{"id":"geografia-2026-maj-matura-rozszerzona/zad/19.2","paper_id":"geografia-2026-maj-matura-rozszerzona","number":"19.2","points":1,"ptype":"open","subject":"geografia","category":"matura","year":2026,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 19.2. (0-1)\nUzasadnij, że środowisko przyrodnicze państwa w Azji, w którym przecinają się\nzwrotnik Raka i południk 90°E, sprzyja rolnictwu. Podaj dwa argumenty.\n1\n2","answer":null,"answer_text":"Zadanie 19.2. (0-1)\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nZakres rozszerzony\nI. Wiedza geograficzna\n3. Identyfikowanie sieci powiązań\nprzyrodniczych, społecznych, kulturowych,\ngospodarczych i politycznych w przestrzeni\ngeograficznej.\nII. Umiejętności i stosowanie wiedzy\nw praktyce\nZakres rozszerzony\nI.7) Zdający identyfikuje zależności\nprzyczynowo-skutkowe, funkcjonalne\ni czasowe między elementami przestrzeni\ngeograficznej […].\nZakres podstawowy\nI.3) Zdający czyta i interpretuje treści\nróżnych map […].\n2. Analizowanie i wyjaśnianie […]\nzróżnicowania […] społeczno-\n-gospodarczego […] świata.\n4. Formułowanie […] wzajemnych\nzależności w systemie człowiek -\nprzyroda - gospodarka.\n11. Analizowanie zjawisk i współzależności\nzachodzących w środowisku geograficznym\nz wykorzystaniem różnych map […]\ntematycznych.\nVIII.1) Zdający […] określa czynniki\ni prawidłowości w zakresie rozmieszczenia\nludności świata.\nX.1) Zdający wyjaśnia wpływ czynników\nprzyrodniczych […] na rozwój rolnictwa na\nświecie.\nZasady oceniania\n1 pkt - poprawne uzasadnienie dwoma argumentami odnoszącymi się do warunków\nprzyrodniczych sprzyjających rolnictwu.\n0 pkt - odpowiedź niespełniająca wymagań na 1 pkt albo brak odpowiedzi.\nPrzykładowe odpowiedzi\nW tym państwie występuje klimat monsunowy.\nŻyzne gleby w delcie rzeki sprzyjają uzyskiwaniu wysokich plonów.\nNizinne (równinne) ukształtowanie terenu przekłada się na łatwiejsze prowadzenie prac\npolowych.\nDuże zasoby słodkiej wody sprzyjają uprawie ryżu w Bangladeszu.\nCałoroczny okres wegetacyjny (wysokie temperatury, wysokie nasłonecznienie) sprzyja\nprodukcji rolnej.","solution":"Zwrotnik Raka ($23°26'\\text{N}$) przecina się z południkiem $90°\\text{E}$ na terytorium **Bangladeszu**. **Dwa argumenty** (wystarczą dowolne dwa): 1. **Klimat monsunowy** — monsun letni przynosi **obfite opady** (1500–3000 mm rocznie), a wysokie temperatury utrzymują się cały rok, co pozwala na **całoroczną wegetację** i **kilka zbiorów ryżu w roku**. 2. **Żyzne mady w delcie Gangesu i Brahmaputry** — coroczne wylewy rzek nanoszą **urodzajne osady aluwialne**, zapewniając wysokie plony bez konieczności intensywnego nawożenia. 3. **Nizinne, równinne ukształtowanie terenu** — niemal cały kraj leży na **Nizinie Bengalskiej**, poniżej 10 m n.p.m., co ułatwia **prace polowe, orkę i mechanizację** oraz budowę systemów nawadniających. 4. **Ogromne zasoby wód powierzchniowych** — gęsta sieć rzeczna (Ganges, Brahmaputra, Meghna) zapewnia wodę do **zalewania pól ryżowych**, czego wymaga uprawa ryżu. 5. **Wysokie nasłonecznienie i długi okres wegetacyjny** — położenie w strefie zwrotnikowej daje dużo energii słonecznej przez cały rok.","image":"img/geografia-2026-maj-matura-rozszerzona/zad-19.2.webp","solution_image":null,"topics":"struktura religijna i jezykowa, Brazylia, Indonezja, Nigeria, Bangladesz, monsun, delta Gangesu, uprawa ryzu","page_from":23,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturaonline","text_source":"ocr","source_label":"Geografia · Matura · maj 2026 (rozszerzona)","subject_label":"Geografia","category_label":"Matura","text_html":"

Zadanie 19.2. (0-1)
Uzasadnij, że środowisko przyrodnicze państwa w Azji, w którym przecinają się
zwrotnik Raka i południk 90°E, sprzyja rolnictwu. Podaj dwa argumenty.
1
2

","answer_text_html":"

Zadanie 19.2. (0-1)
Wymagania ogólne
Wymagania szczegółowe
Zakres rozszerzony
I. Wiedza geograficzna

\n
  1. Identyfikowanie sieci powiązań
\n

przyrodniczych, społecznych, kulturowych,
gospodarczych i politycznych w przestrzeni
geograficznej.
II. Umiejętności i stosowanie wiedzy
w praktyce
Zakres rozszerzony
I.7) Zdający identyfikuje zależności
przyczynowo-skutkowe, funkcjonalne
i czasowe między elementami przestrzeni
geograficznej […].
Zakres podstawowy
I.3) Zdający czyta i interpretuje treści
różnych map […].

\n
  1. Analizowanie i wyjaśnianie […]
\n

zróżnicowania […] społeczno-
-gospodarczego […] świata.

\n
  1. Formułowanie […] wzajemnych
\n

zależności w systemie człowiek -
przyroda - gospodarka.

\n
  1. Analizowanie zjawisk i współzależności
\n

zachodzących w środowisku geograficznym
z wykorzystaniem różnych map […]
tematycznych.
VIII.1) Zdający […] określa czynniki
i prawidłowości w zakresie rozmieszczenia
ludności świata.
X.1) Zdający wyjaśnia wpływ czynników
przyrodniczych […] na rozwój rolnictwa na
świecie.
Zasady oceniania
1 pkt - poprawne uzasadnienie dwoma argumentami odnoszącymi się do warunków
przyrodniczych sprzyjających rolnictwu.
0 pkt - odpowiedź niespełniająca wymagań na 1 pkt albo brak odpowiedzi.
Przykładowe odpowiedzi
W tym państwie występuje klimat monsunowy.
Żyzne gleby w delcie rzeki sprzyjają uzyskiwaniu wysokich plonów.
Nizinne (równinne) ukształtowanie terenu przekłada się na łatwiejsze prowadzenie prac
polowych.
Duże zasoby słodkiej wody sprzyjają uprawie ryżu w Bangladeszu.
Całoroczny okres wegetacyjny (wysokie temperatury, wysokie nasłonecznienie) sprzyja
produkcji rolnej.

","solutions":[{"source":"maturaonline","label":"matura-online.pl","kind":"text","html":"

Zwrotnik Raka ($23°26'\\text{N}$) przecina się z południkiem $90°\\text{E}$ na terytorium Bangladeszu. Dwa argumenty (wystarczą dowolne dwa): 1. Klimat monsunowy — monsun letni przynosi obfite opady (1500–3000 mm rocznie), a wysokie temperatury utrzymują się cały rok, co pozwala na całoroczną wegetację i kilka zbiorów ryżu w roku. 2. Żyzne mady w delcie Gangesu i Brahmaputry — coroczne wylewy rzek nanoszą urodzajne osady aluwialne, zapewniając wysokie plony bez konieczności intensywnego nawożenia. 3. Nizinne, równinne ukształtowanie terenu — niemal cały kraj leży na Nizinie Bengalskiej, poniżej 10 m n.p.m., co ułatwia prace polowe, orkę i mechanizację oraz budowę systemów nawadniających. 4. Ogromne zasoby wód powierzchniowych — gęsta sieć rzeczna (Ganges, Brahmaputra, Meghna) zapewnia wodę do zalewania pól ryżowych, czego wymaga uprawa ryżu. 5. Wysokie nasłonecznienie i długi okres wegetacyjny — położenie w strefie zwrotnikowej daje dużo energii słonecznej przez cały rok.

"},{"source":"maturazai","label":"maturazai.pl (AI)","kind":"text","html":"

Poprawna odpowiedź: Bangladesz

\n
Rozpoznanie państwa
\n

Państwo w Azji, w którym przecinają się zwrotnik Raka (23°26'N) i południk 90°E, to Bangladesz.

\n
Dwa argumenty przyrodnicze sprzyjające rolnictwu
\n
  1. Klimat monsunowy - obfite letnie opady monsunowe i wysokie temperatury zapewniają wilgoć i długi, ciepły okres wegetacyjny (całoroczny), sprzyjając uprawie ryżu.
  2. Żyzne gleby (mady) w delcie Gangesu i Brahmaputry oraz nizinne, równinne ukształtowanie terenu - regularnie użyźniane namułami rzecznymi, z dużymi zasobami słodkiej wody, dają wysokie plony.
\n
Uzasadnienie
\n

Położenie w delcie wielkich rzek w strefie klimatu monsunowego zapewnia trzy kluczowe czynniki przyrodnicze rolnictwa: ciepło, wodę i żyzne gleby, dlatego środowisko Bangladeszu wybitnie sprzyja rolnictwu (zwłaszcza uprawie ryżu).

\n

Zasady oceniania CKE

\n"}]}