{"id":"historia-2015-maj-matura-rozszerzona/zad/3.2","paper_id":"historia-2015-maj-matura-rozszerzona","number":"3.2","points":1,"ptype":"open","subject":"historia","category":"matura","year":2015,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 3.2. (0-1)\nPorównaj metody realizacji celów polityki zagranicznej, którymi posługiwali się obaj\nBolesławowie.\nWypełnia\negzaminator\nNr zadania\n2.\n3.1.\n3.2.\nMaks. liczba pkt\n1\n1\n1\nUzyskana liczba pkt\nMHI_1R","answer":null,"answer_text":"Zadanie 3.2. (0-1)\nI. Chronologia historyczna.\nZdający porządkuje i synchronizuje\nwydarzenia z historii powszechnej oraz\ndziejów ojczystych; dostrzega zmienność\ni dynamikę wydarzeń w dziejach, a także\nciągłość procesów historycznych.\nII. Analiza i interpretacja historyczna.\nZdający analizuje wydarzenia, zjawiska\ni procesy historyczne w kontekście epok\ni dostrzega zależności pomiędzy różnymi\ndziedzinami życia społecznego […].\nIII. Tworzenie narracji historycznej.\nZdający tworzy narrację historyczną w ujęciu\nprzekrojowym […]; dostrzega problem\ni buduje argumentację, uwzględniając różne\naspekty procesu historycznego […].\nII. Średniowiecze.\n4. Polska w okresie wczesnopiastowskim.\nZdający:\n3) opisuje rozwój terytorialny państwa\npolskiego w X-XII w.\nPrzykładowe odpowiedzi\n• Metody realizacji celów polityki zagranicznej były podobne. Obaj władcy osadzili na\ntronie w Kijowie popieranego przez siebie władcę.\n• Obaj Bolesławowie postępowali według podobnego scenariusza - dążyli do zdobycia\nstolicy państwa, a następnie osadzali na tronie osobę całkowicie im podporządkowaną.\nSchemat punktowania\n1 p. - za poprawną odpowiedź.\n0 p. - za odpowiedź błędną lub za brak odpowiedzi.","solution":"## Poprawna odpowiedź\n\n**Metody realizacji celów polityki zagranicznej obu Bolesławów były PODOBNE.** Obaj władcy postępowali według podobnego scenariusza:\n1. **Zdobywali militarnie stolicę** sąsiedniego państwa (Kijów)\n2. **Osadzali na tronie** popieraną przez siebie osobę spowinowaconą z Piastami (Świętopełk u Chrobrego, Izasław u Śmiałego)\n3. **Wracali do kraju** ze skarbami\n\n## Sposób 1 - analiza obu fragmentów\n\n### Fragment A - Bolesław I Chrobry (1018 r.)\n\n> *\"Bolesław więc, **zawładnąwszy** przebogatym miastem Kijowem [ ] **ustanowił tam panem** w swoim zastępstwie pewnego Rusina ze swego rodu **Świętopełka** i **powracał z resztą skarbów** do Polski\"*\n\n**Schemat działania:**\n1. **Zdobycie Kijowa** - \"zawładnąwszy [ ] miastem Kijowem\"\n2. **Osadzenie Świętopełka** - \"swojego rodu\" (zięcia Chrobrego)\n3. **Powrót ze skarbami** - łupieżczy charakter wyprawy\n\n### Fragment B - Bolesław II Śmiały (1069 r.)\n\n> *\"Bolesław Śmiały, jako **zdobywca wkroczył** do stolicy królestwa Rusinów, znamienitego miasta Kijowa [ ]. Tam też **osadził na tronie królewskim** pewnego Rusina ze swego rodu **Izasława**, któremu należały się rządy, a wszystkich, którzy nie byli mu posłuszni, **usunął od władzy**\"*\n\n**Schemat działania:**\n1. **Zdobycie Kijowa** - \"jako zdobywca wkroczył\"\n2. **Osadzenie Izasława** - \"swojego rodu\" (zięcia Śmiałego)\n3. **Pacyfikacja przeciwników** - \"wszystkich, którzy nie byli mu posłuszni, usunął od władzy\"\n\n## Sposób 2 - tabela porównawcza\n\n| Aspekt | Bolesław I Chrobry (1018) | Bolesław II Śmiały (1069) |\n| **Cel wyprawy** | Kijów - stolica Rusi | Kijów - stolica Rusi |\n| **Pretekst** | wsparcie zięcia w walce o tron | wsparcie zięcia w walce o tron |\n| **Metoda** | siła zbrojna | siła zbrojna |\n| **Osadzony władca** | Świętopełk (zięć) | Izasław (zięć) |\n| **Pochodzenie osadzonego** | \"ze swego rodu\" - koligacja dynastyczna | \"ze swego rodu\" - koligacja dynastyczna |\n| **Skutek dla Polski** | wzmocnienie wpływów polskich na Rusi | analogiczne wzmocnienie wpływów |\n| **Skarby** | przywieziono łupy do Polski | analogicznie |\n\n→ **Wniosek:** schemat działania OBU władców jest **niemal identyczny**. Gall Anonim świadomie konstruuje paralelę literacką - pokazuje **kontynuację polityki Piastów wobec Rusi** (interwencja zbrojna na rzecz lojalnego księcia ruskiego z koligacji dynastycznej).\n\n## Sposób 3 - odwołanie do reference historycznego\n\n> 📖 **Reference - polityka wschodnia Piastów (X-XI w.):**\n> Wyprawy kijowskie obu Bolesławów wpisywały się w **dynastyczną politykę** Piastów wobec Rusi:\n> - **Bolesław I Chrobry - 1018 r.**: bitwa nad Bugiem (Aleksin), zdobycie Kijowa, osadzenie zięcia **Świętopełka I** (męża jego córki, ok. 1015 ślub). Wyprawa była efektem konfliktu Świętopełka z bratem **Jarosławem Mądrym** o tron Rusi. Polacy zabrali z Kijowa skarby, w tym Złote Wrota.\n> - **Bolesław II Śmiały - 1069 r.**: wyprawa na rzecz **Izasława I Jarosławowicza** (męża siostry Bolesława II, **Gertrudy**). Izasław został wcześniej obalony przez Wsiesława. Bolesław II zdobył Kijów i przywrócił szwagra na tronie.\n>\n> **Modus operandi (sposób działania) Piastów wobec Rusi:**\n> 1. Koligacje małżeńskie z Rurykowiczami (zięciowie / szwagrowie)\n> 2. Wsparcie zbrojne dla popieranego pretendenta\n> 3. Osadzenie marionetki (klienta) na tronie kijowskim\n> 4. Łupiestwo Kijowa (legendarna szczerba na **Szczerbcu** Chrobrego - uderzenie w Złote Wrota)\n>\n> Gall Anonim, pisząc kronikę za czasów **Bolesława III Krzywoustego** (ok. 1112-1116), świadomie zestawiał osiągnięcia obu Bolesławów jako **wzorzec dla Krzywoustego** - kontynuator wielkich tradycji Piastów.\n\n## Schemat oceniania CKE\n\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zad. 3.2, max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - za poprawną odpowiedź wskazującą **podobieństwo metod** (zdobycie Kijowa + osadzenie kandydata podporządkowanego)\n> - **0 pkt** - za odpowiedź błędną (np. wskazanie różnic) lub brak odpowiedzi\n>\n> **Akceptowane warianty:**\n> - \"Metody były podobne - obaj osadzili swojego kandydata na tronie Kijowa\"\n> - \"Obaj postępowali wg podobnego scenariusza: zdobycie + osadzenie marionetki\"\n> - \"Wyprawy łupieżcze + intronizacja popieranego księcia\"\n>\n> **Krytyczne - wymagane elementy:**\n> 1. Stwierdzenie PODOBIEŃSTWA (a nie różnicy)\n> 2. **Kijów** jako cel zdobycia\n> 3. **Osadzenie** marionetki (Świętopełk / Izasław) na tronie\n>\n> ⚠️ Sama odpowiedź \"obaj walczyli na Rusi\" = za mało; trzeba opisać METODĘ.\n\n## Typowe pułapki\n\n> ⚠️ **Pułapka 1 - szukanie różnic zamiast podobieństw:** Pytanie brzmi \"porównaj\", a klucz CKE oczekuje wskazania PODOBIEŃSTWA (nie kontrastu). Obaj Bolesławowie działali według tego samego schematu.\n\n> ⚠️ **Pułapka 2 - pomylenie osadzonych książąt:** Świętopełk (Chrobry) ≠ Izasław (Śmiały). Łatwo to pomylić, ale w odpowiedzi nie trzeba imion - wystarczy wskazać, że KAŻDY z Bolesławów osadził SWOJEGO kandydata.\n\n> ⚠️ **Pułapka 3 - pominięcie aspektu \"zdobycia\":** Niektórzy uczniowie piszą tylko o \"osadzaniu króla\" - to za mało. Trzeba zaznaczyć, że osadzenie poprzedzało **militarne zdobycie** Kijowa (a nie traktatem dyplomatycznym).","image":"img/historia-2015-maj-matura-rozszerzona/zad-3.2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":5,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Historia · Matura · maj 2015 (rozszerzona)","subject_label":"Historia","category_label":"Matura","text_html":"<p>Zadanie 3.2. (0-1)<br>Porównaj metody realizacji celów polityki zagranicznej, którymi posługiwali się obaj<br>Bolesławowie.<br>Wypełnia<br>egzaminator<br>Nr zadania<br>2.<br>3.1.<br>3.2.<br>Maks. liczba pkt<br>1<br>1<br>1<br>Uzyskana liczba pkt<br>MHI_1R</p>","answer_text_html":"<p>Zadanie 3.2. (0-1)<br>I. Chronologia historyczna.<br>Zdający porządkuje i synchronizuje<br>wydarzenia z historii powszechnej oraz<br>dziejów ojczystych; dostrzega zmienność<br>i dynamikę wydarzeń w dziejach, a także<br>ciągłość procesów historycznych.<br>II. Analiza i interpretacja historyczna.<br>Zdający analizuje wydarzenia, zjawiska<br>i procesy historyczne w kontekście epok<br>i dostrzega zależności pomiędzy różnymi<br>dziedzinami życia społecznego […].<br>III. Tworzenie narracji historycznej.<br>Zdający tworzy narrację historyczną w ujęciu<br>przekrojowym […]; dostrzega problem<br>i buduje argumentację, uwzględniając różne<br>aspekty procesu historycznego […].<br>II. Średniowiecze.</p>\n<ol><li>Polska w okresie wczesnopiastowskim.</li></ol>\n<p>Zdający:</p>\n<ol><li>opisuje rozwój terytorialny państwa</li></ol>\n<p>polskiego w X-XII w.<br>Przykładowe odpowiedzi<br>• Metody realizacji celów polityki zagranicznej były podobne. Obaj władcy osadzili na<br>tronie w Kijowie popieranego przez siebie władcę.<br>• Obaj Bolesławowie postępowali według podobnego scenariusza - dążyli do zdobycia<br>stolicy państwa, a następnie osadzali na tronie osobę całkowicie im podporządkowaną.<br>Schemat punktowania<br>1 p. - za poprawną odpowiedź.<br>0 p. - za odpowiedź błędną lub za brak odpowiedzi.</p>","solutions":[{"source":"maturazai","label":"maturazai.pl (AI)","kind":"text","html":"<h4>Poprawna odpowiedź</h4>\n<p><strong>Metody realizacji celów polityki zagranicznej obu Bolesławów były PODOBNE.</strong> Obaj władcy postępowali według podobnego scenariusza:</p>\n<ol><li><strong>Zdobywali militarnie stolicę</strong> sąsiedniego państwa (Kijów)</li><li><strong>Osadzali na tronie</strong> popieraną przez siebie osobę spowinowaconą z Piastami (Świętopełk u Chrobrego, Izasław u Śmiałego)</li><li><strong>Wracali do kraju</strong> ze skarbami</li></ol>\n<h4>Sposób 1 - analiza obu fragmentów</h4>\n<h5>Fragment A - Bolesław I Chrobry (1018 r.)</h5>\n<blockquote><em>&quot;Bolesław więc, <strong>zawładnąwszy</strong> przebogatym miastem Kijowem [ ] <strong>ustanowił tam panem</strong> w swoim zastępstwie pewnego Rusina ze swego rodu <strong>Świętopełka</strong> i <strong>powracał z resztą skarbów</strong> do Polski&quot;</em></blockquote>\n<p><strong>Schemat działania:</strong></p>\n<ol><li><strong>Zdobycie Kijowa</strong> - &quot;zawładnąwszy [ ] miastem Kijowem&quot;</li><li><strong>Osadzenie Świętopełka</strong> - &quot;swojego rodu&quot; (zięcia Chrobrego)</li><li><strong>Powrót ze skarbami</strong> - łupieżczy charakter wyprawy</li></ol>\n<h5>Fragment B - Bolesław II Śmiały (1069 r.)</h5>\n<blockquote><em>&quot;Bolesław Śmiały, jako <strong>zdobywca wkroczył</strong> do stolicy królestwa Rusinów, znamienitego miasta Kijowa [ ]. Tam też <strong>osadził na tronie królewskim</strong> pewnego Rusina ze swego rodu <strong>Izasława</strong>, któremu należały się rządy, a wszystkich, którzy nie byli mu posłuszni, <strong>usunął od władzy</strong>&quot;</em></blockquote>\n<p><strong>Schemat działania:</strong></p>\n<ol><li><strong>Zdobycie Kijowa</strong> - &quot;jako zdobywca wkroczył&quot;</li><li><strong>Osadzenie Izasława</strong> - &quot;swojego rodu&quot; (zięcia Śmiałego)</li><li><strong>Pacyfikacja przeciwników</strong> - &quot;wszystkich, którzy nie byli mu posłuszni, usunął od władzy&quot;</li></ol>\n<h4>Sposób 2 - tabela porównawcza</h4>\n<p>| Aspekt | Bolesław I Chrobry (1018) | Bolesław II Śmiały (1069) |<br>| <strong>Cel wyprawy</strong> | Kijów - stolica Rusi | Kijów - stolica Rusi |<br>| <strong>Pretekst</strong> | wsparcie zięcia w walce o tron | wsparcie zięcia w walce o tron |<br>| <strong>Metoda</strong> | siła zbrojna | siła zbrojna |<br>| <strong>Osadzony władca</strong> | Świętopełk (zięć) | Izasław (zięć) |<br>| <strong>Pochodzenie osadzonego</strong> | &quot;ze swego rodu&quot; - koligacja dynastyczna | &quot;ze swego rodu&quot; - koligacja dynastyczna |<br>| <strong>Skutek dla Polski</strong> | wzmocnienie wpływów polskich na Rusi | analogiczne wzmocnienie wpływów |<br>| <strong>Skarby</strong> | przywieziono łupy do Polski | analogicznie |</p>\n<p>→ <strong>Wniosek:</strong> schemat działania OBU władców jest <strong>niemal identyczny</strong>. Gall Anonim świadomie konstruuje paralelę literacką - pokazuje <strong>kontynuację polityki Piastów wobec Rusi</strong> (interwencja zbrojna na rzecz lojalnego księcia ruskiego z koligacji dynastycznej).</p>\n<h4>Sposób 3 - odwołanie do reference historycznego</h4>\n<blockquote>📖 <strong>Reference - polityka wschodnia Piastów (X-XI w.):</strong><br>Wyprawy kijowskie obu Bolesławów wpisywały się w <strong>dynastyczną politykę</strong> Piastów wobec Rusi:<br>- <strong>Bolesław I Chrobry - 1018 r.</strong>: bitwa nad Bugiem (Aleksin), zdobycie Kijowa, osadzenie zięcia <strong>Świętopełka I</strong> (męża jego córki, ok. 1015 ślub). Wyprawa była efektem konfliktu Świętopełka z bratem <strong>Jarosławem Mądrym</strong> o tron Rusi. Polacy zabrali z Kijowa skarby, w tym Złote Wrota.<br>- <strong>Bolesław II Śmiały - 1069 r.</strong>: wyprawa na rzecz <strong>Izasława I Jarosławowicza</strong> (męża siostry Bolesława II, <strong>Gertrudy</strong>). Izasław został wcześniej obalony przez Wsiesława. Bolesław II zdobył Kijów i przywrócił szwagra na tronie.<br><br><strong>Modus operandi (sposób działania) Piastów wobec Rusi:</strong><br>1. Koligacje małżeńskie z Rurykowiczami (zięciowie / szwagrowie)<br>2. Wsparcie zbrojne dla popieranego pretendenta<br>3. Osadzenie marionetki (klienta) na tronie kijowskim<br>4. Łupiestwo Kijowa (legendarna szczerba na <strong>Szczerbcu</strong> Chrobrego - uderzenie w Złote Wrota)<br><br>Gall Anonim, pisząc kronikę za czasów <strong>Bolesława III Krzywoustego</strong> (ok. 1112-1116), świadomie zestawiał osiągnięcia obu Bolesławów jako <strong>wzorzec dla Krzywoustego</strong> - kontynuator wielkich tradycji Piastów.</blockquote>\n<h4>Schemat oceniania CKE</h4>\n<blockquote>📋 <strong>Klucz CKE - schemat punktowania (zad. 3.2, max 1 pkt):</strong><br>- <strong>1 pkt</strong> - za poprawną odpowiedź wskazującą <strong>podobieństwo metod</strong> (zdobycie Kijowa + osadzenie kandydata podporządkowanego)<br>- <strong>0 pkt</strong> - za odpowiedź błędną (np. wskazanie różnic) lub brak odpowiedzi<br><br><strong>Akceptowane warianty:</strong><br>- &quot;Metody były podobne - obaj osadzili swojego kandydata na tronie Kijowa&quot;<br>- &quot;Obaj postępowali wg podobnego scenariusza: zdobycie + osadzenie marionetki&quot;<br>- &quot;Wyprawy łupieżcze + intronizacja popieranego księcia&quot;<br><br><strong>Krytyczne - wymagane elementy:</strong><br>1. Stwierdzenie PODOBIEŃSTWA (a nie różnicy)<br>2. <strong>Kijów</strong> jako cel zdobycia<br>3. <strong>Osadzenie</strong> marionetki (Świętopełk / Izasław) na tronie<br><br>⚠️ Sama odpowiedź &quot;obaj walczyli na Rusi&quot; = za mało; trzeba opisać METODĘ.</blockquote>\n<h4>Typowe pułapki</h4>\n<blockquote>⚠️ <strong>Pułapka 1 - szukanie różnic zamiast podobieństw:</strong> Pytanie brzmi &quot;porównaj&quot;, a klucz CKE oczekuje wskazania PODOBIEŃSTWA (nie kontrastu). Obaj Bolesławowie działali według tego samego schematu.</blockquote>\n<blockquote>⚠️ <strong>Pułapka 2 - pomylenie osadzonych książąt:</strong> Świętopełk (Chrobry) ≠ Izasław (Śmiały). Łatwo to pomylić, ale w odpowiedzi nie trzeba imion - wystarczy wskazać, że KAŻDY z Bolesławów osadził SWOJEGO kandydata.</blockquote>\n<blockquote>⚠️ <strong>Pułapka 3 - pominięcie aspektu &quot;zdobycia&quot;:</strong> Niektórzy uczniowie piszą tylko o &quot;osadzaniu króla&quot; - to za mało. Trzeba zaznaczyć, że osadzenie poprzedzało <strong>militarne zdobycie</strong> Kijowa (a nie traktatem dyplomatycznym).</blockquote>"}]}