{"id":"historia-2005-maj-matura-rozszerzona/zad/43","paper_id":"historia-2005-maj-matura-rozszerzona","number":"43","points":3,"ptype":"open","subject":"historia","category":"matura","year":2005,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 43. (3 pkt)\nW ustawodawstwie Sejmu Czteroletniego nadrzędną wartością było urodzenie\n(szlachectwo) czy posiadanie? Przedstaw swoje stanowisko i argumentację.\nTwoje stanowisko (teza):\nArgumentacja:\n12\nArkusz II\nII. WIEK XIX i XX - SPOŁECZEŃSTWO POLSKIE\nOD ROZBIORÓW DO PIERWSZEJ WOJNY ŚWIATOWEJ\nna podstawie źródła H","answer":null,"answer_text":"43.\nWariant A\nTeza: Wartością nadrzędną w ustawodawstwie Sej-\nmu Czteroletniego pozostawało urodzenie.\n1 pkt\n3 pkt\n3\nArgumentacja:\n- pełnię praw politycznych posiadała nadal tylko\nszlachta, co prawda gwarantowało jej pełnię praw\nurodzenie w połączeniu z posiadaniem (szlachta\nposesjonacka), a samo urodzenie (szlachectwo) bez\nwymaganego stanu posiadania nie było wystarczają-\ncym warunkiem, by cieszyć się pełnią praw\n1 pkt\n- to jednak posiadanie (cenzus majątkowy) było tyl-\nko jednym z warunków na drodze do uzyskania szla-\nchectwa, mieszczanin zyskiwał pełnię praw poli-\ntycznych w życiu publicznym będąc nobilitowa-\nnym (wchodząc w szeregi stanu szlacheckiego,\nawans mieszczaństwa dokonywał się poprzez\nuszlachcenie).\nWariant B\nPowyższa kwestia jest przedmiotem dyskusji histo-\nryków, historyków prawa i socjologów kultury -\njeśliby zdający przedstawił logiczną argumentację,\nprzemawiającą za tezą, iż ustawodawstwo Sejmu\nCzteroletniego starało się połączyć, w ówczesnych\npolskich realiach, te dwa elementy - cenzus uro-\ndzenia z cenzusem posiadania - a tym samym\ntrudne staje się, z punktu widzenia zdającego, roz-\nstrzygnięcie, który z nich zyskiwał rangę nadrzędną\n- to należy zdającemu przyznać punktację przewi-\ndzianą dla tego zadania (według schematu: teza - 1\npkt i jej argumentacja 0-2 punktów).\nWariant jednoznacznie niepoprawny\nJeśli zdający stawia tezę, że wartością nadrzędną w\ntym systemie prawnym było posiadanie - nie otrzy-\nmuje punktów za powyższe zadanie.\n1 pkt","solution":null,"image":"img/historia-2005-maj-matura-rozszerzona/zad-43.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":11,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia · Matura · maj 2005 (rozszerzona)","subject_label":"Historia","category_label":"Matura","text_html":"<p>Zadanie 43. (3 pkt)<br>W ustawodawstwie Sejmu Czteroletniego nadrzędną wartością było urodzenie<br>(szlachectwo) czy posiadanie? Przedstaw swoje stanowisko i argumentację.<br>Twoje stanowisko (teza):<br>Argumentacja:<br>12<br>Arkusz II<br>II. WIEK XIX i XX - SPOŁECZEŃSTWO POLSKIE<br>OD ROZBIORÓW DO PIERWSZEJ WOJNY ŚWIATOWEJ<br>na podstawie źródła H</p>","answer_text_html":"<p>43.<br>Wariant A<br>Teza: Wartością nadrzędną w ustawodawstwie Sej-<br>mu Czteroletniego pozostawało urodzenie.<br>1 pkt<br>3 pkt<br>3<br>Argumentacja:</p>\n<ul><li>pełnię praw politycznych posiadała nadal tylko</li></ul>\n<p>szlachta, co prawda gwarantowało jej pełnię praw<br>urodzenie w połączeniu z posiadaniem (szlachta<br>posesjonacka), a samo urodzenie (szlachectwo) bez<br>wymaganego stanu posiadania nie było wystarczają-<br>cym warunkiem, by cieszyć się pełnią praw<br>1 pkt</p>\n<ul><li>to jednak posiadanie (cenzus majątkowy) było tyl-</li></ul>\n<p>ko jednym z warunków na drodze do uzyskania szla-<br>chectwa, mieszczanin zyskiwał pełnię praw poli-<br>tycznych w życiu publicznym będąc nobilitowa-<br>nym (wchodząc w szeregi stanu szlacheckiego,<br>awans mieszczaństwa dokonywał się poprzez<br>uszlachcenie).<br>Wariant B<br>Powyższa kwestia jest przedmiotem dyskusji histo-<br>ryków, historyków prawa i socjologów kultury -<br>jeśliby zdający przedstawił logiczną argumentację,<br>przemawiającą za tezą, iż ustawodawstwo Sejmu<br>Czteroletniego starało się połączyć, w ówczesnych<br>polskich realiach, te dwa elementy - cenzus uro-<br>dzenia z cenzusem posiadania - a tym samym<br>trudne staje się, z punktu widzenia zdającego, roz-<br>strzygnięcie, który z nich zyskiwał rangę nadrzędną</p>\n<ul><li>to należy zdającemu przyznać punktację przewi-</li></ul>\n<p>dzianą dla tego zadania (według schematu: teza - 1<br>pkt i jej argumentacja 0-2 punktów).<br>Wariant jednoznacznie niepoprawny<br>Jeśli zdający stawia tezę, że wartością nadrzędną w<br>tym systemie prawnym było posiadanie - nie otrzy-<br>muje punktów za powyższe zadanie.<br>1 pkt</p>","solutions":[]}