{"id":"geografia-2026-maj-matura-rozszerzona/zad/23.2","paper_id":"geografia-2026-maj-matura-rozszerzona","number":"23.2","points":1,"ptype":"open","subject":"geografia","category":"matura","year":2026,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 23.2. (0-1)\nWyjaśnij, z czego wynika różnica w wielkości plonów pszenicy między województwem\nlubelskim a województwem zachodniopomorskim. Odnieś się do dwóch typów gleb\ni do obu województw.\n23.1.\n0-1\n23.2.\n0-1\nMGEP-R0_100","answer":null,"answer_text":"Zadanie 23.2. (0-1)\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nZakres rozszerzony\nI. Wiedza geograficzna\n2. Rozszerzenie wiedzy niezbędnej do\nzrozumienia istoty zjawisk oraz charakteru\ni dynamiki procesów zachodzących\nw środowisku geograficznym w skali\nlokalnej, regionalnej […].\nII. Umiejętności i stosowanie wiedzy\nw praktyce\n8. Wykorzystywanie zdobytej wiedzy\ni umiejętności geograficznych w analizie […]\nprzemian przestrzeni geograficznej.\n11. Analizowanie zjawisk i współzależności\nzachodzących w środowisku geograficznym\nZakres rozszerzony\nI.7) Zdający identyfikuje zależności\nprzyczynowo-skutkowe, funkcjonalne\ni czasowe między elementami przestrzeni\ngeograficznej […].\nXIX.1) Zdający wykazuje związki kierunków\nprodukcji rolnej, w tym struktury upraw […]\nz klimatem, ukształtowaniem powierzchni,\nżyznością gleb i zasobami wodnymi.\nZakres podstawowy\nI.3) Zdający czyta i interpretuje treści\nróżnych map […].\nXV.7) Zdający wskazuje obszary\no najkorzystniejszych warunkach dla\nrozwoju rolnictwa […].\nz wykorzystaniem różnych map […]\ntematycznych.\nZasady oceniania\n1 pkt - poprawne wyjaśnienie odnoszące się do dwóch typów gleb i do obu województw.\n0 pkt - odpowiedź niespełniająca wymagań na 1 pkt albo brak odpowiedzi.\nPrzykładowe odpowiedzi\nW strukturze gleb w województwie zachodniopomorskim czarne ziemie stanowią\nniewielki udział, a w województwie lubelskim jest więcej gleb wysokich klas\nbonitacyjnych, takich jak czarnoziemy (gleby brunatne, rędziny), stąd większe plony\nw województwie lubelskim.\nW województwie zachodniopomorskim jest wysoki udział gleb bielicowych i gleb płowych\nna utworach polodowcowych, stąd niższe plony niż województwie lubelskim.\nSpośród podanych województw tylko w województwie lubelskim występują czarnoziemy\ni rędziny, co przyczynia się do większych plonów w tym województwie.","solution":"Różnica plonów wynika z **odmiennych typów gleb** w obu województwach. W województwie **lubelskim** występują gleby **najwyższych klas bonitacyjnych**: - **czarnoziemy** (na lessach Wyżyny Lubelskiej) — jedne z najżyźniejszych gleb w Polsce, z bardzo grubym poziomem próchnicznym, - **rędziny** (na wapieniach i marglach) — zasobne w wapń, o dobrej strukturze, - a także żyzne **gleby brunatne** na lessach. W województwie **zachodniopomorskim** dominują natomiast gleby wykształcone na **utworach polodowcowych** (piaski i gliny zwałowe): - **gleby bielicowe** — kwaśne, wymyte, ubogie w składniki pokarmowe, - **gleby płowe** — średniej jakości, o wymytym poziomie próchnicznym. **Wniosek:** żyźniejsze **czarnoziemy i rędziny** w lubelskim dają **wyższe plony pszenicy** niż uboższe **gleby bielicowe i płowe** w zachodniopomorskim.","image":"img/geografia-2026-maj-matura-rozszerzona/zad-23.2.webp","solution_image":null,"topics":"produkcja rolnicza towarowa, uzytki zielone, chow bydla, plony pszenicy, czarnoziemy, redziny, gleby bielicowe","page_from":27,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturaonline","text_source":"ocr","source_label":"Geografia · Matura · maj 2026 (rozszerzona)","subject_label":"Geografia","category_label":"Matura","text_html":"

Zadanie 23.2. (0-1)
Wyjaśnij, z czego wynika różnica w wielkości plonów pszenicy między województwem
lubelskim a województwem zachodniopomorskim. Odnieś się do dwóch typów gleb
i do obu województw.
23.1.
0-1
23.2.
0-1
MGEP-R0_100

","answer_text_html":"

Zadanie 23.2. (0-1)
Wymagania ogólne
Wymagania szczegółowe
Zakres rozszerzony
I. Wiedza geograficzna

\n
  1. Rozszerzenie wiedzy niezbędnej do
\n

zrozumienia istoty zjawisk oraz charakteru
i dynamiki procesów zachodzących
w środowisku geograficznym w skali
lokalnej, regionalnej […].
II. Umiejętności i stosowanie wiedzy
w praktyce

\n
  1. Wykorzystywanie zdobytej wiedzy
\n

i umiejętności geograficznych w analizie […]
przemian przestrzeni geograficznej.

\n
  1. Analizowanie zjawisk i współzależności
\n

zachodzących w środowisku geograficznym
Zakres rozszerzony
I.7) Zdający identyfikuje zależności
przyczynowo-skutkowe, funkcjonalne
i czasowe między elementami przestrzeni
geograficznej […].
XIX.1) Zdający wykazuje związki kierunków
produkcji rolnej, w tym struktury upraw […]
z klimatem, ukształtowaniem powierzchni,
żyznością gleb i zasobami wodnymi.
Zakres podstawowy
I.3) Zdający czyta i interpretuje treści
różnych map […].
XV.7) Zdający wskazuje obszary
o najkorzystniejszych warunkach dla
rozwoju rolnictwa […].
z wykorzystaniem różnych map […]
tematycznych.
Zasady oceniania
1 pkt - poprawne wyjaśnienie odnoszące się do dwóch typów gleb i do obu województw.
0 pkt - odpowiedź niespełniająca wymagań na 1 pkt albo brak odpowiedzi.
Przykładowe odpowiedzi
W strukturze gleb w województwie zachodniopomorskim czarne ziemie stanowią
niewielki udział, a w województwie lubelskim jest więcej gleb wysokich klas
bonitacyjnych, takich jak czarnoziemy (gleby brunatne, rędziny), stąd większe plony
w województwie lubelskim.
W województwie zachodniopomorskim jest wysoki udział gleb bielicowych i gleb płowych
na utworach polodowcowych, stąd niższe plony niż województwie lubelskim.
Spośród podanych województw tylko w województwie lubelskim występują czarnoziemy
i rędziny, co przyczynia się do większych plonów w tym województwie.

","solutions":[{"source":"maturaonline","label":"matura-online.pl","kind":"text","html":"

Różnica plonów wynika z odmiennych typów gleb w obu województwach. W województwie lubelskim występują gleby najwyższych klas bonitacyjnych: - czarnoziemy (na lessach Wyżyny Lubelskiej) — jedne z najżyźniejszych gleb w Polsce, z bardzo grubym poziomem próchnicznym, - rędziny (na wapieniach i marglach) — zasobne w wapń, o dobrej strukturze, - a także żyzne gleby brunatne na lessach. W województwie zachodniopomorskim dominują natomiast gleby wykształcone na utworach polodowcowych (piaski i gliny zwałowe): - gleby bielicowe — kwaśne, wymyte, ubogie w składniki pokarmowe, - gleby płowe — średniej jakości, o wymytym poziomie próchnicznym. Wniosek: żyźniejsze czarnoziemy i rędziny w lubelskim dają wyższe plony pszenicy niż uboższe gleby bielicowe i płowe w zachodniopomorskim.

"},{"source":"maturazai","label":"maturazai.pl (AI)","kind":"text","html":"

Poprawna odpowiedź: wyższe plony pszenicy w województwie lubelskim wynikają z żyzniejszych gleb niż w zachodniopomorskim

\n
Wyjaśnienie
\n

Różnica w wielkości plonów pszenicy między województwem lubelskim a zachodniopomorskim wynika przede wszystkim z różnicy w jakości (żyzności) gleb.

\n\n

Dlatego to w województwie lubelskim, dysponującym glebami wyższych klas bonitacyjnych, uzyskuje się wyższe plony pszenicy niż w województwie zachodniopomorskim.

\n
Uwaga
\n

Twierdzenie, że wyższe plony osiąga województwo zachodniopomorskie, jest błędne - zgodnie z kluczem CKE i mapą plonów pszenicy wyższe plony notuje województwo lubelskie dzięki żyznym czarnoziemom i rędzinom.

\n

Zasady oceniania CKE

\n"}]}