strong>północ</strong>.</li><li>Wzniesienie wskazane strzałką to <strong>Łysina</strong> (w polu B2).</li></ol>\n<h4>Sposób 1 - analiza topograficzna na podstawie mapy i fotografii</h4>\n<p><strong>Krok 1 - ustalenie brzegu rzeki (pytanie 1.)</strong></p>\n<p>Lewy i prawy brzeg rzeki wyznacza się, stojąc twarzą <strong>w kierunku spływu</strong> wody (zgodnie z biegiem rzeki). Dunajec w rejonie Pienin przepływa ogólnie z zachodu na wschód (a następnie skręca ku północy). Strona słowacka leży na <strong>południu</strong> od osi rzeki. Patrząc w kierunku spływu (na wschód), prawa strona to południe - a zatem <strong>brzeg słowacki = prawy brzeg</strong> Dunajca.</p>\n<blockquote>✅ Odpowiedź 1: <strong>prawy</strong> brzeg.</blockquote>\n<p><strong>Krok 2 - kierunek obiektywu (pytanie 2.)</strong></p>\n<p>Fotograf stoi na słowackim (prawym, południowym) brzegu i patrzy na most. W tle widoczne są <strong>Trzy Korony</strong> - jeden z najbardziej charakterystycznych masywów Pienin po <strong>polskiej stronie</strong>, czyli po stronie północnej. Aby uchwycić Trzy Korony w tle, aparat musiał być skierowany właśnie na <strong>północ</strong> - ku Polsce.</p>\n<p>Dodatkowe potwierdzenie: most pieszy nad Dunajcem łączy brzeg słowacki z polskim; kto stoi na południe od mostu i fotografuje wejście na most z Trzynami w tle, spogląda dokładnie <strong>ku północy</strong>.</p>\n<blockquote>✅ Odpowiedź 2: <strong>północ</strong>.</blockquote>\n<p><strong>Krok 3 - identyfikacja wzniesienia wskazanego strzałką (pytanie 3.)</strong></p>\n<p>Z mapy w arkuszu odczytujemy układ pól siatki:</p>\n<ul><li>Most (A2) - w środkowej lewej części kadru.</li><li>Trzy Korony (AB2) - wzniesienie po polskiej stronie, wyraźnie widoczne w centrum-lewej części tle.</li><li>Strzałka wskazuje wzniesienie <strong>na prawo od Trzech Koron</strong>, w polu <strong>B2</strong> mapy.</li></ul>\n<p>W polu B2 mapy Pienińskiego Parku Narodowego po stronie polskiej leży szczyt <strong>Łysina</strong> (815 m n.p.m.) - niższy i mniej zalesiony masyw na wschód od Trzech Koron. Pozostałe opcje z treści zadania należy wykluczyć:</p>\n<ul><li><strong>Bańków Groń</strong> - leży w innym polu siatki (bliżej A1), niższe, po stronie słowackiej.</li><li><strong>pole A1</strong> - to kierunek zachodni, nie pokrywa się z kierunkiem strzałki.</li></ul>\n<blockquote>✅ Odpowiedź 3: <strong>Łysina</strong> (w polu B2).</blockquote>\n<h4>Sposób 2 - weryfikacja przez logikę stron świata</h4>\n<p>Użyjemy kompasu i wiedzy o Pieninach jako krzyżowego sprawdzenia:</p>\n<ol><li>Pieniny leżą na granicy Polska-Słowacja; masyw Trzech Koron jest <strong>całkowicie po polskiej (północnej) stronie</strong> granicy.</li><li>Dunajec płynie tu wąwozem; Słowacja = południe, Polska = północ.</li><li>Jeśli ktoś patrzy z południa na północ i widzi Trzy Korony → aparat wskazuje <strong>północ</strong> ✓.</li><li>Kto stoi na południu rzeki i patrzy zgodnie z biegiem wody (wschód): prawa ręka (południe) = prawy brzeg ✓.</li><li>Na fotografii po prawej stronie kadru, dalej na wschód od Trzech Koron, widać kolejne wzniesienie - to <strong>Łysina</strong> ✓.</li></ol>\n<p>Wszystkie trzy odpowiedzi wzajemnie się potwierdzają - są logicznie spójne z ukształtowaniem terenu Pienin.</p>\n<h4>Schemat oceniania CKE - ile punktów za co</h4>\n<blockquote>📋 <strong>Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 7.1, max 1 pkt):</strong><br>- <strong>1 pkt</strong> - za podanie <strong>wszystkich trzech</strong> poprawnych odpowiedzi jednocześnie: <em>prawy</em>, <em>północ</em>, <em>Łysina</em> (w polu B2).<br>- <strong>0 pkt</strong> - za odpowiedź, w której choćby jeden element jest błędny lub brakuje jednego z trzech uzupełnień.<br><br><strong>Akceptowane warianty dla pyt. 3:</strong> „Łysina&quot; lub „Łysina w polu B2&quot; - sama nazwa szczytu wystarczy, nie trzeba podawać pola siatki.<br><br><strong>Wykluczone:</strong> żadna odpowiedź częściowa - klucz działa zero-jedynkowo (3/3 = 1 pkt, 2/3 = 0 pkt).</blockquote>\n<p>⚠️ <strong>Uwaga:</strong> To jest jeden z zadań „1 pkt za komplet&quot; - nawet jeśli dwie odpowiedzi są dobre, trzecia błędna daje <strong>0 punktów</strong>. Nie można liczyć na punkty cząstkowe.</p>\n<h4>Wzory i referencje</h4>\n<blockquote>🗺️ <strong>Prawy/lewy brzeg rzeki</strong>: wyznaczamy, stając twarzą zgodnie z biegiem wody (w kierunku odpływu). Prawa ręka = prawy brzeg, lewa ręka = lewy brzeg. W przypadku Dunajca w Pieninach bieg rzeki skierowany jest generalnie na <strong>wschód</strong>, więc południowy (słowacki) brzeg = <strong>prawy</strong>, północny (polski) = <strong>lewy</strong>.</blockquote>\n<blockquote>🧭 <strong>Strony świata na fotografii</strong>: jeśli znamy położenie fotografa (południe) i rozpoznawalny obiekt w tle (Trzy Korony - na północy), kierunek obiektywu wyznaczamy jako wektor od fotografa do obiektu: S → N = <strong>północ</strong>.</blockquote>\n<blockquote>🌄 <strong>Pieniny - topografia</strong>: Trzy Korony (982 m n.p.m.) - najwyższe wzniesienie Pienin Właściwych po polskiej stronie, pole AB2. Łysina (815 m n.p.m.) - niższy masyw po wschodniej stronie, pole B2. Dunajec stanowi granicę państwową na odcinku ok. 13 km.</blockquote>\n<p>W tym zadaniu nie stosujemy wzorów matematycznych - kluczowe jest rozumowanie przestrzenne (orientacja w terenie, brzegi rzeki, strony świata) oraz umiejętność czytania mapy z siatką kwadratów.</p>\n<h4>Dlaczego inne odpowiedzi są błędne</h4>\n<p>| Opcja | Treść | Dlaczego błędna |<br>| lewy brzeg | Fotografię wykonano z lewego brzegu | Typowy błąd: odwrócenie reguły wyznaczania brzegów. Lewy brzeg Dunajca to strona polska (północna), a nie słowacka. |<br>| południe | Obiektyw skierowany na południe | Błąd o 180°: aparat skierowany na południe pokazywałby Słowację za rzeką, nie Trzy Korony (które są na północy). |<br>| Bańków Groń | Wzniesienie wskazane strzałką | Bańków Groń leży bliżej pola A1 (zachód od mostu), nie na wschód od Trzech Koron. Strzałka wskazuje w prawo od Trzech Koron = wschód = pole B2. |<br>| w polu A1 | Samo pole, bez nazwy szczytu | Pole A1 to obszar bardziej na zachód; wzniesienie widoczne po prawej stronie fotografii (od Trzech Koron ku wschodowi) odpowiada polu B2 = Łysina. |</p>\n<h4>Typowe pułapki i uwaga</h4>\n<blockquote>⚠️ <strong>Pułapka 1 - brzegi rzeki</strong>: uczniowie często mylą „lewy/prawy&quot; z „zachodem/wschodem&quot; lub patrzą na mapę z góry i intuicyjnie wybierają „lewy&quot;, bo słowacka strona jest na dole mapy. Zawsze określaj brzeg, <strong>stojąc twarzą w kierunku spływu</strong>, nie patrząc na mapę.</blockquote>\n<blockquote>⚠️ <strong>Pułapka 2 - kierunek z fotografii</strong>: kierunek obiektywu to kierunek <strong>od fotografa do obiektu</strong>, a nie odwrotnie. Jeśli fotograf stoi na południu, a fotografuje obiekt na północy - obiektyw skierowany jest na <strong>północ</strong> (nie południe).</blockquote>\n<blockquote>⚠️ <strong>Pułapka 3 - siatka pól na mapie</strong>: pola A2, AB2, B2 to pola siatki nałożonej na mapę w arkuszu. Trzy Korony (AB2) leżą blisko granicy A i B - strzałka wskazuje na wzniesienie bardziej na wschód, już w polu B2 = Łysina. Nie mylić z Bańkowem Groniem, który leży po innej stronie (zachód).</blockquote>"}]}