{"id":"geografia-2026-maj-matura-rozszerzona/zad/6.2","paper_id":"geografia-2026-maj-matura-rozszerzona","number":"6.2","points":1,"ptype":"open","subject":"geografia","category":"matura","year":2026,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 6.2. (0-1)\nNa fotografii przedstawiono przykład konstrukcji chroniących drogi przed skutkami jednego\nz powierzchniowych ruchów masowych.\nPrzedstaw dwa sposoby zmniejszenia ryzyka uszkodzenia dróg przez powierzchniowe\nruchy masowe w Beskidach Zachodnich, inne niż odnoszące się do konstrukcji\nprzedstawionej na fotografii.\n1\n2\n6.2.\n0-1\nMGEP-R0_100","answer":null,"answer_text":"Zadanie 6.2. (0-1)\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nZakres rozszerzony\nI. Wiedza geograficzna\n3. Identyfikowanie sieci powiązań\nprzyrodniczych […] gospodarczych […]\nw przestrzeni geograficznej.\nII. Umiejętności i stosowanie wiedzy\nw praktyce\n4. Formułowanie twierdzeń\no prawidłowościach dotyczących\nfunkcjonowania środowiska przyrodniczego\ni społeczno-gospodarczego oraz\nwzajemnych zależności w systemie\nprzyroda - człowiek - gospodarka.\nZakres rozszerzony\nI.7) Zdający identyfikuje zależności\nprzyczynowo-skutkowe, funkcjonalne\ni czasowe między elementami przestrzeni\ngeograficznej […].\nV.6) Zdający wykazuje wpływ czynników\nprzyrodniczych i działalności człowieka na\ngrawitacyjne ruchy masowe i podaje\nsposoby zapobiegania im.\nZasady oceniania\n1 pkt - przedstawienie dwóch poprawnych sposobów.\n0 pkt - odpowiedź niespełniająca wymagań na 1 pkt albo brak odpowiedzi.\nPrzykładowe odpowiedzi\nOgraniczenie obciążenia stoku przez unikanie lokalizowania zabudowy.\nOgraniczenie wycinki drzew na stoku.\nObsadzenie stoku roślinami o silnym systemie korzeniowym.\nStabilizacja zbocza za pomocą np. kotw, kolumn.\nStabilizowanie osuwiska (np. geowłókniną).\nZmniejszenie wibracji i wstrząsów spowodowanych np. robotami ziemnymi, ruchem\npojazdów, wystrzałami.\nOdprowadzenie wód gruntowych i powierzchniowych poza obręb osuwiska (wykonanie\nodwodnienia).\nProjektowanie dróg poza obszarem osuwiskowym.\nTworzenie tuneli (zamiast dróg na powierzchni).","solution":"Dwa sposoby — dowolne dwa z poniższych: 1. **Odwodnienie stoku** — wykonanie drenaży i rowów odprowadzających wody gruntowe i powierzchniowe poza obręb osuwiska, aby nie tworzyła się powierzchnia poślizgu. 2. **Zalesianie i obsadzanie stoku roślinami o silnym systemie korzeniowym** — korzenie **wiążą grunt** i ograniczają spływ powierzchniowy; jednocześnie należy **ograniczyć wycinkę drzew** na stokach. 3. **Ograniczenie obciążenia stoku** — unikanie lokalizowania zabudowy i składowania materiałów na terenach osuwiskowych. 4. **Stabilizacja zbocza** — kotwy gruntowe, pale, kolumny, geowłóknina wzmacniająca grunt. 5. **Ograniczenie wstrząsów i wibracji** — od robót ziemnych, ciężkiego ruchu pojazdów, prac strzałowych. 6. **Projektowanie dróg poza obszarami osuwiskowymi** — wykorzystanie map osuwisk (SOPO) na etapie planowania przebiegu trasy. 7. **Budowa tuneli** zamiast dróg biegnących po powierzchni stoku.","image":"img/geografia-2026-maj-matura-rozszerzona/zad-6.2.webp","solution_image":null,"topics":"osuwiska, ruchy masowe, flisz karpacki, powierzchnia poslizgu, ochrona przeciwosuwiskowa","page_from":8,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturaonline","text_source":"ocr","source_label":"Geografia · Matura · maj 2026 (rozszerzona)","subject_label":"Geografia","category_label":"Matura","text_html":"

Zadanie 6.2. (0-1)
Na fotografii przedstawiono przykład konstrukcji chroniących drogi przed skutkami jednego
z powierzchniowych ruchów masowych.
Przedstaw dwa sposoby zmniejszenia ryzyka uszkodzenia dróg przez powierzchniowe
ruchy masowe w Beskidach Zachodnich, inne niż odnoszące się do konstrukcji
przedstawionej na fotografii.
1
2
6.2.
0-1
MGEP-R0_100

","answer_text_html":"

Zadanie 6.2. (0-1)
Wymagania ogólne
Wymagania szczegółowe
Zakres rozszerzony
I. Wiedza geograficzna

\n
  1. Identyfikowanie sieci powiązań
\n

przyrodniczych […] gospodarczych […]
w przestrzeni geograficznej.
II. Umiejętności i stosowanie wiedzy
w praktyce

\n
  1. Formułowanie twierdzeń
\n

o prawidłowościach dotyczących
funkcjonowania środowiska przyrodniczego
i społeczno-gospodarczego oraz
wzajemnych zależności w systemie
przyroda - człowiek - gospodarka.
Zakres rozszerzony
I.7) Zdający identyfikuje zależności
przyczynowo-skutkowe, funkcjonalne
i czasowe między elementami przestrzeni
geograficznej […].
V.6) Zdający wykazuje wpływ czynników
przyrodniczych i działalności człowieka na
grawitacyjne ruchy masowe i podaje
sposoby zapobiegania im.
Zasady oceniania
1 pkt - przedstawienie dwóch poprawnych sposobów.
0 pkt - odpowiedź niespełniająca wymagań na 1 pkt albo brak odpowiedzi.
Przykładowe odpowiedzi
Ograniczenie obciążenia stoku przez unikanie lokalizowania zabudowy.
Ograniczenie wycinki drzew na stoku.
Obsadzenie stoku roślinami o silnym systemie korzeniowym.
Stabilizacja zbocza za pomocą np. kotw, kolumn.
Stabilizowanie osuwiska (np. geowłókniną).
Zmniejszenie wibracji i wstrząsów spowodowanych np. robotami ziemnymi, ruchem
pojazdów, wystrzałami.
Odprowadzenie wód gruntowych i powierzchniowych poza obręb osuwiska (wykonanie
odwodnienia).
Projektowanie dróg poza obszarem osuwiskowym.
Tworzenie tuneli (zamiast dróg na powierzchni).

","solutions":[{"source":"maturaonline","label":"matura-online.pl","kind":"text","html":"

Dwa sposoby — dowolne dwa z poniższych: 1. Odwodnienie stoku — wykonanie drenaży i rowów odprowadzających wody gruntowe i powierzchniowe poza obręb osuwiska, aby nie tworzyła się powierzchnia poślizgu. 2. Zalesianie i obsadzanie stoku roślinami o silnym systemie korzeniowym — korzenie wiążą grunt i ograniczają spływ powierzchniowy; jednocześnie należy ograniczyć wycinkę drzew na stokach. 3. Ograniczenie obciążenia stoku — unikanie lokalizowania zabudowy i składowania materiałów na terenach osuwiskowych. 4. Stabilizacja zbocza — kotwy gruntowe, pale, kolumny, geowłóknina wzmacniająca grunt. 5. Ograniczenie wstrząsów i wibracji — od robót ziemnych, ciężkiego ruchu pojazdów, prac strzałowych. 6. Projektowanie dróg poza obszarami osuwiskowymi — wykorzystanie map osuwisk (SOPO) na etapie planowania przebiegu trasy. 7. Budowa tuneli zamiast dróg biegnących po powierzchni stoku.

"},{"source":"maturazai","label":"maturazai.pl (AI)","kind":"text","html":"

Poprawna odpowiedź (przykładowa)

\n

Dwa sposoby zmniejszenia ryzyka uszkodzenia dróg przez powierzchniowe ruchy masowe (inne niż konstrukcja z fotografii), np.:

\n
  1. Odwodnienie stoku/osuwiska - budowa drenaży i rowów odprowadzających wodę, aby zmniejszyć uwodnienie gruntu i nasiąkanie łupków.
  2. Stabilizacja i obsadzanie zbocza roślinnością (np. nasadzenia drzew, geowłóknina, kotwy, kolumny) - korzenie i elementy techniczne wiążą grunt i zwiększają jego spójność.
\n

Inne akceptowane: ograniczenie obciążenia stoku (unikanie zabudowy), ograniczenie wycinki drzew, zmniejszenie wibracji, projektowanie dróg poza obszarem osuwiskowym, budowa tuneli.

\n
Uzasadnienie
\n

Ruchy masowe uruchamia głównie nadmiar wody i obciążenie stoku, dlatego skuteczne są działania zmniejszające uwodnienie gruntu oraz wzmacniające jego stabilność mechaniczną.

\n

Zasady oceniania CKE

\n"}]}