{"id":"historia-2015-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/10","paper_id":"historia-2015-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"10","points":null,"ptype":"open","subject":"historia","category":"matura","year":2015,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 10.\nŹródło 1. Fragment opracowania etnografa i socjologa Jana Bystronia\nBardzo wielką wagę przywiązywano do pochodzenia rodziny i troskliwie utrzymywano\ntradycję genealogiczną, […] zwłaszcza o ile wśród krewnych czy powinowatych\nwykazywano książęce i senatorskie rody […]. Pamięć ludzka jest krótka, a ambicja bardzo\nwielka; przy dorywczości i niesystematyczności ksiąg metrykalnych, które źle prowadzono\ni które często ginęły w pożarach, w rabunkach wojennych czy też po prostu przez brak\nnadzoru, rozmaite poprawki genealogiczne nie były rzeczą trudną. Wyszukiwano więc\nmożliwie dostojne parentele, przypisywano własnej rodzinie zasługi i dostojeństwa innych,\n[…] usłużni panegiryści pomagali i przytaczali nowy materiał dowodowy. […] Szukano\nchętnie genealogij rzymskich: dopatrywano się w Rzeczypospolitej kontynuacji dawnej\nrepubliki rzymskiej, uważano się za Rzymian Północy. […] Oznaczeniem rodu szlacheckiego\nbył herb […]. Wiedziano, że herb jest czymś dawniejszym od nazwiska.\nJ.S. Bystroń, Dzieje obyczajów w dawnej Polsce wiek XVI-XVIII, t. 1, Warszawa 1994,\ns. 182-186.\nŹródło 2. Fragment wiersza Wespazjana Kochowskiego1 odnoszący się do herbu Topór\nSzukając starożytny skąd jest Topór wzięty,\nPomnisz, że nim się Józef pieczętował święty,\nPo nim się Chrystus, jak po ojcu został,\nA zaś po Chrystusie Korocińskim dostał.\nM. Rożek, Etos dworu szlacheckiego, Kraków 2013, s. 18.\n1Wespazjan Kochowski - poeta polskiego baroku, przedstawiciel sarmatyzmu, historyk.","answer":null,"answer_text":"10.\n10.1.\n- herb był wyznacznikiem szlachectwa, a im\nstarsze pochodzenie rodu i liczniejsi i zasłużeni\nprzodkowie tym większe znaczenie obecnego\nposiadacza herbu.\n- herb do dowodem szlachectwa rodu [wielkości\nrodu]\n1 punkt\nza wyjaśnienie\n2 punkty\n10.2.\n- autor chciał wykpić dość częste przypadki\numieszczania wśród przodków rodu fałszywych\nprzedstawicieli pochodzących ze starożytności.\n1 punkt\nza wyjaśnienie","solution":null,"image":"img/historia-2015-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-10.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":10,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia · Matura · czerwiec 2015 (rozszerzona)","subject_label":"Historia","category_label":"Matura","text_html":"<p>Zadanie 10.<br>Źródło 1. Fragment opracowania etnografa i socjologa Jana Bystronia<br>Bardzo wielką wagę przywiązywano do pochodzenia rodziny i troskliwie utrzymywano<br>tradycję genealogiczną, […] zwłaszcza o ile wśród krewnych czy powinowatych<br>wykazywano książęce i senatorskie rody […]. Pamięć ludzka jest krótka, a ambicja bardzo<br>wielka; przy dorywczości i niesystematyczności ksiąg metrykalnych, które źle prowadzono<br>i które często ginęły w pożarach, w rabunkach wojennych czy też po prostu przez brak<br>nadzoru, rozmaite poprawki genealogiczne nie były rzeczą trudną. Wyszukiwano więc<br>możliwie dostojne parentele, przypisywano własnej rodzinie zasługi i dostojeństwa innych,<br>[…] usłużni panegiryści pomagali i przytaczali nowy materiał dowodowy. […] Szukano<br>chętnie genealogij rzymskich: dopatrywano się w Rzeczypospolitej kontynuacji dawnej<br>republiki rzymskiej, uważano się za Rzymian Północy. […] Oznaczeniem rodu szlacheckiego<br>był herb […]. Wiedziano, że herb jest czymś dawniejszym od nazwiska.<br>J.S. Bystroń, Dzieje obyczajów w dawnej Polsce wiek XVI-XVIII, t. 1, Warszawa 1994,<br>s. 182-186.<br>Źródło 2. Fragment wiersza Wespazjana Kochowskiego1 odnoszący się do herbu Topór<br>Szukając starożytny skąd jest Topór wzięty,<br>Pomnisz, że nim się Józef pieczętował święty,<br>Po nim się Chrystus, jak po ojcu został,<br>A zaś po Chrystusie Korocińskim dostał.<br>M. Rożek, Etos dworu szlacheckiego, Kraków 2013, s. 18.<br>1Wespazjan Kochowski - poeta polskiego baroku, przedstawiciel sarmatyzmu, historyk.</p>","answer_text_html":"<p>10.<br>10.1.</p>\n<ul><li>herb był wyznacznikiem szlachectwa, a im</li></ul>\n<p>starsze pochodzenie rodu i liczniejsi i zasłużeni<br>przodkowie tym większe znaczenie obecnego<br>posiadacza herbu.</p>\n<ul><li>herb do dowodem szlachectwa rodu [wielkości</li></ul>\n<p>rodu]<br>1 punkt<br>za wyjaśnienie<br>2 punkty<br>10.2.</p>\n<ul><li>autor chciał wykpić dość częste przypadki</li></ul>\n<p>umieszczania wśród przodków rodu fałszywych<br>przedstawicieli pochodzących ze starożytności.<br>1 punkt<br>za wyjaśnienie</p>","solutions":[]}