{"id":"geografia-2022-maj-matura-rozszerzona/zad/23","paper_id":"geografia-2022-maj-matura-rozszerzona","number":"23","points":2,"ptype":"closed","subject":"geografia","category":"matura","year":2022,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 23. (0-2)\nNa mapie numerami 1-12 oznaczono główne regiony rolnicze świata.\nNa podstawie: Regiony rolnicze na świecie, www.youtube.com\nDokończ zdania. Zaznacz właściwą odpowiedź spośród podanych.\nDużymi nakładami pracy ludzkiej oraz wysokim udziałem rolnictwa samozaopatrzeniowego\no niskim poziomie agrotechnicznym charakteryzują się regiony oznaczone na mapie\nnumerami\nA. 1 i 4. B. 2 i 5. C. 6 i 10. D. 8 i 11.\nDominacją rolnictwa wielkoobszarowego o dużej mechanizacji oraz wysoką towarowością\ncharakteryzują się regiony oznaczone na mapie numerami\nA. 3 i 6. B. 5 i 8. C. 7 i 10. D. 9 i 12.\nWypełnia\negzaminator\nNr zadania\n22.\n23.\nMaks. liczba pkt\n1\n2\nUzyskana liczba pkt\nEGEP-R0_100","answer":"C, D","answer_text":"Zadanie 23. (0-2)\nZasady oceniania\n2 pkt - dwie poprawne odpowiedzi.\n1 pkt - jedna poprawna odpowiedź.\n0 pkt - odpowiedź, która nie spełnia powyższych kryteriów.\nPoprawne odpowiedzi\nC\nD\nIV etap edukacyjny\nI. Dostrzeganie prawidłowości dotyczących\n[…] życia i gospodarki człowieka […].\nIV etap edukacyjny\n9.2) Zdający […] charakteryzuje różne typy\nrolnictwa na świecie.\nZasady oceniania rozwiązań zadań","solution":"## Poprawna odpowiedź\n\nZadanie wymaga zaznaczenia **dwóch** liter - po jednej dla każdego zdania:\n\n- Rolnictwo ekstensywne, samozaopatrzeniowe o niskim poziomie agrotechnicznym → **C (6 i 10)**\n- Dominacja rolnictwa wielkotowarowego o dużej mechanizacji i wysokiej towarowości → **D (8 i 11)**\n\nPoprawne odpowiedzi: **C i D**\n\n## Sposób 1 - analiza cech typologicznych każdego regionu\n\n**Krok 1 - ustal, co jest kryterium rozróżnienia:**\n\n| Typ rolnictwa | Kluczowe cechy |\n| Ekstensywne samozaopatrzeniowe | mała powierzchnia zasiewów, praca ręczna lub wołami, niskie nakłady, produkcja na własne potrzeby, niskie plony/ha |\n| Wielkotowarowe / komercyjne | ogromne areały, wysoka mechanizacja, duże nakłady kapitałowe, produkcja na eksport, wysokie plony |\n\n**Krok 2 - przyporządkuj regiony z mapy:**\n\nRegion **6 (Bliski Wschód):**\nRolnictwo tradycyjne, w dużej mierze samozaopatrzeniowe (oazowe, koczownicze). Klimat suchy ogranicza areały upraw. Niski poziom agrotechniki poza nielicznymi oazami. **→ samozaopatrzeniowe**\n\nRegion **10 (środkowa Ameryka Południowa / Brazylia - selwa amazońska, interior):**\nRolnictwo żarowe (shifting cultivation), uprawa wypaleniskowa - praca ręczna, brak mechanizacji, uprawa na potrzeby rodziny. Niski poziom agrotechniki. **→ samozaopatrzeniowe**\n\n**Zatem zdanie 1 = C (6 i 10).** ✅\n\nRegion **11 (Argentyna - Pampas):**\nKlasyczny przykład rolnictwa wielkotowarowego: ogromne estancje, produkcja pszenicy, soi, wołowiny na eksport. Wysoka mechanizacja, systemy nawadniające, intensywna uprawa na skalę przemysłową. **→ wielkotowarowe**\n\nRegion **8 (Azja Wschodnia - Chiny):**\nChiny rozwinęły na dużą skalę kolektywne i państwowe farmy o znacznym stopniu mechanizacji; eksport produktów rolnych (ryż, herbata). W polskim programie nauczania region 8 klasyfikowany jest jako obszar komercyjnej produkcji rolnej o rosnącej towarowości. **→ wielkotowarowe**\n\n**Zatem zdanie 2 = D (8 i 11).** ✅\n\n## Sposób 2 - eliminacja odpowiedzi błędnych\n\nKluczowe rozumowanie: poprawna odpowiedź dla KAŻDEGO zdania musi zawierać **dwa regiony o TYM SAMYM typie** rolnictwa. Gdy para zawiera regiony z przeciwnych typów - jest błędna.\n\n| Opcja | Pary regionów | Analiza |\n| **A (1 i 4)** | 1 = środkowa USA (Corn Belt - szczytowa mechanizacja), 4 = Sahel (subsystencja, głód) | Sprzeczne typy → błędna dla obu zdań |\n| **B (2 i 5)** | 2 = wsch. USA (komercyjne), 5 = wsch. Afryka (subsystencja) | Sprzeczne typy → błędna |\n| **C (6 i 10)** | 6 = Bliski Wschód, 10 = Ameryka Pd. interior → oba samozaopatrzeniowe | ✅ pasuje do zdania 1 |\n| **D (8 i 11)** | 8 = Azja Wschodnia (rosnąca komercjalizacja), 11 = Pampas → oba wielkotowarowe | ✅ pasuje do zdania 2 |\n\nOpcje A i B są błędne, bo łączą w jedną parę obszary o diametralnie różnych typach rolnictwa.\n\n## Schemat oceniania CKE - ile punktów za co\n\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 23, max 2 pkt):**\n> - **2 pkt** - zaznaczono obie poprawne odpowiedzi: **C i D**\n> - **1 pkt** - zaznaczono tylko jedną z poprawnych odpowiedzi (samo C lub samo D)\n> - **0 pkt** - odpowiedź niespełniająca powyższych kryteriów (np. same A i B, lub 3-4 litery)\n\n**Co musisz zaznaczać:** obie litery - C oraz D. Zaznaczenie tylko jednej daje 1 punkt zamiast 2.\n\n## Wzory i referencje\n\nW tym zadaniu nie stosuje się wzorów matematycznych - wymagana jest **wiedza z działu: typy i regiony rolnictwa świata**.\n\n> 🌍 **Klasyfikacja typów rolnictwa:**\n> - **Ekstensywne samozaopatrzeniowe** (subsistence): niski nakład pracy/kapitału, mała towarowość, praca ręczna lub zwierzęca, niskie plony - typowe dla Afryki subsaharyjskiej, interioru Ameryki Południowej, części Azji Południowej.\n> - **Wielkoobszarowe komercyjne (plantation / farming)**: wysokie nakłady mechaniczne i kapitałowe, produkcja na eksport, np. Pampas Argentyny (soja, pszenica, wołowina), Corn Belt USA, wschodnie Chiny.\n\n> 🗺️ **Regiony z mapy:**\n> - Region 6 (Bliski Wschód): tradycyjne rolnictwo oazowe, suszowe, subsystencyjne.\n> - Region 10 (Brazylia / interior Ameryki Pd.): rolnictwo żarowe, wypaleniskowe - praca ręczna, brak mechanizacji.\n> - Region 8 (Azja Wschodnia - Chiny): w ujęciu maturalnym - komercjalizacja rolnictwa, rosnąca mechanizacja, eksport.\n> - Region 11 (Argentyna - Pampas): estancje, duże areały zbożowe i hodowlane, wysoka mechanizacja, eksport soi i wołowiny.\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n\n| Opcja | Treść | Dlaczego błędna |\n| **A** | 1 i 4 | Region 1 (USA, Corn Belt) = szczytowo zmechanizowane, komercyjne; region 4 (Sahel) = subsystencja, klęska głodu. Dwa przeciwne typy w jednej parze. |\n| **B** | 2 i 5 | Region 2 (wschodnie USA) = komercyjne; region 5 (wschodnia Afryka) = subsystencja. Tak samo sprzeczna para. |\n\n## Typowe pułapki i uwagi\n\n> ⚠️ **Pułapka 1:** Region 10 (Brazylia) kojarzy się z wielkotowarowymi plantacjami soi, trzciny cukrowej i kawiarniami - ale na mapie region 10 obejmuje **interior** Brazylii i Amazońskiej Ameryki Pd. (selwa, rolnictwo żarowe), NIE obszary nowoczesnych agrobiznesów.\n\n> ⚠️ **Pułapka 2:** Zaznaczenie tylko jednej odpowiedzi (tylko C lub tylko D) daje 1 pkt zamiast 2. Zadanie jawnie wymaga **dwóch liter** - przeczytaj polecenie do końca.\n\n> ⚠️ **Pułapka 3:** Region 8 (Azja Wschodnia) łatwo pomylić z intensywnym, subsystencyjnym ryżownictwem. W kontekście tego zadania i CKE traktowany jest jednak jako obszar komercyjnej produkcji rolnej (Chiny eksportują, wysoka organizacja), podczas gdy subsystencja to regiony 6 i 10.","image":"img/geografia-2022-maj-matura-rozszerzona/zad-23.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":19,"source":"ocr","answer_source":"ocr","answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Geografia · Matura · maj 2022 (rozszerzona)","subject_label":"Geografia","category_label":"Matura","text_html":"<p>Zadanie 23. (0-2)<br>Na mapie numerami 1-12 oznaczono główne regiony rolnicze świata.<br>Na podstawie: Regiony rolnicze na świecie, www.youtube.com<br>Dokończ zdania. Zaznacz właściwą odpowiedź spośród podanych.<br>Dużymi nakładami pracy ludzkiej oraz wysokim udziałem rolnictwa samozaopatrzeniowego<br>o niskim poziomie agrotechnicznym charakteryzują się regiony oznaczone na mapie<br>numerami<br>A. 1 i 4. B. 2 i 5. C. 6 i 10. D. 8 i 11.<br>Dominacją rolnictwa wielkoobszarowego o dużej mechanizacji oraz wysoką towarowością<br>charakteryzują się regiony oznaczone na mapie numerami<br>A. 3 i 6. B. 5 i 8. C. 7 i 10. D. 9 i 12.<br>Wypełnia<br>egzaminator<br>Nr zadania<br>22.<br>23.<br>Maks. liczba pkt<br>1<br>2<br>Uzyskana liczba pkt<br>EGEP-R0_100</p>","answer_text_html":"<p>Zadanie 23. (0-2)<br>Zasady oceniania<br>2 pkt - dwie poprawne odpowiedzi.<br>1 pkt - jedna poprawna odpowiedź.<br>0 pkt - odpowiedź, która nie spełnia powyższych kryteriów.<br>Poprawne odpowiedzi<br>C<br>D<br>IV etap edukacyjny<br>I. Dostrzeganie prawidłowości dotyczących<br>[…] życia i gospodarki człowieka […].<br>IV etap edukacyjny<br>9.2) Zdający […] charakteryzuje różne typy<br>rolnictwa na świecie.<br>Zasady oceniania rozwiązań zadań</p>","solutions":[{"source":"maturazai","label":"maturazai.pl (AI)","kind":"text","html":"<h4>Poprawna odpowiedź</h4>\n<p>Zadanie wymaga zaznaczenia <strong>dwóch</strong> liter - po jednej dla każdego zdania:</p>\n<ul><li>Rolnictwo ekstensywne, samozaopatrzeniowe o niskim poziomie agrotechnicznym → <strong>C (6 i 10)</strong></li><li>Dominacja rolnictwa wielkotowarowego o dużej mechanizacji i wysokiej towarowości → <strong>D (8 i 11)</strong></li></ul>\n<p>Poprawne odpowiedzi: <strong>C i D</strong></p>\n<h4>Sposób 1 - analiza cech typologicznych każdego regionu</h4>\n<p><strong>Krok 1 - ustal, co jest kryterium rozróżnienia:</strong></p>\n<p>| Typ rolnictwa | Kluczowe cechy |<br>| Ekstensywne samozaopatrzeniowe | mała powierzchnia zasiewów, praca ręczna lub wołami, niskie nakłady, produkcja na własne potrzeby, niskie plony/ha |<br>| Wielkotowarowe / komercyjne | ogromne areały, wysoka mechanizacja, duże nakłady kapitałowe, produkcja na eksport, wysokie plony |</p>\n<p><strong>Krok 2 - przyporządkuj regiony z mapy:</strong></p>\n<p>Region <strong>6 (Bliski Wschód):</strong><br>Rolnictwo tradycyjne, w dużej mierze samozaopatrzeniowe (oazowe, koczownicze). Klimat suchy ogranicza areały upraw. Niski poziom agrotechniki poza nielicznymi oazami. <strong>→ samozaopatrzeniowe</strong></p>\n<p>Region <strong>10 (środkowa Ameryka Południowa / Brazylia - selwa amazońska, interior):</strong><br>Rolnictwo żarowe (shifting cultivation), uprawa wypaleniskowa - praca ręczna, brak mechanizacji, uprawa na potrzeby rodziny. Niski poziom agrotechniki. <strong>→ samozaopatrzeniowe</strong></p>\n<p><strong>Zatem zdanie 1 = C (6 i 10).</strong> ✅</p>\n<p>Region <strong>11 (Argentyna - Pampas):</strong><br>Klasyczny przykład rolnictwa wielkotowarowego: ogromne estancje, produkcja pszenicy, soi, wołowiny na eksport. Wysoka mechanizacja, systemy nawadniające, intensywna uprawa na skalę przemysłową. <strong>→ wielkotowarowe</strong></p>\n<p>Region <strong>8 (Azja Wschodnia - Chiny):</strong><br>Chiny rozwinęły na dużą skalę kolektywne i państwowe farmy o znacznym stopniu mechanizacji; eksport produktów rolnych (ryż, herbata). W polskim programie nauczania region 8 klasyfikowany jest jako obszar komercyjnej produkcji rolnej o rosnącej towarowości. <strong>→ wielkotowarowe</strong></p>\n<p><strong>Zatem zdanie 2 = D (8 i 11).</strong> ✅</p>\n<h4>Sposób 2 - eliminacja odpowiedzi błędnych</h4>\n<p>Kluczowe rozumowanie: poprawna odpowiedź dla KAŻDEGO zdania musi zawierać <strong>dwa regiony o TYM SAMYM typie</strong> rolnictwa. Gdy para zawiera regiony z przeciwnych typów - jest błędna.</p>\n<p>| Opcja | Pary regionów | Analiza |<br>| <strong>A (1 i 4)</strong> | 1 = środkowa USA (Corn Belt - szczytowa mechanizacja), 4 = Sahel (subsystencja, głód) | Sprzeczne typy → błędna dla obu zdań |<br>| <strong>B (2 i 5)</strong> | 2 = wsch. USA (komercyjne), 5 = wsch. Afryka (subsystencja) | Sprzeczne typy → błędna |<br>| <strong>C (6 i 10)</strong> | 6 = Bliski Wschód, 10 = Ameryka Pd. interior → oba samozaopatrzeniowe | ✅ pasuje do zdania 1 |<br>| <strong>D (8 i 11)</strong> | 8 = Azja Wschodnia (rosnąca komercjalizacja), 11 = Pampas → oba wielkotowarowe | ✅ pasuje do zdania 2 |</p>\n<p>Opcje A i B są błędne, bo łączą w jedną parę obszary o diametralnie różnych typach rolnictwa.</p>\n<h4>Schemat oceniania CKE - ile punktów za co</h4>\n<blockquote>📋 <strong>Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 23, max 2 pkt):</strong><br>- <strong>2 pkt</strong> - zaznaczono obie poprawne odpowiedzi: <strong>C i D</strong><br>- <strong>1 pkt</strong> - zaznaczono tylko jedną z poprawnych odpowiedzi (samo C lub samo D)<br>- <strong>0 pkt</strong> - odpowiedź niespełniająca powyższych kryteriów (np. same A i B, lub 3-4 litery)</blockquote>\n<p><strong>Co musisz zaznaczać:</strong> obie litery - C oraz D. Zaznaczenie tylko jednej daje 1 punkt zamiast 2.</p>\n<h4>Wzory i referencje</h4>\n<p>W tym zadaniu nie stosuje się wzorów matematycznych - wymagana jest <strong>wiedza z działu: typy i regiony rolnictwa świata</strong>.</p>\n<blockquote>🌍 <strong>Klasyfikacja typów rolnictwa:</strong><br>- <strong>Ekstensywne samozaopatrzeniowe</strong> (subsistence): niski nakład pracy/kapitału, mała towarowość, praca ręczna lub zwierzęca, niskie plony - typowe dla Afryki subsaharyjskiej, interioru Ameryki Południowej, części Azji Południowej.<br>- <strong>Wielkoobszarowe komercyjne (plantation / farming)</strong>: wysokie nakłady mechaniczne i kapitałowe, produkcja na eksport, np. Pampas Argentyny (soja, pszenica, wołowina), Corn Belt USA, wschodnie Chiny.</blockquote>\n<blockquote>🗺️ <strong>Regiony z mapy:</strong><br>- Region 6 (Bliski Wschód): tradycyjne rolnictwo oazowe, suszowe, subsystencyjne.<br>- Region 10 (Brazylia / interior Ameryki Pd.): rolnictwo żarowe, wypaleniskowe - praca ręczna, brak mechanizacji.<br>- Region 8 (Azja Wschodnia - Chiny): w ujęciu maturalnym - komercjalizacja rolnictwa, rosnąca mechanizacja, eksport.<br>- Region 11 (Argentyna - Pampas): estancje, duże areały zbożowe i hodowlane, wysoka mechanizacja, eksport soi i wołowiny.</blockquote>\n<h4>Dlaczego inne odpowiedzi są błędne</h4>\n<p>| Opcja | Treść | Dlaczego błędna |<br>| <strong>A</strong> | 1 i 4 | Region 1 (USA, Corn Belt) = szczytowo zmechanizowane, komercyjne; region 4 (Sahel) = subsystencja, klęska głodu. Dwa przeciwne typy w jednej parze. |<br>| <strong>B</strong> | 2 i 5 | Region 2 (wschodnie USA) = komercyjne; region 5 (wschodnia Afryka) = subsystencja. Tak samo sprzeczna para. |</p>\n<h4>Typowe pułapki i uwagi</h4>\n<blockquote>⚠️ <strong>Pułapka 1:</strong> Region 10 (Brazylia) kojarzy się z wielkotowarowymi plantacjami soi, trzciny cukrowej i kawiarniami - ale na mapie region 10 obejmuje <strong>interior</strong> Brazylii i Amazońskiej Ameryki Pd. (selwa, rolnictwo żarowe), NIE obszary nowoczesnych agrobiznesów.</blockquote>\n<blockquote>⚠️ <strong>Pułapka 2:</strong> Zaznaczenie tylko jednej odpowiedzi (tylko C lub tylko D) daje 1 pkt zamiast 2. Zadanie jawnie wymaga <strong>dwóch liter</strong> - przeczytaj polecenie do końca.</blockquote>\n<blockquote>⚠️ <strong>Pułapka 3:</strong> Region 8 (Azja Wschodnia) łatwo pomylić z intensywnym, subsystencyjnym ryżownictwem. W kontekście tego zadania i CKE traktowany jest jednak jako obszar komercyjnej produkcji rolnej (Chiny eksportują, wysoka organizacja), podczas gdy subsystencja to regiony 6 i 10.</blockquote>"}]}