{"id":"geografia-2024-maj-matura-rozszerzona/zad/20","paper_id":"geografia-2024-maj-matura-rozszerzona","number":"20","points":1,"ptype":"closed","subject":"geografia","category":"matura","year":2024,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 20. (0-1)\nNa fotografii przedstawiono fragment zabudowy jednej z dzielnic Warszawy.\nNa podstawie: www.spacer-po-warszawie.blogspot.com\nPoniższy tekst odnosi się do dzielnicy, której fragment przedstawiono na fotografii.\nPraga-Północ swoją aurę zawdzięcza wiekowym kamienicom, obiektom sakralnym różnych\nwyznań, obiektom przemysłowym, brukowanym uliczkom. Można tu znaleźć pracownie\nrzemiosła artystycznego, przypominające o tradycji handlu i usług. Przez wiele lat nie\npodejmowano wystarczających działań w celu zachowania dziedzictwa kulturowego\ni ograniczenia ubóstwa wśród mieszkańców dzielnicy. W 2008 r. Rada m.st. Warszawy\nokreśliła działania o charakterze przestrzennym, społecznym i gospodarczym, które miały na\ncelu stworzenie warunków do rozwoju zdegradowanych obszarów miasta.\nNa podstawie: […] Pragi-Północ dzielnicy m.st. Warszawy, Warszawa 2010.\nDokończ zdanie. Zaznacz odpowiedź A albo B oraz jej uzasadnienie 1., 2. albo 3.\nDziałaniem podejmowanym przez władze lokalne w celu poprawienia jakości życia na\nzdegradowanych obszarach, takich jak przedstawiony na fotografii, jest\nA.\nreindustrializacja,\nktórej\nprzejawami\nsą\n1.\nwzrost zatrudnienia w II sektorze i budowanie\nnowych zakładów przemysłowych.\n2.\nmodernizowanie infrastruktury i działania\nw celu aktywizacji społeczno-gospodarczej\nmieszkańców.\nB.\nrewitalizacja,\n3.\nwyburzanie zabudowy i migracja ludności na\nobszary podmiejskie.\n20.\n0-1\nMGEP-R0_100","answer":null,"answer_text":"Zadanie 20. (0-1)\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nPoziom rozszerzony\nI. Wiedza geograficzna\n2. Rozszerzenie wiedzy niezbędnej do\nzrozumienia istoty zjawisk oraz charakteru\ni dynamiki procesów zachodzących\nw środowisku geograficznym w skali\nlokalnej […].\nII. Umiejętności i stosowanie wiedzy\nw praktyce\n2. Analizowanie i wyjaśnianie zjawisk\ni procesów geograficznych oraz\nzróżnicowania […] społeczno-\n-gospodarczego […] świata.\n8. Wykorzystywanie zdobytej wiedzy\ni umiejętności geograficznych w analizie […]\nprzemian przestrzeni geograficznej.\nPoziom rozszerzony\nI.3) Zdający identyfikuje zależności\nprzyczynowo-skutkowe, funkcjonalne\ni czasowe między elementami przestrzeni\ngeograficznej […].\nXV.4) Zdający dostrzega problem gettoizacji\nprzestrzeni miasta, jego przyczyny\ni konsekwencje.\nZasady oceniania\n1 pkt - poprawna odpowiedź.\n0 pkt - odpowiedź, która nie spełnia powyższego kryterium.\nRozwiązanie\nB2","solution":"Odpowiedź: **B2** — rewitalizacja (B), której przejawem jest modernizowanie infrastruktury i działania w celu aktywizacji społeczno-gospodarczej mieszkańców (2).\n\nTreść zadania (CKE)\n\nZadanie 20. (0–1)\n\nNa fotografii przedstawiono fragment zabudowy jednej z dzielnic Warszawy.\n\nPoniższy tekst odnosi się do dzielnicy, której fragment przedstawiono na fotografii:\n\n„Praga-Północ swoją kartę zawdzięcza wiekowym kamienicom, obiektom sakralnym różnych wyznań, obiektom przemysłowym, brukowanym uliczkom. Można tu znaleźć pracownie rzemiosła artystycznego, przypominające o tradycji handlu i usług. Przez wiele lat nie podejmowano wystarczających działań w celu zachowania dziedzictwa kulturowego i ograniczania ubóstwa wśród mieszkańców dzielnicy.\"\n\nDokończ zdanie. Zaznacz odpowiedź A albo B oraz jej uzasadnienie 1., 2. albo 3.\n\nDziałaniem podejmowanym przez władze lokalne w celu poprawiania jakości życia na zdegradowanych obszarach, takich jak przedstawiono na fotografii, jest:\n\nA. reindustrializacja, | której przejawem są | 1. | wzrost zatrudnienia w II sektorze i budowanie nowych zakładów przemysłowych.\nB. rewitalizacja, ✓ | 2. ✓ | modernizowanie infrastruktury i działania w celu aktywizacji społeczno-gospodarczej mieszkańców.\n3. | wyburzanie zabudowy i migracja ludności na obszary podmiejskie.\n\nCo zrobić?\n\nTrzy strategie wobec zdegradowanych obszarów miast:\n- Reindustrializacja (A) — ponowne uprzemysłowienie, nowe fabryki. Nie pasuje do kamienic historycznych (Praga-Północ ma dziedzictwo kulturowe, nie przemysłowe).\n- Rewitalizacja (B) — przywracanie życia społeczno-gospodarczego, modernizacja, zachowanie dziedzictwa. Pasuje do Pragi-Północ.\n- Gentryfikacja / wyburzenie — pełna zmiana, wysiedlenie ludności. Często niesprawiedliwa społecznie.\n\nCzego oczekuje się od rewitalizacji:\n- Modernizacja infrastruktury (drogi, kanalizacja, elewacje).\n- Aktywizacja społeczno-gospodarcza mieszkańców (kursy, mikroprzedsiębiorstwa, kultura).\n- Zachowanie dziedzictwa (kamienice, brukowane ulice).\n- Bez wysiedlania mieszkańców.\n\nTo opisuje opcja 2.\n\nEliminacja:\n- 1 (wzrost zatrudnienia w II sektorze, fabryki) → typowa reindustrializacja, nie rewitalizacja.\n- 3 (wyburzanie + migracja na podmiejskie) → gentryfikacja siłowa, nie rewitalizacja.\n\nOdpowiedź: B2.\n\nPunktacja CKE\n\n- 1 pkt — poprawna odpowiedź.\n\nPo co to umieć\n\nProcesy miejskie w XXI w.:\n- Suburbanizacja — odpływ z centrów na obrzeża.\n- Rewitalizacja — ożywienie zdegradowanych obszarów (Praga-Północ, Łódź Nowe Centrum, Bałuty).\n- Gentryfikacja — wymiana mieszkańców (Berlin, Londyn, niektóre dzielnice Krakowa).\n- Reindustrializacja — nowe inwestycje przemysłowe na obszarach poprzemysłowych (np. Specjalne Strefy Ekonomiczne).\n\nKażdy proces niesie inne skutki społeczne — warto je rozróżniać.\n\nTypowy błąd: Reindustrializacja (A) = ponowna industrializacja — to NIE jest właściwe dla historycznych kamienic Pragi. Wyburzanie + migracja (3) = degentryfikacja siłowa — to opuszczenie dzielnicy, NIE rewitalizacja.","image":"img/geografia-2024-maj-matura-rozszerzona/zad-20.webp","solution_image":null,"topics":"rewitalizacja, Praga-Północ, problemy miast","page_from":24,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturaonline","text_source":"ocr","source_label":"Geografia · Matura · maj 2024 (rozszerzona)","subject_label":"Geografia","category_label":"Matura","text_html":"<p>Zadanie 20. (0-1)<br>Na fotografii przedstawiono fragment zabudowy jednej z dzielnic Warszawy.<br>Na podstawie: www.spacer-po-warszawie.blogspot.com<br>Poniższy tekst odnosi się do dzielnicy, której fragment przedstawiono na fotografii.<br>Praga-Północ swoją aurę zawdzięcza wiekowym kamienicom, obiektom sakralnym różnych<br>wyznań, obiektom przemysłowym, brukowanym uliczkom. Można tu znaleźć pracownie<br>rzemiosła artystycznego, przypominające o tradycji handlu i usług. Przez wiele lat nie<br>podejmowano wystarczających działań w celu zachowania dziedzictwa kulturowego<br>i ograniczenia ubóstwa wśród mieszkańców dzielnicy. W 2008 r. Rada m.st. Warszawy<br>określiła działania o charakterze przestrzennym, społecznym i gospodarczym, które miały na<br>celu stworzenie warunków do rozwoju zdegradowanych obszarów miasta.<br>Na podstawie: […] Pragi-Północ dzielnicy m.st. Warszawy, Warszawa 2010.<br>Dokończ zdanie. Zaznacz odpowiedź A albo B oraz jej uzasadnienie 1., 2. albo 3.<br>Działaniem podejmowanym przez władze lokalne w celu poprawienia jakości życia na<br>zdegradowanych obszarach, takich jak przedstawiony na fotografii, jest<br>A.<br>reindustrializacja,<br>której<br>przejawami<br>są<br>1.<br>wzrost zatrudnienia w II sektorze i budowanie<br>nowych zakładów przemysłowych.<br>2.<br>modernizowanie infrastruktury i działania<br>w celu aktywizacji społeczno-gospodarczej<br>mieszkańców.<br>B.<br>rewitalizacja,<br>3.<br>wyburzanie zabudowy i migracja ludności na<br>obszary podmiejskie.<br>20.<br>0-1<br>MGEP-R0_100</p>","answer_text_html":"<p>Zadanie 20. (0-1)<br>Wymagania ogólne<br>Wymagania szczegółowe<br>Poziom rozszerzony<br>I. Wiedza geograficzna</p>\n<ol><li>Rozszerzenie wiedzy niezbędnej do</li></ol>\n<p>zrozumienia istoty zjawisk oraz charakteru<br>i dynamiki procesów zachodzących<br>w środowisku geograficznym w skali<br>lokalnej […].<br>II. Umiejętności i stosowanie wiedzy<br>w praktyce</p>\n<ol><li>Analizowanie i wyjaśnianie zjawisk</li></ol>\n<p>i procesów geograficznych oraz<br>zróżnicowania […] społeczno-<br>-gospodarczego […] świata.</p>\n<ol><li>Wykorzystywanie zdobytej wiedzy</li></ol>\n<p>i umiejętności geograficznych w analizie […]<br>przemian przestrzeni geograficznej.<br>Poziom rozszerzony<br>I.3) Zdający identyfikuje zależności<br>przyczynowo-skutkowe, funkcjonalne<br>i czasowe między elementami przestrzeni<br>geograficznej […].<br>XV.4) Zdający dostrzega problem gettoizacji<br>przestrzeni miasta, jego przyczyny<br>i konsekwencje.<br>Zasady oceniania<br>1 pkt - poprawna odpowiedź.<br>0 pkt - odpowiedź, która nie spełnia powyższego kryterium.<br>Rozwiązanie<br>B2</p>","solutions":[{"source":"maturaonline","label":"matura-online.pl","kind":"text","html":"<p>Odpowiedź: <strong>B2</strong> — rewitalizacja (B), której przejawem jest modernizowanie infrastruktury i działania w celu aktywizacji społeczno-gospodarczej mieszkańców (2).</p>\n<p>Treść zadania (CKE)</p>\n<p>Zadanie 20. (0–1)</p>\n<p>Na fotografii przedstawiono fragment zabudowy jednej z dzielnic Warszawy.</p>\n<p>Poniższy tekst odnosi się do dzielnicy, której fragment przedstawiono na fotografii:</p>\n<p>„Praga-Północ swoją kartę zawdzięcza wiekowym kamienicom, obiektom sakralnym różnych wyznań, obiektom przemysłowym, brukowanym uliczkom. Można tu znaleźć pracownie rzemiosła artystycznego, przypominające o tradycji handlu i usług. Przez wiele lat nie podejmowano wystarczających działań w celu zachowania dziedzictwa kulturowego i ograniczania ubóstwa wśród mieszkańców dzielnicy.&quot;</p>\n<p>Dokończ zdanie. Zaznacz odpowiedź A albo B oraz jej uzasadnienie 1., 2. albo 3.</p>\n<p>Działaniem podejmowanym przez władze lokalne w celu poprawiania jakości życia na zdegradowanych obszarach, takich jak przedstawiono na fotografii, jest:</p>\n<p>A. reindustrializacja, | której przejawem są | 1. | wzrost zatrudnienia w II sektorze i budowanie nowych zakładów przemysłowych.<br>B. rewitalizacja, ✓ | 2. ✓ | modernizowanie infrastruktury i działania w celu aktywizacji społeczno-gospodarczej mieszkańców.</p>\n<ol><li>| wyburzanie zabudowy i migracja ludności na obszary podmiejskie.</li></ol>\n<p>Co zrobić?</p>\n<p>Trzy strategie wobec zdegradowanych obszarów miast:</p>\n<ul><li>Reindustrializacja (A) — ponowne uprzemysłowienie, nowe fabryki. Nie pasuje do kamienic historycznych (Praga-Północ ma dziedzictwo kulturowe, nie przemysłowe).</li><li>Rewitalizacja (B) — przywracanie życia społeczno-gospodarczego, modernizacja, zachowanie dziedzictwa. Pasuje do Pragi-Północ.</li><li>Gentryfikacja / wyburzenie — pełna zmiana, wysiedlenie ludności. Często niesprawiedliwa społecznie.</li></ul>\n<p>Czego oczekuje się od rewitalizacji:</p>\n<ul><li>Modernizacja infrastruktury (drogi, kanalizacja, elewacje).</li><li>Aktywizacja społeczno-gospodarcza mieszkańców (kursy, mikroprzedsiębiorstwa, kultura).</li><li>Zachowanie dziedzictwa (kamienice, brukowane ulice).</li><li>Bez wysiedlania mieszkańców.</li></ul>\n<p>To opisuje opcja 2.</p>\n<p>Eliminacja:</p>\n<ul><li>1 (wzrost zatrudnienia w II sektorze, fabryki) → typowa reindustrializacja, nie rewitalizacja.</li><li>3 (wyburzanie + migracja na podmiejskie) → gentryfikacja siłowa, nie rewitalizacja.</li></ul>\n<p>Odpowiedź: B2.</p>\n<p>Punktacja CKE</p>\n<ul><li>1 pkt — poprawna odpowiedź.</li></ul>\n<p>Po co to umieć</p>\n<p>Procesy miejskie w XXI w.:</p>\n<ul><li>Suburbanizacja — odpływ z centrów na obrzeża.</li><li>Rewitalizacja — ożywienie zdegradowanych obszarów (Praga-Północ, Łódź Nowe Centrum, Bałuty).</li><li>Gentryfikacja — wymiana mieszkańców (Berlin, Londyn, niektóre dzielnice Krakowa).</li><li>Reindustrializacja — nowe inwestycje przemysłowe na obszarach poprzemysłowych (np. Specjalne Strefy Ekonomiczne).</li></ul>\n<p>Każdy proces niesie inne skutki społeczne — warto je rozróżniać.</p>\n<p>Typowy błąd: Reindustrializacja (A) = ponowna industrializacja — to NIE jest właściwe dla historycznych kamienic Pragi. Wyburzanie + migracja (3) = degentryfikacja siłowa — to opuszczenie dzielnicy, NIE rewitalizacja.</p>"},{"source":"maturazai","label":"maturazai.pl (AI)","kind":"text","html":"<h4>Poprawna odpowiedź</h4>\n<p><strong>B2</strong> - Rewitalizacja, której przejawami są modernizowanie infrastruktury i działania w celu aktywizacji społeczno-gospodarczej mieszkańców.</p>\n<h4>Sposób 1 - Analiza definicji pojęcia i kontekstu zadania</h4>\n<p><strong>Krok 1: Zidentyfikuj problem z fotografii i tekstu.</strong></p>\n<p>Tekst opisuje Pragę-Północ jako obszar z:</p>\n<ul><li>wiekowymi, zaniedbanymi kamienicami (odpadający tynk, zdegradowana elewacja),</li><li>ubóstwem mieszkańców,</li><li>brakiem działań na rzecz zachowania dziedzictwa kulturowego.</li></ul>\n<p>Władze Warszawy w 2008 r. podjęły działania <strong>przestrzenne, społeczne i gospodarcze</strong> dla &quot;zdegradowanych obszarów miasta&quot; - to klasyczna definicja <strong>rewitalizacji</strong>.</p>\n<p><strong>Krok 2: Wybierz poprawną literę (A czy B).</strong></p>\n<ul><li><strong>Reindustrializacja</strong> (A) = przywracanie lub rozwijanie przemysłu na obszarach, gdzie przemysł zanikł (np. Śląsk po upadku kopalń). Dotyczy strefy produkcyjnej, nie zdegradowanych dzielnic mieszkalnych z kamienicami.</li><li><strong>Rewitalizacja</strong> (B) = kompleksowe odnowienie zdegradowanego obszaru miejskiego - obejmuje remonty budynków, poprawę przestrzeni publicznej, wsparcie społeczne i aktywizację zawodową mieszkańców.</li></ul>\n<p>Praga-Północ to dzielnica mieszkalno-usługowa z zabytkowymi kamienicami - problem to degradacja społeczna i przestrzenna, nie upadek przemysłu. → <strong>Odpowiedź B</strong>.</p>\n<p><strong>Krok 3: Wybierz poprawne uzasadnienie (1., 2. czy 3.).</strong></p>\n<ul><li><strong>1.</strong> &quot;Wzrost zatrudnienia w II sektorze i budowanie nowych zakładów przemysłowych&quot; - to opis reindustrializacji, nie rewitalizacji. ✗</li><li><strong>2.</strong> &quot;Modernizowanie infrastruktury i działania w celu aktywizacji społeczno-gospodarczej mieszkańców&quot; - to dokładnie odpowiada pojęciu rewitalizacji: remonty + wsparcie społeczne. ✓</li><li><strong>3.</strong> &quot;Wyburzanie zabudowy i migracja ludności na obszary podmiejskie&quot; - to opis suburbanizacji lub rozbiórki, sprzeczny z celem zachowania dziedzictwa kulturowego Pragi. ✗</li></ul>\n<p>→ <strong>Odpowiedź: B2</strong></p>\n<h4>Sposób 2 - Eliminacja przez absurd</h4>\n<p>Sprawdź, czy opcje A i 3 w ogóle pasują do tekstu:</p>\n<ul><li>Opcja A (reindustrializacja) + uzasadnienie 1 (nowe zakłady przemysłowe): Tekst mówi o kamieniach, rzemiosła artystycznym, obiektach sakralnych - <strong>żaden fragment nie sugeruje budowania fabryk</strong>. Eliminujemy A.</li><li>Uzasadnienie 3 (wyburzanie i suburbanizacja): Tekst wprost mówi o <strong>zachowaniu dziedzictwa kulturowego</strong> - wyburzanie byłoby jego zaprzeczeniem. Eliminujemy 3.</li></ul>\n<p>Zostaje jedyna logiczna kombinacja: <strong>B + 2</strong>.</p>\n<h4>Schemat oceniania CKE - ile punktów za co</h4>\n<blockquote>📋 <strong>Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 20, max 1 pkt):</strong><br>- <strong>1 pkt</strong> - odpowiedź <strong>B2</strong> (wybrana litera B i uzasadnienie 2).<br>- <strong>0 pkt</strong> - każda inna kombinacja (A1, A2, B1, B3 itd.) lub odpowiedź niekompletna (sama litera bez uzasadnienia lub samo uzasadnienie bez litery).</blockquote>\n<blockquote><strong>Uwaga:</strong> Klucz CKE wymaga OBU elementów jednocześnie - litery <strong>i</strong> numeru uzasadnienia. Zaznaczenie tylko &quot;B&quot; bez &quot;2&quot; = 0 pkt.</blockquote>\n<h4>Wzory i referencje</h4>\n<p>W tym zadaniu wystarczy wiedza ogólna z geografii społeczno-ekonomicznej (pojęcia z zakresu polityki przestrzennej i procesów miejskich).</p>\n<blockquote>🏙️ <strong>Rewitalizacja</strong> - kompleksowy proces odnowy zdegradowanego obszaru miejskiego, obejmujący działania: przestrzenne (remonty, modernizacja infrastruktury), społeczne (aktywizacja mieszkańców, walka z ubóstwem) i gospodarcze (tworzenie miejsc pracy, wsparcie lokalnego biznesu). W Polsce reguluje ją Ustawa o rewitalizacji z 2015 r.</blockquote>\n<blockquote>🏭 <strong>Reindustrializacja</strong> - powrót lub rozwój przemysłu na terenach poprzemysłowych (np. rewitalizacja industrialna Śląska - zamiana hut/kopalń na parki technologiczne). Nie mylić z rewitalizacją dzielnic mieszkalnych!</blockquote>\n<blockquote>🌆 <strong>Suburbanizacja</strong> - odpływ ludności z centrum miast na przedmieścia. Nie jest działaniem władz miejskich na rzecz zdegradowanych obszarów - wręcz przeciwnie, pogłębia ich degradację.</blockquote>\n<h4>Dlaczego inne odpowiedzi są błędne</h4>\n<p>| Opcja | Treść | Dlaczego błędna |<br>| A1 | Reindustrializacja - wzrost zatrudnienia w II sektorze i nowe zakłady przemysłowe | Praga-Północ to dzielnica mieszkalna z kamienicami, nie teren poprzemysłowy wymagający przywrócenia przemysłu. Oba człony (litera i uzasadnienie) są błędne. |<br>| A2 | Reindustrializacja - modernizacja infrastruktury i aktywizacja mieszkańców | Uzasadnienie 2 jest poprawne, ale litera A jest błędna - modernizacja infrastruktury to cecha rewitalizacji, nie reindustrializacji. Kombinacja A+2 jest wewnętrznie sprzeczna. |<br>| B1 | Rewitalizacja - wzrost zatrudnienia w II sektorze i nowe zakłady przemysłowe | Litera B jest poprawna, ale uzasadnienie 1 opisuje reindustrializację, nie rewitalizację. Typowy błąd: uczeń zna odpowiedź (B), ale myli uzasadnienia. |<br>| B3 | Rewitalizacja - wyburzanie zabudowy i migracja na przedmieścia | Tekst mówi wprost o zachowaniu dziedzictwa kulturowego - wyburzanie byłoby sprzeczne z celem rewitalizacji. Uzasadnienie 3 opisuje suburbanizację lub rozbiórki sanitarne. |</p>\n<h4>Typowe pułapki i uwaga</h4>\n<blockquote>⚠️ <strong>Uwaga 1:</strong> Reindustrializacja ≠ rewitalizacja. Reindustrializacja dotyczy wyłącznie przemysłu (np. Rust Belt w USA, Śląsk). Rewitalizacja jest pojęciem szerszym - może dotyczyć dzielnic mieszkalnych, portów, dworców, ale nie wymaga przemysłu.</blockquote>\n<blockquote>⚠️ <strong>Uwaga 2:</strong> W zadaniach typu &quot;zaznacz literę i uzasadnienie&quot; MUSISZ odpowiedzieć na OBA pytania - sama litera B bez numeru 2 to 0 punktów według klucza CKE.</blockquote>\n<blockquote>⚠️ <strong>Uwaga 3:</strong> Nie mylić rewitalizacji z gentryfikacją - gentryfikacja to spontaniczny (lub wymuszony rynkowo) proces wymiany biedniejszych mieszkańców na zamożniejszych, często krytykowany. Rewitalizacja to zaplanowane działanie władz na rzecz obecnych mieszkańców - klucz tu to słowo &quot;aktywizacja społeczno-gospodarcza mieszkańców&quot; (nie ich wysiedlenie).</blockquote>"}]}