{"id":"geografia-2024-maj-matura-rozszerzona/zad/1","paper_id":"geografia-2024-maj-matura-rozszerzona","number":"1","points":3,"ptype":"open","subject":"geografia","category":"matura","year":2024,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 1.\nTurysta rozpoczął pieszą wycieczkę obok stacji kolejowej Wałbrzych Główny (pole A2).\nTrasa wycieczki prowadziła szlakami turystycznymi PTTK. Szlakiem czerwonym doszedł na\nszczyt góry Borowej (pole B3). Kontynuował wycieczkę szlakiem czerwonym, a następnie od\nPrzełęczy Koziej (pole B3) - szlakiem żółtym, którym wrócił do stacji kolejowej Wałbrzych\nGłówny.","answer":null,"answer_text":null,"solution":"Odpowiedź: **1.1.** — **FP** (X to nie szczyt Borowa; trasa wycieczki nie przebiegała między szczytami Y i Z) **1.2.** — **1 h 52 min** $$t = \\frac{4{,}375\\,\\text{km}}{3{,}5\\,\\text{km/h}} + \\frac{370\\,\\text{m}}{100\\,\\text{m}} \\cdot 10\\,\\text{min} = 75 + 37 = 112\\,\\text{min}$$\n\nTreść zadania (CKE)\n\nZadania od 1. do 8. odnoszą się do obszaru przedstawionego na mapie szczegółowej fragmentu Sudetów w okolicach Wałbrzycha.\n\nZadanie 1. Turysta rozpoczął pieszą wycieczkę obok stacji kolejowej Wałbrzych Główny (pole A2). Trasa wycieczki prowadziła szlakami turystycznymi PTTK. Szlakiem czerwonym doszedł na szczyt góry Borowej (pole B3). Kontynuował wycieczkę szlakiem czerwonym, a następnie do Przełęczy Koziej (pole B3) — szlakiem żółtym, którym wrócił do stacji kolejowej Wałbrzych Główny.\n\nZadanie 1.1. (0–1)\n\nNa fotografii literami X, Y, Z oznaczono szczyty wybranych gór, wśród których są Borowa i Wołowiec (pole B2/3). Fotografię wykonano w kierunku południowo-wschodnim.\n\nOceń, czy poniższe informacje o trasie opisanej wycieczki są prawdziwe. Zaznacz P, jeśli informacja jest prawdziwa, albo F — jeśli jest fałszywa.\n\nNr | Zdanie | Ocena\n1. | Turysta podczas wycieczki wszedł na szczyt oznaczony literą X. | P / F\n2. | Fragment trasy wycieczki przebiegał między górami, których szczyty oznaczono literami Y i Z. | P / F\n\nZadanie 1.2. (0–2)\n\nPrzyjmij, że:\n- długość trasy ze stacji kolejowej Wałbrzych Główny na szczyt góry Borowej wynosi 4,375 km;\n- stacja kolejowa Wałbrzych Główny jest położona na wysokości 483 m n.p.m.;\n- trasa ze stacji kolejowej Wałbrzych Główny na szczyt góry Borowej przebiega wyłącznie w górę;\n- pieszy turysta na płaskim terenie idzie z prędkością 3,5 km/h;\n- każde 100 m różnicy wysokości podejścia wydłuża czas trwania wycieczki o 10 minut.\n\nOblicz, ile czasu zajęło turyście przejście ze stacji kolejowej Wałbrzych Główny na szczyt góry Borowej. Wynik podaj w godzinach i minutach. Zapisz obliczenia.\n\nCo zrobić?\n\n1.1. — identyfikacja szczytów z fotografii\n\nPołącz fotografię z mapą topograficzną. Kierunek SE fotografii → patrz na pole B2/3 mapy. Sprawdź układ szczytów (np. odległości, wysokości).\n\nSprawdź, czy trasa rzeczywiście prowadzi na X / między Y a Z. Trasa wycieczki idzie szlakiem czerwonym do Borowej, potem żółtym do Przełęczy Koziej. Sprawdzasz, czy konkretny szczyt jest na trasie czy obok niej.\n\nZ reguły CKE robi z tego pułapkę: turysta przechodzi obok szczytów X i Y, nie wchodzi na nie, a trasa biegnie inną stroną niż między dwoma podanymi szczytami → oba zdania fałszywe → FP (gdy jedno P, drugie F).\n\n1.2. — obliczenie czasu wycieczki\n\nCzas na płaskim terenie = długość ÷ prędkość:\n\n$$t_1 = \\frac{4{,}375\\,\\text{km}}{3{,}5\\,\\text{km/h}} = 1{,}25\\,\\text{h} = 75\\,\\text{min}$$\n\nRóżnica wysokości: szczyt Borowej (853 m n.p.m. — z mapy) minus stacja Wałbrzych Główny (483 m n.p.m.):\n\n$$\\Delta h = 853 - 483 = 370\\,\\text{m}$$\n\nDodatkowy czas na podejście (10 min na każde 100 m):\n\n$$t_2 = \\frac{370\\,\\text{m}}{100\\,\\text{m}} \\cdot 10\\,\\text{min} = 37\\,\\text{min}$$\n\nCzas łączny:\n\n$$t = t_1 + t_2 = 75 + 37 = 112\\,\\text{min} = 1\\,\\text{h}\\,52\\,\\text{min}$$\n\nPunktacja CKE\n\n- 1.1: 1 pkt — dwie poprawne oceny zdań.\n- 1.2: 2 pkt — poprawne obliczenie czasu z uwzględnieniem różnicy wysokości; 1 pkt — poprawne obliczenie tylko jednego składnika.\n\nPo co to umieć\n\nCzas marszu w terenie górskim — klasyczna formuła turystyczna PTTK:\n\n$$t = \\frac{L}{v} + \\frac{\\Delta h}{100} \\cdot 10\\,\\text{min}$$\n\ngdzie $L$ — długość, $v$ — prędkość na płaskim, $\\Delta h$ — różnica wysokości. To wzór Naismitha dostosowany do polskich szlaków. Działa też dla dolnej granicy lasu, pojezierzy, parków narodowych.\n\nTypowy błąd: Pomięcie 10 min na każde **100 m** różnicy wysokości (nie 1000 m). 1,25 h to **1 h 15 min**, nie \"1 h\".","image":"img/geografia-2024-maj-matura-rozszerzona/zad-1.webp","solution_image":null,"topics":"mapa topograficzna Sudetów, obliczanie czasu wycieczki, szlaki PTTK","page_from":4,"source":"maturaonline","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":"maturaonline","text_source":"ocr","source_label":"Geografia · Matura · maj 2024 (rozszerzona)","subject_label":"Geografia","category_label":"Matura","text_html":"<p>Zadanie 1.<br>Turysta rozpoczął pieszą wycieczkę obok stacji kolejowej Wałbrzych Główny (pole A2).<br>Trasa wycieczki prowadziła szlakami turystycznymi PTTK. Szlakiem czerwonym doszedł na<br>szczyt góry Borowej (pole B3). Kontynuował wycieczkę szlakiem czerwonym, a następnie od<br>Przełęczy Koziej (pole B3) - szlakiem żółtym, którym wrócił do stacji kolejowej Wałbrzych<br>Główny.</p>","solutions":[{"source":"maturaonline","label":"matura-online.pl","kind":"text","html":"<p>Odpowiedź: <strong>1.1.</strong> — <strong>FP</strong> (X to nie szczyt Borowa; trasa wycieczki nie przebiegała między szczytami Y i Z) <strong>1.2.</strong> — <strong>1 h 52 min</strong> $$t = \\frac{4{,}375\\,\\text{km}}{3{,}5\\,\\text{km/h}} + \\frac{370\\,\\text{m}}{100\\,\\text{m}} \\cdot 10\\,\\text{min} = 75 + 37 = 112\\,\\text{min}$$</p>\n<p>Treść zadania (CKE)</p>\n<p>Zadania od 1. do 8. odnoszą się do obszaru przedstawionego na mapie szczegółowej fragmentu Sudetów w okolicach Wałbrzycha.</p>\n<p>Zadanie 1. Turysta rozpoczął pieszą wycieczkę obok stacji kolejowej Wałbrzych Główny (pole A2). Trasa wycieczki prowadziła szlakami turystycznymi PTTK. Szlakiem czerwonym doszedł na szczyt góry Borowej (pole B3). Kontynuował wycieczkę szlakiem czerwonym, a następnie do Przełęczy Koziej (pole B3) — szlakiem żółtym, którym wrócił do stacji kolejowej Wałbrzych Główny.</p>\n<p>Zadanie 1.1. (0–1)</p>\n<p>Na fotografii literami X, Y, Z oznaczono szczyty wybranych gór, wśród których są Borowa i Wołowiec (pole B2/3). Fotografię wykonano w kierunku południowo-wschodnim.</p>\n<p>Oceń, czy poniższe informacje o trasie opisanej wycieczki są prawdziwe. Zaznacz P, jeśli informacja jest prawdziwa, albo F — jeśli jest fałszywa.</p>\n<p>Nr | Zdanie | Ocena</p>\n<ol><li>| Turysta podczas wycieczki wszedł na szczyt oznaczony literą X. | P / F</li><li>| Fragment trasy wycieczki przebiegał między górami, których szczyty oznaczono literami Y i Z. | P / F</li></ol>\n<p>Zadanie 1.2. (0–2)</p>\n<p>Przyjmij, że:</p>\n<ul><li>długość trasy ze stacji kolejowej Wałbrzych Główny na szczyt góry Borowej wynosi 4,375 km;</li><li>stacja kolejowa Wałbrzych Główny jest położona na wysokości 483 m n.p.m.;</li><li>trasa ze stacji kolejowej Wałbrzych Główny na szczyt góry Borowej przebiega wyłącznie w górę;</li><li>pieszy turysta na płaskim terenie idzie z prędkością 3,5 km/h;</li><li>każde 100 m różnicy wysokości podejścia wydłuża czas trwania wycieczki o 10 minut.</li></ul>\n<p>Oblicz, ile czasu zajęło turyście przejście ze stacji kolejowej Wałbrzych Główny na szczyt góry Borowej. Wynik podaj w godzinach i minutach. Zapisz obliczenia.</p>\n<p>Co zrobić?</p>\n<p>1.1. — identyfikacja szczytów z fotografii</p>\n<p>Połącz fotografię z mapą topograficzną. Kierunek SE fotografii → patrz na pole B2/3 mapy. Sprawdź układ szczytów (np. odległości, wysokości).</p>\n<p>Sprawdź, czy trasa rzeczywiście prowadzi na X / między Y a Z. Trasa wycieczki idzie szlakiem czerwonym do Borowej, potem żółtym do Przełęczy Koziej. Sprawdzasz, czy konkretny szczyt jest na trasie czy obok niej.</p>\n<p>Z reguły CKE robi z tego pułapkę: turysta przechodzi obok szczytów X i Y, nie wchodzi na nie, a trasa biegnie inną stroną niż między dwoma podanymi szczytami → oba zdania fałszywe → FP (gdy jedno P, drugie F).</p>\n<p>1.2. — obliczenie czasu wycieczki</p>\n<p>Czas na płaskim terenie = długość ÷ prędkość:</p>\n<p>$$t_1 = \\frac{4{,}375\\,\\text{km}}{3{,}5\\,\\text{km/h}} = 1{,}25\\,\\text{h} = 75\\,\\text{min}$$</p>\n<p>Różnica wysokości: szczyt Borowej (853 m n.p.m. — z mapy) minus stacja Wałbrzych Główny (483 m n.p.m.):</p>\n<p>$$\\Delta h = 853 - 483 = 370\\,\\text{m}$$</p>\n<p>Dodatkowy czas na podejście (10 min na każde 100 m):</p>\n<p>$$t_2 = \\frac{370\\,\\text{m}}{100\\,\\text{m}} \\cdot 10\\,\\text{min} = 37\\,\\text{min}$$</p>\n<p>Czas łączny:</p>\n<p>$$t = t_1 + t_2 = 75 + 37 = 112\\,\\text{min} = 1\\,\\text{h}\\,52\\,\\text{min}$$</p>\n<p>Punktacja CKE</p>\n<ul><li>1.1: 1 pkt — dwie poprawne oceny zdań.</li><li>1.2: 2 pkt — poprawne obliczenie czasu z uwzględnieniem różnicy wysokości; 1 pkt — poprawne obliczenie tylko jednego składnika.</li></ul>\n<p>Po co to umieć</p>\n<p>Czas marszu w terenie górskim — klasyczna formuła turystyczna PTTK:</p>\n<p>$$t = \\frac{L}{v} + \\frac{\\Delta h}{100} \\cdot 10\\,\\text{min}$$</p>\n<p>gdzie $L$ — długość, $v$ — prędkość na płaskim, $\\Delta h$ — różnica wysokości. To wzór Naismitha dostosowany do polskich szlaków. Działa też dla dolnej granicy lasu, pojezierzy, parków narodowych.</p>\n<p>Typowy błąd: Pomięcie 10 min na każde <strong>100 m</strong> różnicy wysokości (nie 1000 m). 1,25 h to <strong>1 h 15 min</strong>, nie &quot;1 h&quot;.</p>"}]}