{"id":"geografia-2025-maj-matura-rozszerzona/zad/25","paper_id":"geografia-2025-maj-matura-rozszerzona","number":"25","points":3,"ptype":"open","subject":"geografia","category":"matura","year":2025,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 25.\nNa mapie numerami 1-3 oznaczono wybrane obszary rolnicze.\nNa podstawie: www.wikimedia.org","answer":null,"answer_text":null,"solution":"Odpowiedź: **25.1.** Obszar 1 (Corn Belt, ok. 40°N w środkowych USA) — odpowiedź **C. Obecność gleb strefowych o wysokich klasach bonitacyjnych** (czarnoziemy preriowe, mollisole — Iowa, Illinois, Nebraska). - A. F — okres wegetacyjny w Corn Belt NIE jest całoroczny (mroźna zima). - B. F — amplituda termiczna jest >25°C (kontynentalny klimat). - D. F — opady ~700-1000 mm, głównie latem. **25.2.** Obszar 2 (~35°N, Bawełniczy Pas USA — Mississippi, Tennessee): **bawełna + soja**. Obszar 3 (~25°N, Teksas/Meksyk): **bawełna + trzcina cukrowa** (subtropikalna). Najczęściej w kluczu CKE: - **Obszar 2:** soja, bawełna (lub kukurydza w południowej części) - **Obszar 3:** trzcina cukrowa, bawełna\n\nTreść zadania (CKE)\n\nZadanie 25.\n\nNa mapie numerami 1–3 oznaczono wybrane obszary rolnicze.\n\nZadanie 25.1. (0–1)\n\nKtóre uwarunkowanie przyrodnicze jest charakterystyczne dla obszaru rolniczego oznaczonego numerem 1? Zaznacz właściwą odpowiedź spośród podanych.\n\n- A. Całoroczny okres wegetacyjny.\n- B. Średnia roczna amplituda temperatury powietrza &lt;15 °C.\n- C. Obecność gleb strefowych o wysokich klasach bonitacyjnych. ✓\n- D. Roczne sumy opadów atmosferycznych &gt;1500 mm z przewagą w chłodnej porze roku.\n\nZadanie 25.2. (0–2)\n\nUzupełnij tabelę. Przyporządkuj do każdego z obszarów oznaczonych numerami 2 i 3 po dwie charakterystyczne dla nich rośliny uprawne wybrane spośród podanych: bawełna, burak cukrowy, maniok, soja, trzcina cukrowa.\n\nObszar | Rośliny uprawne\n2 | soja, bawełna (35°N — strefa wilgotnego subtropiku)\n3 | trzcina cukrowa, bawełna (25°N — Teksas, Meksyk)\n\nCo zrobić?\n\n25.1. — uwarunkowanie Corn Belt\n\nObszar 1 = Corn Belt (Iowa, Illinois, Nebraska, Indiana — środkowe USA, ok. 40°N). Specyfika:\n- Klimat kontynentalny (gorące lato, mroźna zima).\n- Gleby preriowe = mollisole / czarnoziemy preriowe — najżyźniejsze gleby USA, klasy bonitacyjne najwyższe.\n- Opady 700-1000 mm, maksimum letnie.\n- Okres wegetacyjny ~150-180 dni (nie całoroczny — zimy są mroźne).\n- Amplituda termiczna &gt;25°C (kontynentalny).\n\nEliminuj opcje:\n- A (całoroczny okres wegetacyjny) — błąd. Corn Belt ma mroźne zimy.\n- B (amplituda &lt;15°C) — błąd. Amplituda jest &gt;25°C.\n- C ✓ (gleby strefowe wysokich klas bonitacyjnych — czarnoziemy preriowe).\n- D (opady &gt;1500 mm) — błąd. Opady ~700-1000 mm.\n\nOdpowiedź: C.\n\n25.2. — rośliny dla obszarów 2 i 3\n\nObszar 2 (~35°N, płd-wsch USA — Mississippi, Tennessee, Alabama):\n- Klimat: subtropikalny wilgotny, gorące lata, łagodne zimy.\n- Tradycyjny Cotton Belt (bawełna).\n- Też soja (dominuje obecnie po Corn Belt).\n\n→ soja, bawełna.\n\nObszar 3 (~25°N, Teksas / Meksyk):\n- Klimat: półtropikalny, ciepły cały rok.\n- Trzcina cukrowa (Floryda, Teksas, Meksyk).\n- Bawełna (też tu uprawiana).\n\n→ trzcina cukrowa, bawełna.\n\nEliminuj:\n- Burak cukrowy — uprawiany w strefie umiarkowanej (UE, Rosja, północne USA). Nie pasuje do 2 i 3.\n- Maniok — uprawiany w tropikalnej strefie Ameryki Płd. (Brazylia, Kolumbia). Nie typowy dla USA.\n\nPunktacja CKE\n\n- 25.1: 1 pkt — poprawna odpowiedź.\n- 25.2: 2 pkt — wszystkie poprawne; 1 pkt — 2 z 4 poprawne.\n\nPo co to umieć\n\nPasy rolnicze USA (klasyk geografii rolnictwa):\n- Wheat Belt (~45°N): pszenica (Dakota, Kansas).\n- Corn Belt (~40°N): kukurydza + soja (Iowa, Illinois).\n- Cotton Belt (~30-35°N): bawełna + soja (Mississippi, Teksas).\n- Sugar Belt (~25-30°N): trzcina cukrowa (Floryda, Luizjana).\n- Citrus Belt (~25-30°N): cytrusy (Floryda, Kalifornia).\n\nKażdy pas wynika z klimatu strefowego + gleb regionu.","image":"img/geografia-2025-maj-matura-rozszerzona/zad-25.webp","solution_image":null,"topics":"rolnictwo Ameryki Płn, kukurydza, soja, bawełna, trzcina cukrowa","page_from":30,"source":"maturaonline","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":"maturaonline","text_source":"ocr","source_label":"Geografia · Matura · maj 2025 (rozszerzona)","subject_label":"Geografia","category_label":"Matura","text_html":"<p>Zadanie 25.<br>Na mapie numerami 1-3 oznaczono wybrane obszary rolnicze.<br>Na podstawie: www.wikimedia.org</p>","solutions":[{"source":"maturaonline","label":"matura-online.pl","kind":"text","html":"<p>Odpowiedź: <strong>25.1.</strong> Obszar 1 (Corn Belt, ok. 40°N w środkowych USA) — odpowiedź <strong>C. Obecność gleb strefowych o wysokich klasach bonitacyjnych</strong> (czarnoziemy preriowe, mollisole — Iowa, Illinois, Nebraska). - A. F — okres wegetacyjny w Corn Belt NIE jest całoroczny (mroźna zima). - B. F — amplituda termiczna jest &gt;25°C (kontynentalny klimat). - D. F — opady ~700-1000 mm, głównie latem. <strong>25.2.</strong> Obszar 2 (~35°N, Bawełniczy Pas USA — Mississippi, Tennessee): <strong>bawełna + soja</strong>. Obszar 3 (~25°N, Teksas/Meksyk): <strong>bawełna + trzcina cukrowa</strong> (subtropikalna). Najczęściej w kluczu CKE: - <strong>Obszar 2:</strong> soja, bawełna (lub kukurydza w południowej części) - <strong>Obszar 3:</strong> trzcina cukrowa, bawełna</p>\n<p>Treść zadania (CKE)</p>\n<p>Zadanie 25.</p>\n<p>Na mapie numerami 1–3 oznaczono wybrane obszary rolnicze.</p>\n<p>Zadanie 25.1. (0–1)</p>\n<p>Które uwarunkowanie przyrodnicze jest charakterystyczne dla obszaru rolniczego oznaczonego numerem 1? Zaznacz właściwą odpowiedź spośród podanych.</p>\n<ul><li>A. Całoroczny okres wegetacyjny.</li><li>B. Średnia roczna amplituda temperatury powietrza &amp;lt;15 °C.</li><li>C. Obecność gleb strefowych o wysokich klasach bonitacyjnych. ✓</li><li>D. Roczne sumy opadów atmosferycznych &amp;gt;1500 mm z przewagą w chłodnej porze roku.</li></ul>\n<p>Zadanie 25.2. (0–2)</p>\n<p>Uzupełnij tabelę. Przyporządkuj do każdego z obszarów oznaczonych numerami 2 i 3 po dwie charakterystyczne dla nich rośliny uprawne wybrane spośród podanych: bawełna, burak cukrowy, maniok, soja, trzcina cukrowa.</p>\n<p>Obszar | Rośliny uprawne<br>2 | soja, bawełna (35°N — strefa wilgotnego subtropiku)<br>3 | trzcina cukrowa, bawełna (25°N — Teksas, Meksyk)</p>\n<p>Co zrobić?</p>\n<p>25.1. — uwarunkowanie Corn Belt</p>\n<p>Obszar 1 = Corn Belt (Iowa, Illinois, Nebraska, Indiana — środkowe USA, ok. 40°N). Specyfika:</p>\n<ul><li>Klimat kontynentalny (gorące lato, mroźna zima).</li><li>Gleby preriowe = mollisole / czarnoziemy preriowe — najżyźniejsze gleby USA, klasy bonitacyjne najwyższe.</li><li>Opady 700-1000 mm, maksimum letnie.</li><li>Okres wegetacyjny ~150-180 dni (nie całoroczny — zimy są mroźne).</li><li>Amplituda termiczna &amp;gt;25°C (kontynentalny).</li></ul>\n<p>Eliminuj opcje:</p>\n<ul><li>A (całoroczny okres wegetacyjny) — błąd. Corn Belt ma mroźne zimy.</li><li>B (amplituda &amp;lt;15°C) — błąd. Amplituda jest &amp;gt;25°C.</li><li>C ✓ (gleby strefowe wysokich klas bonitacyjnych — czarnoziemy preriowe).</li><li>D (opady &amp;gt;1500 mm) — błąd. Opady ~700-1000 mm.</li></ul>\n<p>Odpowiedź: C.</p>\n<p>25.2. — rośliny dla obszarów 2 i 3</p>\n<p>Obszar 2 (~35°N, płd-wsch USA — Mississippi, Tennessee, Alabama):</p>\n<ul><li>Klimat: subtropikalny wilgotny, gorące lata, łagodne zimy.</li><li>Tradycyjny Cotton Belt (bawełna).</li><li>Też soja (dominuje obecnie po Corn Belt).</li></ul>\n<p>→ soja, bawełna.</p>\n<p>Obszar 3 (~25°N, Teksas / Meksyk):</p>\n<ul><li>Klimat: półtropikalny, ciepły cały rok.</li><li>Trzcina cukrowa (Floryda, Teksas, Meksyk).</li><li>Bawełna (też tu uprawiana).</li></ul>\n<p>→ trzcina cukrowa, bawełna.</p>\n<p>Eliminuj:</p>\n<ul><li>Burak cukrowy — uprawiany w strefie umiarkowanej (UE, Rosja, północne USA). Nie pasuje do 2 i 3.</li><li>Maniok — uprawiany w tropikalnej strefie Ameryki Płd. (Brazylia, Kolumbia). Nie typowy dla USA.</li></ul>\n<p>Punktacja CKE</p>\n<ul><li>25.1: 1 pkt — poprawna odpowiedź.</li><li>25.2: 2 pkt — wszystkie poprawne; 1 pkt — 2 z 4 poprawne.</li></ul>\n<p>Po co to umieć</p>\n<p>Pasy rolnicze USA (klasyk geografii rolnictwa):</p>\n<ul><li>Wheat Belt (~45°N): pszenica (Dakota, Kansas).</li><li>Corn Belt (~40°N): kukurydza + soja (Iowa, Illinois).</li><li>Cotton Belt (~30-35°N): bawełna + soja (Mississippi, Teksas).</li><li>Sugar Belt (~25-30°N): trzcina cukrowa (Floryda, Luizjana).</li><li>Citrus Belt (~25-30°N): cytrusy (Floryda, Kalifornia).</li></ul>\n<p>Każdy pas wynika z klimatu strefowego + gleb regionu.</p>"}]}