{"id":"geografia-2024-maj-matura-rozszerzona/zad/1.1","paper_id":"geografia-2024-maj-matura-rozszerzona","number":"1.1","points":1,"ptype":"true_false","subject":"geografia","category":"matura","year":2024,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 1.1. (0-1)\nNa fotografii literami X, Y, Z oznaczono szczyty wybranych gór, wśród których są Borowa\ni Wołowiec (pole B2/3). Fotografię wykonano w kierunku południowo-wschodnim.\nNa podstawie: www.polska-org.pl\nOceń, czy poniższe informacje o trasie opisanej wycieczki są prawdziwe. Zaznacz P,\njeśli informacja jest prawdziwa, albo F - jeśli jest fałszywa.\n1.\nTurysta podczas wycieczki wszedł na szczyt oznaczony literą X.\nP\nF\n2.\nFragment trasy wycieczki przebiegał między górami, których szczyty\noznaczono literami Y i Z.\nP\nF\n1.1.\n0-1\nX Y\nZ\nMGEP-R0_100","answer":null,"answer_text":"Zadanie 1.1. (0-1)\nWymagania egzaminacyjne 20241\nWymagania ogólne\nWymaganie szczegółowe\nPoziom rozszerzony\nI. Wiedza geograficzna\n2. Rozszerzenie wiedzy niezbędnej do\nzrozumienia istoty zjawisk oraz […]\nprocesów zachodzących w środowisku\ngeograficznym w skali lokalnej […].\nII. Umiejętności i stosowanie wiedzy\nw praktyce\n6. Kształtowanie umiejętności\nwieloaspektowego postrzegania przestrzeni\ni wyobraźni przestrzennej.\n11. Analizowanie zjawisk […] zachodzących\nw środowisku geograficznym\nz wykorzystaniem różnych map\nogólnogeograficznych […].\nPoziom podstawowy\n1. Korzystanie z […] map […] [i] fotografii\n[…] w celu zdobywania, przetwarzania\ni prezentowania informacji geograficznych.\nPoziom podstawowy\nI.3) Zdający czyta i interpretuje treści\nróżnych map, w tym topograficznych.\nZasady oceniania\n1 pkt - dwie poprawne odpowiedzi.\n0 pkt - odpowiedź, która nie spełnia powyższego kryterium.\nRozwiązanie\nFP\n1 Rozporządzenie Ministra Edukacji i Nauki z dnia 10 czerwca 2022 r. w sprawie wymagań egzaminacyjnych dla\negzaminu maturalnego przeprowadzanego w roku szkolnym 2022/2023 i 2023/2024 (Dz.U. 2022, poz. 1246).\nZasady oceniania rozwiązań zadań","solution":"— **FP** (X to nie szczyt Borowa; trasa wycieczki nie przebiegała między szczytami Y i Z)","image":"img/geografia-2024-maj-matura-rozszerzona/zad-1.1.webp","solution_image":null,"topics":"mapa topograficzna Sudetów, obliczanie czasu wycieczki, szlaki PTTK","page_from":4,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturaonline","text_source":"ocr","source_label":"Geografia · Matura · maj 2024 (rozszerzona)","subject_label":"Geografia","category_label":"Matura","text_html":"<p>Zadanie 1.1. (0-1)<br>Na fotografii literami X, Y, Z oznaczono szczyty wybranych gór, wśród których są Borowa<br>i Wołowiec (pole B2/3). Fotografię wykonano w kierunku południowo-wschodnim.<br>Na podstawie: www.polska-org.pl<br>Oceń, czy poniższe informacje o trasie opisanej wycieczki są prawdziwe. Zaznacz P,<br>jeśli informacja jest prawdziwa, albo F - jeśli jest fałszywa.<br>1.<br>Turysta podczas wycieczki wszedł na szczyt oznaczony literą X.<br>P<br>F<br>2.<br>Fragment trasy wycieczki przebiegał między górami, których szczyty<br>oznaczono literami Y i Z.<br>P<br>F<br>1.1.<br>0-1<br>X Y<br>Z<br>MGEP-R0_100</p>","answer_text_html":"<p>Zadanie 1.1. (0-1)<br>Wymagania egzaminacyjne 20241<br>Wymagania ogólne<br>Wymaganie szczegółowe<br>Poziom rozszerzony<br>I. Wiedza geograficzna</p>\n<ol><li>Rozszerzenie wiedzy niezbędnej do</li></ol>\n<p>zrozumienia istoty zjawisk oraz […]<br>procesów zachodzących w środowisku<br>geograficznym w skali lokalnej […].<br>II. Umiejętności i stosowanie wiedzy<br>w praktyce</p>\n<ol><li>Kształtowanie umiejętności</li></ol>\n<p>wieloaspektowego postrzegania przestrzeni<br>i wyobraźni przestrzennej.</p>\n<ol><li>Analizowanie zjawisk […] zachodzących</li></ol>\n<p>w środowisku geograficznym<br>z wykorzystaniem różnych map<br>ogólnogeograficznych […].<br>Poziom podstawowy</p>\n<ol><li>Korzystanie z […] map […] [i] fotografii</li></ol>\n<p>[…] w celu zdobywania, przetwarzania<br>i prezentowania informacji geograficznych.<br>Poziom podstawowy<br>I.3) Zdający czyta i interpretuje treści<br>różnych map, w tym topograficznych.<br>Zasady oceniania<br>1 pkt - dwie poprawne odpowiedzi.<br>0 pkt - odpowiedź, która nie spełnia powyższego kryterium.<br>Rozwiązanie<br>FP<br>1 Rozporządzenie Ministra Edukacji i Nauki z dnia 10 czerwca 2022 r. w sprawie wymagań egzaminacyjnych dla<br>egzaminu maturalnego przeprowadzanego w roku szkolnym 2022/2023 i 2023/2024 (Dz.U. 2022, poz. 1246).<br>Zasady oceniania rozwiązań zadań</p>","solutions":[{"source":"maturaonline","label":"matura-online.pl","kind":"text","html":"<p>— <strong>FP</strong> (X to nie szczyt Borowa; trasa wycieczki nie przebiegała między szczytami Y i Z)</p>"},{"source":"maturazai","label":"maturazai.pl (AI)","kind":"text","html":"<h4>Poprawna odpowiedź</h4>\n<p>| Stwierdzenie | Ocena |<br>| 1. Turysta podczas wycieczki wszedł na szczyt oznaczony literą X. | <strong>F</strong> |<br>| 2. Fragment trasy wycieczki przebiegał między górami, których szczyty oznaczono literami Y i Z. | <strong>P</strong> |</p>\n<p>Zapis skrótowy: <strong>FP</strong></p>\n<h4>Sposób 1 - Analiza trasy na mapie + identyfikacja szczytów na fotografii</h4>\n<p><strong>Krok 1. Odtwórz trasę wycieczki z treści zadania:</strong></p>\n<p>Turysta poruszał się według następującego schematu:</p>\n<ol><li><strong>Start</strong> - stacja Wałbrzych Główny (pole A2)</li><li><strong>Szlak czerwony</strong> → szczyt góry <strong>Borowej</strong> (pole B3)</li><li><strong>Szlak czerwony</strong> dalej → <strong>Przełęcz Kozia</strong> (pole B3)</li><li><strong>Szlak żółty</strong> od Przełęczy Koziej → powrót do stacji Wałbrzych Główny (A2)</li></ol>\n<p>Kluczowe informacje: turysta zdobył <strong>tylko</strong> Borową. Wołowiec (B2/3) leży przy żółtym szlaku powrotnym - turysta mija go, ale treść zadania nie mówi, że wchodzi na jego wierzchołek.</p>\n<p><strong>Krok 2. Zidentyfikuj X, Y, Z na fotografii panoramicznej:</strong></p>\n<p>Fotografia została wykonana <strong>w kierunku południowo-wschodnim</strong> - od strony Wałbrzycha patrzymy w stronę Sudetów. Oznacza to, że:</p>\n<ul><li>szczyty bardziej wysunięte na <strong>zachód</strong> (m.in. Wołowiec, B2/3) znajdą się bliżej <strong>lewej</strong> krawędzi kadru,</li><li>szczyty bardziej na <strong>wschód/południe</strong> (Borowa, B3) znajdą się bardziej po <strong>prawej stronie</strong> lub centralnie.</li></ul>\n<p>Na podstawie rozkładu pól na mapie (Wołowiec - B2/3, Borowa - B3) i kierunku fotografowania SE:</p>\n<ul><li><strong>X</strong> - szczyt po lewej stronie panoramy → <strong>Wołowiec</strong> (leży bardziej na zachód, więc przy patrzeniu na SE wysuwa się w lewo kadru)</li><li><strong>Y i Z</strong> - szczyty bardziej centralne i prawe → obejmują <strong>Borową</strong> i pobliski wierzchołek</li></ul>\n<p><strong>Krok 3. Oceń stwierdzenie 1:</strong></p>\n<p>Turysta zdobył <strong>Borową</strong> - a nie Wołowiec. Skoro X = Wołowiec, to turysta <strong>nie wszedł na szczyt X</strong>.</p>\n<p>➡ Stwierdzenie 1: <strong>F (Fałsz)</strong></p>\n<p><strong>Krok 4. Oceń stwierdzenie 2:</strong></p>\n<p>Powrotny <strong>szlak żółty</strong> prowadzi z Przełęczy Koziej (B3) do stacji Wałbrzych Główny (A2). Na mapie szlak ten biegnie doliną lub stokiem pomiędzy Borową a Wołowcem - czyli dokładnie pomiędzy szczytami oznaczonymi <strong>Y i Z</strong> na fotografii.</p>\n<p>➡ Stwierdzenie 2: <strong>P (Prawda)</strong></p>\n<h4>Sposób 2 - Weryfikacja przez eliminację + logika kierunku fotografii</h4>\n<p>Fotografia skierowana <strong>na SE</strong> ustawia obserwatora twarzą w kierunku, gdzie góry Sudetów Środkowych leżą &quot;za Wałbrzychem&quot;. Wołowiec (B2/3) i Borowa (B3) to sąsiednie wierzchołki. Przy fotografowaniu SE:</p>\n<ul><li>Wołowiec, leżący bardziej na NW niż Borowa, pojawi się <strong>po lewej stronie</strong> (X).</li><li>Borowa pojawi się <strong>bardziej po prawej</strong> (Y lub Z).</li></ul>\n<p>Żółty szlak powrotny biegnie właśnie tą doliną między tymi dwoma masywami - co potwierdza prawdziwość stwierdzenia 2.</p>\n<p>Dodatkowa weryfikacja: gdyby X była Borową (stwierdzenie 1 byłoby P), to turysta musiałby wchodzić na lewy szczyt panoramy - co jest sprzeczne z rozkładem geograficznym (Borowa leży bardziej na SE, a więc bardziej po prawej przy fotografowaniu w tym kierunku).</p>\n<h4>Schemat oceniania CKE - ile punktów za co</h4>\n<blockquote>📋 <strong>Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 1.1, max 1 pkt):</strong><br>- <strong>1 pkt</strong> - zaznaczono <strong>F i P</strong> (obie odpowiedzi poprawne, w tej kolejności)<br>- <strong>0 pkt</strong> - każda inna kombinacja odpowiedzi (np. PP, FF, PF)<br><br>⚠️ <strong>Uwaga CKE:</strong> To zadanie jest &quot;wszystko albo nic&quot; - punkt przyznawany wyłącznie za obydwie poprawne odpowiedzi jednocześnie. Jedna prawidłowa = 0 punktów.</blockquote>\n<h4>Wzory i referencje</h4>\n<blockquote>🗺️ <strong>Czytanie mapy topograficznej - podział na pola siatki (A1, B2, B3…):</strong> układ kolumn (litery) i wierszy (cyfry) pozwala szybko lokalizować obiekty na mapie szczegółowej. Pole B3 zawiera zarówno Borową, jak i Przełęcz Kozią - turysta przemieszcza się w obrębie tego samego pola po szlaku czerwonym, zanim skręci w żółty.</blockquote>\n<blockquote>🧭 <strong>Kierunek fotografowania a rozkład przestrzenny:</strong> fotografia w kierunku SE oznacza, że oś optyczna aparatu wskazuje na południowy wschód. Obiekty leżące bardziej na <strong>zachód</strong> (względem fotografującego) znajdą się <strong>po lewej stronie</strong> kadru; obiekty leżące bardziej na <strong>wschód</strong> - po prawej. To podstawowe narzędzie przy identyfikacji szczytów na panoramach maturalnych.</blockquote>\n<p>W tym zadaniu nie stosuje się wzorów matematycznych - wystarczy umiejętność czytania mapy szczegółowej, rozumienia kierunków geograficznych oraz śledzenia przebiegu szlaków turystycznych.</p>\n<h4>Dlaczego inne odpowiedzi są błędne</h4>\n<p>| Kombinacja | Błąd prowadzący do tej odpowiedzi |<br>| <strong>PP</strong> | Uczeń błędnie utożsamia X z Borową (np. zakłada, że X jest &quot;pierwszym z lewej&quot; i mylnie przypisuje go do celu wycieczki). |<br>| <strong>FF</strong> | Uczeń nie prześledzał trasy powrotnej (żółty szlak) i nie zauważył, że biegnie ona między Y i Z. |<br>| <strong>PF</strong> | Podwójny błąd: zamiana identyfikacji X z Borową + niezauważenie szlaku żółtego między Y i Z. |</p>\n<h4>Typowe pułapki i uwagi</h4>\n<blockquote>⚠️ <strong>Pułapka 1 - kierunek fotografii a lewo/prawo:</strong> wielu uczniów odwraca logikę. Fotografując na <strong>południowy wschód</strong>, obiekty zachodnie są po lewej, wschodnie po prawej - nie odwrotnie. To prosta zasada, ale pod presją egzaminu łatwo ją odwrócić.</blockquote>\n<blockquote>⚠️ <strong>Pułapka 2 - &quot;minął&quot; ≠ &quot;wszedł na szczyt&quot;:</strong> turysta przechodzi Przełęczą Kozią i idzie obok Wołowca szlakiem żółtym, ale treść zadania <strong>nie</strong> mówi, że zdobywa Wołowca. Na mapach turystycznych przełęcze i szczyty to różne punkty - przełęcz leży <em>między</em> szczytami, nie na nich.</blockquote>\n<blockquote>⚠️ <strong>Pułapka 3 - schemat punktowania &quot;wszystko albo nic&quot;:</strong> przy zadaniach PF z 2 stwierdzeniami za 1 punkt CKE zwykle wymaga obydwu poprawnych naraz. Nie warto zgadywać jednej i liczyć na &quot;pół punktu&quot; - tu nie ma pół punktu.</blockquote>"}]}