{"id":"historia-2014-maj-matura-rozszerzona/zad/18","paper_id":"historia-2014-maj-matura-rozszerzona","number":"18","points":2,"ptype":"closed","subject":"historia","category":"matura","year":2014,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 18. (2 pkt)\nA. Wymień dwie formy oporu przeciwko „zakonowi pruskiemu”, które stosowała\nprześladowana ludność Pomorza i ziemi chełmińskiej.\n\n\nB. Przedstaw decyzję króla Kazimierza Jagiellończyka będącą odpowiedzią na prośbę\nzłożoną przez Jana Bażyńskiego oraz wyjaśnij konsekwencje polityczne tej decyzji.\nPoziom rozszerzony\n15\nŹródło D\nFragment pracy historyka Władysława Czaplińskiego\nKról Jan Kazimierz nie cieszył się popularnością, tym bardziej że mimo niepowodzenia\nna polach walk, a może właśnie dlatego, zdradzał on dostrzegane przez szlachtę tendencje\ndo wzmocnienia swej władzy i osłabienia roli sejmu szlacheckiego. [ ]\nW licznych aktach poddańczych podpisywanych przez szlachtę województw koronnych,\n[a także] w instrukcji wojska kwarcianego znajdujemy punkt: „prowincje przez wojnę\noderwane, jako województwo ruskie, podolskie, wołyńskie, bracławskie, kijowskie,\nczernichowskie i inne aby Jego Królewska Mość [Karol Gustaw] jako najprędzej odzyskał”.\nSzlachta województwa sandomierskiego prosiła również króla szwedzkiego, „aby cokolwiek\nod królestwa polskiego oderwano, z troską i wysiłkiem odzyskane i do ciała Rzeczypospolitej\nprzyłączone było”.\nW. Czapliński, Glosa do Trylogii, Białystok 1999, s. 66, 68.\nŹródło E\nFragment pracy historyka Adama Kerstena\n28 października - [Karol Gustaw] wyznaczył zjazd szlachty, który miał [ ] wyrzec się\n„wszelkich stosunków z królem polskim” i przyjąć protekcję szwedzką. [ ] Ton uniwersału,\n[był] przeciwny mentalności szlacheckiej, zawar[to] w nim groźby konfiskaty dóbr tych,\nktórzy wzgardzą „tą łaską i dobrodziejstwami”. [ ] W nowych uniwersałach wezwano\nszlachtę do Warszawy [ ] na sejm, który wedle powtarzanych wieści, miał dokonać elekcji\nKarola Gustawa. „Sejm elekcyjny w Warszawie dnia 30 bieżącego miesiąca, a po tym\nkoronacja, we cztery niedziele po elekcji, na której, tako jako na elekcji, który by senator albo\nprałat nie przybył, albo posłów nie przysłał, konfiskatą dóbr karany być ma ”.\nA. Kersten, Hieronim Radziejowski. Studium władzy i opozycji, Warszawa 1988, s. 443-444.\nŹródło F\nMapa. Projekt rozbioru Rzeczypospolitej na mocy traktatu w Radnot, 1656 r.\nK. Baczkowski, Projekty rozbiorów państw suwerennych w późnym średniowieczu i u początku doby\nnowożytnej, Kraków 2001, s. 15.\nWypełnia\negzaminator\nNr zadania\n17.\n18.A.\n18.B.\nMaks. liczba pkt\n1\n1\n1\nUzyskana liczba pkt\nPoziom rozszerzony\n16\nNa podstawie źródeł D, E, F wykonaj polecenie.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 18. (0-2)\nA. (0-1)\nKorzystanie z informacji\nWyszukanie informacji w tekście (II 1 R)\nPoprawna odpowiedź:\n Utworzenie Związku Pruskiego, czyli pokojowa metoda dochodzenia sprawiedliwości\nprzez mieszkańców Pomorza.\n Rozpoczęcie powstanie, czyli walka zbrojna.\n1 p. - za podanie dwóch form oporu ludności, wskazanie pokojowej i zbrojnej formy oporu\n0 p. - za niepełną odpowiedź, błędną odpowiedź lub brak odpowiedzi\nB. (0-1)\nWiadomości i rozumienie\nZnajomość skutków wydarzenia (I 5)\nPrzykład poprawnej odpowiedzi:\nKról zdecydował o włączeniu Prus do Królestwa Polskiego, ponieważ ziemie te leżały\nwówczas w granicach państwa krzyżackiego konsekwencją decyzji o inkorporacji był wybuch\nwojny z Krzyżakami.\nRozwiązania zadań i schemat punktowania - poziom rozszerzony\n8\n1 p. - za podanie decyzji króla i wyjaśnienie jej konsekwencji\n0 p. - za niepełną odpowiedź, błędną odpowiedź lub brak odpowiedzi","solution":null,"image":"img/historia-2014-maj-matura-rozszerzona/zad-18.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":14,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia · Matura · maj 2014 (rozszerzona)","subject_label":"Historia","category_label":"Matura","text_html":"

Zadanie 18. (2 pkt)
A. Wymień dwie formy oporu przeciwko „zakonowi pruskiemu”, które stosowała
prześladowana ludność Pomorza i ziemi chełmińskiej.


B. Przedstaw decyzję króla Kazimierza Jagiellończyka będącą odpowiedzią na prośbę
złożoną przez Jana Bażyńskiego oraz wyjaśnij konsekwencje polityczne tej decyzji.
Poziom rozszerzony
15
Źródło D
Fragment pracy historyka Władysława Czaplińskiego
Król Jan Kazimierz nie cieszył się popularnością, tym bardziej że mimo niepowodzenia
na polach walk, a może właśnie dlatego, zdradzał on dostrzegane przez szlachtę tendencje
do wzmocnienia swej władzy i osłabienia roli sejmu szlacheckiego. [ ]
W licznych aktach poddańczych podpisywanych przez szlachtę województw koronnych,
[a także] w instrukcji wojska kwarcianego znajdujemy punkt: „prowincje przez wojnę
oderwane, jako województwo ruskie, podolskie, wołyńskie, bracławskie, kijowskie,
czernichowskie i inne aby Jego Królewska Mość [Karol Gustaw] jako najprędzej odzyskał”.
Szlachta województwa sandomierskiego prosiła również króla szwedzkiego, „aby cokolwiek
od królestwa polskiego oderwano, z troską i wysiłkiem odzyskane i do ciała Rzeczypospolitej
przyłączone było”.
W. Czapliński, Glosa do Trylogii, Białystok 1999, s. 66, 68.
Źródło E
Fragment pracy historyka Adama Kerstena
28 października - [Karol Gustaw] wyznaczył zjazd szlachty, który miał [ ] wyrzec się
„wszelkich stosunków z królem polskim” i przyjąć protekcję szwedzką. [ ] Ton uniwersału,
[był] przeciwny mentalności szlacheckiej, zawar[to] w nim groźby konfiskaty dóbr tych,
którzy wzgardzą „tą łaską i dobrodziejstwami”. [ ] W nowych uniwersałach wezwano
szlachtę do Warszawy [ ] na sejm, który wedle powtarzanych wieści, miał dokonać elekcji
Karola Gustawa. „Sejm elekcyjny w Warszawie dnia 30 bieżącego miesiąca, a po tym
koronacja, we cztery niedziele po elekcji, na której, tako jako na elekcji, który by senator albo
prałat nie przybył, albo posłów nie przysłał, konfiskatą dóbr karany być ma ”.
A. Kersten, Hieronim Radziejowski. Studium władzy i opozycji, Warszawa 1988, s. 443-444.
Źródło F
Mapa. Projekt rozbioru Rzeczypospolitej na mocy traktatu w Radnot, 1656 r.
K. Baczkowski, Projekty rozbiorów państw suwerennych w późnym średniowieczu i u początku doby
nowożytnej, Kraków 2001, s. 15.
Wypełnia
egzaminator
Nr zadania
17.
18.A.
18.B.
Maks. liczba pkt
1
1
1
Uzyskana liczba pkt
Poziom rozszerzony
16
Na podstawie źródeł D, E, F wykonaj polecenie.

","answer_text_html":"

Zadanie 18. (0-2)
A. (0-1)
Korzystanie z informacji
Wyszukanie informacji w tekście (II 1 R)
Poprawna odpowiedź:
 Utworzenie Związku Pruskiego, czyli pokojowa metoda dochodzenia sprawiedliwości
przez mieszkańców Pomorza.
 Rozpoczęcie powstanie, czyli walka zbrojna.
1 p. - za podanie dwóch form oporu ludności, wskazanie pokojowej i zbrojnej formy oporu
0 p. - za niepełną odpowiedź, błędną odpowiedź lub brak odpowiedzi
B. (0-1)
Wiadomości i rozumienie
Znajomość skutków wydarzenia (I 5)
Przykład poprawnej odpowiedzi:
Król zdecydował o włączeniu Prus do Królestwa Polskiego, ponieważ ziemie te leżały
wówczas w granicach państwa krzyżackiego konsekwencją decyzji o inkorporacji był wybuch
wojny z Krzyżakami.
Rozwiązania zadań i schemat punktowania - poziom rozszerzony
8
1 p. - za podanie decyzji króla i wyjaśnienie jej konsekwencji
0 p. - za niepełną odpowiedź, błędną odpowiedź lub brak odpowiedzi

","solutions":[]}