{"id":"geografia-2023-maj-matura-rozszerzona/zad/18","paper_id":"geografia-2023-maj-matura-rozszerzona","number":"18","points":2,"ptype":"closed","subject":"geografia","category":"matura","year":2023,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 18. (0-2)\nLourdes we Francji, Medziugorie w Bośni i Hercegowinie oraz Santiago de Compostela\nw Hiszpanii to miejscowości, do których corocznie odbywają się migracje tego samego typu\no charakterze krótkotrwałym, spowodowane przyczyną pozaekonomiczną.\nSpośród A-E wybierz i zaznacz dwie litery oznaczające miejsca, których rozwój\nwynika z migracji takiego samego typu, jak do miejscowości wskazanych powyżej.\nA. Doha w Katarze\nB. Fatima w Portugalii\nC. Bangalur w Indiach\nD. Sophia Antipolis we Francji\nE. Mekka w Arabii Saudyjskiej\n17.1.\n0-1\n17.2.\n0-1\n18.\n0-1-2\nMGEP-R0_100","answer":"**B, E**","answer_text":"Zadanie 18. (0-2)\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nPoziom rozszerzony\nI. Wiedza geograficzna\n2. Rozszerzenie wiedzy niezbędnej do\nzrozumienia istoty zjawisk oraz charakteru\n[…] procesów zachodzących w środowisku\ngeograficznym w skali lokalnej […].\nII. Umiejętności i stosowanie wiedzy\nw praktyce\n2. Analizowanie i wyjaśnianie zjawisk\ni procesów geograficznych oraz\nzróżnicowania […] społeczno-\n-gospodarczego i kulturowego świata.\n8. Wykorzystywanie zdobytej wiedzy\ni umiejętności geograficznych w analizie […]\nprzemian przestrzeni geograficznej.\nPoziom rozszerzony\nXI.2) Zdający wskazuje […] technopolie […].\nXII.5) Zdający analizuje mapę miejsc\npielgrzymkowych na świecie […].\nXXI.4) Zdający klasyfikuje migracje […].\nPoziom podstawowy\nVIII.6) Zdający charakteryzuje główne\nkierunki i przyczyny migracji ludności na\nświecie.\nVIII.10) Zdający charakteryzuje […] wpływ\nreligii na życie społeczne […].\nZasady oceniania\n2 pkt - dwie poprawne odpowiedzi.\n1 pkt - jedna poprawna odpowiedź.\n0 pkt - odpowiedź, która nie spełnia powyższych kryteriów.\nRozwiązanie\nB, E","solution":"Odpowiedź: **B, E**\n\nTresc zadania (CKE)\n\nCo zrobić?\n\nGłówne ośrodki pielgrzymkowe świata:\n- Chrześcijaństwo: Watykan (Rzym), Jerozolima, Santiago de Compostela, Lourdes (Francja), Fatima (Portugalia), Częstochowa.\n- Islam: Mekka (najważniejsza — hadżdż), Medina (Arabia Saudyjska).\n- Judaizm: Jerozolima (Ściana Płaczu).\n- Hinduizm: Waranasi (nad Gangesem), Hardwar, Allahabad.\n- Buddyzm: Lhasa (Tybet), Lumbini (Nepal), Bodhgaya (Indie).\n\nOdrzuć technopolie (pozostałe miasta z opcji):\n- Bangalore, Hyderabad — IT/tech w Indiach.\n- Boston, San Francisco / Dolina Krzemowa — USA tech.\n- Shenzhen — Chiny tech.\n- Tel Awiw — high-tech, ale Jerozolima obok = religijna.\n\nPozostają miasta religijne → odpowiedzi B, E.\n\nPunktacja CKE\n\n- 2 pkt — dwie poprawne odpowiedzi.\n- 1 pkt — jedna poprawna odpowiedź.\n\nPo co to umieć\n\nReligie świata i ich centra są kluczowe dla geografii społecznej. Pielgrzymka jako forma migracji — czasowa, zorganizowana, w celu religijnym. Wpływa na transport, hotelarstwo, gospodarkę miast (Mekka, Watykan, Lourdes — wielka skala obsługi turystów religijnych).","image":"img/geografia-2023-maj-matura-rozszerzona/zad-18.webp","solution_image":null,"topics":"migracje religijne, miejsca pielgrzymkowe, technopolie","page_from":23,"source":"ocr","answer_source":"maturaonline","answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturaonline","text_source":"ocr","source_label":"Geografia · Matura · maj 2023 (rozszerzona)","subject_label":"Geografia","category_label":"Matura","text_html":"<p>Zadanie 18. (0-2)<br>Lourdes we Francji, Medziugorie w Bośni i Hercegowinie oraz Santiago de Compostela<br>w Hiszpanii to miejscowości, do których corocznie odbywają się migracje tego samego typu<br>o charakterze krótkotrwałym, spowodowane przyczyną pozaekonomiczną.<br>Spośród A-E wybierz i zaznacz dwie litery oznaczające miejsca, których rozwój<br>wynika z migracji takiego samego typu, jak do miejscowości wskazanych powyżej.<br>A. Doha w Katarze<br>B. Fatima w Portugalii<br>C. Bangalur w Indiach<br>D. Sophia Antipolis we Francji<br>E. Mekka w Arabii Saudyjskiej<br>17.1.<br>0-1<br>17.2.<br>0-1<br>18.<br>0-1-2<br>MGEP-R0_100</p>","answer_text_html":"<p>Zadanie 18. (0-2)<br>Wymagania ogólne<br>Wymagania szczegółowe<br>Poziom rozszerzony<br>I. Wiedza geograficzna</p>\n<ol><li>Rozszerzenie wiedzy niezbędnej do</li></ol>\n<p>zrozumienia istoty zjawisk oraz charakteru<br>[…] procesów zachodzących w środowisku<br>geograficznym w skali lokalnej […].<br>II. Umiejętności i stosowanie wiedzy<br>w praktyce</p>\n<ol><li>Analizowanie i wyjaśnianie zjawisk</li></ol>\n<p>i procesów geograficznych oraz<br>zróżnicowania […] społeczno-<br>-gospodarczego i kulturowego świata.</p>\n<ol><li>Wykorzystywanie zdobytej wiedzy</li></ol>\n<p>i umiejętności geograficznych w analizie […]<br>przemian przestrzeni geograficznej.<br>Poziom rozszerzony<br>XI.2) Zdający wskazuje […] technopolie […].<br>XII.5) Zdający analizuje mapę miejsc<br>pielgrzymkowych na świecie […].<br>XXI.4) Zdający klasyfikuje migracje […].<br>Poziom podstawowy<br>VIII.6) Zdający charakteryzuje główne<br>kierunki i przyczyny migracji ludności na<br>świecie.<br>VIII.10) Zdający charakteryzuje […] wpływ<br>religii na życie społeczne […].<br>Zasady oceniania<br>2 pkt - dwie poprawne odpowiedzi.<br>1 pkt - jedna poprawna odpowiedź.<br>0 pkt - odpowiedź, która nie spełnia powyższych kryteriów.<br>Rozwiązanie<br>B, E</p>","solutions":[{"source":"maturaonline","label":"matura-online.pl","kind":"text","html":"<p>Odpowiedź: <strong>B, E</strong></p>\n<p>Tresc zadania (CKE)</p>\n<p>Co zrobić?</p>\n<p>Główne ośrodki pielgrzymkowe świata:</p>\n<ul><li>Chrześcijaństwo: Watykan (Rzym), Jerozolima, Santiago de Compostela, Lourdes (Francja), Fatima (Portugalia), Częstochowa.</li><li>Islam: Mekka (najważniejsza — hadżdż), Medina (Arabia Saudyjska).</li><li>Judaizm: Jerozolima (Ściana Płaczu).</li><li>Hinduizm: Waranasi (nad Gangesem), Hardwar, Allahabad.</li><li>Buddyzm: Lhasa (Tybet), Lumbini (Nepal), Bodhgaya (Indie).</li></ul>\n<p>Odrzuć technopolie (pozostałe miasta z opcji):</p>\n<ul><li>Bangalore, Hyderabad — IT/tech w Indiach.</li><li>Boston, San Francisco / Dolina Krzemowa — USA tech.</li><li>Shenzhen — Chiny tech.</li><li>Tel Awiw — high-tech, ale Jerozolima obok = religijna.</li></ul>\n<p>Pozostają miasta religijne → odpowiedzi B, E.</p>\n<p>Punktacja CKE</p>\n<ul><li>2 pkt — dwie poprawne odpowiedzi.</li><li>1 pkt — jedna poprawna odpowiedź.</li></ul>\n<p>Po co to umieć</p>\n<p>Religie świata i ich centra są kluczowe dla geografii społecznej. Pielgrzymka jako forma migracji — czasowa, zorganizowana, w celu religijnym. Wpływa na transport, hotelarstwo, gospodarkę miast (Mekka, Watykan, Lourdes — wielka skala obsługi turystów religijnych).</p>"},{"source":"maturazai","label":"maturazai.pl (AI)","kind":"text","html":"<h4>Poprawna odpowiedź</h4>\n<p><strong>B i E</strong> - Fatima (Portugalia) i Mekka (Arabia Saudyjska).</p>\n<p>Obie miejscowości, podobnie jak Lourdes, Medziugorie i Santiago de Compostela, są <strong>miejscami pielgrzymkowymi</strong> - przyciągają miliony osób co roku z powodów <strong>religijnych</strong> (pozaekonomicznych), w formie <strong>migracji krótkotrwałych</strong> (sezonowych, czasowych).</p>\n<h4>Sposób 1 - Identyfikacja typu migracji przez cechy wzorcowe</h4>\n<p><strong>Krok 1. Zdefiniuj typ migracji na podstawie miejscowości wzorcowych:</strong></p>\n<p>| Miejscowość | Kraj | Charakter |<br>| Lourdes | Francja | Objawienia maryjne 1858 r.; miliony katolickich pielgrzymów rocznie |<br>| Medziugorie | Bośnia i Hercegowina | Katolickie miejsce objawień; ośrodek pielgrzymkowy |<br>| Santiago de Compostela | Hiszpania | Grób św. Jakuba; koniec słynnego Camino de Santiago |</p>\n<p>Wspólna cecha: <strong>pielgrzymki religijne</strong> - migracja:</p>\n<ul><li><strong>krótkotrwała</strong> (tygodnie, nie lata),</li><li><strong>dobrowolna</strong>,</li><li><strong>pozaekonomiczna</strong> (motyw religijny / duchowy),</li><li><strong>masowa</strong> (dziesiątki tysięcy do kilku milionów rocznie).</li></ul>\n<p><strong>Krok 2. Oceń każdą opcję pod kątem tej definicji:</strong></p>\n<p><strong>B. Fatima (Portugalia)</strong> - jedno z najważniejszych katolickich miejsc pielgrzymkowych na świecie. Objawienia maryjne 1917 r. → corocznie przyjeżdża ok. 5-6 mln pielgrzymów. Gospodarka Fatimy oparta jest niemal wyłącznie na obsłudze ruchu pielgrzymkowego. ✅ <strong>Ten sam typ migracji.</strong></p>\n<p><strong>E. Mekka (Arabia Saudyjska)</strong> - najświętsze miasto islamu. Obowiązkowa pielgrzymka Hadżdż (jeden z Pięciu Filarów islamu) przyciąga ok. 2-3 mln muzułmanów rocznie z całego świata; dodatkowo miliony przybywają na umrę. Całe miasto i infrastruktura Mekki istnieją głównie po to, by obsługiwać ruch pielgrzymkowy. ✅ <strong>Ten sam typ migracji (pielgrzymka, motyw religijny, krótkotrwała, pozaekonomiczna).</strong></p>\n<h4>Sposób 2 - Eliminacja opcji błędnych</h4>\n<p>Sprawdzamy, dlaczego A, C, D <strong>nie pasują</strong> do definicji:</p>\n<p><strong>A. Doha (Katar)</strong> - dynamiczny rozwój miasta oparty na wydobyciu ropy i gazu ziemnego oraz związanej z tym imigracji zarobkowej (głównie Azja Pd., Afryka). Duże napływy robotników budowlanych (FIFA World Cup 2022). Typ: <strong>migracja ekonomiczna</strong> ❌</p>\n<p><strong>C. Bangalur (Indie)</strong> - &quot;Dolina Krzemowa Azji&quot;; centrum outsourcingu IT i przemysłu technologicznego. Przyciąga wykwalifikowanych pracowników sektora IT (z całych Indii i świata). Typ: <strong>migracja ekonomiczna / zawodowa</strong> ❌</p>\n<p><strong>D. Sophia Antipolis (Francja)</strong> - technopolie / nauko-park pod Niceą. Skupia firmy IT, biotechnologiczne i R&amp;D. Migracja: naukowcy, inżynierowie, specjaliści. Typ: <strong>migracja ekonomiczna / zawodowa</strong> ❌</p>\n<p>Zostają wyłącznie B i E - jedyne opcje z dominującą pielgrzymką jako przyczyną migracji i jako podstawą rozwoju miejscowości.</p>\n<h4>Schemat oceniania CKE - ile punktów za co</h4>\n<blockquote>📋 <strong>Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 18, max 2 pkt):</strong><br>- <strong>2 pkt</strong> - zaznaczone obie poprawne litery: <strong>B</strong> i <strong>E</strong> (i tylko one)<br>- <strong>1 pkt</strong> - zaznaczona jedna poprawna litera (B lub E), bez błędnych<br>- <strong>0 pkt</strong> - brak poprawnej odpowiedzi, zaznaczono trzy lub więcej liter, zaznaczono wyłącznie błędne litery<br>- <strong>Uwaga:</strong> zaznaczenie B + E + jakiejkolwiek błędnej litery = <strong>0 pkt</strong> (nadmiarowe odpowiedzi dyskwalifikują)</blockquote>\n<h4>Wzory i referencje</h4>\n<p>W tym zadaniu nie stosuje się wzorów matematycznych. Wymagana jest wiedza z <strong>geografii społecznej i kulturowej</strong> (klasyfikacja migracji).</p>\n<blockquote>🌍 <strong>Klasyfikacja migracji - typy:</strong><br>- Ze względu na czas: <strong>stałe</strong> (osadnictwo) vs. <strong>czasowe</strong> (sezonowe, wahadłowe, krótkotrwałe)<br>- Ze względu na przyczynę: <strong>ekonomiczne</strong> (zarobkowe, zawodowe) vs. <strong>pozaekonomiczne</strong> (religijne = pielgrzymki; polityczne = uchodźstwo; edukacyjne; zdrowotne)<br>- Pielgrzymka: migracja <strong>krótkotrwała + pozaekonomiczna + dobrowolna + religijna</strong> - klasyczny przykład migracji kulturowo-religijnej</blockquote>\n<blockquote>📍 <strong>Ważne miejsca pielgrzymkowe świata:</strong><br>- Katolickie: Rzym, Lourdes, Fatima, Medziugorie, Santiago de Compostela, Częstochowa<br>- Islamskie: Mekka, Medyna, Jerozolima (Al-Aksa)<br>- Hinduistyczne: Waranasi (Benares), Tirupati, Puri<br>- Buddyjskie: Bodh Gaja, Lhasa</blockquote>\n<h4>Dlaczego inne odpowiedzi są błędne</h4>\n<p>| Opcja | Miejscowość | Typ migracji | Dlaczego błędna |<br>| A | Doha (Katar) | Ekonomiczna (zarobkowa, sezonowa) | Robotnicy napędzani kontraktami pracy, wydobyciem ropy, megawydarzeniami sportowymi; motyw finansowy, nie religijny |<br>| C | Bangalur (Indie) | Ekonomiczna (zawodowa, IT) | Centrum technologiczne przyciąga specjalistów zarobkowo; brak wymiaru religijnego |<br>| D | Sophia Antipolis (Francja) | Ekonomiczna (zawodowa, R&amp;D) | Nauko-park = migracja intelektualna/ekonomiczna; motyw: kariera, praca, badania |</p>\n<h4>Typowe pułapki i uwagi</h4>\n<blockquote>⚠️ <strong>Uwaga 1:</strong> Doha i migracja religijna - Katar jest krajem muzułmańskim, ale <strong>Doha</strong> rozwinęła się dzięki ropie i gazowi, NIE dzięki pielgrzymkom. Nie myl przynależności religijnej państwa z charakterem migracji do jego stolicy.</blockquote>\n<blockquote>⚠️ <strong>Uwaga 2:</strong> Mekka vs. Medyna - obie są miastami pielgrzymkowymi, ale w zadaniu pojawia się <strong>Mekka</strong>. Gdyby pojawiła się Medyna - też byłaby poprawna. Nie wolno mylić Mekki z innymi miastami Arabii Saudyjskiej (np. Riad = stolica gospodarcza, motyw ekonomiczny).</blockquote>\n<blockquote>⚠️ <strong>Uwaga 3:</strong> Zaznaczenie 3 odpowiedzi zamiast 2 = 0 punktów. Klucz CKE jest w tej kwestii bezwzględny - czytaj uważnie &quot;wybierz DWIE litery&quot;.</blockquote>"}]}