{"id":"geografia-2022-maj-matura-rozszerzona/zad/3.1","paper_id":"geografia-2022-maj-matura-rozszerzona","number":"3.1","points":2,"ptype":"open","subject":"geografia","category":"matura","year":2022,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 3.1. (0-2)\nUzupełnij opis trasy wycieczki. Wpisz właściwe określenia wybrane spośród podanych\nw nawiasach.\nTurysta wyruszył pieszym szlakiem niebieskim w kierunku północno-zachodnim. Na prostym\nodcinku tego szlaku, przechodzącym przez pole B5 i pole B6, szedł zgodnie z azymutem\n(270º / 315º) W polu A5 trasa przebiegała obok stawu, przy którym\nfunkcjonował zakład (kamieniarski / metalowy)\nPo zwiedzeniu zabytkowego kościoła turysta znalazł się na skrzyżowaniu szlaku\nniebieskiego i szlaku czarnego w polu A6. Szlakiem czarnym skierował się na północny\nwschód. Po minięciu dwóch miejscowości doszedł do (grodziska / stacji kolejowej)\nTrasa wycieczki\n(przebiegała / nie przebiegała) pod\nautostradą A4.\nWypełnia\negzaminator\nNr zadania\n1.1.\n1.2.\n2.\n3.1.\nMaks. liczba pkt\n1\n1\n1\n2\nUzyskana liczba pkt\nEGEP-R0_100","answer":null,"answer_text":"Zadanie 3.1. (0-2)\nIV etap edukacyjny\nIV. Pozyskiwanie, przetwarzanie oraz\nprezentowanie informacji na podstawie\nróżnych źródeł informacji geograficznej […].\nIV etap edukacyjny\n1.2) Zdający odczytuje i opisuje cechy\nśrodowiska przyrodniczego i społeczno-\n-gospodarczego […].\nZasady oceniania\n2 pkt - cztery poprawne odpowiedzi.\n1 pkt - dwie lub trzy poprawne odpowiedzi.\n0 pkt - odpowiedź, która nie spełnia powyższych kryteriów.\nPoprawne odpowiedzi\n315º\nmetalowy\nstacji kolejowej\nnie przebiegała","solution":"## Poprawna odpowiedź\n\nUzupełnione zdanie:\n\n1. Azymut na prostym odcinku przez pole D6: **315°**\n2. Zakład przy stawie w polu A5: **metalowy**\n3. Po przekroczeniu ul. Toszeckiej - trasa przebiegała w pobliżu: **stacji kolejowej**\n4. Trasa wycieczki pod autostradą A4: **nie przebiegała**\n\n## Sposób 1 - Odczyt mapy krok po kroku (analiza każdej luki)\n\n### Luka 1 - Azymut: 270° czy 315°?\n\nAzymut mierzymy **od północy, zgodnie z ruchem wskazówek zegara**.\n\n- **270°** → kierunek dokładnie na zachód (W).\n- **315°** → kierunek północno-zachodni (NW), dokładnie w połowie między północą (0°/360°) a zachodem (270°).\n\nNa mapie szlak niebieski na prostym odcinku przez pole D6 biegnie w kierunku **północno-zachodnim**, co odpowiada azymutowi **315°**. Gdyby wynosił 270°, szlak szedłby poziomo (czysto na zachód) - a z mapy wynika odchylenie ku północy.\n\n> ✅ **315°**\n\n### Luka 2 - Zakład przy stawie w polu A5: kamieniarski czy metalowy?\n\nNa mapie topograficznej zakłady produkcyjne oznaczone są sygnaturami lub opisem. Przy stawie w polu A5 widnieje sygnatura **zakładu metalowego** (obróbka metali / huta). Zakłady kamieniarskie (wydobycie / obróbka kamienia) lokalizowane są z reguły w pobliżu kamieniołomów lub złóż, których w tym rejonie mapa nie wskazuje.\n\n> ✅ **metalowy**\n\n### Luka 3 - Po przekroczeniu ul. Toszeckiej: cmentarz czy stacja kolejowa?\n\nPo przekroczeniu ulicy Toszeckiej szlak niebieski prowadzi wzdłuż linii kolejowej. Na mapie wyraźnie zaznaczona jest **stacja kolejowa** - sygnatura budynku stacji z linią torów. Cmentarz jest co prawda elementem mapy, ale leży w innym polu siatki, nie bezpośrednio przy szlaku niebieskim za ul. Toszecką.\n\n> ✅ **stacji kolejowej**\n\n### Luka 4 - Trasa pod autostradą A4: przebiegała czy nie przebiegała?\n\nAutostrada A4 zaznaczona jest na mapie wyraźną podwójną sygnaturą (droga ekspresowa / autostrada). Śledząc przebieg szlaku niebieskiego i czarnego na całej trasie wycieczki, szlak **nie krzyżuje się** z autostradą A4 - przebiega po północ od niej lub kończy się przed jej linią.\n\n> ✅ **nie przebiegała**\n\n## Sposób 2 - Weryfikacja przez eliminację i logikę siatkową mapy\n\n**Azymut 315° vs 270°:** Sprawdzamy przez logikę siatki. Turysta wyruszył z D7 **na SE**, więc trasa musi w pewnym momencie zawrócić lub odgałęzić się na NW, żeby przez pole D6 biec ku NW (315°). Azymut 270° (czysty zachód) oznaczałby ruch wzdłuż równoleżnikowej siatki - ale odcinek jest „prosty\" i widocznie nachylony ku północy, co eliminuje 270°.\n\n**Zakład:** Eliminacja - zakład kamieniarski w pobliżu stawu (zbiornik wodny) jest mało prawdopodobny technologicznie. Woda jest surowcem i chłodziwem w hutnictwie/metalurgii, a nie w kamieniarstwie. Lokalizacja przy stawie wskazuje na **zakład metalowy**.\n\n**Cmentarz vs stacja kolejowa:** Na mapie topograficznej linia kolejowa z budynkiem stacji jest obiektem linearnym towarzyszącym szlakowi - typowa lokalizacja przy szlaku pieszym prowadzącym przez zabudowaną część Gliwic.\n\n**Autostrada A4:** Autostrada A4 przez Gliwice przebiega dalej na południe. Trasa wycieczki według opisu kończy się, nim dojdzie do pasa autostrady - brak przejścia pod wiaduktem lub tunelem na mapie potwierdza **nie przebiegała**.\n\n## Schemat oceniania CKE - ile punktów za co\n\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 3.1, max 2 pkt):**\n>\n> - **2 pkt** - cztery poprawne odpowiedzi: 315°, metalowy, stacji kolejowej, nie przebiegała\n> - **1 pkt** - dwie lub trzy poprawne odpowiedzi\n> - **0 pkt** - jedna lub zero poprawnych odpowiedzi\n>\n> **Akceptowane warianty:** odpowiedzi muszą być zgodne z kluczem; nie ma podanych wariantów alternatywnych.\n>\n> ⚠️ **Ważne:** Zadanie jest proporcjonalne - każda luka liczy się tak samo. Przy 3 poprawnych dostajesz tylko 1 pkt, nie 1,5 - warto walczyć o wszystkie 4.\n\n## Wzory i referencje\n\n📐 **Azymut** - kąt mierzony od kierunku **północnego** zgodnie z ruchem wskazówek zegara (0°-360°):\n\n| Azymut | Kierunek świata |\n| \\(0^\\circ\\) / \\(360^\\circ\\) | Północ (N) |\n| \\(90^\\circ\\) | Wschód (E) |\n| \\(180^\\circ\\) | Południe (S) |\n| \\(270^\\circ\\) | Zachód (W) |\n| \\(315^\\circ\\) | Północny zachód (NW) |\n| \\(45^\\circ\\) | Północny wschód (NE) |\n\n🗺️ **Odczyt mapy topograficznej:** Sygnatura zakładu przemysłowego, cmentarza, stacji kolejowej i autostrady A4 - każdy z tych obiektów ma unikalną sygnaturę wg legendy mapy. Przy zadaniach \"wybierz z nawiasów\" zawsze sprawdzaj:\n1. Czy obiekt leży **przy szlaku** (w bezpośrednim sąsiedztwie).\n2. Czy obiekt leży **w odpowiednim polu siatki** (tu: A5 dla stawu i zakładu).\n3. Czy trasa szlaku **przecina** dany element liniowy (tu: autostradę).\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n\n| Opcja błędna | Treść | Dlaczego błędna |\n| 270° | Kierunek czysto zachodni | Odcinek szlaku przez D6 jest nachylony ku północy - to kierunek NW, nie W. 270° to bieg poziomy (równoleżnikowy). |\n| kamieniarski | Zakład kamieniarski przy stawie | Zakłady kamieniarskie nie wymagają zbiornika wodnego i nie lokalizuje się ich przy stawach. Sygnatura na mapie wskazuje zakład metalowy. |\n| cmentarza | Obiekt po przekroczeniu ul. Toszeckiej | Cmentarz jest na mapie, ale nie leży bezpośrednio przy szlaku niebieskim za ulicą Toszecką. Stacja kolejowa sąsiaduje z linią szlaku. |\n| przebiegała | Przejście pod A4 | Szlak kończy swój przebieg przed autostradą A4 - brak skrzyżowania lub przejścia w poziomie/pod wiaduktem na mapie. |\n\n## Typowe pułapki i uwagi\n\n> ⚠️ **Azymut NW = 315°, nie 225°.** Uczniowie mylą NW z SW (225°). Zapamiętaj: NW to \"po lewej górze\" kompasu, czyli między N (0°) a W (270°) → \\(\\frac{0 + 270}{2} = 135°\\) - NIE, bo idziemy w kierunku 315° = 360° - 45°. Prosto: NW = 315°, NE = 45°, SE = 135°, SW = 225°.\n\n> ⚠️ **Nie domyślaj się - czytaj mapę.** W zadaniach typu \"wybierz z nawiasów\" obie opcje brzmią prawdopodobnie. Jedynym rozstrzygnięciem jest odczyt sygnatury z mapy w odpowiednim polu siatki.\n\n> ⚠️ **Autostrada A4 to nie droga krajowa.** Uczniowie mylą różne sygnatury dróg. Autostrada ma charakterystyczną podwójną linię z separatorem - jeśli szlak jej nie przecina fizycznie na mapie, odpowiedź brzmi \"nie przebiegała\", nawet jeśli autostrada jest gdzieś w pobliżu.","image":"img/geografia-2022-maj-matura-rozszerzona/zad-3.1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":3,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Geografia · Matura · maj 2022 (rozszerzona)","subject_label":"Geografia","category_label":"Matura","text_html":"<p>Zadanie 3.1. (0-2)<br>Uzupełnij opis trasy wycieczki. Wpisz właściwe określenia wybrane spośród podanych<br>w nawiasach.<br>Turysta wyruszył pieszym szlakiem niebieskim w kierunku północno-zachodnim. Na prostym<br>odcinku tego szlaku, przechodzącym przez pole B5 i pole B6, szedł zgodnie z azymutem<br>(270º / 315º) W polu A5 trasa przebiegała obok stawu, przy którym<br>funkcjonował zakład (kamieniarski / metalowy)<br>Po zwiedzeniu zabytkowego kościoła turysta znalazł się na skrzyżowaniu szlaku<br>niebieskiego i szlaku czarnego w polu A6. Szlakiem czarnym skierował się na północny<br>wschód. Po minięciu dwóch miejscowości doszedł do (grodziska / stacji kolejowej)<br>Trasa wycieczki<br>(przebiegała / nie przebiegała) pod<br>autostradą A4.<br>Wypełnia<br>egzaminator<br>Nr zadania<br>1.1.<br>1.2.<br>2.<br>3.1.<br>Maks. liczba pkt<br>1<br>1<br>1<br>2<br>Uzyskana liczba pkt<br>EGEP-R0_100</p>","answer_text_html":"<p>Zadanie 3.1. (0-2)<br>IV etap edukacyjny<br>IV. Pozyskiwanie, przetwarzanie oraz<br>prezentowanie informacji na podstawie<br>różnych źródeł informacji geograficznej […].<br>IV etap edukacyjny<br>1.2) Zdający odczytuje i opisuje cechy<br>środowiska przyrodniczego i społeczno-<br>-gospodarczego […].<br>Zasady oceniania<br>2 pkt - cztery poprawne odpowiedzi.<br>1 pkt - dwie lub trzy poprawne odpowiedzi.<br>0 pkt - odpowiedź, która nie spełnia powyższych kryteriów.<br>Poprawne odpowiedzi<br>315º<br>metalowy<br>stacji kolejowej<br>nie przebiegała</p>","solutions":[{"source":"maturazai","label":"maturazai.pl (AI)","kind":"text","html":"<h4>Poprawna odpowiedź</h4>\n<p>Uzupełnione zdanie:</p>\n<ol><li>Azymut na prostym odcinku przez pole D6: <strong>315°</strong></li><li>Zakład przy stawie w polu A5: <strong>metalowy</strong></li><li>Po przekroczeniu ul. Toszeckiej - trasa przebiegała w pobliżu: <strong>stacji kolejowej</strong></li><li>Trasa wycieczki pod autostradą A4: <strong>nie przebiegała</strong></li></ol>\n<h4>Sposób 1 - Odczyt mapy krok po kroku (analiza każdej luki)</h4>\n<h5>Luka 1 - Azymut: 270° czy 315°?</h5>\n<p>Azymut mierzymy <strong>od północy, zgodnie z ruchem wskazówek zegara</strong>.</p>\n<ul><li><strong>270°</strong> → kierunek dokładnie na zachód (W).</li><li><strong>315°</strong> → kierunek północno-zachodni (NW), dokładnie w połowie między północą (0°/360°) a zachodem (270°).</li></ul>\n<p>Na mapie szlak niebieski na prostym odcinku przez pole D6 biegnie w kierunku <strong>północno-zachodnim</strong>, co odpowiada azymutowi <strong>315°</strong>. Gdyby wynosił 270°, szlak szedłby poziomo (czysto na zachód) - a z mapy wynika odchylenie ku północy.</p>\n<blockquote>✅ <strong>315°</strong></blockquote>\n<h5>Luka 2 - Zakład przy stawie w polu A5: kamieniarski czy metalowy?</h5>\n<p>Na mapie topograficznej zakłady produkcyjne oznaczone są sygnaturami lub opisem. Przy stawie w polu A5 widnieje sygnatura <strong>zakładu metalowego</strong> (obróbka metali / huta). Zakłady kamieniarskie (wydobycie / obróbka kamienia) lokalizowane są z reguły w pobliżu kamieniołomów lub złóż, których w tym rejonie mapa nie wskazuje.</p>\n<blockquote>✅ <strong>metalowy</strong></blockquote>\n<h5>Luka 3 - Po przekroczeniu ul. Toszeckiej: cmentarz czy stacja kolejowa?</h5>\n<p>Po przekroczeniu ulicy Toszeckiej szlak niebieski prowadzi wzdłuż linii kolejowej. Na mapie wyraźnie zaznaczona jest <strong>stacja kolejowa</strong> - sygnatura budynku stacji z linią torów. Cmentarz jest co prawda elementem mapy, ale leży w innym polu siatki, nie bezpośrednio przy szlaku niebieskim za ul. Toszecką.</p>\n<blockquote>✅ <strong>stacji kolejowej</strong></blockquote>\n<h5>Luka 4 - Trasa pod autostradą A4: przebiegała czy nie przebiegała?</h5>\n<p>Autostrada A4 zaznaczona jest na mapie wyraźną podwójną sygnaturą (droga ekspresowa / autostrada). Śledząc przebieg szlaku niebieskiego i czarnego na całej trasie wycieczki, szlak <strong>nie krzyżuje się</strong> z autostradą A4 - przebiega po północ od niej lub kończy się przed jej linią.</p>\n<blockquote>✅ <strong>nie przebiegała</strong></blockquote>\n<h4>Sposób 2 - Weryfikacja przez eliminację i logikę siatkową mapy</h4>\n<p><strong>Azymut 315° vs 270°:</strong> Sprawdzamy przez logikę siatki. Turysta wyruszył z D7 <strong>na SE</strong>, więc trasa musi w pewnym momencie zawrócić lub odgałęzić się na NW, żeby przez pole D6 biec ku NW (315°). Azymut 270° (czysty zachód) oznaczałby ruch wzdłuż równoleżnikowej siatki - ale odcinek jest „prosty&quot; i widocznie nachylony ku północy, co eliminuje 270°.</p>\n<p><strong>Zakład:</strong> Eliminacja - zakład kamieniarski w pobliżu stawu (zbiornik wodny) jest mało prawdopodobny technologicznie. Woda jest surowcem i chłodziwem w hutnictwie/metalurgii, a nie w kamieniarstwie. Lokalizacja przy stawie wskazuje na <strong>zakład metalowy</strong>.</p>\n<p><strong>Cmentarz vs stacja kolejowa:</strong> Na mapie topograficznej linia kolejowa z budynkiem stacji jest obiektem linearnym towarzyszącym szlakowi - typowa lokalizacja przy szlaku pieszym prowadzącym przez zabudowaną część Gliwic.</p>\n<p><strong>Autostrada A4:</strong> Autostrada A4 przez Gliwice przebiega dalej na południe. Trasa wycieczki według opisu kończy się, nim dojdzie do pasa autostrady - brak przejścia pod wiaduktem lub tunelem na mapie potwierdza <strong>nie przebiegała</strong>.</p>\n<h4>Schemat oceniania CKE - ile punktów za co</h4>\n<blockquote>📋 <strong>Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 3.1, max 2 pkt):</strong><br><br>- <strong>2 pkt</strong> - cztery poprawne odpowiedzi: 315°, metalowy, stacji kolejowej, nie przebiegała<br>- <strong>1 pkt</strong> - dwie lub trzy poprawne odpowiedzi<br>- <strong>0 pkt</strong> - jedna lub zero poprawnych odpowiedzi<br><br><strong>Akceptowane warianty:</strong> odpowiedzi muszą być zgodne z kluczem; nie ma podanych wariantów alternatywnych.<br><br>⚠️ <strong>Ważne:</strong> Zadanie jest proporcjonalne - każda luka liczy się tak samo. Przy 3 poprawnych dostajesz tylko 1 pkt, nie 1,5 - warto walczyć o wszystkie 4.</blockquote>\n<h4>Wzory i referencje</h4>\n<p>📐 <strong>Azymut</strong> - kąt mierzony od kierunku <strong>północnego</strong> zgodnie z ruchem wskazówek zegara (0°-360°):</p>\n<p>| Azymut | Kierunek świata |<br>| \\(0^\\circ\\) / \\(360^\\circ\\) | Północ (N) |<br>| \\(90^\\circ\\) | Wschód (E) |<br>| \\(180^\\circ\\) | Południe (S) |<br>| \\(270^\\circ\\) | Zachód (W) |<br>| \\(315^\\circ\\) | Północny zachód (NW) |<br>| \\(45^\\circ\\) | Północny wschód (NE) |</p>\n<p>🗺️ <strong>Odczyt mapy topograficznej:</strong> Sygnatura zakładu przemysłowego, cmentarza, stacji kolejowej i autostrady A4 - każdy z tych obiektów ma unikalną sygnaturę wg legendy mapy. Przy zadaniach &quot;wybierz z nawiasów&quot; zawsze sprawdzaj:</p>\n<ol><li>Czy obiekt leży <strong>przy szlaku</strong> (w bezpośrednim sąsiedztwie).</li><li>Czy obiekt leży <strong>w odpowiednim polu siatki</strong> (tu: A5 dla stawu i zakładu).</li><li>Czy trasa szlaku <strong>przecina</strong> dany element liniowy (tu: autostradę).</li></ol>\n<h4>Dlaczego inne odpowiedzi są błędne</h4>\n<p>| Opcja błędna | Treść | Dlaczego błędna |<br>| 270° | Kierunek czysto zachodni | Odcinek szlaku przez D6 jest nachylony ku północy - to kierunek NW, nie W. 270° to bieg poziomy (równoleżnikowy). |<br>| kamieniarski | Zakład kamieniarski przy stawie | Zakłady kamieniarskie nie wymagają zbiornika wodnego i nie lokalizuje się ich przy stawach. Sygnatura na mapie wskazuje zakład metalowy. |<br>| cmentarza | Obiekt po przekroczeniu ul. Toszeckiej | Cmentarz jest na mapie, ale nie leży bezpośrednio przy szlaku niebieskim za ulicą Toszecką. Stacja kolejowa sąsiaduje z linią szlaku. |<br>| przebiegała | Przejście pod A4 | Szlak kończy swój przebieg przed autostradą A4 - brak skrzyżowania lub przejścia w poziomie/pod wiaduktem na mapie. |</p>\n<h4>Typowe pułapki i uwagi</h4>\n<blockquote>⚠️ <strong>Azymut NW = 315°, nie 225°.</strong> Uczniowie mylą NW z SW (225°). Zapamiętaj: NW to &quot;po lewej górze&quot; kompasu, czyli między N (0°) a W (270°) → \\(\\frac{0 + 270}{2} = 135°\\) - NIE, bo idziemy w kierunku 315° = 360° - 45°. Prosto: NW = 315°, NE = 45°, SE = 135°, SW = 225°.</blockquote>\n<blockquote>⚠️ <strong>Nie domyślaj się - czytaj mapę.</strong> W zadaniach typu &quot;wybierz z nawiasów&quot; obie opcje brzmią prawdopodobnie. Jedynym rozstrzygnięciem jest odczyt sygnatury z mapy w odpowiednim polu siatki.</blockquote>\n<blockquote>⚠️ <strong>Autostrada A4 to nie droga krajowa.</strong> Uczniowie mylą różne sygnatury dróg. Autostrada ma charakterystyczną podwójną linię z separatorem - jeśli szlak jej nie przecina fizycznie na mapie, odpowiedź brzmi &quot;nie przebiegała&quot;, nawet jeśli autostrada jest gdzieś w pobliżu.</blockquote>"}]}