{"id":"historia-2015-przykladowy-arkusz-cke-rozszerzona/zad/24","paper_id":"historia-2015-przykladowy-arkusz-cke-rozszerzona","number":"24","points":12,"ptype":"closed","subject":"historia","category":"przykladowy","year":2015,"month":null,"level":"rozszerzona","text":"Zadanie 24. (0-12)\nZadanie zawiera pięć tematów. Wybierz jeden z nich do opracowania.\n1. Porównaj ustroje polityczne Sparty i Aten w V w. p.n.e. Wykaż podobieństwa i różnice.\nW pracy wykorzystaj załączone materiały.\n2. We współczesnej historiografii państwa Europy Środkowo-Wschodniej określa się też\nmianem młodszej Europy. Rozstrzygnij słuszność tego stwierdzenia w odniesieniu\ndo średniowiecznych dziejów Czech, Polski i Węgier.\n3. Jeżeli Zygmunt I szeregiem posunięć politycznych dowiódł, jak bardzo ceni nasz dostęp\ndo morza (miał powiedzieć w 1519 r., że woli utracić część Litwy niż Gdańsk), jeżeli\nugruntował polską politykę pomorską, to jego następcy należy się świadectwo, że stworzył\npolską politykę bałtycką.\nW. Konopczyński, Dzieje Polski nowożytnej, tom I, Warszawa 1986, s. 122.\nPrzedstaw i oceń politykę morską ostatnich Jagiellonów.\n4. Scharakteryzuj sytuację gospodarczą Galicji w drugiej połowie XIX i na początku\nXX wieku. W pracy wykorzystaj załączone materiały.\n5. Oceń znaczenie polskich działań dyplomatycznych w kształtowaniu granic II Rzeczypospolitej\nw latach 1918-1923.\nMateriały źródłowe do tematu 1.\nŹródło A. Herodot o Sparcie\nJak jednak utrzymują sami Lacedemończycy, przyniósł go [ustrój państwa] Likurg z Krety,\nkiedy był opiekunem Leobotesa, swego siostrzeńca i króla Spartiatów. Skoro bowiem tylko\nzostał opiekunem, przekształcił cały ustrój prawny i pilnował, żeby go nie przekraczano.\nPotem ustalił Likurg, to co ma związek z wojną, mianowicie bractwa przysięgłe, trzydziestki\ni wspólne biesiady; nadto ustanowił eforów i gerontów. Po dokonaniu takich zmian cieszyli\nsię Lacedemończycy dobrymi prawami, a Likurgowi po śmierci wznieśli świątynię i wysoko\ngo czcili. Ponieważ zaś mieszkali w kraju żyznym, a liczba ludu była niemała, przeto rychło\nsię wzmogli i doszli do wielkiego dobrobytu.\nŹródło: Herodot, Dzieje, Warszawa 1959, s. 66.\nŹródło B. Pseudo-Ksenofont1, Ustrój polityczny Aten [fragment]\nPo pierwsze więc wykażę, że biedacy oraz lud słusznie cieszą się tam lepszą pozycją\nod ludzi szlachetnego pochodzenia i zamożnych, ponieważ to lud właśnie stanowi załogę\nokrętów i tworzy potęgę państwa. Bo sternicy i ci, którzy podają wioślarzom tempo, a także\n[…] pomocnicy sterników oraz budowniczowie okrętów - oni są źródłem potęgi państwa\nw stopniu znacznie większym niż hoplici, ludzie szlachetnego pochodzenia oraz warstwy\nwyższe. Skoro taka jest sytuacja, wydaje się słuszne, aby każdy miał dostęp do urzędów czy\nto osiągalnych droga losowania, czy też z wyboru i aby każdy obywatel, który zechce zabrać\ngłos, mógł to uczynić bez przeszkód.\n1 Pseudo-Ksenofont, nieznany z imienia starożytny autor grecki żyjący w V wieku p.n.e.\nŹródło: Wybór źródeł do historii starożytnej, pod red. A.S. Chankowskiego,\nWarszawa 1995, s. 36-37.\nŹródło C.\nPlan Aten\nNa podstawie: M. Węcowski, Starożytność klasyczna. Ćwiczenia źródłowe z historii dla szkół średnich,\nWarszawa 1999, s. 152.\nPlan Sparty\nNa podstawie: R. Kulesza, Starożytna Sparta, Poznań 2003, s. 24.\nMateriały źródłowe do tematu 4.\nŹródło A. Gospodarstwa chłopskie na ziemiach polskich w początkach XX w. (dane\nw procentach)\nWielkość\ngospodarstw\n(w ha)\nKrólestwo Polskie\nGalicja\nPoznańskie\nliczba\ngospodarstw\npowierzchnia\nliczba\ngospodarstw\npowierzchnia\nliczba\ngospodarstw\npowierzchnia\ndo 2 ha\n25,0\n5,0\n42,5\n16,0\n67,0\n6,0\n2-5 ha\n40,0\n26,0\n37,5\n33,0\n9,0\n7,0\n5-20 ha\n33,0\n56,0\n19,0\n40,0\n19,0\n47,0\npowyżej 20 ha\n2,0\n13,0\n1,0\n11,0\n5,0\n40,0\n100,0\n100,0\n100,0\n100,0\n100,0\n100,0\nŹródło: I. Pietrzak-Pawłowska, Przemiany gospodarczo-społeczne w Królestwie Polskim,\n[w:] Historia Polski, t. III 1850-1918, cz. II 1900-1914, Warszawa 1972, s. 101.\nŹródło B. Mapa. Przemysł na ziemiach polskich i ościennych ok. 1910 roku\nNa podstawie: Dzieje Polski, red. J. Topolski, Warszawa 1976, s. 539.\nŹródło C. Tabela. Długość i gęstość sieci kolejowej na ziemiach polskich i ościennych\nw 1912 r. (w kilometrach)\nZiemie polskie i ościenne\nDługość sieci\nNa 1000 km2\nNa 100 tys.\nmieszkańców\nGórny Śląsk\n2910\n119\n190\nWielkie Księstwo Poznańskie\n2890\n97\n135\nPomorze Gdańskie\n2250\n88\n130\nGalicja\n4120\n52\n51\nKrólestwo Polskie\n3596\n28\n28\nLitwa i Białoruś\n6350\n21\n49\nUkraina\n3817\n23\n31\nNa podstawie: A. Czubiński, Historia Polski 1864-2001, Wrocław 2002, s. 16.\nna temat nr\nBRUDNOPIS","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/historia-2015-przykladowy-arkusz-cke-rozszerzona/zad-24.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":24,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia · Arkusz przykładowy · 2015 (rozszerzona)","subject_label":"Historia","category_label":"Arkusz przykładowy","text_html":"

Zadanie 24. (0-12)
Zadanie zawiera pięć tematów. Wybierz jeden z nich do opracowania.

\n
  1. Porównaj ustroje polityczne Sparty i Aten w V w. p.n.e. Wykaż podobieństwa i różnice.
\n

W pracy wykorzystaj załączone materiały.

\n
  1. We współczesnej historiografii państwa Europy Środkowo-Wschodniej określa się też
\n

mianem młodszej Europy. Rozstrzygnij słuszność tego stwierdzenia w odniesieniu
do średniowiecznych dziejów Czech, Polski i Węgier.

\n
  1. Jeżeli Zygmunt I szeregiem posunięć politycznych dowiódł, jak bardzo ceni nasz dostęp
\n

do morza (miał powiedzieć w 1519 r., że woli utracić część Litwy niż Gdańsk), jeżeli
ugruntował polską politykę pomorską, to jego następcy należy się świadectwo, że stworzył
polską politykę bałtycką.
W. Konopczyński, Dzieje Polski nowożytnej, tom I, Warszawa 1986, s. 122.
Przedstaw i oceń politykę morską ostatnich Jagiellonów.

\n
  1. Scharakteryzuj sytuację gospodarczą Galicji w drugiej połowie XIX i na początku
\n

XX wieku. W pracy wykorzystaj załączone materiały.

\n
  1. Oceń znaczenie polskich działań dyplomatycznych w kształtowaniu granic II Rzeczypospolitej
\n

w latach 1918-1923.
Materiały źródłowe do tematu 1.
Źródło A. Herodot o Sparcie
Jak jednak utrzymują sami Lacedemończycy, przyniósł go [ustrój państwa] Likurg z Krety,
kiedy był opiekunem Leobotesa, swego siostrzeńca i króla Spartiatów. Skoro bowiem tylko
został opiekunem, przekształcił cały ustrój prawny i pilnował, żeby go nie przekraczano.
Potem ustalił Likurg, to co ma związek z wojną, mianowicie bractwa przysięgłe, trzydziestki
i wspólne biesiady; nadto ustanowił eforów i gerontów. Po dokonaniu takich zmian cieszyli
się Lacedemończycy dobrymi prawami, a Likurgowi po śmierci wznieśli świątynię i wysoko
go czcili. Ponieważ zaś mieszkali w kraju żyznym, a liczba ludu była niemała, przeto rychło
się wzmogli i doszli do wielkiego dobrobytu.
Źródło: Herodot, Dzieje, Warszawa 1959, s. 66.
Źródło B. Pseudo-Ksenofont1, Ustrój polityczny Aten [fragment]
Po pierwsze więc wykażę, że biedacy oraz lud słusznie cieszą się tam lepszą pozycją
od ludzi szlachetnego pochodzenia i zamożnych, ponieważ to lud właśnie stanowi załogę
okrętów i tworzy potęgę państwa. Bo sternicy i ci, którzy podają wioślarzom tempo, a także
[…] pomocnicy sterników oraz budowniczowie okrętów - oni są źródłem potęgi państwa
w stopniu znacznie większym niż hoplici, ludzie szlachetnego pochodzenia oraz warstwy
wyższe. Skoro taka jest sytuacja, wydaje się słuszne, aby każdy miał dostęp do urzędów czy
to osiągalnych droga losowania, czy też z wyboru i aby każdy obywatel, który zechce zabrać
głos, mógł to uczynić bez przeszkód.
1 Pseudo-Ksenofont, nieznany z imienia starożytny autor grecki żyjący w V wieku p.n.e.
Źródło: Wybór źródeł do historii starożytnej, pod red. A.S. Chankowskiego,
Warszawa 1995, s. 36-37.
Źródło C.
Plan Aten
Na podstawie: M. Węcowski, Starożytność klasyczna. Ćwiczenia źródłowe z historii dla szkół średnich,
Warszawa 1999, s. 152.
Plan Sparty
Na podstawie: R. Kulesza, Starożytna Sparta, Poznań 2003, s. 24.
Materiały źródłowe do tematu 4.
Źródło A. Gospodarstwa chłopskie na ziemiach polskich w początkach XX w. (dane
w procentach)
Wielkość
gospodarstw
(w ha)
Królestwo Polskie
Galicja
Poznańskie
liczba
gospodarstw
powierzchnia
liczba
gospodarstw
powierzchnia
liczba
gospodarstw
powierzchnia
do 2 ha
25,0
5,0
42,5
16,0
67,0
6,0
2-5 ha
40,0
26,0
37,5
33,0
9,0
7,0
5-20 ha
33,0
56,0
19,0
40,0
19,0
47,0
powyżej 20 ha
2,0
13,0
1,0
11,0
5,0
40,0
100,0
100,0
100,0
100,0
100,0
100,0
Źródło: I. Pietrzak-Pawłowska, Przemiany gospodarczo-społeczne w Królestwie Polskim,
[w:] Historia Polski, t. III 1850-1918, cz. II 1900-1914, Warszawa 1972, s. 101.
Źródło B. Mapa. Przemysł na ziemiach polskich i ościennych ok. 1910 roku
Na podstawie: Dzieje Polski, red. J. Topolski, Warszawa 1976, s. 539.
Źródło C. Tabela. Długość i gęstość sieci kolejowej na ziemiach polskich i ościennych
w 1912 r. (w kilometrach)
Ziemie polskie i ościenne
Długość sieci
Na 1000 km2
Na 100 tys.
mieszkańców
Górny Śląsk
2910
119
190
Wielkie Księstwo Poznańskie
2890
97
135
Pomorze Gdańskie
2250
88
130
Galicja
4120
52
51
Królestwo Polskie
3596
28
28
Litwa i Białoruś
6350
21
49
Ukraina
3817
23
31
Na podstawie: A. Czubiński, Historia Polski 1864-2001, Wrocław 2002, s. 16.
na temat nr
BRUDNOPIS

","solutions":[]}