{"id":"historia-2009-maj-matura-podstawowa/zad/40","paper_id":"historia-2009-maj-matura-podstawowa","number":"40","points":3,"ptype":"closed","subject":"historia","category":"matura","year":2009,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 40. (3 pkt)\nZapoznaj się z listą twórców i dziełami zamieszczonymi na następnej stronie.\nPrzyporządkuj dziełom ich autorów. Wpisz pod obrazami liczby odpowiadające\nnazwiskom artystów.\n1. Andy Warhol\n2. Pablo Picasso\n3. Marc Chagall\n4. Salvador Dali\nPoziom podstawowy\n27\nA\nB\nC\nŹródło: A. Klubówna, Krajobraz z tęczą, Warszawa 1986, s. 340; Sztuka świata, t. 10, Warszawa 1996, s. 98;\nWielcy malarze, nr 99, Warszawa 2000, s. 19.\nNr zadania\n38.\n39.\n40.\nMaks. liczba pkt\n2\n4\n3\nWypełnia\negzaminator! Uzyskana liczba pkt\nPoziom podstawowy\n28\nBRUDNOPIS","answer":"A","answer_text":"Zadanie 40.\nWiadomości i rozumienie\nWykazanie się znajomością twórczości\nwybitnych malarzy XX wieku.\n0-3\nZdający otrzymuje 1 punkt za każdą poprawną odpowiedź - przyporządkowanie autora\ndo jednego z zaprezentowanych obrazów.\nPoprawne odpowiedzi:\nA. 2. Pablo Picasso\nB. 4. Salvador Dali\nC. 1. Andy Warhol\nmaj 2009\nHISTORIA\nPOZIOM ROZSZERZONY\nKLUCZ PUNKTOWANIA\nODPOWIEDZI\nHistoria - poziom rozszerzony\nKlucz punktowania odpowiedzi\n21\nZadanie 1.\nKorzystanie z informacji\nUogólnienie informacji z tekstów źródłowych -\nrozpoznanie państw starożytnych.\n0-1\nZdający otrzymuje 1 punkt za trzy poprawne odpowiedzi - podanie nazw wszystkich państw,\nktórych dotyczą zamieszczone teksty źródłowe.\nPoprawna odpowiedź:\nA. Egipt\nB. Persja\nC. Rzym\nZadanie 2.\nKorzystanie z informacji\nRozpoznanie charakterystycznych cech cywilizacji\nna podstawie ikonografii.\n0-1\nZdający otrzymuje 1 punkt za trzy poprawne odpowiedzi - przyporządkowanie monet\ndo właściwego kręgu kulturowego.\nPoprawna odpowiedź:\nA. 4. moneta grecka\nB. 1. moneta rzymska\nC. 2. moneta arabska\nZadanie 3.\nWiadomości i rozumienie\nWykazanie się znajomością faktografii z zakresu\nhistorii starożytnej.\n0-1\nZdający otrzymuje 1 punkt za trzy poprawne odpowiedzi - wybór bitew stoczonych\nw starożytności, odpowiadających wskazanym w poleceniach kryteriom.\nPoprawna odpowiedź:\nA. bitwa pod Maratonem\nB. bitwa pod Cheroneą\nC. bitwa pod Zamą\nZadanie 4.\nKorzystanie z informacji\nWybieranie informacji z tablicy genealogicznej\nw celu dokonania identyfikacji postaci.\n0-1\nZdający otrzymuje 1 punkt za trzy poprawne odpowiedzi - wpisanie obok podanych\nfragmentów biografii właściwych przedstawicieli dynastii umieszczonych na tablicy\ngenealogicznej.\nPoprawna odpowiedź:\nA. Aleksander Newski\nB. Dymitr Doński\nC. Wasyl (II) Ślepy\nHistoria - poziom rozszerzony\nKlucz punktowania odpowiedzi\n22\nZadanie 5.\nTworzenie informacji\nSformułowanie wniosków wynikających\nz porównania danych statystycznych.\n0-1\nZdający otrzymuje 1 punkt za dwa poprawne wnioski sformułowane zgodnie ze wskazanymi\nw poleceniach kryteriami; w części A: uwzględnienie relacji między liczbą mieszkańców\nmiast i procentowym udziałem w ich strukturze zawodowej osób zatrudnionych w rzemiośle,\na w części B: relacji między liczbą mieszkańców miast i procentowym udziałem w ich\nstrukturze zawodowej osób zatrudnionych w produkcji rolnej.\nPrzykłady poprawnych odpowiedzi:\nA.\n• Im miasto miało mniejszą liczbę mieszkańców, tym mniejszy procent mieszkańców był\nzatrudniony w rzemiośle.\n• Procent osób zatrudnionych w rzemiośle zmieniał się wprost proporcjonalnie do liczby\nmieszkańców miast.\nB.\n• Im miasto miało mniejszą liczbę mieszkańców, tym większy procent mieszkańców był\nzatrudniony w produkcji rolnej.\n• Procent osób zatrudnionych w produkcji rolnej zmieniał się odwrotnie proporcjonalnie\ndo liczby mieszkańców miast.\nZadanie 6.\nKorzystanie z informacji\nRozpoznanie charakterystycznych cech stylu\ngotyckiego w sztuce na podstawie ikonografii.\n0-1\nZdający otrzymuje 1 punkt za wskazanie fotografii przedstawiającej gotyckie stalle.\nPoprawna odpowiedź:\nFotografia oznaczona literą D.\nZadanie 7.\nKorzystanie z informacji\nUmieszczenie wydarzeń w czasie - rozpoznanie\nwydarzeń, które miały miejsce w średniowieczu.\n0-1\nZdający otrzymuje 1 punkt za wskazanie dwóch faktów z historii średniowiecznej Anglii.\nPoprawna odpowiedź:\nZwycięstwo wojsk Wilhelma Zdobywcy w bitwie pod Hastings i Powstanie parlamentu\nangielskiego\nZadanie 8.\nA.\nKorzystanie z informacji\nUogólnienie informacji zawartych w tytułach\nmonografii historycznej i podanie nazwy wojny.\n0-1\nZdający otrzymuje 1 punkt za identyfikację wojny i podanie jej nazwy.\nPoprawna odpowiedź:\nwojna trzydziestoletnia\nHistoria - poziom rozszerzony\nKlucz punktowania odpowiedzi\n23\nB.\nKorzystanie z informacji\nUogólnienie informacji zawartych w tekście -\npodanie nazwy kraju.\n0-1\nZdający otrzymuje 1 punkt za podanie nazwy kraju, który został scharakteryzowany\nw tekście.\nPoprawna odpowiedź:\nCzechy\nZadanie 9.\nA.\nKorzystanie z informacji\nUmieszczenie wydarzenia w czasie - wskazanie,\nna podstawie informacji zawartych w źródłach,\nadresata listu napisanego najwcześniej.\n0-1\nZdający otrzymuje 1 punkt za poprawnie wskazanego adresata listu.\nPoprawna odpowiedź:\nFryderyk II Wielki lub Fryderyk Wielki\nB.\nKorzystanie z informacji\nWyjaśnienie sformułowania użytego w liście przez\nKatarzynę II, dotyczącego ugrupowań politycznych\nw rewolucyjnej Francji.\n0-1\nZdający otrzymuje 1 punkt za wyjaśnienie sformułowania użytego przez carycę Katarzynę II,\ndotyczącego dziejów rewolucji francuskiej.\nPoprawna odpowiedź:\njakobini lub władze rewolucyjnej Francji\nZadanie 10.\nWiadomości i rozumienie\nWykazanie się znajomością faktografii\ni terminologii historycznej z zakresu dziejów\nKościoła katolickiego w XIX i XX wieku.\n0-1\nZdający otrzymuje 1 punkt za wskazanie zdania fałszywego.\nPoprawna odpowiedź:\nZdanie oznaczone 1 jest fałszywe.\nZadanie 11.\nKorzystanie z informacji\nUogólnienie informacji i zatytułowanie mapy.\n0-1\nZdający otrzymuje 1 punkt za poprawnie sformułowany pełny tytuł mapy z uwzględnieniem\ntematyki, czasu i zasięgu terytorialnego.\nHistoria - poziom rozszerzony\nKlucz punktowania odpowiedzi\n24\nPrzykłady poprawnej odpowiedzi:\n• Działania partyzanckie w czasie powstania styczniowego w latach 1863-1864 na terenie\nKrólestwa Polskiego i ziem wcielonych do Rosji\n• Działania zbrojne w czasie powstania styczniowego w latach 1863-1864 na obszarze\nKrólestwa Polskiego i ziem zabranych\n• Powstanie styczniowe na terenie zaboru rosyjskiego w latach 1863-1864\nZadanie 12.\nTworzenie informacji\nUzasadnienie tezy - sformułowanie\nargumentów.\n0-1\nZdający otrzymuje 1 punkt za sformułowanie dwóch argumentów odnoszących się do treści\nfotografii, które potwierdzają podany w poleceniu czas jej wykonania.\nPrzykłady poprawnych odpowiedzi:\n• napisy w dwóch językach (na przystanku i na szyldzie) - po rosyjsku i po polsku,\nwykonano zgodnie z obowiązującymi wtedy rozporządzeniami\n• stroje charakterystyczne dla tego okresu\n• tramwaje konne\n• latarnie gazowe\n• zdobnictwo (latarnia, przystanek)\nZadanie 13.\nA.\nKorzystanie z informacji\nOdczytanie danych z wykresu dotyczących\ntempa zmian imigracji do USA.\n0-1\nZdający otrzymuje 1 punkt za wskazanie dwóch lat z wykresu, w których imigracja\ndo Stanów Zjednoczonych była najniższa.\nPoprawna odpowiedź:\n1861 i 1862 r.\nB.\nWiadomości i rozumienie\nPodanie politycznej przyczyny zmniejszającej\nsię imigracji.\n0-1\nZdający otrzymuje 1 punkt za podanie wydarzenia politycznego, które było przyczyną spadku\nnapływu ludności do Stanów Zjednoczonych.\nPoprawna odpowiedź:\nwojna secesyjna lub początek wojny domowej w Stanach Zjednoczonych, lub wojna między\nstanami Północy i Południa\nHistoria - poziom rozszerzony\nKlucz punktowania odpowiedzi\n25\nZadanie 14.\nA.\nKorzystanie z informacji\nOdczytanie informacji, uogólnienie ich\ni umieszczenie opisanego w tekście wydarzenia\nw czasie i w przestrzeni.\n0-1\nZdający otrzymuje 1 punkt za dwa elementy: poprawne podanie nazwy bitwy i jej datę\nroczną.\nPoprawna odpowiedź:\nNazwa: zdający może użyć następujących sformułowań: bitwa warszawska lub bitwa pod\nRadzyminem, lub bitwa o Warszawę, lub bitwa pod Warszawą, lub cud nad Wisłą\nData roczna: 1920 r.\nB.\nTworzenie informacji\nWyjaśnienie oceny znaczenia ideologicznego\ndwóch bitew wymienionych w tekście dokonanej\nprzez Aleksandrę Piłsudską.\n0-1\nZdający otrzymuje 1 punkt za wyjaśnienie, w którym zwróci uwagę na fakt, że obie bitwy\nuchroniły cywilizację europejską przed zagładą (katastrofą).\nPrzykłady poprawnej odpowiedzi:\n• Zwycięstwo Polaków w bitwie warszawskiej uchroniło Europę przed rewolucją\nbolszewicką, a pokonanie Turków pod Wiedniem ocaliło chrześcijaństwo europejskie.\n• Cywilizacja chrześcijańskiej Europy ocalała dzięki pokonaniu Turków - muzułmanów\npod Wiedniem w1683 r. i bolszewików pod Warszawą w 1920 r.\nZadanie 15.\nA.\nKorzystanie z informacji\nOdczytanie informacji, uogólnienie ich\ni umieszczenie opisanego w wierszu wydarzenia\nw czasie i w przestrzeni.\n0-1\nZdający otrzymuje 1 punkt za dwa elementy: poprawne podanie nazwy państwa, w którym\nrozegrały się opisane wydarzenia, i datę roczną tych wydarzeń.\nPoprawna odpowiedź:\nWęgry i 1956 rok\nB.\nWiadomości i rozumienie\nWykazanie się znajomością faktografii z zakresu\nhistorii XIX wieku i działalności wybitnych\nPolaków.\n0-1\nZdający otrzymuje 1 punkt za rozpoznanie i wypisanie dwóch wydarzeń, w których\nuczestniczył Józef Bem.\nPoprawna odpowiedź:\npowstanie listopadowe i Wiosna Ludów\nHistoria - poziom rozszerzony\nKlucz punktowania odpowiedzi\n26\nZadanie 16.\nKorzystanie z informacji\nWyszukanie informacji i wskazanie różnic\nw technice uprawy roli w Grecji i Egipcie.\n0-1\nZdający otrzymuje 1 punkt jeśli, porównując kolejne etapy prac polowych opisanych przez\nHerodota i Hezjoda, zwróci uwagę na dwa różne sposoby uprawy stosowane w Egipcie\ni w Grecji.\nPrzykład poprawnej odpowiedzi:\nW Egipcie nie było potrzebne spulchnianie ziemi przed zasiewem, a w Grecji było\nto konieczne. W Egipcie nie wykorzystywano narzędzi do przykrywania ziarna ziemią\n(wystarczyło wpuścić na pole zwierzęta), a w Grecji należało użyć grabi do wykonania tej\nczynności.\nZadanie 17.\nKorzystanie z informacji\nPorównanie informacji źródłowych i wskazanie\nprzyczyny różnic w technice uprawy roli\nw starożytnej Grecji i w Egipcie.\n0-1\nZdający otrzymuje 1 punkt, jeżeli dostrzeże związki między warunkami naturalnymi\ni rozwojem cywilizacji; zdający powinien stwierdzić, że najważniejszą przyczyną różnic były\nodmienne warunki geograficzne (naturalne) tych terenów.\nPrzykłady poprawnej odpowiedzi:\n• Różnice wynikają z odmiennych warunków - w Egipcie teren miał charakter nizinny,\na w Grecji górzysty.\n• W Egipcie ziemia była spulchniona w wyniku wylewów Nilu, a w Grecji gleba była\nwysuszona i kamienista.\n• W Grecji nie było wielkiej rzeki, która swoimi wylewami nawadniałaby i spulchniała\nglebę, jak to czynił Nil w Egipcie.\nZadanie 18.\nKorzystanie z informacji\nWyjaśnienie przyczyny zjawiska na podstawie\ninformacji zawartych w tekście.\n0-1\nZdający otrzymuje 1 punkt za poprawną odpowiedź, która zawiera dwa elementy:\nwyjaśnienie przyczyny demontażu statku i wyjaśnienie sposobu zmniejszania strat przez\nżeglarzy.\nPrzykłady poprawnej odpowiedzi:\n• Przyczyną demontażu statku była niemożność żeglugi w górę rzeki. Zmniejszano straty\nsprzedając drewno i trzcinę, z których statek był wykonany.\n• Przyczyną demontażu statku była niemożność żeglugi pod prąd. Zmniejszano straty\nsprzedając trzcinę i szpongi, z których statek był wykonany.\nHistoria - poziom rozszerzony\nKlucz punktowania odpowiedzi\n27\nZadanie 19.\nKorzystanie z informacji\nWyszukanie informacji - podanie nazwy\nprzywileju i wyjaśnienie konsekwencji jego\nnadania.\n0-1\nZdający otrzymuje 1 punkt za poprawną odpowiedź, która zawiera dwa elementy: nazwę aktu\nprawnego i wyjaśnienie.\nPrzykład poprawnej odpowiedzi:\nNazwa: Prawo składu\nWyjaśnienie: Przywilej dawał pierwszeństwo miejscowym rzemieślnikom i mieszkańcom\nKrakowa w zaopatrzeniu się w przywożone surowce i wyroby.\nZadanie 20.\nTworzenie informacji\nSformułowanie oceny wpływu decyzji cechu\nna produkcję sukienniczą i uzasadnienie oceny.\n0-1\nZdający otrzymuje 1 punkt za poprawne sformułowanie dwóch elementów odpowiedzi: ocenę\ni jej uzasadnienie.\nPrzykład poprawnej odpowiedzi:\nOcena: Decyzje cechu wpływały negatywnie i hamująco na produkcję sukienniczą\nUzasadnienie: Decyzje te ograniczały produkcję i likwidowały konkurencję.\nZadanie 21.\nTworzenie informacji\nZestawienie informacji z tekstu i sformułowanie\nwniosku dotyczącego różnych następstw inflacji.\n0-1\nZdający otrzymuje 1 punkt za poprawne sformułowanie wniosku, w którym zauważy\nróżnorodny wpływ zjawiska ekonomicznego na sytuację obywateli, ponieważ inflacja\njednych rujnowała, a innym przysparzała korzyści materialnych.\nPrzykłady poprawnej odpowiedzi:\n• Osadnik zyskał, gdyż zwrócił bankowi dług w gotówce pozbawionej wartości. Włościanin\nstracił, gdyż suma, którą uzyskał za sprzedaż inwentarza nie miała już wcześniejszej\nwartości.\n• Inflacja miała różny wpływ na sytuację materialną obywateli - jedni bankrutowali, a inni\nbogacili się.\nZadanie 22.\nTworzenie informacji\nAnaliza mapy oraz umieszczonych na niej\ndanych statystycznych i ocena prawdziwości\nsformułowanych wniosków.\n0-1\nZdający otrzymuje 1 punkt za wskazanie zdania fałszywego.\nPoprawna odpowiedź:\nZdanie oznaczone 2 jest fałszywe.\nHistoria - poziom rozszerzony\nKlucz punktowania odpowiedzi\n28\nZadanie 23.\nKorzystanie z informacji\nInterpretacja treści rysunku.\n0-1\nZdający otrzymuje 1 punkt, jeżeli zauważy, że podstawą przemian gospodarczych były\nwskazania zawarte w Dziełach przywódcy radzieckiego komunizmu - Józefa Stalina.\nPrzykłady poprawnej odpowiedzi:\n• Fundamentem industrializacji i unowocześnienia rolnictwa są wytyczne zawarte\nw Dziełach Stalina.\n• Myśli i wskazówki Stalina były podstawą industrializacji, mechanizacji rolnictwa,\nrozwoju gospodarki morskiej i przemysłu wydobywczego.\nZadanie 24.\nKorzystanie z informacji\nWyjaśnienie wpływu decyzji II Zjazdu PZPR\nna gospodarkę.\n0-1\nZdający otrzymuje 1 punkt, jeśli poprawnie zanalizował wykres oraz podał autora decyzji.\nPrzykład poprawnej odpowiedzi:\nW latach 1950-1956 udział akumulacji w dochodzie narodowym najpierw rósł (do 1953\nroku), a później malał. Decyzje w tej sprawie podejmowały władze PZPR.\nZadanie 25.\nTworzenie informacji\nOcena efektów Planu 6-letniego i podanie czynników,\nktóre miały wpływ na jego wyniki.\n0-1\nZdający otrzymuje 1 punkt, jeśli w odpowiedzi uwzględnił dwa elementy: sformułował ocenę\ni podał dwa czynniki mające wpływ na brak oczekiwanych rezultatów zmian, o których\nzdecydowano na II Zjeździe PZPR.\nPrzykłady poprawnej odpowiedzi:\n• Ocena: Decyzje podjęte w 1954 r. nie przyniosły oczekiwanych rezultatów.\nCzynniki:\nscentralizowany\nsposób\nzarządzania\ngospodarką\ni\nnieefektywność\ngospodarowania\n• Ocena: Wyniki realizacji Planu 6-letniego wskazują, że nie osiągnięto zakładanego\nwzrostu wskaźników rozwoju gospodarczego.\nCzynniki: biurokracja i podporządkowanie gospodarki celom politycznym, a nie\npotrzebom rynkowym\n• Ocena: Tempo wzrostu wskaźników było niższe niż zakładano.\nCzynniki: brak postępu w technologii i słaba organizacja pracy\nHistoria - poziom rozszerzony\nKlucz punktowania odpowiedzi\n29\nZadanie 26.\nI. Wiadomości i rozumienie\nII. Korzystanie z informacji\nIII. Tworzenie informacji\nPisanie własnego tekstu na podany temat.\n0-20\nOcenianie zadania rozszerzonej odpowiedzi z historii polega na przyporządkowaniu\nwypracowania do jednego z czterech poziomów:\n3 Poziom I: zdający przedstawił niektóre fakty i pojęcia związane z postawionym\nproblemem/tematem; umieścił wydarzenia w czasie i w przestrzeni (na tym poziomie\noczekuje się od zdającego podania podstawowych faktów świadczących o zrozumieniu\ntematu oraz wskazania związków pomiędzy nimi).\n3 Poziom II: zdający wykorzystał posiadaną wiedzę do opisania problemu/tematu; wykazał\nsię prostymi operacjami myślenia historycznego (na tym poziomie oczekuje się\nod zdającego nie tylko poszerzenia faktografii, ale również wykazania się umiejętnością\nporządkowania informacji i wskazywania związków przyczynowo-skutkowych między\nnimi).\n3 Poziom III: zdający zaprezentował problem/temat w syntetycznej formie i wykazał się\npogłębionym rozumowaniem historycznym (na tym poziomie oczekuje się od zdającego\nprzedstawienia złożoności zjawisk i procesów historycznych; analizy z uwzględnieniem\ntakich operacji myślenia historycznego, jak np. selekcja i hierarchizacja faktów,\nsynchronizacja (i diachronizacja), czy umieszczanie w szerokim kontekście).\n3 Poziom IV: zdający wszechstronnie przedstawił problem/temat, wykazał się znajomością\nhistoriografii oraz podjął próbę oceny (na tym poziomie oczekuje się od zdającego\npogłębionej analizy, prezentacji własnych refleksji i wniosków, a także odwołania\ndo różnych źródeł informacji).\nIstotne znaczenie ma poprawność wszystkich informacji podanych przez zdającego\nw wypracowaniu. Błędy merytoryczne i zamieszczanie w pracy informacji niezwiązanych\nz tematem wpływają na obniżenie punktacji. Wypracowanie, które nie spełnia wymogów\nPoziomu I, jest oceniane na 0 punktów. Przy przyznawaniu punktów na określonym poziomie\negzaminator uwzględnia również poprawność językową i stylistyczną oraz estetykę pracy.\nZdający otrzymuje maksymalnie 20 punktów, jeżeli napisał logiczną i spójną wypowiedź,\npoprawną pod względem merytorycznym i językowym.\nMaturzysta powinien wykazać się znajomością faktów historycznych oraz następującymi\numiejętnościami przedmiotowymi:\n9 pisanie tekstu na temat\n9 właściwy dobór informacji\n9 dokonanie selekcji informacji\n9 logiczne myślenie\n9 syntetyzowanie i wyciąganie wniosków oraz ich formułowanie\n9 wyrażanie własnego stanowiska\n9 powoływanie się na opinie historyków i przytaczanie tych opinii\n9 właściwe dobieranie i wartościowanie argumentów uzasadniających stanowisko\nwłasne i/lub cudze.\nHistoria - poziom rozszerzony\nKlucz punktowania odpowiedzi\n30\nMaturzysta powinien wykazać się również kompetencjami językowymi, a więc\numiejętnością komunikatywnego przekazywania myśli i posługiwania się poprawnym\njęzykiem. Wypowiedź pisemna powinna być zatem:\n9 spójna, logicznie uporządkowana\n9 poprawna pod względem kompozycyjnym\n9 poprawna pod względem językowym i stylistycznym.\nTemat I\nScharakteryzuj przemiany w gospodarce Europy w XVI-XVII w.\nI poziom (1-5 punktów)\nZdający poprawnie umieścił temat w czasie i w przestrzeni. Podał jedynie kilka informacji\nświadczących o tym, że zrozumiał temat, np. napływ złota z Ameryki do Europy, rozwój\ngospodarki folwarczno-pańszczyźnianej. Podał kilka, niekoniecznie uporządkowanych\nprzykładów przyczyn i następstw omawianego procesu, np. następstwa zmiany przebiegu\nszlaków komunikacyjnych i handlowych.\nII poziom (6-10 punktów)\nZdający poszerzył ujęcie tematu w warstwie faktograficznej; przedstawił informacje,\nnp. o rozwoju banków, spółek akcyjnych, giełdy, kompanii handlowych. Wykazał się\nrozumieniem terminologii historycznej, potrzebnej do odpowiedniej prezentacji tematu,\nnp. manufaktura, nożyce cen, dualizm w rozwoju gospodarczym Europy, merkantylizm.\nWykazał się rozumowaniem historycznym - podał niektóre przyczyny i skutki omawianego\nprocesu, np. wpływ przemian gospodarczych na rozwój miast.\nIII poziom (11-15 punków)\nZdający dokonał trafnej selekcji faktów. Temat przedstawił w ujęciu dynamicznym. Odniósł\nsię do kontekstu międzynarodowego (rywalizacja o kolonie). Ukazał, jaki wpływ\nna gospodarkę miały wydarzenia polityczne (wojny w XVII wieku, np. wojna 30-letnia, potop\nszwedzki), a także mentalność społeczeństwa ukształtowana m. in. przez religię. Wykazał się\nznajomością dokonań takich postaci, jak np. Jean Baptiste Colbert.\nIV poziom (16-20 punktów)\nZdający w pełni scharakteryzował problem, egzemplifikując swój wywód starannie dobraną\nfaktografią. Wskazał, jaki wpływ na dalszy rozwój gospodarczy Europy miały przemiany,\nktóre dokonały się w tym okresie. Ocenił problem i odwołał się do historiografii, np. prac\nAntoniego Mączaka, Jerzego Topolskiego.\nTemat II\nScharakteryzuj sytuację gospodarczą na ziemiach polskich w latach 1815-1914.\nI poziom (1-5 punktów)\nZdający poprawnie umieścił temat w czasie i w przestrzeni. Podał jedynie kilka informacji\nświadczących o tym, że zrozumiał temat, np. reforma agrarna, powstanie Okręgu Łódzkiego.\nPodał kilka, niekoniecznie uporządkowanych przykładów przyczyn i następstw omawianego\nprocesu, np. następstwa uwłaszczenia chłopów i rewolucji przemysłowej.\nHistoria - poziom rozszerzony\nKlucz punktowania odpowiedzi\n31\nII poziom (6-10 punktów)\nZdający poszerzył ujęcie tematu w warstwie faktograficznej; w porządku chronologicznym\nlub problemowo przedstawił informacje, np. rozwój przemysłu w Królestwie Polskim.\nWykazał się znajomością pojęć i terminów potrzebnych do odpowiedniej prezentacji tematu,\nnp. emigracja zarobkowa, urbanizacja, serwituty, Kolej Warszawsko-Wiedeńska, Zagłębie\nDąbrowskie, Staropolski Okręg Przemysłowy.\nIII poziom (11-15 punktów)\nZdający wykazał się trafną selekcją faktów. Zaprezentował temat w ujęciu dynamicznym.\nWyjaśnił przyczyny nierównomiernego rozwoju ziem polskich. Wytłumaczył następstwa\nfunkcjonowania ich w organizmach gospodarczych państw zaborczych. Wykazał się\nznajomością dokonań takich postaci, jak np. Stanisław Staszic, Ksawery Drucki-Lubecki,\nHipolit Cegielski.\nIV poziom (16-20 punktów)\nZdający w pełni scharakteryzował przemiany gospodarcze, które dokonały się na ziemiach\npolskich w omawianym okresie, egzemplifikując swój wywód starannie dobraną faktografią.\nDostrzegł podobieństwa i różnice w rozwoju gospodarki w trzech zaborach oraz wpływ\nprzemian gospodarczych na ziemiach polskich w XIX wieku na funkcjonowanie gospodarki\nniepodległej Polski. Sformułował wnioski, odniósł się do ocen historiografii, np. prac Stefana\nKieniewicza, Witolda Kuli i dokonał własnej oceny.","solution":null,"image":"img/historia-2009-maj-matura-podstawowa/zad-40.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":26,"source":"ocr","answer_source":"ocr","answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia · Matura · maj 2009 (podstawowa)","subject_label":"Historia","category_label":"Matura","text_html":"<p>Zadanie 40. (3 pkt)<br>Zapoznaj się z listą twórców i dziełami zamieszczonymi na następnej stronie.<br>Przyporządkuj dziełom ich autorów. Wpisz pod obrazami liczby odpowiadające<br>nazwiskom artystów.</p>\n<ol><li>Andy Warhol</li><li>Pablo Picasso</li><li>Marc Chagall</li><li>Salvador Dali</li></ol>\n<p>Poziom podstawowy<br>27<br>A<br>B<br>C<br>Źródło: A. Klubówna, Krajobraz z tęczą, Warszawa 1986, s. 340; Sztuka świata, t. 10, Warszawa 1996, s. 98;<br>Wielcy malarze, nr 99, Warszawa 2000, s. 19.<br>Nr zadania<br>38.<br>39.<br>40.<br>Maks. liczba pkt<br>2<br>4<br>3<br>Wypełnia<br>egzaminator! Uzyskana liczba pkt<br>Poziom podstawowy<br>28<br>BRUDNOPIS</p>","answer_text_html":"<p>Zadanie 40.<br>Wiadomości i rozumienie<br>Wykazanie się znajomością twórczości<br>wybitnych malarzy XX wieku.<br>0-3<br>Zdający otrzymuje 1 punkt za każdą poprawną odpowiedź - przyporządkowanie autora<br>do jednego z zaprezentowanych obrazów.<br>Poprawne odpowiedzi:<br>A. 2. Pablo Picasso<br>B. 4. Salvador Dali<br>C. 1. Andy Warhol<br>maj 2009<br>HISTORIA<br>POZIOM ROZSZERZONY<br>KLUCZ PUNKTOWANIA<br>ODPOWIEDZI<br>Historia - poziom rozszerzony<br>Klucz punktowania odpowiedzi<br>21<br>Zadanie 1.<br>Korzystanie z informacji<br>Uogólnienie informacji z tekstów źródłowych -<br>rozpoznanie państw starożytnych.<br>0-1<br>Zdający otrzymuje 1 punkt za trzy poprawne odpowiedzi - podanie nazw wszystkich państw,<br>których dotyczą zamieszczone teksty źródłowe.<br>Poprawna odpowiedź:<br>A. Egipt<br>B. Persja<br>C. Rzym<br>Zadanie 2.<br>Korzystanie z informacji<br>Rozpoznanie charakterystycznych cech cywilizacji<br>na podstawie ikonografii.<br>0-1<br>Zdający otrzymuje 1 punkt za trzy poprawne odpowiedzi - przyporządkowanie monet<br>do właściwego kręgu kulturowego.<br>Poprawna odpowiedź:<br>A. 4. moneta grecka<br>B. 1. moneta rzymska<br>C. 2. moneta arabska<br>Zadanie 3.<br>Wiadomości i rozumienie<br>Wykazanie się znajomością faktografii z zakresu<br>historii starożytnej.<br>0-1<br>Zdający otrzymuje 1 punkt za trzy poprawne odpowiedzi - wybór bitew stoczonych<br>w starożytności, odpowiadających wskazanym w poleceniach kryteriom.<br>Poprawna odpowiedź:<br>A. bitwa pod Maratonem<br>B. bitwa pod Cheroneą<br>C. bitwa pod Zamą<br>Zadanie 4.<br>Korzystanie z informacji<br>Wybieranie informacji z tablicy genealogicznej<br>w celu dokonania identyfikacji postaci.<br>0-1<br>Zdający otrzymuje 1 punkt za trzy poprawne odpowiedzi - wpisanie obok podanych<br>fragmentów biografii właściwych przedstawicieli dynastii umieszczonych na tablicy<br>genealogicznej.<br>Poprawna odpowiedź:<br>A. Aleksander Newski<br>B. Dymitr Doński<br>C. Wasyl (II) Ślepy<br>Historia - poziom rozszerzony<br>Klucz punktowania odpowiedzi<br>22<br>Zadanie 5.<br>Tworzenie informacji<br>Sformułowanie wniosków wynikających<br>z porównania danych statystycznych.<br>0-1<br>Zdający otrzymuje 1 punkt za dwa poprawne wnioski sformułowane zgodnie ze wskazanymi<br>w poleceniach kryteriami; w części A: uwzględnienie relacji między liczbą mieszkańców<br>miast i procentowym udziałem w ich strukturze zawodowej osób zatrudnionych w rzemiośle,<br>a w części B: relacji między liczbą mieszkańców miast i procentowym udziałem w ich<br>strukturze zawodowej osób zatrudnionych w produkcji rolnej.<br>Przykłady poprawnych odpowiedzi:<br>A.<br>• Im miasto miało mniejszą liczbę mieszkańców, tym mniejszy procent mieszkańców był<br>zatrudniony w rzemiośle.<br>• Procent osób zatrudnionych w rzemiośle zmieniał się wprost proporcjonalnie do liczby<br>mieszkańców miast.<br>B.<br>• Im miasto miało mniejszą liczbę mieszkańców, tym większy procent mieszkańców był<br>zatrudniony w produkcji rolnej.<br>• Procent osób zatrudnionych w produkcji rolnej zmieniał się odwrotnie proporcjonalnie<br>do liczby mieszkańców miast.<br>Zadanie 6.<br>Korzystanie z informacji<br>Rozpoznanie charakterystycznych cech stylu<br>gotyckiego w sztuce na podstawie ikonografii.<br>0-1<br>Zdający otrzymuje 1 punkt za wskazanie fotografii przedstawiającej gotyckie stalle.<br>Poprawna odpowiedź:<br>Fotografia oznaczona literą D.<br>Zadanie 7.<br>Korzystanie z informacji<br>Umieszczenie wydarzeń w czasie - rozpoznanie<br>wydarzeń, które miały miejsce w średniowieczu.<br>0-1<br>Zdający otrzymuje 1 punkt za wskazanie dwóch faktów z historii średniowiecznej Anglii.<br>Poprawna odpowiedź:<br>Zwycięstwo wojsk Wilhelma Zdobywcy w bitwie pod Hastings i Powstanie parlamentu<br>angielskiego<br>Zadanie 8.<br>A.<br>Korzystanie z informacji<br>Uogólnienie informacji zawartych w tytułach<br>monografii historycznej i podanie nazwy wojny.<br>0-1<br>Zdający otrzymuje 1 punkt za identyfikację wojny i podanie jej nazwy.<br>Poprawna odpowiedź:<br>wojna trzydziestoletnia<br>Historia - poziom rozszerzony<br>Klucz punktowania odpowiedzi<br>23<br>B.<br>Korzystanie z informacji<br>Uogólnienie informacji zawartych w tekście -<br>podanie nazwy kraju.<br>0-1<br>Zdający otrzymuje 1 punkt za podanie nazwy kraju, który został scharakteryzowany<br>w tekście.<br>Poprawna odpowiedź:<br>Czechy<br>Zadanie 9.<br>A.<br>Korzystanie z informacji<br>Umieszczenie wydarzenia w czasie - wskazanie,<br>na podstawie informacji zawartych w źródłach,<br>adresata listu napisanego najwcześniej.<br>0-1<br>Zdający otrzymuje 1 punkt za poprawnie wskazanego adresata listu.<br>Poprawna odpowiedź:<br>Fryderyk II Wielki lub Fryderyk Wielki<br>B.<br>Korzystanie z informacji<br>Wyjaśnienie sformułowania użytego w liście przez<br>Katarzynę II, dotyczącego ugrupowań politycznych<br>w rewolucyjnej Francji.<br>0-1<br>Zdający otrzymuje 1 punkt za wyjaśnienie sformułowania użytego przez carycę Katarzynę II,<br>dotyczącego dziejów rewolucji francuskiej.<br>Poprawna odpowiedź:<br>jakobini lub władze rewolucyjnej Francji<br>Zadanie 10.<br>Wiadomości i rozumienie<br>Wykazanie się znajomością faktografii<br>i terminologii historycznej z zakresu dziejów<br>Kościoła katolickiego w XIX i XX wieku.<br>0-1<br>Zdający otrzymuje 1 punkt za wskazanie zdania fałszywego.<br>Poprawna odpowiedź:<br>Zdanie oznaczone 1 jest fałszywe.<br>Zadanie 11.<br>Korzystanie z informacji<br>Uogólnienie informacji i zatytułowanie mapy.<br>0-1<br>Zdający otrzymuje 1 punkt za poprawnie sformułowany pełny tytuł mapy z uwzględnieniem<br>tematyki, czasu i zasięgu terytorialnego.<br>Historia - poziom rozszerzony<br>Klucz punktowania odpowiedzi<br>24<br>Przykłady poprawnej odpowiedzi:<br>• Działania partyzanckie w czasie powstania styczniowego w latach 1863-1864 na terenie<br>Królestwa Polskiego i ziem wcielonych do Rosji<br>• Działania zbrojne w czasie powstania styczniowego w latach 1863-1864 na obszarze<br>Królestwa Polskiego i ziem zabranych<br>• Powstanie styczniowe na terenie zaboru rosyjskiego w latach 1863-1864<br>Zadanie 12.<br>Tworzenie informacji<br>Uzasadnienie tezy - sformułowanie<br>argumentów.<br>0-1<br>Zdający otrzymuje 1 punkt za sformułowanie dwóch argumentów odnoszących się do treści<br>fotografii, które potwierdzają podany w poleceniu czas jej wykonania.<br>Przykłady poprawnych odpowiedzi:<br>• napisy w dwóch językach (na przystanku i na szyldzie) - po rosyjsku i po polsku,<br>wykonano zgodnie z obowiązującymi wtedy rozporządzeniami<br>• stroje charakterystyczne dla tego okresu<br>• tramwaje konne<br>• latarnie gazowe<br>• zdobnictwo (latarnia, przystanek)<br>Zadanie 13.<br>A.<br>Korzystanie z informacji<br>Odczytanie danych z wykresu dotyczących<br>tempa zmian imigracji do USA.<br>0-1<br>Zdający otrzymuje 1 punkt za wskazanie dwóch lat z wykresu, w których imigracja<br>do Stanów Zjednoczonych była najniższa.<br>Poprawna odpowiedź:<br>1861 i 1862 r.<br>B.<br>Wiadomości i rozumienie<br>Podanie politycznej przyczyny zmniejszającej<br>się imigracji.<br>0-1<br>Zdający otrzymuje 1 punkt za podanie wydarzenia politycznego, które było przyczyną spadku<br>napływu ludności do Stanów Zjednoczonych.<br>Poprawna odpowiedź:<br>wojna secesyjna lub początek wojny domowej w Stanach Zjednoczonych, lub wojna między<br>stanami Północy i Południa<br>Historia - poziom rozszerzony<br>Klucz punktowania odpowiedzi<br>25<br>Zadanie 14.<br>A.<br>Korzystanie z informacji<br>Odczytanie informacji, uogólnienie ich<br>i umieszczenie opisanego w tekście wydarzenia<br>w czasie i w przestrzeni.<br>0-1<br>Zdający otrzymuje 1 punkt za dwa elementy: poprawne podanie nazwy bitwy i jej datę<br>roczną.<br>Poprawna odpowiedź:<br>Nazwa: zdający może użyć następujących sformułowań: bitwa warszawska lub bitwa pod<br>Radzyminem, lub bitwa o Warszawę, lub bitwa pod Warszawą, lub cud nad Wisłą<br>Data roczna: 1920 r.<br>B.<br>Tworzenie informacji<br>Wyjaśnienie oceny znaczenia ideologicznego<br>dwóch bitew wymienionych w tekście dokonanej<br>przez Aleksandrę Piłsudską.<br>0-1<br>Zdający otrzymuje 1 punkt za wyjaśnienie, w którym zwróci uwagę na fakt, że obie bitwy<br>uchroniły cywilizację europejską przed zagładą (katastrofą).<br>Przykłady poprawnej odpowiedzi:<br>• Zwycięstwo Polaków w bitwie warszawskiej uchroniło Europę przed rewolucją<br>bolszewicką, a pokonanie Turków pod Wiedniem ocaliło chrześcijaństwo europejskie.<br>• Cywilizacja chrześcijańskiej Europy ocalała dzięki pokonaniu Turków - muzułmanów<br>pod Wiedniem w1683 r. i bolszewików pod Warszawą w 1920 r.<br>Zadanie 15.<br>A.<br>Korzystanie z informacji<br>Odczytanie informacji, uogólnienie ich<br>i umieszczenie opisanego w wierszu wydarzenia<br>w czasie i w przestrzeni.<br>0-1<br>Zdający otrzymuje 1 punkt za dwa elementy: poprawne podanie nazwy państwa, w którym<br>rozegrały się opisane wydarzenia, i datę roczną tych wydarzeń.<br>Poprawna odpowiedź:<br>Węgry i 1956 rok<br>B.<br>Wiadomości i rozumienie<br>Wykazanie się znajomością faktografii z zakresu<br>historii XIX wieku i działalności wybitnych<br>Polaków.<br>0-1<br>Zdający otrzymuje 1 punkt za rozpoznanie i wypisanie dwóch wydarzeń, w których<br>uczestniczył Józef Bem.<br>Poprawna odpowiedź:<br>powstanie listopadowe i Wiosna Ludów<br>Historia - poziom rozszerzony<br>Klucz punktowania odpowiedzi<br>26<br>Zadanie 16.<br>Korzystanie z informacji<br>Wyszukanie informacji i wskazanie różnic<br>w technice uprawy roli w Grecji i Egipcie.<br>0-1<br>Zdający otrzymuje 1 punkt jeśli, porównując kolejne etapy prac polowych opisanych przez<br>Herodota i Hezjoda, zwróci uwagę na dwa różne sposoby uprawy stosowane w Egipcie<br>i w Grecji.<br>Przykład poprawnej odpowiedzi:<br>W Egipcie nie było potrzebne spulchnianie ziemi przed zasiewem, a w Grecji było<br>to konieczne. W Egipcie nie wykorzystywano narzędzi do przykrywania ziarna ziemią<br>(wystarczyło wpuścić na pole zwierzęta), a w Grecji należało użyć grabi do wykonania tej<br>czynności.<br>Zadanie 17.<br>Korzystanie z informacji<br>Porównanie informacji źródłowych i wskazanie<br>przyczyny różnic w technice uprawy roli<br>w starożytnej Grecji i w Egipcie.<br>0-1<br>Zdający otrzymuje 1 punkt, jeżeli dostrzeże związki między warunkami naturalnymi<br>i rozwojem cywilizacji; zdający powinien stwierdzić, że najważniejszą przyczyną różnic były<br>odmienne warunki geograficzne (naturalne) tych terenów.<br>Przykłady poprawnej odpowiedzi:<br>• Różnice wynikają z odmiennych warunków - w Egipcie teren miał charakter nizinny,<br>a w Grecji górzysty.<br>• W Egipcie ziemia była spulchniona w wyniku wylewów Nilu, a w Grecji gleba była<br>wysuszona i kamienista.<br>• W Grecji nie było wielkiej rzeki, która swoimi wylewami nawadniałaby i spulchniała<br>glebę, jak to czynił Nil w Egipcie.<br>Zadanie 18.<br>Korzystanie z informacji<br>Wyjaśnienie przyczyny zjawiska na podstawie<br>informacji zawartych w tekście.<br>0-1<br>Zdający otrzymuje 1 punkt za poprawną odpowiedź, która zawiera dwa elementy:<br>wyjaśnienie przyczyny demontażu statku i wyjaśnienie sposobu zmniejszania strat przez<br>żeglarzy.<br>Przykłady poprawnej odpowiedzi:<br>• Przyczyną demontażu statku była niemożność żeglugi w górę rzeki. Zmniejszano straty<br>sprzedając drewno i trzcinę, z których statek był wykonany.<br>• Przyczyną demontażu statku była niemożność żeglugi pod prąd. Zmniejszano straty<br>sprzedając trzcinę i szpongi, z których statek był wykonany.<br>Historia - poziom rozszerzony<br>Klucz punktowania odpowiedzi<br>27<br>Zadanie 19.<br>Korzystanie z informacji<br>Wyszukanie informacji - podanie nazwy<br>przywileju i wyjaśnienie konsekwencji jego<br>nadania.<br>0-1<br>Zdający otrzymuje 1 punkt za poprawną odpowiedź, która zawiera dwa elementy: nazwę aktu<br>prawnego i wyjaśnienie.<br>Przykład poprawnej odpowiedzi:<br>Nazwa: Prawo składu<br>Wyjaśnienie: Przywilej dawał pierwszeństwo miejscowym rzemieślnikom i mieszkańcom<br>Krakowa w zaopatrzeniu się w przywożone surowce i wyroby.<br>Zadanie 20.<br>Tworzenie informacji<br>Sformułowanie oceny wpływu decyzji cechu<br>na produkcję sukienniczą i uzasadnienie oceny.<br>0-1<br>Zdający otrzymuje 1 punkt za poprawne sformułowanie dwóch elementów odpowiedzi: ocenę<br>i jej uzasadnienie.<br>Przykład poprawnej odpowiedzi:<br>Ocena: Decyzje cechu wpływały negatywnie i hamująco na produkcję sukienniczą<br>Uzasadnienie: Decyzje te ograniczały produkcję i likwidowały konkurencję.<br>Zadanie 21.<br>Tworzenie informacji<br>Zestawienie informacji z tekstu i sformułowanie<br>wniosku dotyczącego różnych następstw inflacji.<br>0-1<br>Zdający otrzymuje 1 punkt za poprawne sformułowanie wniosku, w którym zauważy<br>różnorodny wpływ zjawiska ekonomicznego na sytuację obywateli, ponieważ inflacja<br>jednych rujnowała, a innym przysparzała korzyści materialnych.<br>Przykłady poprawnej odpowiedzi:<br>• Osadnik zyskał, gdyż zwrócił bankowi dług w gotówce pozbawionej wartości. Włościanin<br>stracił, gdyż suma, którą uzyskał za sprzedaż inwentarza nie miała już wcześniejszej<br>wartości.<br>• Inflacja miała różny wpływ na sytuację materialną obywateli - jedni bankrutowali, a inni<br>bogacili się.<br>Zadanie 22.<br>Tworzenie informacji<br>Analiza mapy oraz umieszczonych na niej<br>danych statystycznych i ocena prawdziwości<br>sformułowanych wniosków.<br>0-1<br>Zdający otrzymuje 1 punkt za wskazanie zdania fałszywego.<br>Poprawna odpowiedź:<br>Zdanie oznaczone 2 jest fałszywe.<br>Historia - poziom rozszerzony<br>Klucz punktowania odpowiedzi<br>28<br>Zadanie 23.<br>Korzystanie z informacji<br>Interpretacja treści rysunku.<br>0-1<br>Zdający otrzymuje 1 punkt, jeżeli zauważy, że podstawą przemian gospodarczych były<br>wskazania zawarte w Dziełach przywódcy radzieckiego komunizmu - Józefa Stalina.<br>Przykłady poprawnej odpowiedzi:<br>• Fundamentem industrializacji i unowocześnienia rolnictwa są wytyczne zawarte<br>w Dziełach Stalina.<br>• Myśli i wskazówki Stalina były podstawą industrializacji, mechanizacji rolnictwa,<br>rozwoju gospodarki morskiej i przemysłu wydobywczego.<br>Zadanie 24.<br>Korzystanie z informacji<br>Wyjaśnienie wpływu decyzji II Zjazdu PZPR<br>na gospodarkę.<br>0-1<br>Zdający otrzymuje 1 punkt, jeśli poprawnie zanalizował wykres oraz podał autora decyzji.<br>Przykład poprawnej odpowiedzi:<br>W latach 1950-1956 udział akumulacji w dochodzie narodowym najpierw rósł (do 1953<br>roku), a później malał. Decyzje w tej sprawie podejmowały władze PZPR.<br>Zadanie 25.<br>Tworzenie informacji<br>Ocena efektów Planu 6-letniego i podanie czynników,<br>które miały wpływ na jego wyniki.<br>0-1<br>Zdający otrzymuje 1 punkt, jeśli w odpowiedzi uwzględnił dwa elementy: sformułował ocenę<br>i podał dwa czynniki mające wpływ na brak oczekiwanych rezultatów zmian, o których<br>zdecydowano na II Zjeździe PZPR.<br>Przykłady poprawnej odpowiedzi:<br>• Ocena: Decyzje podjęte w 1954 r. nie przyniosły oczekiwanych rezultatów.<br>Czynniki:<br>scentralizowany<br>sposób<br>zarządzania<br>gospodarką<br>i<br>nieefektywność<br>gospodarowania<br>• Ocena: Wyniki realizacji Planu 6-letniego wskazują, że nie osiągnięto zakładanego<br>wzrostu wskaźników rozwoju gospodarczego.<br>Czynniki: biurokracja i podporządkowanie gospodarki celom politycznym, a nie<br>potrzebom rynkowym<br>• Ocena: Tempo wzrostu wskaźników było niższe niż zakładano.<br>Czynniki: brak postępu w technologii i słaba organizacja pracy<br>Historia - poziom rozszerzony<br>Klucz punktowania odpowiedzi<br>29<br>Zadanie 26.<br>I. Wiadomości i rozumienie<br>II. Korzystanie z informacji<br>III. Tworzenie informacji<br>Pisanie własnego tekstu na podany temat.<br>0-20<br>Ocenianie zadania rozszerzonej odpowiedzi z historii polega na przyporządkowaniu<br>wypracowania do jednego z czterech poziomów:<br>3 Poziom I: zdający przedstawił niektóre fakty i pojęcia związane z postawionym<br>problemem/tematem; umieścił wydarzenia w czasie i w przestrzeni (na tym poziomie<br>oczekuje się od zdającego podania podstawowych faktów świadczących o zrozumieniu<br>tematu oraz wskazania związków pomiędzy nimi).<br>3 Poziom II: zdający wykorzystał posiadaną wiedzę do opisania problemu/tematu; wykazał<br>się prostymi operacjami myślenia historycznego (na tym poziomie oczekuje się<br>od zdającego nie tylko poszerzenia faktografii, ale również wykazania się umiejętnością<br>porządkowania informacji i wskazywania związków przyczynowo-skutkowych między<br>nimi).<br>3 Poziom III: zdający zaprezentował problem/temat w syntetycznej formie i wykazał się<br>pogłębionym rozumowaniem historycznym (na tym poziomie oczekuje się od zdającego<br>przedstawienia złożoności zjawisk i procesów historycznych; analizy z uwzględnieniem<br>takich operacji myślenia historycznego, jak np. selekcja i hierarchizacja faktów,<br>synchronizacja (i diachronizacja), czy umieszczanie w szerokim kontekście).<br>3 Poziom IV: zdający wszechstronnie przedstawił problem/temat, wykazał się znajomością<br>historiografii oraz podjął próbę oceny (na tym poziomie oczekuje się od zdającego<br>pogłębionej analizy, prezentacji własnych refleksji i wniosków, a także odwołania<br>do różnych źródeł informacji).<br>Istotne znaczenie ma poprawność wszystkich informacji podanych przez zdającego<br>w wypracowaniu. Błędy merytoryczne i zamieszczanie w pracy informacji niezwiązanych<br>z tematem wpływają na obniżenie punktacji. Wypracowanie, które nie spełnia wymogów<br>Poziomu I, jest oceniane na 0 punktów. Przy przyznawaniu punktów na określonym poziomie<br>egzaminator uwzględnia również poprawność językową i stylistyczną oraz estetykę pracy.<br>Zdający otrzymuje maksymalnie 20 punktów, jeżeli napisał logiczną i spójną wypowiedź,<br>poprawną pod względem merytorycznym i językowym.<br>Maturzysta powinien wykazać się znajomością faktów historycznych oraz następującymi<br>umiejętnościami przedmiotowymi:<br>9 pisanie tekstu na temat<br>9 właściwy dobór informacji<br>9 dokonanie selekcji informacji<br>9 logiczne myślenie<br>9 syntetyzowanie i wyciąganie wniosków oraz ich formułowanie<br>9 wyrażanie własnego stanowiska<br>9 powoływanie się na opinie historyków i przytaczanie tych opinii<br>9 właściwe dobieranie i wartościowanie argumentów uzasadniających stanowisko<br>własne i/lub cudze.<br>Historia - poziom rozszerzony<br>Klucz punktowania odpowiedzi<br>30<br>Maturzysta powinien wykazać się również kompetencjami językowymi, a więc<br>umiejętnością komunikatywnego przekazywania myśli i posługiwania się poprawnym<br>językiem. Wypowiedź pisemna powinna być zatem:<br>9 spójna, logicznie uporządkowana<br>9 poprawna pod względem kompozycyjnym<br>9 poprawna pod względem językowym i stylistycznym.<br>Temat I<br>Scharakteryzuj przemiany w gospodarce Europy w XVI-XVII w.<br>I poziom (1-5 punktów)<br>Zdający poprawnie umieścił temat w czasie i w przestrzeni. Podał jedynie kilka informacji<br>świadczących o tym, że zrozumiał temat, np. napływ złota z Ameryki do Europy, rozwój<br>gospodarki folwarczno-pańszczyźnianej. Podał kilka, niekoniecznie uporządkowanych<br>przykładów przyczyn i następstw omawianego procesu, np. następstwa zmiany przebiegu<br>szlaków komunikacyjnych i handlowych.<br>II poziom (6-10 punktów)<br>Zdający poszerzył ujęcie tematu w warstwie faktograficznej; przedstawił informacje,<br>np. o rozwoju banków, spółek akcyjnych, giełdy, kompanii handlowych. Wykazał się<br>rozumieniem terminologii historycznej, potrzebnej do odpowiedniej prezentacji tematu,<br>np. manufaktura, nożyce cen, dualizm w rozwoju gospodarczym Europy, merkantylizm.<br>Wykazał się rozumowaniem historycznym - podał niektóre przyczyny i skutki omawianego<br>procesu, np. wpływ przemian gospodarczych na rozwój miast.<br>III poziom (11-15 punków)<br>Zdający dokonał trafnej selekcji faktów. Temat przedstawił w ujęciu dynamicznym. Odniósł<br>się do kontekstu międzynarodowego (rywalizacja o kolonie). Ukazał, jaki wpływ<br>na gospodarkę miały wydarzenia polityczne (wojny w XVII wieku, np. wojna 30-letnia, potop<br>szwedzki), a także mentalność społeczeństwa ukształtowana m. in. przez religię. Wykazał się<br>znajomością dokonań takich postaci, jak np. Jean Baptiste Colbert.<br>IV poziom (16-20 punktów)<br>Zdający w pełni scharakteryzował problem, egzemplifikując swój wywód starannie dobraną<br>faktografią. Wskazał, jaki wpływ na dalszy rozwój gospodarczy Europy miały przemiany,<br>które dokonały się w tym okresie. Ocenił problem i odwołał się do historiografii, np. prac<br>Antoniego Mączaka, Jerzego Topolskiego.<br>Temat II<br>Scharakteryzuj sytuację gospodarczą na ziemiach polskich w latach 1815-1914.<br>I poziom (1-5 punktów)<br>Zdający poprawnie umieścił temat w czasie i w przestrzeni. Podał jedynie kilka informacji<br>świadczących o tym, że zrozumiał temat, np. reforma agrarna, powstanie Okręgu Łódzkiego.<br>Podał kilka, niekoniecznie uporządkowanych przykładów przyczyn i następstw omawianego<br>procesu, np. następstwa uwłaszczenia chłopów i rewolucji przemysłowej.<br>Historia - poziom rozszerzony<br>Klucz punktowania odpowiedzi<br>31<br>II poziom (6-10 punktów)<br>Zdający poszerzył ujęcie tematu w warstwie faktograficznej; w porządku chronologicznym<br>lub problemowo przedstawił informacje, np. rozwój przemysłu w Królestwie Polskim.<br>Wykazał się znajomością pojęć i terminów potrzebnych do odpowiedniej prezentacji tematu,<br>np. emigracja zarobkowa, urbanizacja, serwituty, Kolej Warszawsko-Wiedeńska, Zagłębie<br>Dąbrowskie, Staropolski Okręg Przemysłowy.<br>III poziom (11-15 punktów)<br>Zdający wykazał się trafną selekcją faktów. Zaprezentował temat w ujęciu dynamicznym.<br>Wyjaśnił przyczyny nierównomiernego rozwoju ziem polskich. Wytłumaczył następstwa<br>funkcjonowania ich w organizmach gospodarczych państw zaborczych. Wykazał się<br>znajomością dokonań takich postaci, jak np. Stanisław Staszic, Ksawery Drucki-Lubecki,<br>Hipolit Cegielski.<br>IV poziom (16-20 punktów)<br>Zdający w pełni scharakteryzował przemiany gospodarcze, które dokonały się na ziemiach<br>polskich w omawianym okresie, egzemplifikując swój wywód starannie dobraną faktografią.<br>Dostrzegł podobieństwa i różnice w rozwoju gospodarki w trzech zaborach oraz wpływ<br>przemian gospodarczych na ziemiach polskich w XIX wieku na funkcjonowanie gospodarki<br>niepodległej Polski. Sformułował wnioski, odniósł się do ocen historiografii, np. prac Stefana<br>Kieniewicza, Witolda Kuli i dokonał własnej oceny.</p>","solutions":[]}