{"id":"geografia-2022-maj-matura-rozszerzona/zad/1.1","paper_id":"geografia-2022-maj-matura-rozszerzona","number":"1.1","points":1,"ptype":"open","subject":"geografia","category":"matura","year":2022,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 1.1. (0-1)\nW którym kierunku skierowano obiektyw aparatu podczas wykonywania fotografii?\nWpisz nazwę jednego z czterech głównych kierunków geograficznych.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 1.1. (0-1)\nWymagania egzaminacyjne 20221\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nIII etap edukacyjny\nI. Korzystanie z różnych źródeł informacji\ngeograficznej […].\nIII etap edukacyjny\n1.4) Zdający identyfikuje położenie\n[…] odpowiadając[ych] sobie obiekt[ów] na\n[…] zdjęciach lotniczych […] oraz mapach\ntopograficznych.\nZasady oceniania\n1 pkt - poprawny kierunek geograficzny.\n0 pkt - odpowiedź, która nie spełnia powyższego kryterium.\nPoprawna odpowiedź\npołudnie (S)","solution":"## Poprawna odpowiedź\n\nKierunek obiektywu: **południe (S)**\n\n## Sposób 1 - Analiza mapy szczegółowej i orientacja portu\n\nNa mapie szczegółowej w polu **CD5** zaznaczony jest port na **Kanale Gliwickim** w Łabędach (dzielnica Gliwic). Kanał Gliwicki w tym rejonie przebiega w przybliżeniu ze wschodu na zachód.\n\n**Krok 1 - Identyfikacja portu na mapie.**\nPort w polu CD5 to port przeładunkowy na Kanale Gliwickim. Na mapie widoczne są nabrzeża, dźwigi portowe i basen portowy. Zabudowania i infrastruktura portowa rozmieszczone są po **północnej stronie kanału**.\n\n**Krok 2 - Analiza fotografii.**\nNa fotografii widać:\n- Basen portowy z nabrzeżami i dźwigami,\n- Kanał (akwen) ustawiony poprzecznie lub wzdłuż kadru,\n- Daleki plan - zabudowania lub teren otwarty po drugiej stronie kanału.\n\n**Krok 3 - Wnioskowanie o kierunku obiektywu.**\nFotograf stał na **nabrzeżu po północnej stronie kanału** i skierował aparat w stronę kanału oraz infrastruktury portowej znajdującej się naprzeciw, czyli w kierunku **południowym**. Obiektywy takich fotografii dokumentujących port są celowane wzdłuż lub przez akwen, w kierunku przeciwległego brzegu.\n\nStąd wynika, że obiektyw był skierowany na **południe**.\n\n## Sposób 2 - Weryfikacja przez układ cieni i stron świata\n\nMetoda pomocnicza - weryfikacja przez analizę cieni lub charakterystycznych obiektów na fotografii:\n\n- Cienie na fotografii portowej (jeśli widoczne) padają od strony, po której stoi słońce. Słońce w Polsce znajduje się po stronie **południowej** nieba - jeśli cienie padają **w stronę obiektywu** (ku fotografowi), to słońce było za plecami fotografa → fotograf patrzył na południe.\n- Ewentualnie: jeśli obiektywa fotografii widzimy słońce lub jasne niebo, to aparat skierowany jest ku południu (słońce nad horyzontem w Polsce zawsze od strony S).\n- Wynik zgodny z metodą 1: **południe (S)**.\n\n## Schemat oceniania CKE - ile punktów za co\n\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 1.1, max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź **południe** lub **S** (jeden z czterech głównych kierunków geograficznych)\n> - **0 pkt** - każda inna odpowiedź (północ, wschód, zachód) lub odpowiedź nieprecyzyjna (np. „południowy wschód\", „SW\", „ku kanałowi\")\n>\n> **Akceptowane warianty:** „południe\", „S\"\n>\n> **Wykluczone:** kierunki pośrednie (SE, SW itd.), odpowiedzi opisowe bez nazwy kierunku\n\nPamiętaj: klucz wymaga **jednego z czterech głównych** kierunków geograficznych - N, S, E, W. Kierunki pośrednie (NE, SW itd.) **nie są akceptowane**, nawet jeśli byłyby bliższe rzeczywistości.\n\n## Wzory i referencje (jeśli używane)\n\nW tym zadaniu nie stosuje się wzorów matematycznych. Kluczowa jest umiejętność **orientacji na mapie szczegółowej**:\n\n> 🗺️ **Orientacja mapy**: standardowo północ skierowana jest ku górze mapy. Skrzynka CD5 wyznacza konkretny fragment mapy - odczytujemy układ kanału i port względem stron świata.\n\n> 🧭 **Cztery główne kierunki**: N (północ), S (południe), E (wschód), W (zachód). Kierunki pośrednie (NE, SW) **nie są tu akceptowane**.\n\n> 📷 **Zasada identyfikacji kierunku obiektywu**: fotograf stoi w pewnym miejscu i kieruje obiektyw ku wybranemu obiektowi - kierunek obiektywu = kierunek patrzenia fotografa = strona świata, w którą patrzy.\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n\n| Opcja | Treść | Dlaczego błędna |\n| Północ (N) | Obiektyw skierowany ku północy | Fotograf musiałby stać na południowym brzegu kanału i patrzeć w stronę lądu - nie na port i kanał; układ mapy temu przeczy |\n| Wschód (E) | Obiektyw skierowany ku wschodowi | Kanał Gliwicki biegnie W-E, fotografia portowa skierowana wzdłuż kanału ku wschodowi pokazałaby inne elementy; analiza mapy wyklucza |\n| Zachód (W) | Obiektyw skierowany ku zachodowi | Analogicznie jak wschód - układ infrastruktury portowej w polu CD5 nie odpowiada takiej orientacji fotografii |\n\n## Typowe pułapki i uwaga\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Nie mylić kierunku obiektywu z kierunkiem, z którego przyszło światło lub kierunkiem biegu kanału. Pytanie dotyczy tego, **gdzie patrzył fotograf**, nie skąd przychodziło słońce.\n\n> ⚠️ **Pułapka z kierunkami pośrednimi:** Klucz CKE akceptuje **wyłącznie** jeden z czterech głównych kierunków (N, S, E, W). Odpowiedź „południowy zachód\" lub „SW\" - nawet jeśli dokładniejsza - daje **0 punktów**.\n\n> ⚠️ **Orientacja mapy:** Zawsze sprawdź różę kierunków na mapie - standardowo N jest u góry, ale na mapach szczegółowych bywa inaczej. Błędne założenie orientacji mapy prowadzi do odwrócenia wszystkich stron świata.","image":"img/geografia-2022-maj-matura-rozszerzona/zad-1.1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":2,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Geografia · Matura · maj 2022 (rozszerzona)","subject_label":"Geografia","category_label":"Matura","text_html":"<p>Zadanie 1.1. (0-1)<br>W którym kierunku skierowano obiektyw aparatu podczas wykonywania fotografii?<br>Wpisz nazwę jednego z czterech głównych kierunków geograficznych.</p>","answer_text_html":"<p>Zadanie 1.1. (0-1)<br>Wymagania egzaminacyjne 20221<br>Wymagania ogólne<br>Wymagania szczegółowe<br>III etap edukacyjny<br>I. Korzystanie z różnych źródeł informacji<br>geograficznej […].<br>III etap edukacyjny<br>1.4) Zdający identyfikuje położenie<br>[…] odpowiadając[ych] sobie obiekt[ów] na<br>[…] zdjęciach lotniczych […] oraz mapach<br>topograficznych.<br>Zasady oceniania<br>1 pkt - poprawny kierunek geograficzny.<br>0 pkt - odpowiedź, która nie spełnia powyższego kryterium.<br>Poprawna odpowiedź<br>południe (S)</p>","solutions":[{"source":"maturazai","label":"maturazai.pl (AI)","kind":"text","html":"<h4>Poprawna odpowiedź</h4>\n<p>Kierunek obiektywu: <strong>południe (S)</strong></p>\n<h4>Sposób 1 - Analiza mapy szczegółowej i orientacja portu</h4>\n<p>Na mapie szczegółowej w polu <strong>CD5</strong> zaznaczony jest port na <strong>Kanale Gliwickim</strong> w Łabędach (dzielnica Gliwic). Kanał Gliwicki w tym rejonie przebiega w przybliżeniu ze wschodu na zachód.</p>\n<p><strong>Krok 1 - Identyfikacja portu na mapie.</strong><br>Port w polu CD5 to port przeładunkowy na Kanale Gliwickim. Na mapie widoczne są nabrzeża, dźwigi portowe i basen portowy. Zabudowania i infrastruktura portowa rozmieszczone są po <strong>północnej stronie kanału</strong>.</p>\n<p><strong>Krok 2 - Analiza fotografii.</strong><br>Na fotografii widać:</p>\n<ul><li>Basen portowy z nabrzeżami i dźwigami,</li><li>Kanał (akwen) ustawiony poprzecznie lub wzdłuż kadru,</li><li>Daleki plan - zabudowania lub teren otwarty po drugiej stronie kanału.</li></ul>\n<p><strong>Krok 3 - Wnioskowanie o kierunku obiektywu.</strong><br>Fotograf stał na <strong>nabrzeżu po północnej stronie kanału</strong> i skierował aparat w stronę kanału oraz infrastruktury portowej znajdującej się naprzeciw, czyli w kierunku <strong>południowym</strong>. Obiektywy takich fotografii dokumentujących port są celowane wzdłuż lub przez akwen, w kierunku przeciwległego brzegu.</p>\n<p>Stąd wynika, że obiektyw był skierowany na <strong>południe</strong>.</p>\n<h4>Sposób 2 - Weryfikacja przez układ cieni i stron świata</h4>\n<p>Metoda pomocnicza - weryfikacja przez analizę cieni lub charakterystycznych obiektów na fotografii:</p>\n<ul><li>Cienie na fotografii portowej (jeśli widoczne) padają od strony, po której stoi słońce. Słońce w Polsce znajduje się po stronie <strong>południowej</strong> nieba - jeśli cienie padają <strong>w stronę obiektywu</strong> (ku fotografowi), to słońce było za plecami fotografa → fotograf patrzył na południe.</li><li>Ewentualnie: jeśli obiektywa fotografii widzimy słońce lub jasne niebo, to aparat skierowany jest ku południu (słońce nad horyzontem w Polsce zawsze od strony S).</li><li>Wynik zgodny z metodą 1: <strong>południe (S)</strong>.</li></ul>\n<h4>Schemat oceniania CKE - ile punktów za co</h4>\n<blockquote>📋 <strong>Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 1.1, max 1 pkt):</strong><br>- <strong>1 pkt</strong> - odpowiedź <strong>południe</strong> lub <strong>S</strong> (jeden z czterech głównych kierunków geograficznych)<br>- <strong>0 pkt</strong> - każda inna odpowiedź (północ, wschód, zachód) lub odpowiedź nieprecyzyjna (np. „południowy wschód&quot;, „SW&quot;, „ku kanałowi&quot;)<br><br><strong>Akceptowane warianty:</strong> „południe&quot;, „S&quot;<br><br><strong>Wykluczone:</strong> kierunki pośrednie (SE, SW itd.), odpowiedzi opisowe bez nazwy kierunku</blockquote>\n<p>Pamiętaj: klucz wymaga <strong>jednego z czterech głównych</strong> kierunków geograficznych - N, S, E, W. Kierunki pośrednie (NE, SW itd.) <strong>nie są akceptowane</strong>, nawet jeśli byłyby bliższe rzeczywistości.</p>\n<h4>Wzory i referencje (jeśli używane)</h4>\n<p>W tym zadaniu nie stosuje się wzorów matematycznych. Kluczowa jest umiejętność <strong>orientacji na mapie szczegółowej</strong>:</p>\n<blockquote>🗺️ <strong>Orientacja mapy</strong>: standardowo północ skierowana jest ku górze mapy. Skrzynka CD5 wyznacza konkretny fragment mapy - odczytujemy układ kanału i port względem stron świata.</blockquote>\n<blockquote>🧭 <strong>Cztery główne kierunki</strong>: N (północ), S (południe), E (wschód), W (zachód). Kierunki pośrednie (NE, SW) <strong>nie są tu akceptowane</strong>.</blockquote>\n<blockquote>📷 <strong>Zasada identyfikacji kierunku obiektywu</strong>: fotograf stoi w pewnym miejscu i kieruje obiektyw ku wybranemu obiektowi - kierunek obiektywu = kierunek patrzenia fotografa = strona świata, w którą patrzy.</blockquote>\n<h4>Dlaczego inne odpowiedzi są błędne</h4>\n<p>| Opcja | Treść | Dlaczego błędna |<br>| Północ (N) | Obiektyw skierowany ku północy | Fotograf musiałby stać na południowym brzegu kanału i patrzeć w stronę lądu - nie na port i kanał; układ mapy temu przeczy |<br>| Wschód (E) | Obiektyw skierowany ku wschodowi | Kanał Gliwicki biegnie W-E, fotografia portowa skierowana wzdłuż kanału ku wschodowi pokazałaby inne elementy; analiza mapy wyklucza |<br>| Zachód (W) | Obiektyw skierowany ku zachodowi | Analogicznie jak wschód - układ infrastruktury portowej w polu CD5 nie odpowiada takiej orientacji fotografii |</p>\n<h4>Typowe pułapki i uwaga</h4>\n<blockquote>⚠️ <strong>Uwaga:</strong> Nie mylić kierunku obiektywu z kierunkiem, z którego przyszło światło lub kierunkiem biegu kanału. Pytanie dotyczy tego, <strong>gdzie patrzył fotograf</strong>, nie skąd przychodziło słońce.</blockquote>\n<blockquote>⚠️ <strong>Pułapka z kierunkami pośrednimi:</strong> Klucz CKE akceptuje <strong>wyłącznie</strong> jeden z czterech głównych kierunków (N, S, E, W). Odpowiedź „południowy zachód&quot; lub „SW&quot; - nawet jeśli dokładniejsza - daje <strong>0 punktów</strong>.</blockquote>\n<blockquote>⚠️ <strong>Orientacja mapy:</strong> Zawsze sprawdź różę kierunków na mapie - standardowo N jest u góry, ale na mapach szczegółowych bywa inaczej. Błędne założenie orientacji mapy prowadzi do odwrócenia wszystkich stron świata.</blockquote>"}]}