{"id":"historia-2016-maj-matura-rozszerzona/zad/15.1","paper_id":"historia-2016-maj-matura-rozszerzona","number":"15.1","points":1,"ptype":"closed","subject":"historia","category":"matura","year":2016,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 15.1. (0-1)\nZaznacz poprawne dokończenie zdania.\nBudynek przedstawiony na fotografii jest reprezentatywny dla\nA. baroku.\nB. manieryzmu.\nC. klasycyzmu.\nD. secesji.","answer":"C","answer_text":"Zadanie 15.1. (0-1)\nII. Analiza i interpretacja historyczna.\nZdający analizuje wydarzenia, zjawiska\ni procesy historyczne w kontekście epok\ni dostrzega zależności pomiędzy różnymi\ndziedzinami życia społecznego […].\nIV. Wiek XIX.\n4. Walka o niepodległość Polski w okresie\nniewoli narodowej.\nZdający:\n6) ocenia dorobek kultury polskiej XIX w.\ni jej wpływ na kształtowanie się tożsamości\nnarodowej Polaków.\n6. Europa i świat w XIX w.\nZdający:\n6) rozpoznaje dorobek kulturowy XIX w.\nSchemat punktowania\n1 p. - za poprawną odpowiedź.\n0 p. - za odpowiedź błędną lub za brak odpowiedzi.\nPoprawna odpowiedź\nC.","solution":"## Poprawna odpowiedź\n\n**C. klasycyzmu**\n\n## Sposób 1 - analiza fotografii\n\nBelweder w Warszawie (zdjęcie):\n- **Symetryczny budynek** z ryzalitem centralnym\n- **Cztery kolumny w wielkim porządku** (od fundamentu do gzymsu)\n- **Trójkątny tympanon** (fronton) nad kolumnadą\n- **Skrzydła boczne** z prostokątnymi oknami w dwóch kondygnacjach\n- **Oszczędna dekoracja**\n- **Harmonijne proporcje**\n\n→ Wszystkie cechy charakterystyczne dla **klasycyzmu** (XVIII-pocz. XIX w.):\n1. Symetria + rytmika\n2. Kolumny porządku klasycznego (jońskie, korynckie, doryckie)\n3. Tympanon (fronton)\n4. Oszczędność dekoracji (przeciwieństwo barokowej dekoratywności)\n5. Inspiracja antykiem rzymskim/greckim\n\n## Sposób 2 - eliminacja innych opcji\n\n**A. Barok (XVII w.)** - przeciwieństwo klasycyzmu:\n- Bogactwo ozdób, dynamizm, krzywizny\n- Stiukami, freskami, rzeźbami\n- Krzywizny, owale, kontrastowe efekty\n→ Belweder NIE ma cech baroku\n\n**B. Manieryzm (XVI w.)** - okres przejściowy renesans-barok:\n- Nieklasyczne proporcje, asymetria\n- Ekstrawagancja w detalach\n→ NIE pasuje do Belwederu\n\n**C. Klasycyzm (XVIII-XIX w.)** - POPRAWNA:\n- Cechy widoczne na fotografii (kolumny, tympanon, symetria)\n- Belweder przebudowany 1818-1822 przez **Jakuba Kubickiego** (architekt klasycyzmu polskiego)\n\n**D. Secesja (XIX/XX w.)** - modernistyczny styl:\n- Krzywe linie, motywy roślinne, asymetria\n- Reakcja na klasycyzm\n→ NIE pasuje do Belwederu\n\n## Sposób 3 - odwołanie do reference\n\n📖 **Reference - Belweder w Warszawie:**\n> Pałac w Warszawie (Łazienkowska 4/6). Historia:\n> - **1659** - pierwsza budowla\n> - **1767** - przebudowa dla Stanisława Augusta Poniatowskiego\n> - **1818-1822** - **przebudowa klasycystyczna** przez Jakuba Kubickiego dla księcia Konstantego Pawłowicza Romanowa (brat cara Aleksandra I)\n> - 1830 - atak spiskowców w **Nocy Listopadowej** (29/30 XI 1830)\n> - 1918-1922 - siedziba Naczelnika Państwa Józefa Piłsudskiego\n> - 1922-1939 - siedziba Prezydenta RP\n> - 1989+ - siedziba Prezydenta RP\n> - **1994-2010** - siedziba Prezydenta RP (po 1994 - głównie Pałac Prezydencki, Belweder = rezerwowy)\n\n📖 **Reference - klasycyzm w architekturze polskiej:**\n> **Klasycyzm polski (1764-1830):**\n> Główny styl końcówki XVIII i pocz. XIX w. Patroni: Stanisław August Poniatowski.\n>\n> **Architekci:**\n> - Domenico Merlini (1730-1797) - Pałac na Wodzie w Łazienkach\n> - Jan Christian Kamsetzer (1753-1795) - Łazienki\n> - **Jakub Kubicki (1758-1833)** - przebudowa Belwederu\n> - Antonio Corazzi (1792-1877) - Teatr Wielki, Pałac Mostowskich\n> - Piotr Aigner (1756-1841) - kościół św. Aleksandra w Warszawie\n>\n> **Najsłynniejsze budowle klasycystyczne:**\n> - **Belweder** (Warszawa, 1818-1822)\n> - Pałac na Wodzie w Łazienkach (Warszawa)\n> - Świątynia Sybilli (Puławy)\n> - Pałac w Natolinie\n> - Pałac Mostowskich (Warszawa)\n> - Teatr Wielki (Warszawa, A. Corazzi)\n\n## Schemat oceniania CKE\n\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zad. 15.1, max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź **C** (klasycyzm)\n> - **0 pkt** - A, B, D lub brak\n\n## Typowe pułapki i uwaga\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Częsty błąd: zaznaczanie A (barok). Klucz: barok ma BOGATĄ dekoracje, krzywizny, dynamizm. Belweder ma OSZCZĘDNE formy, klasyczne kolumny, tympanon - to jednoznacznie KLASYCYZM.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Klasycyzm był stylem **rewolucyjnym** w drugiej połowie XVIII w. - reakcja na barok i rokoko, inspiracja antykiem (po odkryciach w Pompejach 1748). W Polsce związany z Oświeceniem Stanisławowskim.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Cechy klasycyzmu przedstawione na Belwederze są wzorowane na **rzymskich świątyniach** (np. Panteon, świątynia Augusta). Cztery kolumny + tympanon = bezpośrednia inspiracja antykiem rzymskim.","image":"img/historia-2016-maj-matura-rozszerzona/zad-15.1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":14,"source":"ocr","answer_source":"ocr","answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Historia · Matura · maj 2016 (rozszerzona)","subject_label":"Historia","category_label":"Matura","text_html":"<p>Zadanie 15.1. (0-1)<br>Zaznacz poprawne dokończenie zdania.<br>Budynek przedstawiony na fotografii jest reprezentatywny dla<br>A. baroku.<br>B. manieryzmu.<br>C. klasycyzmu.<br>D. secesji.</p>","answer_text_html":"<p>Zadanie 15.1. (0-1)<br>II. Analiza i interpretacja historyczna.<br>Zdający analizuje wydarzenia, zjawiska<br>i procesy historyczne w kontekście epok<br>i dostrzega zależności pomiędzy różnymi<br>dziedzinami życia społecznego […].<br>IV. Wiek XIX.</p>\n<ol><li>Walka o niepodległość Polski w okresie</li></ol>\n<p>niewoli narodowej.<br>Zdający:</p>\n<ol><li>ocenia dorobek kultury polskiej XIX w.</li></ol>\n<p>i jej wpływ na kształtowanie się tożsamości<br>narodowej Polaków.</p>\n<ol><li>Europa i świat w XIX w.</li></ol>\n<p>Zdający:</p>\n<ol><li>rozpoznaje dorobek kulturowy XIX w.</li></ol>\n<p>Schemat punktowania<br>1 p. - za poprawną odpowiedź.<br>0 p. - za odpowiedź błędną lub za brak odpowiedzi.<br>Poprawna odpowiedź<br>C.</p>","solutions":[{"source":"maturazai","label":"maturazai.pl (AI)","kind":"text","html":"<h4>Poprawna odpowiedź</h4>\n<p><strong>C. klasycyzmu</strong></p>\n<h4>Sposób 1 - analiza fotografii</h4>\n<p>Belweder w Warszawie (zdjęcie):</p>\n<ul><li><strong>Symetryczny budynek</strong> z ryzalitem centralnym</li><li><strong>Cztery kolumny w wielkim porządku</strong> (od fundamentu do gzymsu)</li><li><strong>Trójkątny tympanon</strong> (fronton) nad kolumnadą</li><li><strong>Skrzydła boczne</strong> z prostokątnymi oknami w dwóch kondygnacjach</li><li><strong>Oszczędna dekoracja</strong></li><li><strong>Harmonijne proporcje</strong></li></ul>\n<p>→ Wszystkie cechy charakterystyczne dla <strong>klasycyzmu</strong> (XVIII-pocz. XIX w.):</p>\n<ol><li>Symetria + rytmika</li><li>Kolumny porządku klasycznego (jońskie, korynckie, doryckie)</li><li>Tympanon (fronton)</li><li>Oszczędność dekoracji (przeciwieństwo barokowej dekoratywności)</li><li>Inspiracja antykiem rzymskim/greckim</li></ol>\n<h4>Sposób 2 - eliminacja innych opcji</h4>\n<p><strong>A. Barok (XVII w.)</strong> - przeciwieństwo klasycyzmu:</p>\n<ul><li>Bogactwo ozdób, dynamizm, krzywizny</li><li>Stiukami, freskami, rzeźbami</li><li>Krzywizny, owale, kontrastowe efekty</li></ul>\n<p>→ Belweder NIE ma cech baroku</p>\n<p><strong>B. Manieryzm (XVI w.)</strong> - okres przejściowy renesans-barok:</p>\n<ul><li>Nieklasyczne proporcje, asymetria</li><li>Ekstrawagancja w detalach</li></ul>\n<p>→ NIE pasuje do Belwederu</p>\n<p><strong>C. Klasycyzm (XVIII-XIX w.)</strong> - POPRAWNA:</p>\n<ul><li>Cechy widoczne na fotografii (kolumny, tympanon, symetria)</li><li>Belweder przebudowany 1818-1822 przez <strong>Jakuba Kubickiego</strong> (architekt klasycyzmu polskiego)</li></ul>\n<p><strong>D. Secesja (XIX/XX w.)</strong> - modernistyczny styl:</p>\n<ul><li>Krzywe linie, motywy roślinne, asymetria</li><li>Reakcja na klasycyzm</li></ul>\n<p>→ NIE pasuje do Belwederu</p>\n<h4>Sposób 3 - odwołanie do reference</h4>\n<p>📖 <strong>Reference - Belweder w Warszawie:</strong></p>\n<blockquote>Pałac w Warszawie (Łazienkowska 4/6). Historia:<br>- <strong>1659</strong> - pierwsza budowla<br>- <strong>1767</strong> - przebudowa dla Stanisława Augusta Poniatowskiego<br>- <strong>1818-1822</strong> - <strong>przebudowa klasycystyczna</strong> przez Jakuba Kubickiego dla księcia Konstantego Pawłowicza Romanowa (brat cara Aleksandra I)<br>- 1830 - atak spiskowców w <strong>Nocy Listopadowej</strong> (29/30 XI 1830)<br>- 1918-1922 - siedziba Naczelnika Państwa Józefa Piłsudskiego<br>- 1922-1939 - siedziba Prezydenta RP<br>- 1989+ - siedziba Prezydenta RP<br>- <strong>1994-2010</strong> - siedziba Prezydenta RP (po 1994 - głównie Pałac Prezydencki, Belweder = rezerwowy)</blockquote>\n<p>📖 <strong>Reference - klasycyzm w architekturze polskiej:</strong></p>\n<blockquote><strong>Klasycyzm polski (1764-1830):</strong><br>Główny styl końcówki XVIII i pocz. XIX w. Patroni: Stanisław August Poniatowski.<br><br><strong>Architekci:</strong><br>- Domenico Merlini (1730-1797) - Pałac na Wodzie w Łazienkach<br>- Jan Christian Kamsetzer (1753-1795) - Łazienki<br>- <strong>Jakub Kubicki (1758-1833)</strong> - przebudowa Belwederu<br>- Antonio Corazzi (1792-1877) - Teatr Wielki, Pałac Mostowskich<br>- Piotr Aigner (1756-1841) - kościół św. Aleksandra w Warszawie<br><br><strong>Najsłynniejsze budowle klasycystyczne:</strong><br>- <strong>Belweder</strong> (Warszawa, 1818-1822)<br>- Pałac na Wodzie w Łazienkach (Warszawa)<br>- Świątynia Sybilli (Puławy)<br>- Pałac w Natolinie<br>- Pałac Mostowskich (Warszawa)<br>- Teatr Wielki (Warszawa, A. Corazzi)</blockquote>\n<h4>Schemat oceniania CKE</h4>\n<blockquote>📋 <strong>Klucz CKE - schemat punktowania (zad. 15.1, max 1 pkt):</strong><br>- <strong>1 pkt</strong> - odpowiedź <strong>C</strong> (klasycyzm)<br>- <strong>0 pkt</strong> - A, B, D lub brak</blockquote>\n<h4>Typowe pułapki i uwaga</h4>\n<blockquote>⚠️ <strong>Uwaga:</strong> Częsty błąd: zaznaczanie A (barok). Klucz: barok ma BOGATĄ dekoracje, krzywizny, dynamizm. Belweder ma OSZCZĘDNE formy, klasyczne kolumny, tympanon - to jednoznacznie KLASYCYZM.</blockquote>\n<blockquote>⚠️ <strong>Uwaga:</strong> Klasycyzm był stylem <strong>rewolucyjnym</strong> w drugiej połowie XVIII w. - reakcja na barok i rokoko, inspiracja antykiem (po odkryciach w Pompejach 1748). W Polsce związany z Oświeceniem Stanisławowskim.</blockquote>\n<blockquote>⚠️ <strong>Uwaga:</strong> Cechy klasycyzmu przedstawione na Belwederze są wzorowane na <strong>rzymskich świątyniach</strong> (np. Panteon, świątynia Augusta). Cztery kolumny + tympanon = bezpośrednia inspiracja antykiem rzymskim.</blockquote>"}]}