{"id":"historia-2003-styczen-probna-podstawowa/zad/42","paper_id":"historia-2003-styczen-probna-podstawowa","number":"42","points":2,"ptype":"open","subject":"historia","category":"probna","year":2003,"month":"styczen","level":"podstawowa","text":"Zadanie 42. (2 pkt)\nPosługując się informacjami ze źródła F, wymień dwie cechy charakterystyczne uczelni typu\nbolońskiego:\na)\nb)\nPunkty\nuzyskane\n12\nArkusz II - starożytność i średniowiecze","answer":null,"answer_text":"42.\nCechy charakterystyczne uczelni typu bolońskiego:\nautonomia uczelni jako korporacji (własne prawa, jurysdykcja, wybór\nrektora - spośród studentów),\nmiejski, świecki charakter, system hospicjalny (stancje w mieszkaniach\nmieszczan), większa swoboda dla studentów,\nprawo jako główny kierunek studiów.\nZa wskazanie każdej z wymienionych cech po 1 pkt.\nŁącznie maksymalnie 2 pkt.\n3\nArkusz II - czasy nowożytne do roku 1815\nMODEL ODPOWIEDZI I SCHEMAT OCENIANIA\nARKUSZ EGZAMINACYJNY II\nnr zadania\nmodel odpowiedzi i schemat oceniania\n27.\nZygmunt\nStary\nchciał\nzahamować\nrozszerzanie\nsię\nluteranizmu\nw\nRzeczpospolitej poprzez wprowadzenie zakazu:\na) wyjazdu do miejsc będących ośrodkami luteranizmu, w tym wysyłania\ntam dzieci na naukę,\nb) przywożenia, czytania i upowszechniania książek heretyckich (Lutra lub\njego zwolenników),\nc) wprowadzenie surowych kar za nieprzestrzeganie powyższych zakazów\n(zaleceń).\nZa prawidłowe podanie każdego sposobu 1 pkt. Łącznie maksymalnie za\npodanie co najmniej dwóch spośród powyższych sposobów 2 pkt.\n28.\nKról\nprzewidział\nbardzo\nsurowe\nkary\nza\nprzywożenie,\nczytanie\ni\nupowszechnianie w Polsce książek luterańskich, ponieważ dostrzegał siłę słowa\ndrukowanego (siłę rozpowszechniania idei poprzez druk).\n29.\nOkoliczności historyczne ukryte w sformułowaniu; „iż pod tym niebezpiecznym\nczasem” należy rozumieć jako:\na) czasy zagrożenia spowodowanego bezkrólewiem po śmierci\nZygmunta Augusta,\nb) czas pogłębiania się podziału między szlachtą na tle religijnym i\nobawa, by nie doszło do wojny religijnej,\new. c) czas niepokoju spowodowany zagrożeniem zewnętrznym (ze\nstrony Moskwy).\nZa prawidłowe podanie wyjaśnienia z użyciem co najmniej dwu powyższych\nelementów 2 pkt (po 1 pkt za każdy element).\n30.\nJest to odwołanie się do gałązki oliwnej symbolizującej w Biblii i mitologii -\npokój, zgodę, radość, chwałę i odniesienie jej do Rzeczpospolitej „pokój i\nzgodę niosącej” poprzez ogłoszenie aktu tolerancji religijnej.\n31.\nAutor odwołuje się do wojen religijnych we Francji w XVI wieku. Za\nprawidłową odpowiedź należy uznać również podanie Nocy św. Bartłomieja.\n32.\nStosunek Piotra Skargi do konfederacji warszawskiej był zdecydowanie\nnegatywny. Uważał, że prowadzi ona do:\na) podważenia podstawy, fundamentu państwa, jakim był katolicyzm,\nb) rozszerzania się innych wyznań, co prowadzi do konfliktów, waśni i\ngrozi upadkiem państwa (czyli jest zagrożeniem dla państwa).\nZa podanie jednego z dwóch argumentów - 1 pkt.\n33.\nRóżnica poglądów wynika z różnicy wyznania. (Autor kalwiński widzi korzyści\nz konfederacji, ponieważ pozwala mu na swobodne działanie. Ks. Piotr Skarga\nbroni religii katolickiej, którą uważa za zagrożoną).\nDo uzyskania punktu wystarczy wskazać różnicę wyznania.\n1\nArkusz II - czasy nowożytne do roku 1815\n34.\nKonfederacja - w Polsce szlacheckiej związek szlachty, zawierany w celu\nprzeprowadzenia postulatów politycznych - 1 pkt. [Uczeń może wskazać\nłaciński źródłosłów (łac. confoederatio - związek), bądź dodać, że mógł być to\ntakże związek duchowieństwa lub miast, ewentualnie zauważyć, że mogły być\nkonfederacje wojskowe (w celu wyegzekwowania żołdu), bądź w okresie\nbezkrólewia w celu utrzymania pokoju w państwie.]\n35.\nNp.\nZdający może wyprowadzić kalwinizm i luteranizm z protestantyzmu.\nZa wyodrębnienie wyznania chrześcijańskiego od judaizmu (religii żydowskiej)\n1 pkt. Za dalsze podziały, które dotyczą jedynie chrześcijan 1 pkt. Łącznie\nmaksymalnie 2 pkt.\n36.\nPietro Duodo uważał, że Żydzi stanowili w Polsce znaczącą liczebnie i\nekonomicznie społeczność, ponieważ:\na) zajęli się handlem - mogli to robić, gdyż jego zdaniem szlachta uważała\nto zajęcie za niegodne, a pozostałe stany nie miały do tego\npredyspozycji (mieszczanie - byli za leniwi, a chłopi „ za ciemni i\nuciśnieni”),\nb) popierali ich „panowie” - autor tekstu prawdopodobnie myślał o\nmagnaterii - ponieważ handel prowadzony przez Żydów przynosił im\nmaterialne korzyści.\nZa każdą poprawną odpowiedź (wskazanie przyczyny z wyjaśnieniem) 1 pkt.\nŁącznie maksymalnie 2 pkt.\n37.\nZygmunt III Waza nie zwalczał dysydentów, nie zmuszał ich do zmiany\nwyznania, ale stosował „łagodne sposoby” - rozdawał urzędy starostów\ntylko katolikom.\n38.\nWłaściwy fragment to: „nawrócili się powoli i pojednali z Kościołem, nie tylko\nwe właściwej Polsce i Mazowszu, ale i w Wielkim Księstwie Litewskim,\nPrusach, Inflantach, na Podolu, Rusi i Wołyniu.”\nDo uzyskania punktu wymagane jest zacytowanie odpowiedniego fragmentu.\n39.\nInnowiercy domagali się :\na) poszanowania\npraw,\nprzestrzegania\n„zaprzysiężonej”\ntolerancji\nreligijnej,\n(Prawosławie)\nNiechrześcijańskie\n[religia Żydów (Judaizm)]\nLuteranie\nKalwiniści\nObrządek\ngrecki\nKatolicy\nChrześcijańskie\nWyznania\n2\nArkusz II - czasy nowożytne do roku 1815\nb) ochrony, bezpieczeństwa.\nZa każdą poprawną odpowiedź 1 pkt. Łącznie maksymalnie 2 pkt.\n40.\nPrzysięga królewska to zaprzysiężenie artykułów henrykowskich, do których\ndołączony został akt o tolerancji.\nZa podanie tylko, że król zaprzysięgał wszystkie prawa i przywileje -1 pkt.\nZa podanie tylko, że król zaprzysięgał akt konfederacji warszawskiej -\n1pkt.\nJeżeli uczeń poda pełną odpowiedź, otrzymuje 2 pkt.\n41.\nZdaniem arian podstawową zasadą porządku społecznego powinna być:\na) równość oparta na braterstwie, polegająca na zniesieniu różnic\nstanowych i przywilejów,\nb) zniesienie powinności (feudalnych).\nZa jedną poprawną odpowiedź 1 pkt. Za pełną odpowiedź 2 pkt.\n42.\nAutor tekstu jest nietolerancyjny (ew.: ujawnia swoją niechęć do innowierców,\nprzede wszystkim do Żydów i arian.) Autor, chcąc znaleźć przyczyny\nniepowodzeń Rzeczpospolitej w czasach „Potopu”, dopatruje się „kary bożej”\nzesłanej na Polskę za tolerancję wobec innowierców.\nZa określenie postawy 1 pkt. Za wyjaśnienie przyczyny 1pkt.\nŁącznie maksymalnie 2 pkt.","solution":null,"image":"img/historia-2003-styczen-probna-podstawowa/zad-42.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":23,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia · Matura próbna · styczeń 2003 (podstawowa)","subject_label":"Historia","category_label":"Matura próbna","text_html":"

Zadanie 42. (2 pkt)
Posługując się informacjami ze źródła F, wymień dwie cechy charakterystyczne uczelni typu
bolońskiego:
a)
b)
Punkty
uzyskane
12
Arkusz II - starożytność i średniowiecze

","answer_text_html":"

42.
Cechy charakterystyczne uczelni typu bolońskiego:
autonomia uczelni jako korporacji (własne prawa, jurysdykcja, wybór
rektora - spośród studentów),
miejski, świecki charakter, system hospicjalny (stancje w mieszkaniach
mieszczan), większa swoboda dla studentów,
prawo jako główny kierunek studiów.
Za wskazanie każdej z wymienionych cech po 1 pkt.
Łącznie maksymalnie 2 pkt.
3
Arkusz II - czasy nowożytne do roku 1815
MODEL ODPOWIEDZI I SCHEMAT OCENIANIA
ARKUSZ EGZAMINACYJNY II
nr zadania
model odpowiedzi i schemat oceniania
27.
Zygmunt
Stary
chciał
zahamować
rozszerzanie
się
luteranizmu
w
Rzeczpospolitej poprzez wprowadzenie zakazu:
a) wyjazdu do miejsc będących ośrodkami luteranizmu, w tym wysyłania
tam dzieci na naukę,
b) przywożenia, czytania i upowszechniania książek heretyckich (Lutra lub
jego zwolenników),
c) wprowadzenie surowych kar za nieprzestrzeganie powyższych zakazów
(zaleceń).
Za prawidłowe podanie każdego sposobu 1 pkt. Łącznie maksymalnie za
podanie co najmniej dwóch spośród powyższych sposobów 2 pkt.
28.
Król
przewidział
bardzo
surowe
kary
za
przywożenie,
czytanie
i
upowszechnianie w Polsce książek luterańskich, ponieważ dostrzegał siłę słowa
drukowanego (siłę rozpowszechniania idei poprzez druk).
29.
Okoliczności historyczne ukryte w sformułowaniu; „iż pod tym niebezpiecznym
czasem” należy rozumieć jako:
a) czasy zagrożenia spowodowanego bezkrólewiem po śmierci
Zygmunta Augusta,
b) czas pogłębiania się podziału między szlachtą na tle religijnym i
obawa, by nie doszło do wojny religijnej,
ew. c) czas niepokoju spowodowany zagrożeniem zewnętrznym (ze
strony Moskwy).
Za prawidłowe podanie wyjaśnienia z użyciem co najmniej dwu powyższych
elementów 2 pkt (po 1 pkt za każdy element).
30.
Jest to odwołanie się do gałązki oliwnej symbolizującej w Biblii i mitologii -
pokój, zgodę, radość, chwałę i odniesienie jej do Rzeczpospolitej „pokój i
zgodę niosącej” poprzez ogłoszenie aktu tolerancji religijnej.
31.
Autor odwołuje się do wojen religijnych we Francji w XVI wieku. Za
prawidłową odpowiedź należy uznać również podanie Nocy św. Bartłomieja.
32.
Stosunek Piotra Skargi do konfederacji warszawskiej był zdecydowanie
negatywny. Uważał, że prowadzi ona do:
a) podważenia podstawy, fundamentu państwa, jakim był katolicyzm,
b) rozszerzania się innych wyznań, co prowadzi do konfliktów, waśni i
grozi upadkiem państwa (czyli jest zagrożeniem dla państwa).
Za podanie jednego z dwóch argumentów - 1 pkt.
33.
Różnica poglądów wynika z różnicy wyznania. (Autor kalwiński widzi korzyści
z konfederacji, ponieważ pozwala mu na swobodne działanie. Ks. Piotr Skarga
broni religii katolickiej, którą uważa za zagrożoną).
Do uzyskania punktu wystarczy wskazać różnicę wyznania.
1
Arkusz II - czasy nowożytne do roku 1815
34.
Konfederacja - w Polsce szlacheckiej związek szlachty, zawierany w celu
przeprowadzenia postulatów politycznych - 1 pkt. [Uczeń może wskazać
łaciński źródłosłów (łac. confoederatio - związek), bądź dodać, że mógł być to
także związek duchowieństwa lub miast, ewentualnie zauważyć, że mogły być
konfederacje wojskowe (w celu wyegzekwowania żołdu), bądź w okresie
bezkrólewia w celu utrzymania pokoju w państwie.]
35.
Np.
Zdający może wyprowadzić kalwinizm i luteranizm z protestantyzmu.
Za wyodrębnienie wyznania chrześcijańskiego od judaizmu (religii żydowskiej)
1 pkt. Za dalsze podziały, które dotyczą jedynie chrześcijan 1 pkt. Łącznie
maksymalnie 2 pkt.
36.
Pietro Duodo uważał, że Żydzi stanowili w Polsce znaczącą liczebnie i
ekonomicznie społeczność, ponieważ:
a) zajęli się handlem - mogli to robić, gdyż jego zdaniem szlachta uważała
to zajęcie za niegodne, a pozostałe stany nie miały do tego
predyspozycji (mieszczanie - byli za leniwi, a chłopi „ za ciemni i
uciśnieni”),
b) popierali ich „panowie” - autor tekstu prawdopodobnie myślał o
magnaterii - ponieważ handel prowadzony przez Żydów przynosił im
materialne korzyści.
Za każdą poprawną odpowiedź (wskazanie przyczyny z wyjaśnieniem) 1 pkt.
Łącznie maksymalnie 2 pkt.
37.
Zygmunt III Waza nie zwalczał dysydentów, nie zmuszał ich do zmiany
wyznania, ale stosował „łagodne sposoby” - rozdawał urzędy starostów
tylko katolikom.
38.
Właściwy fragment to: „nawrócili się powoli i pojednali z Kościołem, nie tylko
we właściwej Polsce i Mazowszu, ale i w Wielkim Księstwie Litewskim,
Prusach, Inflantach, na Podolu, Rusi i Wołyniu.”
Do uzyskania punktu wymagane jest zacytowanie odpowiedniego fragmentu.
39.
Innowiercy domagali się :
a) poszanowania
praw,
przestrzegania
„zaprzysiężonej”
tolerancji
religijnej,
(Prawosławie)
Niechrześcijańskie
[religia Żydów (Judaizm)]
Luteranie
Kalwiniści
Obrządek
grecki
Katolicy
Chrześcijańskie
Wyznania
2
Arkusz II - czasy nowożytne do roku 1815
b) ochrony, bezpieczeństwa.
Za każdą poprawną odpowiedź 1 pkt. Łącznie maksymalnie 2 pkt.
40.
Przysięga królewska to zaprzysiężenie artykułów henrykowskich, do których
dołączony został akt o tolerancji.
Za podanie tylko, że król zaprzysięgał wszystkie prawa i przywileje -1 pkt.
Za podanie tylko, że król zaprzysięgał akt konfederacji warszawskiej -
1pkt.
Jeżeli uczeń poda pełną odpowiedź, otrzymuje 2 pkt.
41.
Zdaniem arian podstawową zasadą porządku społecznego powinna być:
a) równość oparta na braterstwie, polegająca na zniesieniu różnic
stanowych i przywilejów,
b) zniesienie powinności (feudalnych).
Za jedną poprawną odpowiedź 1 pkt. Za pełną odpowiedź 2 pkt.
42.
Autor tekstu jest nietolerancyjny (ew.: ujawnia swoją niechęć do innowierców,
przede wszystkim do Żydów i arian.) Autor, chcąc znaleźć przyczyny
niepowodzeń Rzeczpospolitej w czasach „Potopu”, dopatruje się „kary bożej”
zesłanej na Polskę za tolerancję wobec innowierców.
Za określenie postawy 1 pkt. Za wyjaśnienie przyczyny 1pkt.
Łącznie maksymalnie 2 pkt.

","solutions":[]}