{"id":"geografia-2022-maj-matura-rozszerzona/zad/26","paper_id":"geografia-2022-maj-matura-rozszerzona","number":"26","points":1,"ptype":"closed","subject":"geografia","category":"matura","year":2022,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 26. (0-1)\nKtóra informacja o rolnictwie ekstensywnym jest prawdziwa? Zaznacz właściwą\nodpowiedź spośród podanych.\nA. Dla rolnictwa ekstensywnego są charakterystyczne wyższe wskaźniki chemizacji niż dla\nrolnictwa intensywnego.\nB. Rolnictwo ekstensywne występuje na obszarze Wielkich Równin w Ameryce Północnej.\nC. Dla Europy Zachodniej jest charakterystyczne rolnictwo ekstensywne mało pracochłonne,\nzmechanizowane i o wysokiej towarowości.\nD. Rolnictwo ekstensywne, dominujące w wielu krajach Azji Południowej, jest pracochłonne\ni charakteryzuje się wysokim stopniem mechanizacji.\nWypełnia\negzaminator\nNr zadania\n24.\n25.\n26.\nMaks. liczba pkt\n2\n2\n1\nUzyskana liczba pkt\nEGEP-R0_100","answer":"B","answer_text":"Zadanie 26. (0-1)\nZasady oceniania\n1 pkt - poprawna odpowiedź.\n0 pkt - odpowiedź, która nie spełnia powyższego kryterium.\nPoprawna odpowiedź\nB","solution":"## Poprawna odpowiedź\n\n**B** - Rolnictwo ekstensywne występuje na obszarach Wielkich Równin w Ameryce Północnej.\n\n## Sposób 1 - Definicja ekstensywności i weryfikacja każdej opcji\n\nKluczem do tego zadania jest precyzyjna definicja **rolnictwa ekstensywnego**:\n\n> Rolnictwo ekstensywne = **niski nakład pracy i kapitału na jednostkę powierzchni**, duże areały, niskie plony z hektara, minimalne nawożenie i mechanizacja (lub bardzo prosta).\n\nSprawdzamy kolejne opcje:\n\n**Opcja A** - mówi, że rolnictwo ekstensywne ma **wyższy stopień chemizacji** niż intensywne. To **fałsz** - jest odwrotnie: to rolnictwo intensywne wymaga dużych nakładów nawozów i środków ochrony roślin. Ekstensywne ogranicza chemizację do minimum lub całkowicie z niej rezygnuje.\n\n**Opcja B** - Wielkie Równiny Ameryki Północnej to klasyczny przykład **ekstensywnego rolnictwa zbożowego i hodowlanego** (ranching - hodowla bydła na rozległych pastwiskach, wielkoobszarowe uprawy pszenicy z minimalną obsadą pracowników). Powierzchnie farm sięgają tysięcy hektarów przy małej liczbie pracowników → **prawda**.\n\n**Opcja C** - Europa Zachodnia (Holandia, Belgia, Dania) słynie z **intensywnego** mleczarstwa - z bardzo wysokimi nakładami pracy, nawożenia i hodowli stajenkowej. Nie jest to rolnictwo ekstensywne. → **fałsz**.\n\n**Opcja D** - w Azji Południowej (Indie, Bangladesz) dominuje rolnictwo **pracochłonne**, ale stwierdzenie o **wysokim spożytkowaniu nawozów sztucznych** wyklucza je z kategorii ekstensywnego. Poza tym w Azji Południowej, zwłaszcza na ryzowiskach, stosuje się rolnictwo intensywne (Zielona Rewolucja - odmiany wysokoplenne + nawozy). → **fałsz**.\n\n**Odpowiedź: B**\n\n## Sposób 2 - Eliminacja przez cechy charakterystyczne\n\nCechy rolnictwa ekstensywnego (lista kontrolna):\n\n| Cecha | Ekstensywne | Intensywne |\n| Nakład pracy/ha | niski | wysoki |\n| Chemizacja (nawozy, pestycydy) | niska | wysoka |\n| Plony z ha | niskie | wysokie |\n| Powierzchnia gospodarstw | duża | mała lub duża |\n| Przykłady regionów | Wielkie Równiny, Pampasy, Australia | Europa Zachodnia, Japonia, Niderlandy |\n\n- **A** mówi o wysokiej chemizacji w ekstensywnym → sprzeczność z definicją → **eliminuj A**.\n- **C** mówi o Europie Zachodniej jako regionie ekstensywnym → sprzeczność z wiedzą → **eliminuj C**.\n- **D** mówi o wysokim spożytkowaniu nawozów sztucznych w ekstensywnym → sprzeczność z definicją → **eliminuj D**.\n- Zostaje **B** → Wielkie Równiny pasują do profilu ekstensywnego (ogromne areały, ranching, mała obsada pracownicza). ✅\n\n## Schemat oceniania CKE - ile punktów za co\n\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 26, max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - zaznaczenie odpowiedzi **B**.\n> - **0 pkt** - zaznaczenie innej odpowiedzi lub brak odpowiedzi.\n>\n> Zadanie zamknięte jednokrotnego wyboru - nie ma wariantów częściowych.\n\n## Wzory i referencje\n\nW tym zadaniu wystarczy wiedza ogólna z działu **gospodarka rolna / typy rolnictwa**.\n\n> 🌍 **Intensywność rolnictwa (dział: Rolnictwo):**\n> - **Ekstensywne**: niski nakład pracy i kapitału na ha, duże powierzchnie, niskie plony (ranching Argentyny/Pampasy, farmy zbożowe Wielkich Równin, wypas koczowniczy).\n> - **Intensywne**: wysoki nakład, wysokie plony na ha (Holandia, Belgia, Japonia, Chiny - ryzowiska intensywne z Zielonej Rewolucji).\n\n> 🗺️ **Wielkie Równiny (Great Plains):** rozległy region środkowej Ameryki Północnej (USA - Kansas, Nebraska, Dakota, Montana; Kanada - Alberta, Saskatchewan). Klimat kontynentalny semi-arydyczny, uprawy pszenicy ozimej i jarej, kukurydzy (Corn Belt na wschodzie), rozległy ranching. Typowe gospodarstwa - tysiące hektarów, silnie zmechanizowane, ale z minimalną obsadą pracownicą → modelowy przykład **ekstensywnego rolnictwa zbożowego i hodowlanego**.\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n\n| Opcja | Treść (skrót) | Dlaczego błędna |\n| A | Ekstensywne ma wyższą chemizację niż intensywne | Odwrócenie definicji: to intensywne wymaga dużych nakładów nawozów i pestycydów; ekstensywne ogranicza chemizację |\n| C | Europa Zachodnia - ekstensywne mleczne | Europa Zachodnia (Holandia, Dania) to wzorzec rolnictwa **intensywnego** mleczno-hodowlanego z wysokim nawożeniem i wydajnością krów; błąd: zamiana intensywnego z ekstensywnym |\n| D | Azja Południowa - ekstensywne z wysokim zużyciem nawozów | Wewnętrzna sprzeczność - ekstensywne z definicji = niskie nakłady, w tym nawożenie; poza tym Azja Pd. po Zielonej Rewolucji stosuje nawożenie intensywne |\n\n## Typowe pułapki i uwaga\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Najczęstszy błąd to mylenie \"pracochłonności\" z \"ekstensywnością\". Azjatyckie rolnictwo ryżowe jest pracochłonne, ale może być **intensywne** (wysokie plony, duże nakłady nawozów) - pracochłonność ≠ ekstensywność.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Europa Zachodnia to INTENSYWNE mleczarstwo - jedna z najwyżej wydajnych hodowli na świecie. Odpowiedź C brzmi niespójnie także językowo, co powinno wzbudzić podejrzenia.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Wielkie Równiny to jeden z 3-4 kanonicznych przykładów rolnictwa ekstensywnego na maturze (obok Pampasów argentyńskich, obszarów wypasu koczowniczego Azji Środkowej i Australii). Warto je zapamiętać jako \"gotowy przykład\" do zadań otwartych.","image":"img/geografia-2022-maj-matura-rozszerzona/zad-26.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":21,"source":"ocr","answer_source":"ocr","answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Geografia · Matura · maj 2022 (rozszerzona)","subject_label":"Geografia","category_label":"Matura","text_html":"<p>Zadanie 26. (0-1)<br>Która informacja o rolnictwie ekstensywnym jest prawdziwa? Zaznacz właściwą<br>odpowiedź spośród podanych.<br>A. Dla rolnictwa ekstensywnego są charakterystyczne wyższe wskaźniki chemizacji niż dla<br>rolnictwa intensywnego.<br>B. Rolnictwo ekstensywne występuje na obszarze Wielkich Równin w Ameryce Północnej.<br>C. Dla Europy Zachodniej jest charakterystyczne rolnictwo ekstensywne mało pracochłonne,<br>zmechanizowane i o wysokiej towarowości.<br>D. Rolnictwo ekstensywne, dominujące w wielu krajach Azji Południowej, jest pracochłonne<br>i charakteryzuje się wysokim stopniem mechanizacji.<br>Wypełnia<br>egzaminator<br>Nr zadania<br>24.<br>25.<br>26.<br>Maks. liczba pkt<br>2<br>2<br>1<br>Uzyskana liczba pkt<br>EGEP-R0_100</p>","answer_text_html":"<p>Zadanie 26. (0-1)<br>Zasady oceniania<br>1 pkt - poprawna odpowiedź.<br>0 pkt - odpowiedź, która nie spełnia powyższego kryterium.<br>Poprawna odpowiedź<br>B</p>","solutions":[{"source":"maturazai","label":"maturazai.pl (AI)","kind":"text","html":"<h4>Poprawna odpowiedź</h4>\n<p><strong>B</strong> - Rolnictwo ekstensywne występuje na obszarach Wielkich Równin w Ameryce Północnej.</p>\n<h4>Sposób 1 - Definicja ekstensywności i weryfikacja każdej opcji</h4>\n<p>Kluczem do tego zadania jest precyzyjna definicja <strong>rolnictwa ekstensywnego</strong>:</p>\n<blockquote>Rolnictwo ekstensywne = <strong>niski nakład pracy i kapitału na jednostkę powierzchni</strong>, duże areały, niskie plony z hektara, minimalne nawożenie i mechanizacja (lub bardzo prosta).</blockquote>\n<p>Sprawdzamy kolejne opcje:</p>\n<p><strong>Opcja A</strong> - mówi, że rolnictwo ekstensywne ma <strong>wyższy stopień chemizacji</strong> niż intensywne. To <strong>fałsz</strong> - jest odwrotnie: to rolnictwo intensywne wymaga dużych nakładów nawozów i środków ochrony roślin. Ekstensywne ogranicza chemizację do minimum lub całkowicie z niej rezygnuje.</p>\n<p><strong>Opcja B</strong> - Wielkie Równiny Ameryki Północnej to klasyczny przykład <strong>ekstensywnego rolnictwa zbożowego i hodowlanego</strong> (ranching - hodowla bydła na rozległych pastwiskach, wielkoobszarowe uprawy pszenicy z minimalną obsadą pracowników). Powierzchnie farm sięgają tysięcy hektarów przy małej liczbie pracowników → <strong>prawda</strong>.</p>\n<p><strong>Opcja C</strong> - Europa Zachodnia (Holandia, Belgia, Dania) słynie z <strong>intensywnego</strong> mleczarstwa - z bardzo wysokimi nakładami pracy, nawożenia i hodowli stajenkowej. Nie jest to rolnictwo ekstensywne. → <strong>fałsz</strong>.</p>\n<p><strong>Opcja D</strong> - w Azji Południowej (Indie, Bangladesz) dominuje rolnictwo <strong>pracochłonne</strong>, ale stwierdzenie o <strong>wysokim spożytkowaniu nawozów sztucznych</strong> wyklucza je z kategorii ekstensywnego. Poza tym w Azji Południowej, zwłaszcza na ryzowiskach, stosuje się rolnictwo intensywne (Zielona Rewolucja - odmiany wysokoplenne + nawozy). → <strong>fałsz</strong>.</p>\n<p><strong>Odpowiedź: B</strong></p>\n<h4>Sposób 2 - Eliminacja przez cechy charakterystyczne</h4>\n<p>Cechy rolnictwa ekstensywnego (lista kontrolna):</p>\n<p>| Cecha | Ekstensywne | Intensywne |<br>| Nakład pracy/ha | niski | wysoki |<br>| Chemizacja (nawozy, pestycydy) | niska | wysoka |<br>| Plony z ha | niskie | wysokie |<br>| Powierzchnia gospodarstw | duża | mała lub duża |<br>| Przykłady regionów | Wielkie Równiny, Pampasy, Australia | Europa Zachodnia, Japonia, Niderlandy |</p>\n<ul><li><strong>A</strong> mówi o wysokiej chemizacji w ekstensywnym → sprzeczność z definicją → <strong>eliminuj A</strong>.</li><li><strong>C</strong> mówi o Europie Zachodniej jako regionie ekstensywnym → sprzeczność z wiedzą → <strong>eliminuj C</strong>.</li><li><strong>D</strong> mówi o wysokim spożytkowaniu nawozów sztucznych w ekstensywnym → sprzeczność z definicją → <strong>eliminuj D</strong>.</li><li>Zostaje <strong>B</strong> → Wielkie Równiny pasują do profilu ekstensywnego (ogromne areały, ranching, mała obsada pracownicza). ✅</li></ul>\n<h4>Schemat oceniania CKE - ile punktów za co</h4>\n<blockquote>📋 <strong>Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 26, max 1 pkt):</strong><br>- <strong>1 pkt</strong> - zaznaczenie odpowiedzi <strong>B</strong>.<br>- <strong>0 pkt</strong> - zaznaczenie innej odpowiedzi lub brak odpowiedzi.<br><br>Zadanie zamknięte jednokrotnego wyboru - nie ma wariantów częściowych.</blockquote>\n<h4>Wzory i referencje</h4>\n<p>W tym zadaniu wystarczy wiedza ogólna z działu <strong>gospodarka rolna / typy rolnictwa</strong>.</p>\n<blockquote>🌍 <strong>Intensywność rolnictwa (dział: Rolnictwo):</strong><br>- <strong>Ekstensywne</strong>: niski nakład pracy i kapitału na ha, duże powierzchnie, niskie plony (ranching Argentyny/Pampasy, farmy zbożowe Wielkich Równin, wypas koczowniczy).<br>- <strong>Intensywne</strong>: wysoki nakład, wysokie plony na ha (Holandia, Belgia, Japonia, Chiny - ryzowiska intensywne z Zielonej Rewolucji).</blockquote>\n<blockquote>🗺️ <strong>Wielkie Równiny (Great Plains):</strong> rozległy region środkowej Ameryki Północnej (USA - Kansas, Nebraska, Dakota, Montana; Kanada - Alberta, Saskatchewan). Klimat kontynentalny semi-arydyczny, uprawy pszenicy ozimej i jarej, kukurydzy (Corn Belt na wschodzie), rozległy ranching. Typowe gospodarstwa - tysiące hektarów, silnie zmechanizowane, ale z minimalną obsadą pracownicą → modelowy przykład <strong>ekstensywnego rolnictwa zbożowego i hodowlanego</strong>.</blockquote>\n<h4>Dlaczego inne odpowiedzi są błędne</h4>\n<p>| Opcja | Treść (skrót) | Dlaczego błędna |<br>| A | Ekstensywne ma wyższą chemizację niż intensywne | Odwrócenie definicji: to intensywne wymaga dużych nakładów nawozów i pestycydów; ekstensywne ogranicza chemizację |<br>| C | Europa Zachodnia - ekstensywne mleczne | Europa Zachodnia (Holandia, Dania) to wzorzec rolnictwa <strong>intensywnego</strong> mleczno-hodowlanego z wysokim nawożeniem i wydajnością krów; błąd: zamiana intensywnego z ekstensywnym |<br>| D | Azja Południowa - ekstensywne z wysokim zużyciem nawozów | Wewnętrzna sprzeczność - ekstensywne z definicji = niskie nakłady, w tym nawożenie; poza tym Azja Pd. po Zielonej Rewolucji stosuje nawożenie intensywne |</p>\n<h4>Typowe pułapki i uwaga</h4>\n<blockquote>⚠️ <strong>Uwaga:</strong> Najczęstszy błąd to mylenie &quot;pracochłonności&quot; z &quot;ekstensywnością&quot;. Azjatyckie rolnictwo ryżowe jest pracochłonne, ale może być <strong>intensywne</strong> (wysokie plony, duże nakłady nawozów) - pracochłonność ≠ ekstensywność.</blockquote>\n<blockquote>⚠️ <strong>Uwaga:</strong> Europa Zachodnia to INTENSYWNE mleczarstwo - jedna z najwyżej wydajnych hodowli na świecie. Odpowiedź C brzmi niespójnie także językowo, co powinno wzbudzić podejrzenia.</blockquote>\n<blockquote>⚠️ <strong>Uwaga:</strong> Wielkie Równiny to jeden z 3-4 kanonicznych przykładów rolnictwa ekstensywnego na maturze (obok Pampasów argentyńskich, obszarów wypasu koczowniczego Azji Środkowej i Australii). Warto je zapamiętać jako &quot;gotowy przykład&quot; do zadań otwartych.</blockquote>"}]}