{"id":"geografia-2025-maj-matura-rozszerzona/zad/24","paper_id":"geografia-2025-maj-matura-rozszerzona","number":"24","points":3,"ptype":"open","subject":"geografia","category":"matura","year":2025,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 24.\nNa mapach oznaczonych numerami 1 i 2 przedstawiono wybrane informacje o rolnictwie\nPolski.\nMapa 1. Pracujący w rolnictwie według województw w 2022 roku\nMapa 2. Udział w zbiorach zbóż i plony zbóż według województw w 2022 roku\nNa podstawie: Rocznik Statystyczny Rolnictwa 2023, www.stat.gov.pl\nMGEP-R0_100","answer":null,"answer_text":null,"solution":"Odpowiedź: **24.1.** Opis 1 (wysokie plony, mała liczba pracujących w rolnictwie, przewaga produkcji roślinnej, gleby brunatne+bielicowe+czarnoziemy, długi okres wegetacyjny) → **opolskie** (Płaskowyż Głubczycki, czarne ziemie). Opis 2 (długi okres wegetacyjny, gleby niskich klas bonitacyjnych, mały udział użytków rolnych, duża lesistość, niska liczba pracujących w rolnictwie, niski udział w zbiorach zbóż) → **lubuskie** (Bory Lubuskie — 49% lesistości, gleby bielicowe, sandry). **24.2.** Różnica plonów kujawsko-pomorskie vs podlaskie: - **Kujawsko-pomorskie** ma **żyzne gleby brunatne i czarne ziemie kujawskie** (jedne z najlepszych w Polsce) → wysokie plony zbóż (50+ dt/ha). - **Podlaskie** ma **gleby bielicowe na sandrach** (gleby niskich klas bonitacyjnych), **krótszy okres wegetacyjny** (klimat kontynentalny) → niskie plony (~40 dt/ha).\n\nTreść zadania (CKE)\n\nZadanie 24.\n\nNa mapach oznaczonych numerami 1 i 2 przedstawiono wybrane informacje o rolnictwie Polski.\n\nZadanie 24.1. (0–2)\n\nUzupełnij tabelę – obok każdego z opisów wpisz nazwę właściwego województwa. Nazwy województw wybierz spośród podanych: lubuskie, łódzkie, opolskie, świętokrzyskie.\n\nOpis | Województwo\nW tym województwie okres wegetacyjny jest jednym z najdłuższych w Polsce. W strukturze gleb przeważają gleby brunatne i bielicowe, ale występują też czarnoziemy. Mimo małej liczby pracujących w rolnictwie na 100 ha użytków rolnych plony zbóż w tym województwie należą do najwyższych w Polsce, co przyczynia się do przewagi produkcji roślinnej w strukturze towarowej produkcji rolniczej. | opolskie\nW tym województwie okres wegetacyjny jest jednym z najdłuższych w Polsce. W strukturze gleb przeważają gleby niskich klas bonitacyjnych. Województwo charakteryzuje się strukturą użytkowania gruntów o małym udziale użytków rolnych, do którego przyczynia się duża lesistość, małą liczbą pracujących w rolnictwie na 100 ha użytków rolnych i niskim udziałem w krajowych zbiorach zbóż. | lubuskie\n\nZadanie 24.2. (0–1)\n\nPrzedstaw, z czego wynika różnica w wielkości plonów zbóż między województwem kujawsko-pomorskim a województwem podlaskim. Odnieś się do odpowiedniego uwarunkowania przyrodniczego, przyczyniającego się do różnicy w plonach zbóż między tymi województwami.\n\nCo zrobić?\n\n24.1. — dopasowanie województw\n\nOpis 1: \"długi okres wegetacyjny + gleby brunatne, bielicowe, czarnoziemy + wysokie plony + przewaga produkcji roślinnej\":\n- Czarnoziemy → Płaskowyż Głubczycki (Śląsk Opolski) lub Wyżyna Lubelska. Z opcji: opolskie (Płaskowyż Głubczycki, najżyźniejsze gleby Polski).\n\nOpis 2: \"długi okres wegetacyjny + gleby niskich klas + duża lesistość + niski udział w zbiorach zbóż\":\n- Duża lesistość → Bory Lubuskie (49% lesistości — jeden z najwyższych w Polsce).\n- Z opcji: lubuskie.\n\n24.2. — różnica plonów kujawsko-pomorskie vs podlaskie\n\nKujawsko-pomorskie (wysokie plony):\n- Czarne ziemie kujawskie — bardzo żyzne gleby (Niż Wisły).\n- Gleby brunatne dobrej jakości.\n- Klimat łagodniejszy (zachodnia Polska).\n- Długi okres wegetacyjny.\n\nPodlaskie (niskie plony):\n- Gleby bielicowe na sandrach (Pojezierze Mazurskie + Suwalskie).\n- Klimat kontynentalny → krótszy okres wegetacyjny, mroźniejsze zimy.\n- Niższa jakość gleb (klasy V-VI).\n\nUzasadnienie różnicy: żyzność gleb + klimat (długość okresu wegetacyjnego). Klucz: powiązanie gleba → plon + ewentualnie klimat → plon.\n\nPunktacja CKE\n\n- 24.1: 2 pkt — oba poprawne; 1 pkt — jedno.\n- 24.2: 1 pkt — poprawna różnica z odniesieniem do uwarunkowania przyrodniczego.\n\nPo co to umieć\n\nRegiony rolnicze Polski wg żyzności:\n- Najlepsze: Kujawy, Płaskowyż Głubczycki, Wyżyna Lubelska, Małopolska Lessowa — czarnoziemy, czarne ziemie.\n- Średnie: Wielkopolska, Mazowsze — gleby brunatne.\n- Słabsze: Pojezierza, Sandry Mazowsza, Pomorze Zachodnie — bielice.\n- Najsłabsze: tereny pojeziorne, bagienne (Polesie, Biebrza) — łąki/pastwiska.\n\nGeografia rolnictwa Polski to klasyk zadań CKE.","image":"img/geografia-2025-maj-matura-rozszerzona/zad-24.webp","solution_image":null,"topics":"rolnictwo Polski, województwo opolskie, lubuskie, podlaskie, kujawsko-pomorskie","page_from":28,"source":"maturaonline","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":"maturaonline","text_source":"ocr","source_label":"Geografia · Matura · maj 2025 (rozszerzona)","subject_label":"Geografia","category_label":"Matura","text_html":"<p>Zadanie 24.<br>Na mapach oznaczonych numerami 1 i 2 przedstawiono wybrane informacje o rolnictwie<br>Polski.<br>Mapa 1. Pracujący w rolnictwie według województw w 2022 roku<br>Mapa 2. Udział w zbiorach zbóż i plony zbóż według województw w 2022 roku<br>Na podstawie: Rocznik Statystyczny Rolnictwa 2023, www.stat.gov.pl<br>MGEP-R0_100</p>","solutions":[{"source":"maturaonline","label":"matura-online.pl","kind":"text","html":"<p>Odpowiedź: <strong>24.1.</strong> Opis 1 (wysokie plony, mała liczba pracujących w rolnictwie, przewaga produkcji roślinnej, gleby brunatne+bielicowe+czarnoziemy, długi okres wegetacyjny) → <strong>opolskie</strong> (Płaskowyż Głubczycki, czarne ziemie). Opis 2 (długi okres wegetacyjny, gleby niskich klas bonitacyjnych, mały udział użytków rolnych, duża lesistość, niska liczba pracujących w rolnictwie, niski udział w zbiorach zbóż) → <strong>lubuskie</strong> (Bory Lubuskie — 49% lesistości, gleby bielicowe, sandry). <strong>24.2.</strong> Różnica plonów kujawsko-pomorskie vs podlaskie: - <strong>Kujawsko-pomorskie</strong> ma <strong>żyzne gleby brunatne i czarne ziemie kujawskie</strong> (jedne z najlepszych w Polsce) → wysokie plony zbóż (50+ dt/ha). - <strong>Podlaskie</strong> ma <strong>gleby bielicowe na sandrach</strong> (gleby niskich klas bonitacyjnych), <strong>krótszy okres wegetacyjny</strong> (klimat kontynentalny) → niskie plony (~40 dt/ha).</p>\n<p>Treść zadania (CKE)</p>\n<p>Zadanie 24.</p>\n<p>Na mapach oznaczonych numerami 1 i 2 przedstawiono wybrane informacje o rolnictwie Polski.</p>\n<p>Zadanie 24.1. (0–2)</p>\n<p>Uzupełnij tabelę – obok każdego z opisów wpisz nazwę właściwego województwa. Nazwy województw wybierz spośród podanych: lubuskie, łódzkie, opolskie, świętokrzyskie.</p>\n<p>Opis | Województwo<br>W tym województwie okres wegetacyjny jest jednym z najdłuższych w Polsce. W strukturze gleb przeważają gleby brunatne i bielicowe, ale występują też czarnoziemy. Mimo małej liczby pracujących w rolnictwie na 100 ha użytków rolnych plony zbóż w tym województwie należą do najwyższych w Polsce, co przyczynia się do przewagi produkcji roślinnej w strukturze towarowej produkcji rolniczej. | opolskie<br>W tym województwie okres wegetacyjny jest jednym z najdłuższych w Polsce. W strukturze gleb przeważają gleby niskich klas bonitacyjnych. Województwo charakteryzuje się strukturą użytkowania gruntów o małym udziale użytków rolnych, do którego przyczynia się duża lesistość, małą liczbą pracujących w rolnictwie na 100 ha użytków rolnych i niskim udziałem w krajowych zbiorach zbóż. | lubuskie</p>\n<p>Zadanie 24.2. (0–1)</p>\n<p>Przedstaw, z czego wynika różnica w wielkości plonów zbóż między województwem kujawsko-pomorskim a województwem podlaskim. Odnieś się do odpowiedniego uwarunkowania przyrodniczego, przyczyniającego się do różnicy w plonach zbóż między tymi województwami.</p>\n<p>Co zrobić?</p>\n<p>24.1. — dopasowanie województw</p>\n<p>Opis 1: &quot;długi okres wegetacyjny + gleby brunatne, bielicowe, czarnoziemy + wysokie plony + przewaga produkcji roślinnej&quot;:</p>\n<ul><li>Czarnoziemy → Płaskowyż Głubczycki (Śląsk Opolski) lub Wyżyna Lubelska. Z opcji: opolskie (Płaskowyż Głubczycki, najżyźniejsze gleby Polski).</li></ul>\n<p>Opis 2: &quot;długi okres wegetacyjny + gleby niskich klas + duża lesistość + niski udział w zbiorach zbóż&quot;:</p>\n<ul><li>Duża lesistość → Bory Lubuskie (49% lesistości — jeden z najwyższych w Polsce).</li><li>Z opcji: lubuskie.</li></ul>\n<p>24.2. — różnica plonów kujawsko-pomorskie vs podlaskie</p>\n<p>Kujawsko-pomorskie (wysokie plony):</p>\n<ul><li>Czarne ziemie kujawskie — bardzo żyzne gleby (Niż Wisły).</li><li>Gleby brunatne dobrej jakości.</li><li>Klimat łagodniejszy (zachodnia Polska).</li><li>Długi okres wegetacyjny.</li></ul>\n<p>Podlaskie (niskie plony):</p>\n<ul><li>Gleby bielicowe na sandrach (Pojezierze Mazurskie + Suwalskie).</li><li>Klimat kontynentalny → krótszy okres wegetacyjny, mroźniejsze zimy.</li><li>Niższa jakość gleb (klasy V-VI).</li></ul>\n<p>Uzasadnienie różnicy: żyzność gleb + klimat (długość okresu wegetacyjnego). Klucz: powiązanie gleba → plon + ewentualnie klimat → plon.</p>\n<p>Punktacja CKE</p>\n<ul><li>24.1: 2 pkt — oba poprawne; 1 pkt — jedno.</li><li>24.2: 1 pkt — poprawna różnica z odniesieniem do uwarunkowania przyrodniczego.</li></ul>\n<p>Po co to umieć</p>\n<p>Regiony rolnicze Polski wg żyzności:</p>\n<ul><li>Najlepsze: Kujawy, Płaskowyż Głubczycki, Wyżyna Lubelska, Małopolska Lessowa — czarnoziemy, czarne ziemie.</li><li>Średnie: Wielkopolska, Mazowsze — gleby brunatne.</li><li>Słabsze: Pojezierza, Sandry Mazowsza, Pomorze Zachodnie — bielice.</li><li>Najsłabsze: tereny pojeziorne, bagienne (Polesie, Biebrza) — łąki/pastwiska.</li></ul>\n<p>Geografia rolnictwa Polski to klasyk zadań CKE.</p>"}]}