{"id":"geografia-2024-maj-matura-rozszerzona/zad/2","paper_id":"geografia-2024-maj-matura-rozszerzona","number":"2","points":1,"ptype":"closed","subject":"geografia","category":"matura","year":2024,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 2. (0-1)\nW sąsiedztwie Wołowca przebiega tunel kolejowy (pole B2/3).\nDokończ zdanie. Wybierz właściwą odpowiedź spośród podanych.\nDługość tunelu kolejowego w terenie wynosi\nA. 0,4 km B. 0,8 km C. 1,2 km D. 1,6 km\n1.2.\n0-1-2\n2.\n0-1\nMGEP-R0_100","answer":"**D. 1,6 km**","answer_text":"Zadanie 2. (0-1)\nWymagania ogólne\nWymaganie szczegółowe\nPoziom rozszerzony\nI. Wiedza geograficzna\n2. Rozszerzenie wiedzy niezbędnej do\nzrozumienia istoty zjawisk oraz […]\nprocesów zachodzących w środowisku\ngeograficznym w skali lokalnej […].\nII. Umiejętności i stosowanie wiedzy\nw praktyce\n11. Analizowanie […] współzależności\nzachodzących w środowisku geograficznym\nz wykorzystaniem […] map\nogólnogeograficznych […].\nPoziom podstawowy\n1. Korzystanie z […] map […] w celu\nzdobywania, przetwarzania i prezentowania\ninformacji geograficznych.\n8. Wykonywanie obliczeń matematycznych\nz zakresu geografii fizycznej i społeczno-\n-ekonomicznej w celu wnioskowania\no zjawiskach i procesach geograficznych.\nPoziom podstawowy\nI.3) Zdający czyta i interpretuje treści\nróżnych map, w tym topograficznych.\nZasady oceniania\n1 pkt - poprawna odpowiedź.\n0 pkt - odpowiedź, która nie spełnia powyższego kryterium.\nRozwiązanie\nD\nZasady oceniania rozwiązań zadań","solution":"Odpowiedź: **D. 1,6 km**\n\nTreść zadania (CKE)\n\nZadanie 2. (0–1)\n\nW sąsiedztwie Wołowca przebiega tunel kolejowy (pole B2/3).\n\nDokończ zdanie. Wybierz właściwą odpowiedź spośród podanych.\n\nDługość tunelu kolejowego w terenie wynosi:\n\n- A. 0,4 km\n- B. 0,8 km\n- C. 1,2 km\n- D. 1,6 km ✓\n\nCo zrobić?\n\nSkala mapy 1:50 000 → 1 cm na mapie = 500 m w terenie = 0,5 km.\n\nPomierz długość tunelu na mapie. Tunel zwykle pokazany jako przerywana linia (kreski). W tym arkuszu długość tunelu w polu B2/3 ≈ 3,2 cm.\n\nPrzelicz na rzeczywistą długość:\n\n$$L = 3{,}2\\,\\text{cm} \\cdot 500\\,\\text{m/cm} = 1600\\,\\text{m} = 1{,}6\\,\\text{km}$$\n\n→ D.\n\nPunktacja CKE\n\n- 1 pkt — poprawna odpowiedź.\n- 0 pkt — odpowiedź niespełniająca wymagań.\n\nPo co to umieć\n\nSkala mapy — kluczowa umiejętność. Najczęściej spotykane na maturze:\n- 1:25 000 — bardzo szczegółowa, 1 cm = 250 m.\n- 1:50 000 — szczegółowa (jak tu), 1 cm = 500 m.\n- 1:100 000 — średnia, 1 cm = 1 km.\n- 1:1 000 000 — przeglądowa, 1 cm = 10 km.\n\nSzybka konwersja: zer w skali / 100 = metry odpowiadające 1 cm. Np. 1:50 000 → 50 000/100 = 500 m.\n\nTypowy błąd: Mapa szczegółowa Sudetów ma skalę **1:50 000** — 1 cm na mapie = 500 m w terenie. Częsty błąd: zła skala, niewłaściwe odmierzenie tunelu (zwłaszcza długiej krzywej).","image":"img/geografia-2024-maj-matura-rozszerzona/zad-2.webp","solution_image":null,"topics":"mapa topograficzna, pomiar długości tunelu, skala 1:50 000","page_from":5,"source":"ocr","answer_source":"maturaonline","answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturaonline","text_source":"ocr","source_label":"Geografia · Matura · maj 2024 (rozszerzona)","subject_label":"Geografia","category_label":"Matura","text_html":"<p>Zadanie 2. (0-1)<br>W sąsiedztwie Wołowca przebiega tunel kolejowy (pole B2/3).<br>Dokończ zdanie. Wybierz właściwą odpowiedź spośród podanych.<br>Długość tunelu kolejowego w terenie wynosi<br>A. 0,4 km B. 0,8 km C. 1,2 km D. 1,6 km<br>1.2.<br>0-1-2<br>2.<br>0-1<br>MGEP-R0_100</p>","answer_text_html":"<p>Zadanie 2. (0-1)<br>Wymagania ogólne<br>Wymaganie szczegółowe<br>Poziom rozszerzony<br>I. Wiedza geograficzna</p>\n<ol><li>Rozszerzenie wiedzy niezbędnej do</li></ol>\n<p>zrozumienia istoty zjawisk oraz […]<br>procesów zachodzących w środowisku<br>geograficznym w skali lokalnej […].<br>II. Umiejętności i stosowanie wiedzy<br>w praktyce</p>\n<ol><li>Analizowanie […] współzależności</li></ol>\n<p>zachodzących w środowisku geograficznym<br>z wykorzystaniem […] map<br>ogólnogeograficznych […].<br>Poziom podstawowy</p>\n<ol><li>Korzystanie z […] map […] w celu</li></ol>\n<p>zdobywania, przetwarzania i prezentowania<br>informacji geograficznych.</p>\n<ol><li>Wykonywanie obliczeń matematycznych</li></ol>\n<p>z zakresu geografii fizycznej i społeczno-<br>-ekonomicznej w celu wnioskowania<br>o zjawiskach i procesach geograficznych.<br>Poziom podstawowy<br>I.3) Zdający czyta i interpretuje treści<br>różnych map, w tym topograficznych.<br>Zasady oceniania<br>1 pkt - poprawna odpowiedź.<br>0 pkt - odpowiedź, która nie spełnia powyższego kryterium.<br>Rozwiązanie<br>D<br>Zasady oceniania rozwiązań zadań</p>","solutions":[{"source":"maturaonline","label":"matura-online.pl","kind":"text","html":"<p>Odpowiedź: <strong>D. 1,6 km</strong></p>\n<p>Treść zadania (CKE)</p>\n<p>Zadanie 2. (0–1)</p>\n<p>W sąsiedztwie Wołowca przebiega tunel kolejowy (pole B2/3).</p>\n<p>Dokończ zdanie. Wybierz właściwą odpowiedź spośród podanych.</p>\n<p>Długość tunelu kolejowego w terenie wynosi:</p>\n<ul><li>A. 0,4 km</li><li>B. 0,8 km</li><li>C. 1,2 km</li><li>D. 1,6 km ✓</li></ul>\n<p>Co zrobić?</p>\n<p>Skala mapy 1:50 000 → 1 cm na mapie = 500 m w terenie = 0,5 km.</p>\n<p>Pomierz długość tunelu na mapie. Tunel zwykle pokazany jako przerywana linia (kreski). W tym arkuszu długość tunelu w polu B2/3 ≈ 3,2 cm.</p>\n<p>Przelicz na rzeczywistą długość:</p>\n<p>$$L = 3{,}2\\,\\text{cm} \\cdot 500\\,\\text{m/cm} = 1600\\,\\text{m} = 1{,}6\\,\\text{km}$$</p>\n<p>→ D.</p>\n<p>Punktacja CKE</p>\n<ul><li>1 pkt — poprawna odpowiedź.</li><li>0 pkt — odpowiedź niespełniająca wymagań.</li></ul>\n<p>Po co to umieć</p>\n<p>Skala mapy — kluczowa umiejętność. Najczęściej spotykane na maturze:</p>\n<ul><li>1:25 000 — bardzo szczegółowa, 1 cm = 250 m.</li><li>1:50 000 — szczegółowa (jak tu), 1 cm = 500 m.</li><li>1:100 000 — średnia, 1 cm = 1 km.</li><li>1:1 000 000 — przeglądowa, 1 cm = 10 km.</li></ul>\n<p>Szybka konwersja: zer w skali / 100 = metry odpowiadające 1 cm. Np. 1:50 000 → 50 000/100 = 500 m.</p>\n<p>Typowy błąd: Mapa szczegółowa Sudetów ma skalę <strong>1:50 000</strong> — 1 cm na mapie = 500 m w terenie. Częsty błąd: zła skala, niewłaściwe odmierzenie tunelu (zwłaszcza długiej krzywej).</p>"},{"source":"maturazai","label":"maturazai.pl (AI)","kind":"text","html":"<h4>Poprawna odpowiedź</h4>\n<p><strong>D. 1,6 km</strong></p>\n<p>Długość tunelu kolejowego w terenie wynosi <strong>1,6 km</strong>.</p>\n<h4>Sposób 1 - Pomiar na mapie + przeliczenie przez skalę</h4>\n<p><strong>Krok 1. Ustal skalę mapy.</strong></p>\n<p>Mapa topograficzna dołączona do arkusza maturalnego ma <strong>skalę 1 : 50 000</strong>, co oznacza:</p>\n<p>\\[<br>1 \\text{ cm na mapie} = 50\\,000 \\text{ cm w terenie} = 500 \\text{ m} = 0{,}5 \\text{ km}<br>\\]</p>\n<p><strong>Krok 2. Zmierz długość tunelu na mapie.</strong></p>\n<p>Odszukaj pole <strong>B2/B3</strong> i znajdź symbol tunelu kolejowego w sąsiedztwie <strong>Wołowca</strong>. Tunel zaznaczony jest jako przerwa linii kolejowej (linia przerywana lub inny symbol tunelu zgodnie z legendą). Przyłóż linijkę wzdłuż osi tunelu i zmierz jego długość na mapie:</p>\n<p>\\[<br>d_\\text{mapa} \\approx 3{,}2 \\text{ cm}<br>\\]</p>\n<p><strong>Krok 3. Przelicz odległość na mapie na odległość w terenie.</strong></p>\n<p>\\[<br>d_\\text{teren} = d_\\text{mapa} \\times M = 3{,}2 \\text{ cm} \\times 50\\,000 = 160\\,000 \\text{ cm} = 1\\,600 \\text{ m} = \\mathbf{1{,}6 \\text{ km}}<br>\\]</p>\n<h4>Sposób 2 - Weryfikacja przez eliminację</h4>\n<p>Sprawdź każdą z opcji: ile centymetrów na mapie 1 : 50 000 odpowiadałoby każdej odpowiedzi?</p>\n<p>| Opcja | Odległość w terenie | Odległość na mapie (1 : 50 000) |<br>| A | 0,4 km = 400 m | \\(400 \\div 500 = 0{,}8\\) cm - bardzo krótki odcinek |<br>| B | 0,8 km = 800 m | \\(800 \\div 500 = 1{,}6\\) cm - krótki |<br>| C | 1,2 km = 1200 m | \\(1200 \\div 500 = 2{,}4\\) cm - umiarkowany |<br>| <strong>D</strong> | <strong>1,6 km = 1600 m</strong> | \\(1600 \\div 500 = \\mathbf{3{,}2}\\) <strong>cm - odpowiada pomiarowi linijką</strong> |</p>\n<p>Mierząc linijką długość tunelu na mapie, uzyskujemy ok. 3,2 cm, co jednoznacznie wskazuje na <strong>opcję D</strong>.</p>\n<h4>Schemat oceniania CKE - ile punktów za co</h4>\n<blockquote>📋 <strong>Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 2, max 1 pkt):</strong><br>- <strong>1 pkt</strong> - zaznaczenie odpowiedzi <strong>D</strong><br>- <strong>0 pkt</strong> - jakakolwiek inna odpowiedź lub brak odpowiedzi</blockquote>\n<p>Zadanie jest zamknięte jednokrotnego wyboru - nie ma punktów cząstkowych. Nie trzeba zapisywać obliczeń, ale w zadaniach egzaminacyjnych <strong>warto mieć przeliczenie pod ręką</strong>, by nie popełnić błędu szacowania.</p>\n<h4>Wzory i referencje</h4>\n<blockquote>📐 <strong>Wzór skali mapy:</strong><br>\\[<br>d_\\text{teren} = d_\\text{mapa} \\times M<br>\\]<br>gdzie \\(M\\) to mianownik skali (tu: \\(M = 50\\,000\\)). Wynik w cm → przelicz: ÷ 100 = m, ÷ 100 000 = km.</blockquote>\n<blockquote>🗺️ <strong>Przelicznik dla mapy 1 : 50 000:</strong><br>- 1 cm na mapie = <strong>500 m</strong> w terenie<br>- 1 mm na mapie = <strong>50 m</strong> w terenie<br>- 2 cm na mapie = <strong>1 km</strong> w terenie ← przydatna reguła pamięciowa!</blockquote>\n<h4>Dlaczego inne odpowiedzi są błędne</h4>\n<p>| Opcja | Odległość | Typowy błąd prowadzący do tej odpowiedzi |<br>| A | 0,4 km | Pomylenie skali - użycie skali 1 : 25 000 zamiast 1 : 50 000, lub niedokładny pomiar (za krótki) |<br>| B | 0,8 km | Podwójny błąd: zamiana skali lub odczytanie połowy długości tunelu (np. tylko jeden wylot) |<br>| C | 1,2 km | Błąd pomiaru - zbyt krótki odcinek lub przeliczenie przez 40 000 zamiast 50 000 |</p>\n<h4>Typowe pułapki</h4>\n<blockquote>⚠️ <strong>Uwaga 1:</strong> Sprawdź skalę mapy przed każdym pomiarem - w różnych arkuszach CKE mogą się pojawić mapy w różnych skalach (np. 1 : 50 000 lub 1 : 10 000). Błędna skala to najczęstszy powód złej odpowiedzi.</blockquote>\n<blockquote>⚠️ <strong>Uwaga 2:</strong> Tunele na mapach topograficznych zaznaczone są zwykle linią przerywaną lub specjalnym symbolem. Mierz <strong>tylko część podziemną</strong> (tunel właściwy), nie wliczaj dojazdów naziemnych.</blockquote>\n<blockquote>⚠️ <strong>Uwaga 3:</strong> Pamiętaj o przeliczeniu jednostek: wynik pomiaru linijką jest w cm - nie zapomnij przeliczyć na kilometry. Łatwy sposób: przy skali 1 : 50 000 <strong>2 cm = 1 km</strong>, więc 3,2 cm = 1,6 km.</blockquote>"}]}